شهیدی، سید جعفر: تفاوت میان نسخه‌ها

    از ویکی‌نور
     
    (۳۷ نسخهٔ میانی ویرایش شده توسط ۷ کاربر نشان داده نشد)
    خط ۱: خط ۱:
    <div class="wikiInfo">
    {{جعبه اطلاعات زندگی‌نامه
    [[پرونده:NUR00922.jpg|بندانگشتی|شهیدی، سید جعفر]]
    | عنوان = سید جعفر شهیدی
    {| class="wikitable aboutAuthorTable" style="text-align:Right" |+ |
    | تصویر = NUR00922.jpg
    |-
    | اندازه تصویر =
    ! نام!! data-type="authorName" |شهیدی، سید جعفر
    | توضیح تصویر =
    |-
    | نام کامل = سید جعفر بن سید محمد شهیدی (سجادی)
    |نام‌های دیگر
    | نام‌های دیگر = سید جعفر شهیدی؛ Jafar Shahidi
    | data-type="authorOtherNames" | سید جعفر شهیدی
    | لقب =
    Jafar Shahidi
    | تخلص =
    |-
    | نسب =
    |نام پدر
    | نام پدر = سید محمد سجادی
    | data-type="authorfatherName" |سیدمحمد سجادی
    | ولادت = ۱۲۹۷ش
    |-
    | محل تولد = بروجرد
    |متولد
    | کشور تولد = ایران
    | data-type="authorbirthDate" |1297 ش
    | محل زندگی = بروجرد، نجف، تهران
    |-
    | رحلت = ۲۳ دی ۱۳۸۶ش / ۱۴۲۹ق
    |محل تولد
    | شهادت =
    | data-type="authorBirthPlace" |بروجرد
    | مدفن = امامزاده عبدالله، شهر ری
    |-
    | طول عمر = ۸۹ سال
    |رحلت
    | نام همسر =
    | data-type="authorDeathDate" |1386 ش یا 1429 ق
    | فرزندان =
    |-
    | خویشاوندان =
    |اساتید
    | دین = اسلام
    | data-type="authorTeachers" |
    | مذهب = تشیع
    |-
    | پیشه = نویسنده، تاریخ‌نگار، مترجم، پژوهشگر زبان و ادبیات فارسی، استاد دانشگاه
    |برخی آثار
    | درجه علمی = دکتری ادبیات فارسی
    | data-type="authorWritings" |[[‏بهره ادبیات از سخنان علی علیه‌السلام]]  
    | دانشگاه = دانشگاه تهران
    | علایق پژوهشی = تاریخ اسلام، ادبیات فارسی، تصحیح متون، نهج‌البلاغه‌پژوهی
    | منصب = رئیس مؤسسه لغت‌نامه دهخدا و مرکز بین‌المللی آموزش زبان فارسی
    | پس از =
    | پیش از =
    | اساتید =
    | مشایخ =
    | معاصرین =
    | شاگردان =
    | اجازه اجتهاد از =
    | آثار = {{فهرست جعبه عمودی | [[پس از پنجاه سال پژوهشی تازه پیرامون قیام امام حسین عليه‌السلام]] | [[ترجمه نهج‌البلاغه (شهیدی)|ترجمه نهج‌البلاغة]] | [[علی از زبان علی]] | [[تاریخ تحلیلی اسلام]] | [[شرح مثنوی]]}}
    | سبک نوشتاری =
    | وبگاه =
    | امضا =
    | کد مؤلف = AUTHORCODE00922AUTHORCODE
    }}
    {{کاربردهای دیگر|شهیدی (ابهام‌زدایی)}}


    [[‏پس از پنجاه سال پژوهشی تازه پیرامون قیام امام حسین عليه‌السلام]]  
    '''سید جعفر شهیدى''' (۱۲۹۷-۱۳۸۶ش) نویسنده، تاریخ‌نگار، مترجم و پژوهشگر برجسته زبان و ادبیات فارسی، استاد تمام دانشکده ادبیات و علوم انسانی دانشگاه تهران و رئیس مؤسسه لغت‌نامه دهخدا و مرکز بین‌المللی آموزش زبان فارسی. در سال ۱۲۹۷ش در بروجرد متولد شد. پدرش سید محمد سجادی نام داشت. تحصیلات عمومی را در بروجرد گذراند. در سال ۱۳۲۰ش برای تحصیل علوم دینی و فقه و اصول راهی نجف شد و پس از هشت سال، به علت بیماری به ایران بازگشت. در دوران تحصیل در حوزه علمیه نجف، جواز اجتهاد در رشته فقه و اصول را کسب کرد. در سال ۱۳۳۰ش به تدریس در دبیرستان‌های تهران پرداخت و در همان سال انتشار مجله «فروغ علم» را عهده‌دار شد. در حین تدریس، مدرک کارشناسی الهیات را کسب کرد و در سال ۱۳۲۸ش به دعوت [[دهخدا، علی‌اکبر|علی‌اکبر دهخدا]] به همکاری با او پرداخت. در سال ۱۳۴۰ش مدرک دکتری ادبیات فارسی را در رشته تاریخ و ادبیات از دانشکده ادبیات دانشگاه تهران دریافت کرد و از همان سال به تدریس در دانشگاه پرداخت. در سال ۱۳۴۲ش معاونت مؤسسه دهخدا را بر عهده گرفت و در سال ۱۳۴۶ش با دکتر محمد معین در تهیه فرهنگ فارسی معین همکاری داشت. در سال ۱۳۷۳ش با سفری به چین، استادی افتخاری را از دانشگاه پکن دریافت کرد. از آثار تألیفی او می‌توان به «[[پس از پنجاه سال پژوهشی تازه پیرامون قیام امام حسین عليه‌السلام]]» (که به زبان‌های عربی، انگلیسی، ترکی، ژاپنی و اردو ترجمه شده)، «[[علی از زبان علی]]» (شرح زندگانی امیرالمؤمنین)، «[[تاریخ تحلیلی اسلام]]» (ترجمه به عربی و یونانی)، «زندگانی فاطمه زهرا(س)» (ترجمه به ترکی و عربی)، «زندگانی امام صادق(ع)»، «زندگانی امام سجاد(ع)»، «شرح مثنوی» (دنباله کار [[فروزانفر، بدیع‌الزمان|بدیع‌الزمان فروزانفر]]، در چند دفتر)، «تاریخ تحلیلی اسلام تا پایان امویان»، «جنایات تاریخ» (سه جلد)، «چراغ روشن در دنیای تاریک»، «شرح لغات و مشکلات دیوان انوری»، «ستایش و سوگ امام هشتم در شعر فارسی»، «عرشیان» و «از دیروز تا امروز» (مجموعه مقالات) اشاره کرد. از آثار تصحیحی او می‌توان به تصحیح «آتشکده آذر» اثر لطفعلی بیک آذر بیگدلی، «دره نادره» اثر میرزا مهدی‌خان استرآبادی (برنده جایزه) و «براهین العجم» اثر محمدتقی سپهر اشاره کرد. از آثار ترجمه‌ای او می‌توان به «[[ترجمه نهج‌البلاغه (شهیدی)|ترجمه نهج‌البلاغة]]» (برنده جایزه«ابوذر غفاری نخستین انقلابی اسلام»، «شیر زن کربلا» (زینب کبری) اثر بنت الشاطی و «انقلاب بزرگ» اثر [[طه حسین|دکتر طه حسین]] اشاره کرد. بیش از یکصد مقاله به زبان فارسی و عربی دارد که مقالات عربی او در مجله‌های ایران، الجزیره و عراق چاپ شده است. کتاب‌های «دره نادره»، «زندگانی فاطمه زهرا(س)»، «ترجمه نهج‌البلاغة» و «شرح مثنوی» موفق به دریافت جایزه شدند. سرانجام در حدود ساعت ۱۱ یکشنبه ۲۳ دی ۱۳۸۶ش پس از مدتی بیماری درگذشت و پیکرش در روز چهارشنبه ۲۶ دی از محل بنیاد لغت‌نامه دهخدا تشییع و در امامزاده عبدالله (شهر ری) به خاک سپرده شد.
     
    [[‏در راه خانه خدا]]  
     
    [[‏دره نادره: تاریخ عصر نادرشاه]]
     
    [[‏زندگانی امام صادق جعفر بن محمد(ع)]]  
    |- class="articleCode"
    |کد مؤلف
    | data-type="authorCode" |AUTHORCODE00922AUTHORCODE
    |}
    </div>
     
    '''سيد جعفر شهيدى''' (1297-1386شنویسنده، تاریخ‌نگار، مترجم، پژوهشگر برجسته زبان و ادبیات فارسی و استاد تمام دانشکده ادبیات و علوم انسانی دانشگاه تهران، رئیس مؤسسه لغت‌نامه دهخدا و مرکز بین‌المللی آموزش زبان فارسی،


    ==ولادت==
    ==ولادت==


    در سال 1297 در خانواده‌اى مذهبى در بروجرد به دنيا آمد.
    در سال 1297 در خانواده‌اى مذهبى در بروجرد به دنیا آمد.


    ==تحصیلات==
    ==تحصیلات==


    تحصيلات عمومى خود را همان جا و در كنار خانواده‌اش گذراند.
    تحصیلات عمومى خود را همان جا و در کنار خانواده‌اش گذراند.


    در سال 1320 براى تحصيل علوم دينى و فقه و اصول راهى نجف شد؛ اما بعد از هشت سال، به علت بيمارى و نياز به مراقبت دايمى به ايران بازگشت. وى جواز اجتهاد در رشته فقه و اصول خود را هنگام تحصيل در حوزه علميه نجف اشرف كسب كرد.
    در سال 1320 براى تحصیل علوم دینى و فقه و اصول راهى نجف شد؛ اما بعد از هشت سال، به علت بیمارى و نیاز به مراقبت دایمى به ایران بازگشت. وى جواز اجتهاد در رشته فقه و اصول خود را هنگام تحصیل در حوزه علمیه نجف اشرف کسب کرد.


    در سال 1330 به تدريس در دبيرستان‌هاى تهران پرداخت و در همان سال انتشار مجله فروغ علم را عهده‌دار شد.
    در سال 1330 به تدریس در دبیرستان‌هاى تهران پرداخت و در همان سال انتشار مجله فروغ علم را عهده‌دار شد.


    ==فعالیت‌ها==
    ==فعالیت‌ها==


    در هنگام تدريس و اشتغال مدرک  كارشناسى الهيات را كسب كرد و در سال 1328 با دعوت [[دهخدا، علی‌اکبر|على‌اكبر دهخدا]] به همكارى با وى پرداخت.
    در هنگام تدریس و اشتغال مدرک  کارشناسى الهیات را کسب کرد و در سال 1328 با دعوت [[دهخدا، علی‌اکبر|على‌اکبر دهخدا]] به همکارى با وى پرداخت.


    شهيدى در سال 1340 مدرک  دكترى ادبيات فارسى خود را در رشته تاريخ و ادبيات از دانشكده ادبيات دانشگاه تهران دريافت كرد و از همان سال به تدريس در دانشگاه پرداخت.
    شهیدى در سال 1340 مدرک  دکترى ادبیات فارسى خود را در رشته تاریخ و ادبیات از دانشکده ادبیات دانشگاه تهران دریافت کرد و از همان سال به تدریس در دانشگاه پرداخت.


    در سال 1342 معاونت مؤسسه دهخدا را بر عهده گرفت و در سال 1346 همكارى با دكتر محمد معين در تهيه فرهنگ فارسى معين نقش داشت.
    در سال 1342 معاونت مؤسسه دهخدا را بر عهده گرفت و در سال 1346 همکارى با دکتر محمد معین در تهیه فرهنگ فارسى معین نقش داشت.


    شهيدى در سال 1373 با سفرى به چين، استادى افتخارى را از دانشگاه پكن گرفت.
    شهیدى در سال 1373 با سفرى به چین، استادى افتخارى را از دانشگاه پکن گرفت.
     
    == وفات ==
    وی سرانجام حدود ساعت ۱۱ یکشنبه ۲۳ دی‌ ۱۳۸۶ پس از تحمل مدتی بیماری به دیدار حق شتافت. پیکر او در روز چهارشنبه ۲۶ دی از محل بنیاد لغت‌نامه دهخدا به سمت دانشگاه تهران تشیع و در امامزاده عبدالله (شهرری) دفن شد.


    ==آثار==
    ==آثار==


    از تأليفات‌او عبارتند از: كتاب مهدویت در اسلام در سال 1329، جنايات تاريخ، در سه‌جلد، چراغ روشن در دنياى تاريك يا زندگانى [[علی بن حسین(ع)، امام چهارم|امام سجاد]](ع)، كتاب پس از پنجاه سال (پژوهشى تازه پيرامون قيام امام حسين‌ عليه‌السلام)، و شرح لغات و مشكلات ديوان انورى، تاريخ تحليلى اسلام تا پايان امويان، زندگانى حضرت فاطمه(ع) و آشنايى با زندگانى [[امام جعفر صادق(ع)|امام صادق(ع)]]، زندگانى على بن الحسين(ع)، ستايش و سوگ امام هشتم در شعر فارسى، عرشيان، شرح مثنوى شريف، جلد چهارم (دنباله كار جلد [[فروزانفر، بدیع‌الزمان|مرحوم فروزانفر]]) و جزء و دفتر دوم)، شرح مثنوى دفتر سوم، از ديروز تا امروز (مجموعه مقاله‌ها) به كوشش هرمز رياحى و شكوفه شهيدى، على از زبان على (شرح زندگانى اميرمومنان)، از تا نيز شرح مثنوى دفتر چهارم، پنجم و ششم.
    برخی از تألیفات ‌او عبارتند از: کتاب مهدویت در اسلام در سال 1329، جنایات تاریخ، در سه‌جلد، چراغ روشن در دنیاى تاریک یا زندگانى [[علی بن حسین(ع)، امام چهارم|امام سجاد]](ع)، کتاب پس از پنجاه سال (پژوهشى تازه پیرامون قیام امام حسین‌ علیه‌السلام)، و شرح لغات و مشکلات دیوان انورى، تاریخ تحلیلى اسلام تا پایان امویان، زندگانى حضرت فاطمه(ع) و آشنایى با زندگانى [[امام جعفر صادق(ع)|امام صادق(ع)]]، زندگانى على بن الحسین(ع)، ستایش و سوگ امام هشتم در شعر فارسى، عرشیان، شرح مثنوى شریف، جلد چهارم (دنباله کار جلد [[فروزانفر، بدیع‌الزمان|مرحوم فروزانفر]]) و جزء و دفتر دوم)، شرح مثنوى دفتر سوم، از دیروز تا امروز (مجموعه مقاله‌ها) به کوشش هرمز ریاحى و شکوفه شهیدى، على از زبان على (شرح زندگانى امیرمؤمنان)، از تا نیز شرح مثنوى دفتر چهارم، پنجم و ششم.


    تصحيح آثارى چون تصحيح آتشكده آذر اثر لطفعلى بيك آذر بيگدلى، به همراه مقدمه، فهرست و تعليقات سيد جعفر شهيدى از آثارى تصحيحى او است.
    تصحیح آثارى چون تصحیح آتشکده آذر اثر لطفعلى بیک آذر بیگدلى، به همراه مقدمه، فهرست و تعلیقات سید جعفر شهیدى از آثارى تصحیحى او است.


    او در سال 1341 تصحيح دره نادره اثر ميرزا مهدى‌خان استرآبادى، و در 1337 تصحيح براهين العجم، اثر محمدتقى سپهر را به همراه تهيه حواشى و تعليقات تصحيح كرد.
    او در سال 1341 تصحیح دره نادره اثر میرزا مهدى‌خان استرآبادى، و در 1337 تصحیح براهین العجم، اثر محمدتقى سپهر را به همراه تهیه حواشى و تعلیقات تصحیح کرد.


    ابوذر غفارى نخستين انقلابى اسلام، شير زن كربلا اثر بنت الشاطى، انقلاب بزرگ اثر دكتر [[طه حسین|طه حسين]] و نهج‌البلاغه از آثار ترجمه‌اى او هستند.
    ابوذر غفارى نخستین انقلابى اسلام، شیر زن کربلا اثر بنت الشاطى، انقلاب بزرگ اثر دکتر [[طه حسین|طه حسین]] و نهج‌البلاغة از آثار ترجمه‌اى او هستند.


    محمد خاتم پيامبران، مقاله از ولادت تا بعثت، ج اول و از بعثت تا هجرت، ج دوم، يادنامه [[علامه امينى]]، -محيط ادب (مجموعه سى گفتار به پاس پنجاه سال تحقيقات و مطالعات سيد محمد محيط طباطبايى)، با همكارى [[یغمایی‏، حبیب|حبيب يغمايى]]، محمد ابراهيم باستاتى پاريزى و [[افشار، ایرج|ايرج افشار]]، نيز از مقالات منتشر شده استاد سيد جعفر شهيدى هستند.
    محمد خاتم پیامبران، مقاله از ولادت تا بعثت، ج اول و از بعثت تا هجرت، ج دوم، یادنامه [[علامه امينى|علامه امینى]]، -محیط ادب (مجموعه سى گفتار به پاس پنجاه سال تحقیقات و مطالعات [[محیط طباطبایی، محمد|سید محمد محیط طباطبایى]])، با همکارى [[یغمایی‏، حبیب|حبیب یغمایى]]، [[باستانی پاریزی، محمدابراهیم|محمدابراهیم باستاتى پاریزى]] و [[افشار، ایرج|ایرج افشار]]، نیز از مقالات منتشر شده استاد سید جعفر شهیدى هستند.


    كتاب پس از پنجاه سال (قيام امام حسين(ع) او به زبان‌هاى عربى، انگليسى، تركى استانبولى، تركى آذربايجانى، ژاپنى و اردو، ترجمه شد و نيز كتاب زندگانى حضرت فاطمه به زبان تركى استانبولى و عربى و همچنين تاريخ تحليلى اسلام به زبان‌هاى عربى، يونانى ترجمه شده است.
    کتاب پس از پنجاه سال (قیام امام حسین(ع) او به زبان‌هاى عربى، انگلیسى، ترکى استانبولى، ترکى آذربایجانى، ژاپنى و اردو، ترجمه شد و نیز کتاب زندگانى حضرت فاطمه به زبان ترکى استانبولى و عربى و همچنین تاریخ تحلیلى اسلام به زبان‌هاى عربى، یونانى ترجمه شده است.


    استاد شهيدى همچنين بيش از يكصد مقاله به زبان فارسى و عربى دارد كه قسمتى از مقاله‌هاى فارسى او در مجموعه‌اى به نام (از ديروز تا امروز) گردآورى و چاپ شده و مقاله‌هاى عربى او نيز در مجله‌هاى ايران، الجزيره و عراق چاپ شده‌اند.
    استاد شهیدى همچنین بیش از یکصد مقاله به زبان فارسى و عربى دارد که قسمتى از مقاله‌هاى فارسى او در مجموعه‌اى به نام (از دیروز تا امروز) گردآورى و چاپ شده و مقاله‌هاى عربى او نیز در مجله‌هاى ایران، الجزیره و عراق چاپ شده‌اند.


    او كتاب‌هايى نيز دارد كه به دريافت جايزه نايل شده‌اند كه از جمله آن‌ها مى‌توان به دره نادره، زندگانى فاطمه زهرا(س)، نهج‌البلاغه و شرح مثنوى اشاره كرد
    او کتاب‌هایى نیز دارد که به دریافت جایزه نایل شده‌اند که از جمله آن‌ها مى‌توان به دره نادره، زندگانى فاطمه زهرا(س)، نهج‌البلاغة و شرح مثنوى اشاره کرد


    {{سرور زنان جهان}}
    {{سرور شهیدان}}
    {{امام سجاد علیه‌السلام}}
    {{مورخان شیعه}}
    {{استادان دانشگاه}}
    {{نویسندگان}}
    ==وابسته‌ها==
    ==وابسته‌ها==
    {{وابسته‌ها}}
    {{وابسته‌ها}}


    [[ترجمه نهج‌البلاغه (شهیدی)|نهج‌البلاغه]]  
    [[ترجمه نهج‌البلاغه (شهیدی)|نهج‌البلاغة]]  


    [[علی از زبان علی]]  
    [[علی از زبان علی]]  


    [[شرح مثنوی]]  
    [[شرح مثنوی]]  
    [[تاریخ تحلیلی اسلام: تا پایان امویان]]


    [[زندگانی علی بن الحسین علیهماالسلام]]  
    [[زندگانی علی بن الحسین علیهماالسلام]]  


    [[دره نادره: تاریخ عصر نادرشاه]]
    [[دره نادره: تاریخ عصر نادرشاه]]
    [[لغت‌نامه: فرهنگ متوسط دهخدا]]
    [[لغت‌نامه]]


    [[عرشیان]]  
    [[عرشیان]]  
    خط ۱۰۷: خط ۱۲۵:
    [[در راه خانه خدا]]  
    [[در راه خانه خدا]]  


    [[منتخبی از نهج‌البلاغه به همراه خلاصه‌ای از کتاب (علی از زبان علی)]]  
    [[منتخبی از نهج‌البلاغة به همراه خلاصه‌ای از کتاب (علی از زبان علی)]]  


    [[تاریخ تحلیلی اسلام از آغاز تا نیمه نخست سده چهارم]]  
    [[تاریخ تحلیلی اسلام از آغاز تا نیمه نخست سده چهارم]]  
    خط ۱۱۴: خط ۱۳۲:


    [[فاطمه(س) دختر محمد(ص) ـ زندگانی تأثر برانگیز سیده زنان]]  
    [[فاطمه(س) دختر محمد(ص) ـ زندگانی تأثر برانگیز سیده زنان]]  
    [[لغت نامه]]


    [[تاريخ تحلیلی اسلام]]  
    [[تاريخ تحلیلی اسلام]]  
    خط ۱۲۶: خط ۱۴۲:


    [[تاريخ تحلیلی اسلام]]  
    [[تاريخ تحلیلی اسلام]]  
    [[زندگی‌نامه و خدمات علمی و فرهنگی شادروان دکتر سید جعفر شهیدی]]


    [[رده:زندگی‌نامه]]
    [[رده:زندگی‌نامه]]
     
    [[رده:ادیبان]]
    [[رده:25 فروردین الی 24 اردیبهشت]]
    [[رده:مورّخان]]
    [[رده:مترجمان]]
    [[رده:استادان دانشگاه]]
    [[رده:نویسندگان]]
    [[رده:عاشوراپژوهان]]
    [[رده:درگذشتگان 1386‏]]
    [[رده:مدیران]]
    [[رده:واژه‌‌شناسان]]
    [[رده:برگزیدگان کتاب سال جمهوری اسلامی ایران]]
    [[رده:مترجمان نهج‌البلاغه]]
    [[رده:مصححان]]

    نسخهٔ کنونی تا ‏۲۸ آوریل ۲۰۲۶، ساعت ۱۹:۰۱

    سید جعفر شهیدی
    NUR00922.jpg
    نام کاملسید جعفر بن سید محمد شهیدی (سجادی)
    نام‌های دیگرسید جعفر شهیدی؛ Jafar Shahidi
    نام پدرسید محمد سجادی
    ولادت۱۲۹۷ش
    محل تولدبروجرد، ایران
    محل زندگیبروجرد، نجف، تهران
    رحلت۲۳ دی ۱۳۸۶ش / ۱۴۲۹ق
    مدفنامامزاده عبدالله، شهر ری
    طول عمر۸۹ سال
    دیناسلام
    مذهبتشیع
    پیشهنویسنده، تاریخ‌نگار، مترجم، پژوهشگر زبان و ادبیات فارسی، استاد دانشگاه
    منصبرئیس مؤسسه لغت‌نامه دهخدا و مرکز بین‌المللی آموزش زبان فارسی
    اطلاعات علمی
    درجه علمیدکتری ادبیات فارسی
    دانشگاهدانشگاه تهران
    علایق پژوهشیتاریخ اسلام، ادبیات فارسی، تصحیح متون، نهج‌البلاغه‌پژوهی
    برخی آثار

    سید جعفر شهیدى (۱۲۹۷-۱۳۸۶ش) نویسنده، تاریخ‌نگار، مترجم و پژوهشگر برجسته زبان و ادبیات فارسی، استاد تمام دانشکده ادبیات و علوم انسانی دانشگاه تهران و رئیس مؤسسه لغت‌نامه دهخدا و مرکز بین‌المللی آموزش زبان فارسی. در سال ۱۲۹۷ش در بروجرد متولد شد. پدرش سید محمد سجادی نام داشت. تحصیلات عمومی را در بروجرد گذراند. در سال ۱۳۲۰ش برای تحصیل علوم دینی و فقه و اصول راهی نجف شد و پس از هشت سال، به علت بیماری به ایران بازگشت. در دوران تحصیل در حوزه علمیه نجف، جواز اجتهاد در رشته فقه و اصول را کسب کرد. در سال ۱۳۳۰ش به تدریس در دبیرستان‌های تهران پرداخت و در همان سال انتشار مجله «فروغ علم» را عهده‌دار شد. در حین تدریس، مدرک کارشناسی الهیات را کسب کرد و در سال ۱۳۲۸ش به دعوت علی‌اکبر دهخدا به همکاری با او پرداخت. در سال ۱۳۴۰ش مدرک دکتری ادبیات فارسی را در رشته تاریخ و ادبیات از دانشکده ادبیات دانشگاه تهران دریافت کرد و از همان سال به تدریس در دانشگاه پرداخت. در سال ۱۳۴۲ش معاونت مؤسسه دهخدا را بر عهده گرفت و در سال ۱۳۴۶ش با دکتر محمد معین در تهیه فرهنگ فارسی معین همکاری داشت. در سال ۱۳۷۳ش با سفری به چین، استادی افتخاری را از دانشگاه پکن دریافت کرد. از آثار تألیفی او می‌توان به «پس از پنجاه سال پژوهشی تازه پیرامون قیام امام حسین عليه‌السلام» (که به زبان‌های عربی، انگلیسی، ترکی، ژاپنی و اردو ترجمه شده)، «علی از زبان علی» (شرح زندگانی امیرالمؤمنین)، «تاریخ تحلیلی اسلام» (ترجمه به عربی و یونانی)، «زندگانی فاطمه زهرا(س)» (ترجمه به ترکی و عربی)، «زندگانی امام صادق(ع)»، «زندگانی امام سجاد(ع)»، «شرح مثنوی» (دنباله کار بدیع‌الزمان فروزانفر، در چند دفتر)، «تاریخ تحلیلی اسلام تا پایان امویان»، «جنایات تاریخ» (سه جلد)، «چراغ روشن در دنیای تاریک»، «شرح لغات و مشکلات دیوان انوری»، «ستایش و سوگ امام هشتم در شعر فارسی»، «عرشیان» و «از دیروز تا امروز» (مجموعه مقالات) اشاره کرد. از آثار تصحیحی او می‌توان به تصحیح «آتشکده آذر» اثر لطفعلی بیک آذر بیگدلی، «دره نادره» اثر میرزا مهدی‌خان استرآبادی (برنده جایزه) و «براهین العجم» اثر محمدتقی سپهر اشاره کرد. از آثار ترجمه‌ای او می‌توان به «ترجمه نهج‌البلاغة» (برنده جایزه)، «ابوذر غفاری نخستین انقلابی اسلام»، «شیر زن کربلا» (زینب کبری) اثر بنت الشاطی و «انقلاب بزرگ» اثر دکتر طه حسین اشاره کرد. بیش از یکصد مقاله به زبان فارسی و عربی دارد که مقالات عربی او در مجله‌های ایران، الجزیره و عراق چاپ شده است. کتاب‌های «دره نادره»، «زندگانی فاطمه زهرا(س)»، «ترجمه نهج‌البلاغة» و «شرح مثنوی» موفق به دریافت جایزه شدند. سرانجام در حدود ساعت ۱۱ یکشنبه ۲۳ دی ۱۳۸۶ش پس از مدتی بیماری درگذشت و پیکرش در روز چهارشنبه ۲۶ دی از محل بنیاد لغت‌نامه دهخدا تشییع و در امامزاده عبدالله (شهر ری) به خاک سپرده شد.

    ولادت

    در سال 1297 در خانواده‌اى مذهبى در بروجرد به دنیا آمد.

    تحصیلات

    تحصیلات عمومى خود را همان جا و در کنار خانواده‌اش گذراند.

    در سال 1320 براى تحصیل علوم دینى و فقه و اصول راهى نجف شد؛ اما بعد از هشت سال، به علت بیمارى و نیاز به مراقبت دایمى به ایران بازگشت. وى جواز اجتهاد در رشته فقه و اصول خود را هنگام تحصیل در حوزه علمیه نجف اشرف کسب کرد.

    در سال 1330 به تدریس در دبیرستان‌هاى تهران پرداخت و در همان سال انتشار مجله فروغ علم را عهده‌دار شد.

    فعالیت‌ها

    در هنگام تدریس و اشتغال مدرک کارشناسى الهیات را کسب کرد و در سال 1328 با دعوت على‌اکبر دهخدا به همکارى با وى پرداخت.

    شهیدى در سال 1340 مدرک دکترى ادبیات فارسى خود را در رشته تاریخ و ادبیات از دانشکده ادبیات دانشگاه تهران دریافت کرد و از همان سال به تدریس در دانشگاه پرداخت.

    در سال 1342 معاونت مؤسسه دهخدا را بر عهده گرفت و در سال 1346 همکارى با دکتر محمد معین در تهیه فرهنگ فارسى معین نقش داشت.

    شهیدى در سال 1373 با سفرى به چین، استادى افتخارى را از دانشگاه پکن گرفت.

    وفات

    وی سرانجام حدود ساعت ۱۱ یکشنبه ۲۳ دی‌ ۱۳۸۶ پس از تحمل مدتی بیماری به دیدار حق شتافت. پیکر او در روز چهارشنبه ۲۶ دی از محل بنیاد لغت‌نامه دهخدا به سمت دانشگاه تهران تشیع و در امامزاده عبدالله (شهرری) دفن شد.

    آثار

    برخی از تألیفات ‌او عبارتند از: کتاب مهدویت در اسلام در سال 1329، جنایات تاریخ، در سه‌جلد، چراغ روشن در دنیاى تاریک یا زندگانى امام سجاد(ع)، کتاب پس از پنجاه سال (پژوهشى تازه پیرامون قیام امام حسین‌ علیه‌السلام)، و شرح لغات و مشکلات دیوان انورى، تاریخ تحلیلى اسلام تا پایان امویان، زندگانى حضرت فاطمه(ع) و آشنایى با زندگانى امام صادق(ع)، زندگانى على بن الحسین(ع)، ستایش و سوگ امام هشتم در شعر فارسى، عرشیان، شرح مثنوى شریف، جلد چهارم (دنباله کار جلد مرحوم فروزانفر) و جزء و دفتر دوم)، شرح مثنوى دفتر سوم، از دیروز تا امروز (مجموعه مقاله‌ها) به کوشش هرمز ریاحى و شکوفه شهیدى، على از زبان على (شرح زندگانى امیرمؤمنان)، از تا نیز شرح مثنوى دفتر چهارم، پنجم و ششم.

    تصحیح آثارى چون تصحیح آتشکده آذر اثر لطفعلى بیک آذر بیگدلى، به همراه مقدمه، فهرست و تعلیقات سید جعفر شهیدى از آثارى تصحیحى او است.

    او در سال 1341 تصحیح دره نادره اثر میرزا مهدى‌خان استرآبادى، و در 1337 تصحیح براهین العجم، اثر محمدتقى سپهر را به همراه تهیه حواشى و تعلیقات تصحیح کرد.

    ابوذر غفارى نخستین انقلابى اسلام، شیر زن کربلا اثر بنت الشاطى، انقلاب بزرگ اثر دکتر طه حسین و نهج‌البلاغة از آثار ترجمه‌اى او هستند.

    محمد خاتم پیامبران، مقاله از ولادت تا بعثت، ج اول و از بعثت تا هجرت، ج دوم، یادنامه علامه امینى، -محیط ادب (مجموعه سى گفتار به پاس پنجاه سال تحقیقات و مطالعات سید محمد محیط طباطبایى)، با همکارى حبیب یغمایى، محمدابراهیم باستاتى پاریزى و ایرج افشار، نیز از مقالات منتشر شده استاد سید جعفر شهیدى هستند.

    کتاب پس از پنجاه سال (قیام امام حسین(ع) او به زبان‌هاى عربى، انگلیسى، ترکى استانبولى، ترکى آذربایجانى، ژاپنى و اردو، ترجمه شد و نیز کتاب زندگانى حضرت فاطمه به زبان ترکى استانبولى و عربى و همچنین تاریخ تحلیلى اسلام به زبان‌هاى عربى، یونانى ترجمه شده است.

    استاد شهیدى همچنین بیش از یکصد مقاله به زبان فارسى و عربى دارد که قسمتى از مقاله‌هاى فارسى او در مجموعه‌اى به نام (از دیروز تا امروز) گردآورى و چاپ شده و مقاله‌هاى عربى او نیز در مجله‌هاى ایران، الجزیره و عراق چاپ شده‌اند.

    او کتاب‌هایى نیز دارد که به دریافت جایزه نایل شده‌اند که از جمله آن‌ها مى‌توان به دره نادره، زندگانى فاطمه زهرا(س)، نهج‌البلاغة و شرح مثنوى اشاره کرد

    وابسته‌ها