آخرالزمان در اديان ابراهيمی
آخرالزمان در ادیان ابراهیمی، از آثار نویسنده و پژوهشگر معاصر، محمدحسین محمدی (متولد 1339ش)، پژوهشی تطبیقی است که به واکاوی مفهوم پایان تاریخ، نشانههای ظهور و استقرار حکومت الهی از دیدگاه سه دین بزرگ ابراهیمی (یهودیت، مسیحیت و اسلام) میپردازد و تحلیلهای گوناگون درباره آینده انسان و جهان را تبیین میکند. روزگار ظهور حضرت مهدی موعود(عج)، «روز خدا» و یوم الله است.
| آخرالزمان در اديان ابراهيمی | |
|---|---|
 | |
| پدیدآوران | محمدی، محمد حسین (نويسنده) |
| ناشر | بنياد فرهنگی حضرت مهدی موعود (عج) |
| مکان نشر | ایران - قم |
| سال نشر | 1390ش |
| چاپ | 2 |
| شابک | 978-964-7428-69-9 |
| موضوع | آخر الزمان - آفرینش - محمد بن حسن (عج)، امام دوازدهم، 255ق. - مهدویت - پیش گوییها - مهدویت در ادیان |
| زبان | فارسی |
| تعداد جلد | 1 |
| کد کنگره | م3 آ3 224/2 BP |
| نورلایب | مطالعه و دانلود pdf |
هدف و روش
- محمدحسین محمدی در ابتدای کتاب، انگیزه خود را پاسخ به اضطراب و ناامیدی بشر معاصر ناشی از بحرانهای اخلاقی و جنگهای جهانی بیان میکند. او معتقد است بشر برای رهایی از این بنبست فکری به شناخت «نجاتبخش» نیاز دارد.
- محمدحسین محمدی روش خود را مطالعه تطبیقی بر پایه متون مقدس (تورات، انجیل و قرآن) قرار داده است.
- محمدحسین محمدی بین «علم تاریخ» (بررسی حوادث جزئی گذشته) و «فلسفه تاریخ» (تحلیل حرکت تاریخ و محرک و غایت جوامع) تفکیک قائل میشود. از نظر او، غایت تاریخ در ادیان ابراهیمی، پیروزی قطعی حق بر باطل و رسیدن به کمال است.
- محمدحسین محمدی تأکید میکند که عقل و تجربه بشری در پیشبینی آینده ناتوان هستند و تنها راه دستیابی به دانشِ پایان جهان، وحی الهی است. [۱]
ساختار و محتوا
- کتاب حاضر در پنج بخش اصلی به واکاوی دقیق متون مقدس یهودی، مسیحی و اسلامی میپردازد:
- «آشنایی با ادیان ابراهیمی، آفرینش عالَم از دیدگاه ادیان و پایانشناسی عالَم از منظر علوم» این بخش به عنوان مدخل کتاب، ابتدا به معرفی اجمالی تاریخچه، کتابهای مقدس و فرقههای اصلی یهودیت (مانند فریسیان و اسنیها)، مسیحیت (کاتولیک، ارتدوکس و پروتستان) و اسلام (شیعه و سنی) میپردازد. سپس، روایات مربوط به آفرینش جهان را در هر سه دین مقایسه کرده و در نهایت، مفهوم «پایان عالم» را از منظر علم نجوم (نظریه انقباض بزرگ) و تحلیلهای فلسفی و کلامی بررسی میکند تا نشان دهد که پایان نظم کنونی جهان، مورد تأیید دانش بشری نیز هست.
- «پایانشناسی عالم در ادیان ابراهیمی» در این بخش، جایگاه و تعریف آخرالزمان در بطن آموزههای هر دین به طور مجزا بررسی میشود. در یهودیت، مفاهیمی چون «روز خداوند» و بازگشت به سرزمین موعود واکاوی شده است. در مسیحیت، این مفهوم با «ملکوت الهی» و بازگشت دوباره مسیح برای داوری نهایی پیوند میخورد. در اسلام نیز آخرالزمان در دو معنای دوران نبوت پیامبر خاتم (ص) و عصر ظهور منجی (حضرت مهدی عج) تبیین شده است که غایت آن پیروزی صالحان بر زمین است.
- «وقایع پیش از پایان عالم در ادیان ابراهیمی» نویسنده در این بخش نشانههای ظهور را در سه بُعد دستهبندی میکند:
- بُعد کیهانی: حوادثی چون خسوف و کسوفهای غیرعادی، زلزلههای عظیم و طلوع خورشید از مغرب
- بُعد اجتماعی: گسترش فساد و ظلم، وقوع جنگهای خانمانسوز، فتنههای بزرگ و ظهور شخصیتهایی چون دجال، سفیانی و منجیهای دروغین در کنار بررسی موضوع انتظار و امید
- بُعد معنوی: افول اخلاقیات، از هم پاشیدن خانوادهها و ضعیف شدن ایمان در جوامع.
- «واقعه آخرالزمان در ادیان ابراهیمی» نویسنده در این بخش نیز مانند بخش قبلی به سه بُعد (کیهانی، اجتماعی و معنوی) توجه میکند و به بررسی حوادث پس از وقوع آخرالزمان و استقرار نظم نوین میپردازد. در ابتدا وقایع سهمگین طبیعی هنگام وقوع قیامت (اشراطالساعه) بررسی شده و سپس ویژگیهای حکومت جهانی منجی از جمله برقراری عدالت مطلق، رفاه اقتصادی و شکوفایی عقل بشری توصیف میگردد. فصول نهایی این بخش به دین آینده جهان و مسأله رجعت و معاد و عوامل نجات و ورود به بهشت اختصاص دارد.
- «مقایسه آخرالزمان در ادیان ابراهیمی» نویسنده در این بخش، به روش تطبیقی یافتههای خود را ترکیب میکند. او به مقایسه نظاممند مفاهیم آخرالزمانی، اتفاقات کیهانی و وقایع اجتماعی (مانند تطبیق مصادیق منجی و انتظار) میپردازد. در پایان، با مقایسه بُعد معنوی شامل دینِ آینده جهان، نحوه داوری الهی و پاداش و کیفر، بر این نکته تأکید میکند که علیرغم تفاوتهای ظاهری، هر سه دین ابراهیمی بر آیندهای روشن و پیروزی قطعی حق اتفاق نظر دارند.
نمونه مباحث
- اشعیای نبی در این کتاب میفرماید: در آینده حکومت عدل برقرار میشود. حق مظلومان ادا و ظالمان به جزای کردار خویش میرسند. ظلم و بیعدالتی، از جهان محو میشود؛ به گونهای که گرگ با بره کنار هم زندگی میکنند. [۲]
- محمدحسین محمدی در توصیف حکومت جهانی حضرت مهدی (عج)، نکته جالبی را مطرح کرده که بر اساس آن، علاوه بر رفاه اقتصادی، سطح عقل و فهم بشری به کمال میرسد و حضرت مهدی (عج) دست رحمت خود را بر سر بندگان میکشد تا خِرَد آنها کامل شود و آرزوهایشان کمال یابد. [۳]
پانویس
منابع مقاله
- مقدمه و متن کتاب.