امام حسین علیه‌السلام و جاهلیت نو

امام حسین علیه السلام و جاهلیت نو
پدیدآوران	سلیمانی، جواد (نويسنده)
ناشر	يمين
مکان نشر	ایران - قم
سال نشر	1376ش
چاپ	1
شابک	‎-
موضوع	اسلام - تاریخ - از آغاز تا 41ق. - جاهلیت - حسین بن علی(ع)، امام سوم، 4 - 61ق.
زبان	فارسی
تعداد جلد	1
کد کنگره	‎‏/‎‏س‎‏8‎‏الف‎‏8 41/75 BP
نورلایب	مطالعه و دانلود pdf

امام حسین(ع) و جاهلیت نو، نوشته جواد سلیمانی (معاصر)، از جمله آثار جدیدی است که به بررسی مبانی و ریشه‌های نهضت امام حسین(ع) و تجدید حیات جاهلیت در عصر آن بزرگوار و نحوه برخورد آن حضرت با آن پرداخته است.

ساختار

کتاب، مشتمل بر مقدمه و دو بخش است که بخش اول در پنج فصل و بخش دوم در چهار فصل مطرح شده است.

گزارش محتوا

در بخش نخست، ابتدا سیمای جامعه در ضمن چهار فصل و مقطع: «تاریخ جاهلیت»، «عصر بعثت»، «دوران حکومت سه خلیفه اول» و «روزگار پادشاهی فرزندان ابوسفیان» مختصراً ارائه شده، اوضاع ارزشی و اخلاقی و اقتصادی و سیاسی هر دوره بیان شده است و با مقایسه تطبیقی عصر بعثت و دوران سه خلیفه اول و عهد معاویه و یزید با عصر جاهلیت عرب، فروکش کردن خصائص جاهلی در عصر بعثت و حیات مجدد آن در عهد سه خلیفه اول و استقرار کاملش در دوران معاویه و یزید نشان داده شده است. به‌علاوه مسئله محو دین و حذف پیشوایان راستین، به‌عنوان دومین بلای جامعه اسلامی در عهد خلافت معاویه و یزید مورد بررسی قرار گرفته است‏.

آنگاه در فصل پنجم، با عنوان عود جاهلیت، به مواردی اشاره شده که حکم الهی با چند بیت شعر و سفسطه یک پیرزن و مانند آن بازیچه معاویه قرار گرفت و تغییر کرد. همچنین کسانی چون سمرة بن جندب با اخذ رشوه شأن نزول آیات را تغییر دادند. همچنین مکاتبی چون قدریه ایجاد شد که معتقد بودند که آنچه در عالم محقق می‌شود معلول خواست خداست و اراده انسان در شکل‌گیری حوادث عالم و حتی در اعمال خودش دخیل نیست که نتیجه آن جبرگرایی و نفی اختیار آدمی بود. بنی‌امیه این فکر را ترویج می‌کردند؛ زیرا در صورت گسترش این تفکر، اعمال ضالمانه آنان جزء قضا و قدر و خواست الهی قرار می‌گرفت، که مبارزه و مخالفت با آن در حقیقت ستیز با خدا به حساب می‌آمد‏.

در نتیجه هرچه جاهلیت جلو می‌آمد و تهاجم فرهنگی به اسلام مضاعف می‌شد و مفاخر دین از صحنه برون می‌شدند، اسلام ناب محمدی(ص) از متن اجتماعی زدوده می‌شد و از مسلمانی جز نامی باقی نمی‌ماند، تا اینکه رفته‌رفته بازار دین‌فروشان داغ شد و دین و غیرت دینی رو به اضمحلال رفت‏.

نویسنده پس از روشن شدن عود جاهلیت و محو اسلام ناب محمدی(ص) به‌عنوان دو مقدمه نهضت حسین بن علی(ع)، در بخش دوم، به تمایزهای جاهلیت قبل از اسلام و جاهلیت نوین بعد از رحلت پیامبر(ص) اشاره کرده، تفاوت موضع رسول اکرم(ص) و امام حسین(ع) را در قبال جهل معاصر هریک از آن‌دو بزرگوار، مورد تجزیه و تحلیل قرار داده است و موانع و مشکلات سیدالشهداء(ع) را در راه اصلاح نابسامانی‌های جامعه بیان نموده است. سپس در فصول پایانی کتاب، بر موضع حسین بن علی(ع) در قبال جاهلیت نو و رمز تفاوت سیاست‌های آن حضرت در زمان معاویه و یزید پرتو افکنده، راه‌های محتمل اصلاح جامعه و راه برگزیده اباعبدالله را ارزیابی نموده است‏. آن حضرت، برپایی حماسه‌ای خونین را به‌عنوان تنها راه نجات امت اسلامی برگزید و به‌اتفاق خرد و کلان و زن و مرد خانواده‌اش وارد میدان شد و با ایثار خون خویش و فرزندان و یارانش در برابر دیدگان زنان و کودکان خردسالش حماسه‌ای بس دلخراش آفرید تا بتواند نسل حیرت‌زده و مبهوت عصر خویش را هدایت نماید و چهره اسلام اصیل را برای مردم روزگار خویش و روزگاران بعد از خود نمایان سازد‏.

منابع مقاله

مقدمه و متن کتاب.