طباطبایی، سید عبدالعزیز: تفاوت میان نسخهها
Hbaghizadeh (بحث | مشارکتها) بدون خلاصۀ ویرایش |
Hbaghizadeh (بحث | مشارکتها) بدون خلاصۀ ویرایش |
||
| خط ۱: | خط ۱: | ||
{{کاربردهای دیگر|طباطبایی (ابهامزدایی)}} | {{کاربردهای دیگر|طباطبایی (ابهامزدایی)}} | ||
{{جعبه اطلاعات زندگینامه | |||
| عنوان = سید عبدالعزیز طباطبایی | |||
| تصویر = NUR01884.jpg | |||
| اندازه تصویر = | |||
| توضیح تصویر = | |||
| نام کامل = سید عبدالعزیز طباطبایی یزدی | |||
| نامهای دیگر = طباطبایی یزدی، سید عبدالعزیز؛ یزدی، عبدالعزیز بن جواد | |||
| لقب = محقق طباطبایی | |||
| تخلص = | |||
| نسب = | |||
| نام پدر = سید جواد | |||
| ولادت = ۴ آبان ۱۳۰۸ش | |||
| محل تولد = نجف اشرف | |||
| کشور تولد = عراق | |||
| محل زندگی = نجف، قم | |||
| رحلت = ۸ بهمن ۱۳۷۴ش | |||
| شهادت = | |||
| مدفن = قم، حرم حضرت معصومه(س) | |||
| طول عمر = | |||
| نام همسر = صدیقه طباطبایی یزدی | |||
| فرزندان = جواد، جعفر، صادق، محمد، علی، فاطمه، بشرى، زهرا، بتول | |||
| خویشاوندان = سید محمدکاظم طباطبایی یزدی (پدربزرگ) | |||
| دین = اسلام | |||
| مذهب = شیعه | |||
| پیشه = محقق، کتابشناس، نسخهشناس | |||
| درجه علمی = | |||
| دانشگاه = | |||
| علایق پژوهشی = کتابشناسی شیعه، نسخههای خطی، احیای متون کهن | |||
| منصب = | |||
| پس از = | |||
| پیش از = | |||
| اساتید = {{فهرست جعبه عمودی | [[خویی، سید ابوالقاسم|سید ابوالقاسم خویی]] | [[صدر، سید رضا|سید رضا صدر]] | [[عبدالهادی شیرازی]] | [[عبدالاعلی سبزواری]] | [[سید هاشم حسینی تهرانی]] | [[محمدعلی اردوبادی]]}} | |||
| مشایخ = | |||
| معاصرین = | |||
| شاگردان = | |||
| اجازه اجتهاد از = | |||
| آثار = {{فهرست جعبه عمودی | [[الحدائق الناضرة في احکام العترة الطاهرة]] | [[ترجمة الإمام الحسين(ع)]] | [[رسالة «طرق حديث» من کنت مولاه فعلي مولاه]] | [[أهلالبيت عليهمالسلام في المكتبة العربية]] | [[مستدرک الذریعه]] | [[معجم اعلام الشیعه]]}} | |||
| سبک نوشتاری = | |||
| وبگاه = | |||
| امضا = | |||
| کد مؤلف = AUTHORCODE01884AUTHORCODE | |||
}} | |||
''' | '''سيد عبدالعزيز طباطبايى''' (1308-1374ش)، كتابشناس، نسخهشناس معاصر، از فعالترین محققان حوزه متون کهن در احیاء آثار شیعی | ||
== ولادت == | == ولادت == | ||
سيد عبدالعزيز در چهارم آبان 1308 (مطابق 23 جمادى الاول 1348ق) در نجف اشرف متولد شد. | |||
او از جانب پدر و مادر نوه عالم بزرگ مرحوم [[یزدی، سید محمدکاظم بن عبدالعظیم|آيتاللّه سيد محمدكاظم طباطبائى يزدى]](م 1328ق) صاحب [[العروة الوثقی]] است. | |||
==تحصیلات== | ==تحصیلات== | ||
وی پس از فراگيرى دروس مقدماتى علوم دينى و در پانزده سالگى همراه پدرش سيد جواد، از علماى نجف اشرف بود كه در سال 1363ق براى معالجه به ايران آمد | وی پس از فراگيرى دروس مقدماتى علوم دينى و در پانزده سالگى همراه پدرش سيد جواد، از علماى نجف اشرف بود كه در سال 1363ق براى معالجه به ايران آمد | ||
===اساتيد=== | ===اساتيد=== | ||
| خط ۵۹: | خط ۶۱: | ||
همه كسانى كه با محقق طباطبايى(ره) آشنايى داشتند به صفاى روح او و خلوص و ارادت ايشان به مقام شامخ اهلبيت عصمت و طهارت(ع) و همچنين تبحّر و تخصّص او در كتابشناسى شيعه، اذغان دارند. از خصوصيات بارز آن بزرگوار سماحت و سخاوت وى در كمك به پژوهشگران و شاگردان بود كه همه كسانى كه از او استفاده كردهاند، به اين خصيصه اشاره مىكنند. | همه كسانى كه با محقق طباطبايى(ره) آشنايى داشتند به صفاى روح او و خلوص و ارادت ايشان به مقام شامخ اهلبيت عصمت و طهارت(ع) و همچنين تبحّر و تخصّص او در كتابشناسى شيعه، اذغان دارند. از خصوصيات بارز آن بزرگوار سماحت و سخاوت وى در كمك به پژوهشگران و شاگردان بود كه همه كسانى كه از او استفاده كردهاند، به اين خصيصه اشاره مىكنند. | ||
==آثار== | ==آثار== | ||
آثار ايشان فراوان است كه بخشى از آنها را در تكميل تأليفات دو استادش آقا بزرگ و [[علامه امينى]] تأليف نمود مانند: مستدرك الذريعه، اضواء على الذريعه، معجم اعلام الشيعه، تعليقات على طبقات اعلام الشيعه، تنظيم و تصحيح نقباء البشر، على ضفاف الغدير، انباء السماء برزية كربلا. بخش ديگر تحقيق و تصحيح آثار بزرگان است مانند: فهرست منتجبالدين، الاربعون المنتقى من مناقب المرتضى، عقدالدرر فى اخبار المهدى المنتظر، مقتل [[امام على(ع)|اميرالمؤمنين(ع)]] از ابن ابى دنيا، مناقب [[امام على(ع)|اميرالمؤمنين(ع)]] از ابن حنبل، ترجمه [[امام على(ع)|اميرالمؤمنين(ع)]] از تاريخ دمشق، ترجمه امام حسن و امام حسين(ع) از [[الطبقات الكبری (دار الكتب العلمية)|طبقات ابن سعد]]. [[طباطبایی، سید محمدحسین|علامه طباطبائى]] فهرستهايى از نُسَخ خطى نيز تهيه كرده است مانند: فهرست كتابخانه اميرالمؤمنين نجف، فهرست نسخ خطى آستان قدس، فهرست نسخ كتابخانههايى در بغداد و حجاز و تركيه و شيراز و تبريز. ديگر آثار وى عبارتند از: اهلالبيت فى مكتبة العربية، الغدير فى التراث الاسلامى، حياة الشيخ المفيد، مكتبة العلامة الحلّى، فى رحاب نهجالبلاغة، مخطوطات اللغة العربيه، فهرست تصانيف كراجكى، الحسين(ع) و السنه، المهدى(ع) فى السنة النبوية، حياة الشيخ يوسف بحرانى، شخصيت علمى و مشايخ [[طوسی، محمد بن حسن|شيخ طوسى]] و يادداشتها و مطالب منتخب از كتابخانهها كه در سفرهاى ايشان تنظيم شده است مانند: نتايج الاسفار، قيد الاوابد و جمع الشوارد و مقالات متعددى نيز از آن فقيد در مجله «تراثنا». | آثار ايشان فراوان است كه بخشى از آنها را در تكميل تأليفات دو استادش آقا بزرگ و [[علامه امينى]] تأليف نمود مانند: مستدرك الذريعه، اضواء على الذريعه، معجم اعلام الشيعه، تعليقات على طبقات اعلام الشيعه، تنظيم و تصحيح نقباء البشر، على ضفاف الغدير، انباء السماء برزية كربلا. بخش ديگر تحقيق و تصحيح آثار بزرگان است مانند: فهرست منتجبالدين، الاربعون المنتقى من مناقب المرتضى، عقدالدرر فى اخبار المهدى المنتظر، مقتل [[امام على(ع)|اميرالمؤمنين(ع)]] از ابن ابى دنيا، مناقب [[امام على(ع)|اميرالمؤمنين(ع)]] از ابن حنبل، ترجمه [[امام على(ع)|اميرالمؤمنين(ع)]] از تاريخ دمشق، ترجمه امام حسن و امام حسين(ع) از [[الطبقات الكبری (دار الكتب العلمية)|طبقات ابن سعد]]. [[طباطبایی، سید محمدحسین|علامه طباطبائى]] فهرستهايى از نُسَخ خطى نيز تهيه كرده است مانند: فهرست كتابخانه اميرالمؤمنين نجف، فهرست نسخ خطى آستان قدس، فهرست نسخ كتابخانههايى در بغداد و حجاز و تركيه و شيراز و تبريز. ديگر آثار وى عبارتند از: اهلالبيت فى مكتبة العربية، الغدير فى التراث الاسلامى، حياة الشيخ المفيد، مكتبة العلامة الحلّى، فى رحاب نهجالبلاغة، مخطوطات اللغة العربيه، فهرست تصانيف كراجكى، الحسين(ع) و السنه، المهدى(ع) فى السنة النبوية، حياة الشيخ يوسف بحرانى، شخصيت علمى و مشايخ [[طوسی، محمد بن حسن|شيخ طوسى]] و يادداشتها و مطالب منتخب از كتابخانهها كه در سفرهاى ايشان تنظيم شده است مانند: نتايج الاسفار، قيد الاوابد و جمع الشوارد و مقالات متعددى نيز از آن فقيد در مجله «تراثنا». | ||
==وفات== | |||
اين عالم بزرگ و كمنظير، به علت نارسايى شديد قلبى در هفتم ماه رمضان 1416 مطابق 18 اسفند ماه 1374 رحلت نموده و در حجره 14 صحن بزرگ در جوار حرم مطهر حضرت معصومه سلامالله علیها مدفون گشت. | |||
==منابع مقاله== | ==منابع مقاله== | ||
نسخهٔ ۱۷ اکتبر ۲۰۲۵، ساعت ۲۳:۰۴
| سید عبدالعزیز طباطبایی | |
|---|---|
 | |
| نام کامل | سید عبدالعزیز طباطبایی یزدی |
| نامهای دیگر | طباطبایی یزدی، سید عبدالعزیز؛ یزدی، عبدالعزیز بن جواد |
| لقب | محقق طباطبایی |
| نام پدر | سید جواد |
| ولادت | ۴ آبان ۱۳۰۸ش |
| محل تولد | نجف اشرف، عراق |
| محل زندگی | نجف، قم |
| رحلت | ۸ بهمن ۱۳۷۴ش |
| مدفن | قم، حرم حضرت معصومه(س) |
| همسر | صدیقه طباطبایی یزدی |
| فرزندان | جواد، جعفر، صادق، محمد، علی، فاطمه، بشرى، زهرا، بتول |
| خویشاوندان | سید محمدکاظم طباطبایی یزدی (پدربزرگ) |
| دین | اسلام |
| مذهب | شیعه |
| پیشه | محقق، کتابشناس، نسخهشناس |
| اطلاعات علمی | |
| علایق پژوهشی | کتابشناسی شیعه، نسخههای خطی، احیای متون کهن |
| اساتید | |
| برخی آثار | |
سيد عبدالعزيز طباطبايى (1308-1374ش)، كتابشناس، نسخهشناس معاصر، از فعالترین محققان حوزه متون کهن در احیاء آثار شیعی
ولادت
سيد عبدالعزيز در چهارم آبان 1308 (مطابق 23 جمادى الاول 1348ق) در نجف اشرف متولد شد.
او از جانب پدر و مادر نوه عالم بزرگ مرحوم آيتاللّه سيد محمدكاظم طباطبائى يزدى(م 1328ق) صاحب العروة الوثقی است.
تحصیلات
وی پس از فراگيرى دروس مقدماتى علوم دينى و در پانزده سالگى همراه پدرش سيد جواد، از علماى نجف اشرف بود كه در سال 1363ق براى معالجه به ايران آمد
اساتيد
پس از درگذشت پدر به قم رفت و از درس مرحوم آيتاللّه حاج آقا رضا صدر استفاده كرد. سال بعد به نجف اشرف بازگشت و از حضرات آيات خويى، عبدالهادى شيرازى، عبدالاعلى سبزوارى، سيد هاشم حسينى طهرانى، ميرزا محمدعلى اردوبادى بهره برد و از مرحوم خويى؛ سيد عبدالهادى شيرازى و آقا بزرگ تهرانى اجازه روايت يافت.
به دليل علاقه وى به كتابشناسى و بررسى و احياى ميراث كهن شيعه در نجف از دو شخصيت مشهور: آقا بزرگ تهرانى و علامه امينى تأثير پذيرفت. با تأسيس كتابخانه اميرالمؤمنين(ع) توسط علامه امينى در آنجا مشغول تحقيق و تدوين فهرست كتابخانه شد. در همين سالها براى شناسايى نُسَخ خطى، كتابشناسى و ساير ظرايف و دقايق اين رشته، با مرحوم آقا بزرگ مراوده مستمر داشت.
در سال 1356ش كه با فشار رژيم عراق به ايران بازگشت، در شهر قم اقامت گزيد و به دليل جامعيتش، هر كسى از محضرش بهرهاى مىبرد. علاوه بر محققین و شاگردان، مؤسسات تحقيقاتى و علمى نيز از تجربه و تخصّص او بى نياز نبودند. مراكزى همچون: مؤسسه آل البيت، مركز الغدير، بنياد پژوهشهاى اسلامى آستان قدس، دايرةالمعارف بزرگ اسلامى و... با ايشان ارتباط داشتند و آثار زيادى با نظارت و همكارى مستقيم وى تحقيق و چاپ شد ضمن اينكه در مجامع و همايشهاى علمى مختلف داخل و خارج كشور شركت مىجست. تعداد 94 عنوان كتاب با استفاده از راهنمايىها يادداشتهاى او به ثمر رسيد و فهرستهاى زيادى را از نُسَخ خطى داخل و خارج كشور تهيه كرد.
همه كسانى كه با محقق طباطبايى(ره) آشنايى داشتند به صفاى روح او و خلوص و ارادت ايشان به مقام شامخ اهلبيت عصمت و طهارت(ع) و همچنين تبحّر و تخصّص او در كتابشناسى شيعه، اذغان دارند. از خصوصيات بارز آن بزرگوار سماحت و سخاوت وى در كمك به پژوهشگران و شاگردان بود كه همه كسانى كه از او استفاده كردهاند، به اين خصيصه اشاره مىكنند.
آثار
آثار ايشان فراوان است كه بخشى از آنها را در تكميل تأليفات دو استادش آقا بزرگ و علامه امينى تأليف نمود مانند: مستدرك الذريعه، اضواء على الذريعه، معجم اعلام الشيعه، تعليقات على طبقات اعلام الشيعه، تنظيم و تصحيح نقباء البشر، على ضفاف الغدير، انباء السماء برزية كربلا. بخش ديگر تحقيق و تصحيح آثار بزرگان است مانند: فهرست منتجبالدين، الاربعون المنتقى من مناقب المرتضى، عقدالدرر فى اخبار المهدى المنتظر، مقتل اميرالمؤمنين(ع) از ابن ابى دنيا، مناقب اميرالمؤمنين(ع) از ابن حنبل، ترجمه اميرالمؤمنين(ع) از تاريخ دمشق، ترجمه امام حسن و امام حسين(ع) از طبقات ابن سعد. علامه طباطبائى فهرستهايى از نُسَخ خطى نيز تهيه كرده است مانند: فهرست كتابخانه اميرالمؤمنين نجف، فهرست نسخ خطى آستان قدس، فهرست نسخ كتابخانههايى در بغداد و حجاز و تركيه و شيراز و تبريز. ديگر آثار وى عبارتند از: اهلالبيت فى مكتبة العربية، الغدير فى التراث الاسلامى، حياة الشيخ المفيد، مكتبة العلامة الحلّى، فى رحاب نهجالبلاغة، مخطوطات اللغة العربيه، فهرست تصانيف كراجكى، الحسين(ع) و السنه، المهدى(ع) فى السنة النبوية، حياة الشيخ يوسف بحرانى، شخصيت علمى و مشايخ شيخ طوسى و يادداشتها و مطالب منتخب از كتابخانهها كه در سفرهاى ايشان تنظيم شده است مانند: نتايج الاسفار، قيد الاوابد و جمع الشوارد و مقالات متعددى نيز از آن فقيد در مجله «تراثنا».
وفات
اين عالم بزرگ و كمنظير، به علت نارسايى شديد قلبى در هفتم ماه رمضان 1416 مطابق 18 اسفند ماه 1374 رحلت نموده و در حجره 14 صحن بزرگ در جوار حرم مطهر حضرت معصومه سلامالله علیها مدفون گشت.
منابع مقاله
وابستهها
الحدائق الناضرة في احکام العترة الطاهرة
ترجمة الامام الحسن علیهالسلام
ترجمة الامام الحسين و مقتله عليهالسلام
رسالة «طرق حديث» من کنت مولاه فعلي مولاه
أهلالبيت عليهمالسلام في المكتبة العربية
مطالب السؤول في مناقب آل الرسول
فهرست کتب الشیعة و أصولهم و أسماء المصنفین و أصحاب الأصول
طبقات أعلام الشيعة و هو نقباء البشر في القرن الرابع عشر (دار المرتضی)
قبسات من فضائل أميرالمومنين عليهالسلام
دستنويسهای به دست آمده از نهجالبلاغة تا پايان سده دهم هجرت
فضائل أمير المؤمنين علي بن أبيطالب عليهالسلام
دليل راه: کتابشناسی گزيده آثار دانشمندان اهل سنت درباره امام مهدی عجل الله تعالي فرجه الشريف