خزعلی، ابوالقاسم: تفاوت میان نسخه‌ها

    از ویکی‌نور
    بدون خلاصۀ ویرایش
     
    (۷۲ نسخهٔ میانی ویرایش شده توسط ۸ کاربر نشان داده نشد)
    خط ۱: خط ۱:
    <div class='wikiInfo'>
    {{جعبه اطلاعات زندگی‌نامه
    [[پرونده:NUR01425.jpg|بندانگشتی|خزعلی، ابوالقاسم]]
    | عنوان = ابوالقاسم خزعلی
    {| class="wikitable aboutAuthorTable" style="text-align:Right" |+ |
    | تصویر = NUR01425.jpg
    |-
    | اندازه تصویر =
    ! نام!! data-type='authorName'|خزعلی، ابوالقاسم
    | توضیح تصویر = خزعلی، ابوالقاسم
    |-
    | نام کامل = ابوالقاسم خزعلی بروجردی
    |نام های دیگر
    | نام‌های دیگر = آیت‌الله خزعلی، میرزا ابوالقاسم خزعلی
    |data-type='authorOtherNames'|  
    | لقب =
    |-
    | تخلص =
    |نام پدر
    | نسب =
    |data-type='authorfatherName'|
    | نام پدر = غلامرضا
    |-
    | ولادت = ۱ فروردین ۱۳۰۴ شمسی
    |متولد
    | محل تولد = بروجرد، استان لرستان
    |data-type='authorbirthDate'|1304 هـ.ش
    | کشور تولد = ایران
    |-
    | محل زندگی = بروجرد، مشهد، قم
    |محل تولد
    | رحلت = ۲۵ شهریور ۱۳۹۴ شمسی (۲ ذی‌الحجه ۱۴۳۶ قمری)
    |data-type='authorBirthPlace'|بروجرد
    | شهادت =
    |-
    | مدفن =
    |رحلت
    | طول عمر = ۹۰ سال
    |data-type='authorDeathDate'|1394 هـ.ش یا 1436 هـ.ق یا 2015 م
    | نام همسر =
    |-
    | فرزندان =
    |اساتید
    | خویشاوندان =
    |data-type='authorTeachers'|[[بروجردی، حسین|آيت‌الله بروجردى]](ره)
    | دین = اسلام
    | مذهب = شیعه
    | پیشه = فقیه، مفسر، سیاستمدار
    | درجه علمی =
    | دانشگاه =
    | حوزه = حوزه علمیه مشهد و قم
    | علایق پژوهشی = تفسیر قرآن، نهج‌البلاغه، سیره ائمه(ع)
    | منصب = عضو مجلس خبرگان قانون اساسی، عضو شورای نگهبان (۲۰ سال)، عضو مجلس خبرگان رهبری، مؤسس و دبیرکل بنیاد بین‌المللی غدیر
    | پس از =
    | پیش از =
    | اساتید = {{فهرست جعبه عمودی | [[بروجردی، حسین|سید حسین بروجردی]] | [[امام خمینی(ره)|سید روح‌الله خمینی]] | [[طباطبایی، سید محمدحسین|سید محمدحسین طباطبایی]] | [[بهجت، محمدتقی|محمدتقی بهجت]] | شیخ هاشم قزوینی | سید احمد یزدی}}
    | مشایخ =
    | معاصرین =
    | شاگردان =
    | اجازه اجتهاد از =
    | آثار = {{فهرست جعبه عمودی | [[موسوعة الإمام الجواد عليه‌السلام]] | [[موسوعة الإمام الهادي عليه‌السلام]] | [[موسوعة الإمام العسكري عليه‌السلام]] | [[انوار جاودان در تفسیر قرآن]]}}
    | سبک نوشتاری =
    | وبگاه =
    | امضا =
    | کد مؤلف = AUTHORCODE01425AUTHORCODE
    }}
    {{کاربردهای دیگر|خزعلی (ابهام‌زدایی)}}


    [[امام خمينى(ره)|امام خمينى]]
    '''ابوالقاسم خزعلى'''  (۱۳۰۴-۱۳۹۴ش)، فقیه، مفسر قرآن و نهج‌البلاغه، از تدوین‌کنندگان قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران، عضو سابق شورای نگهبان (به مدت ۲۰ سال)، عضو برجسته جامعه مدرسین حوزه علمیه قم، نماینده مجلس خبرگان رهبری و مؤسس و دبیرکل بنیاد بین‌المللی غدیر بود. وی در بروجرد زاده شد و در ده‌سالگی به همراه خانواده به مشهد مهاجرت کرد. در ۱۷ سالگی به‌رغم اشتغال به کار، با اشتیاق به علوم حوزوی روی آورد و پس از فراگیری مقدمات در مشهد، برای تکمیل تحصیلات راهی قم شد و از محضر آیات عظام [[بروجردی، سید حسین|بروجردی]]، [[موسوی خمینی، سید روح‌الله|امام خمینی]]، [[طباطبایی، سید محمدحسین|علامه طباطبایی]] و [[بهجت، محمدتقی|آیت‌الله بهجت]] بهره برد. آیت‌الله خزعلی پس از پیروزی انقلاب اسلامی اقدام به حفظ کامل قرآن کریم و نهج‌البلاغه کرد و در مسابقات سراسری و بین‌المللی به ترتیب مقام اول و دوم را کسب نمود. وی از آغاز نهضت امام خمینی در سال ۱۳۴۲ در کنار ایشان بود و به‌سبب مبارزات خود یک بار زندانی و سه بار تبعید شد. از آثار ارزشمند او می‌توان به موسوعه‌های سه‌گانه امام جواد(ع)، امام هادی(ع) و امام عسکری(ع) و نیز تفسیر «انوار جاودان» اشاره کرد. وی سرانجام در ۲۵ شهریور ۱۳۹۴ش در ۹۰ سالگی درگذشت.
    |-
    |برخی آثار
    |data-type='authorWritings'|[[انوار جاودان در تفسیر قرآن]]


    [[موسوعة الإمام العسكري(عليه‌السلام)]]
    ==ولادت==
    |-class='articleCode'
    در سال 1304ش، در بروجرد، از توابع استان لرستان چشم به جهان گشود. پدرش‌ مرحوم‌ غلامرضا، به‌ شغل‌ ندافی‌ روزگار می‌گذراند و بسیار شیفته‌ خاندان‌ پیامبر(ص‌) بود؛ به‌ گونه‌ای‌ که‌ شبها فرزند خود را به‌ روضه‌های‌ مخفی‌ و منبرهای‌ استادان‌ با سواد آن‌ روزگار می‌برد تا بذر عشق‌ و محبت‌ به‌ قرآن‌ و اهل‌بیت‌: در دل‌ و جان‌ فرزندش‌ شکوفه‌ بزند.
    |کد مؤلف
    |data-type='authorCode'|AUTHORCODE1425AUTHORCODE
    |}
    </div>


    اوضاع‌ اقتصادی‌ خانواده‌ آیه‌ الله خزعلی‌ نابسامان‌ بود تا آنجا که‌ مادرش‌، مرحوم‌ ربابه‌، مجبور بود محصولات‌ غذایی‌ خانگی‌، از قبیل‌ ترشی‌ تهیه‌ کند و آن‌ را بفروشد تا کمکی‌ برای‌ مخارج‌ خانواده‌ باشد. آقای‌ خزعلی‌ ده‌ ساله‌ بود که‌ به‌ همراه‌ خانواده‌ و برخی‌ از بستگان‌ به‌ مشهد مقدس‌ مهاجرت‌ کرد و در آنجا روزگار گذرانید.


    '''ابوالقاسم خزعلى'''، در سال 1304ش، در بروجرد، از توابع استان لرستان چشم به جهان گشود.
    ==تحصیلات==
     
    وى در 6 يا 7 سالگى به مكتب‌خانه محله «سرسوزنى» در بروجرد رفت. معلم او فردى بود به نام «سيد جعفر شيرازى» كه در مسجد محله درس مى‌گفت. با هجرت به مشهد به دبستان رفت و پس از قبولى در امتحان، در كلاس چهارم ابتدايى مشغول به تحصيل شد و همواره از شاگردان نمونه كلاس بود. پس از پايان رساندن كلاس ششم ابتدايى، به دبيرستان رفت. در آن زمان در مدارس، زبان فرانسوى تدريس مى‌شد؛ وى نيز به فراگيرى زبان فرانسه مشغول بود كه بعدها آن را رها كرد.
    وى در 6 يا 7 سالگى به مكتب‌خانه محله «سرسوزنى» در بروجرد رفت. معلم او فردى بود به نام «سيد جعفر شيرازى» كه در مسجد محله درس مى‌گفت. با هجرت به مشهد به دبستان رفت و پس از قبولى در امتحان، در كلاس چهارم ابتدايى مشغول به تحصيل شد و همواره از شاگردان نمونه كلاس بود. پس از پايان رساندن كلاس ششم ابتدايى، به دبيرستان رفت. در آن زمان در مدارس، زبان فرانسوى تدريس مى‌شد؛ وى نيز به فراگيرى زبان فرانسه مشغول بود كه بعدها آن را رها كرد.


    خط ۴۵: خط ۵۹:


    == اساتيد ==
    == اساتيد ==


    #مرحوم سيد جعفر شيرازى (در مكتب‌خانه به ايشان قرآن و مسائل مذهبى را آموخت)؛
    #مرحوم سيد جعفر شيرازى (در مكتب‌خانه به ايشان قرآن و مسائل مذهبى را آموخت)؛
    خط ۵۱: خط ۶۴:
    #محقق قوچانى (مغني اللبيب)؛
    #محقق قوچانى (مغني اللبيب)؛
    #سيد احمد يزدى (معالم، [[الروضة البهية في شرح اللمعة الدمشقية (2 جلدی)|لمعه]] و قوانين)؛
    #سيد احمد يزدى (معالم، [[الروضة البهية في شرح اللمعة الدمشقية (2 جلدی)|لمعه]] و قوانين)؛
    #مرحوم شيخ هاشم قزوينى (رسائل، مكاسب و [[كفاية الأصول (جامعه مدرسین)|كفايه]] )؛
    #مرحوم شيخ هاشم قزوينى (رسائل، مكاسب و [[كفاية الأصول (جامعه مدرسین)|كفايه]])؛
    #شيخ مجتبى قزوينى (بخشى از [[كفاية الأصول (جامعه مدرسین)|كفايه]] )؛
    #شيخ مجتبى قزوينى (بخشى از [[كفاية الأصول (جامعه مدرسین)|كفايه]])؛
    #[[بروجردی، حسین|آيت‌الله بروجردى]](ره) (خارج فقه)؛
    #[[بروجردی، حسین|آيت‌الله بروجردى]](ره) (خارج فقه)؛
    #حضرت [[امام خمينى(ره)|امام خمينى]](ره) (خارج فقه و اصول)؛
    #حضرت [[امام خمينى(ره)|امام خمينى]](ره) (خارج فقه و اصول)؛
    #آيت‌الله بهجت؛
    #[[بهجت، محمدتقی|آيت‌الله بهجت]]؛
    #مرحوم حاج شيخ جواد خندق‌آبادى تهرانى (اشارات)؛
    #مرحوم حاج شيخ جواد خندق‌آبادى تهرانى (اشارات)؛
    #[[طباطبایی، محمدحسین|علامه طباطبايى]] (منظومه و اسفار)؛
    #[[طباطبایی، سید محمدحسین|علامه طباطبايى]] (منظومه و اسفار)؛
     
    آيت‌الله خزعلى در دوران تحصيل و مبارزه، با طلاب و فضلاى بسيارى همراه بود كه از ميان آنان مى‌توان به [[مطهری، مرتضی|شهيد آيت‌الله مطهرى]]، شهيد آيت‌الله بهشتى و [[ربانی شیرازی، عبدالرحیم|آيت‌الله ربانى شيرازى]] اشاره كرد.


    آيت‌الله خزعلى در دوران تحصيل و مبارزه، با طلاب و فضلاى بسيارى همراه بود كه از ميان آنان مى‌توان به شهيد آيت‌الله مطهرى، شهيد آيت‌الله بهشتى و آيت‌الله ربانى شيرازى اشاره كرد.
    ==حافظ قرآن و نهج‌البلاغة==
    یکى از ویژگی‌های برجسته آیت‌الله  خزعلى، حفظ قرآن و نهج‌البلاغة است. وى بعد از پیروزى انقلاب اسلامى، اقدام به حفظ قرآن و نهج‌البلاغة کرد و در مسابقه سراسرى (در ایران) مقام اوّل در حفظ کلّ قرآن کریم را به دست آورد. در مسابقه بین‌المللى نیز وى، به مقام دوم در حفظ قرآن کریم نایل شد. وى علاوه بر حفظ کلّ قرآن، حافظ تمامى نهج‌البلاغة نیز می‌باشد.


    در زمينه فعاليت‌هاى علمى، آثارى كه از وى به چاپ رسيده، تفسير سوره فاتحة الكتاب است. همچنين او بر شعرهاى عينيه ابن ابى‌الحديد درباره اميرمؤمنان شرحى نگاشته است و در زمينه‌هاى قرآنى نيز تلاش‌هايى انجام داده است. بيشتر مطالعات و فعاليت‌هاى ايشان درباره قرآن و نهج‌البلاغة است.
    ==فعالیتهای علمی==
    در زمينه فعالیت‌های علمى، آثارى كه از وى به چاپ رسيده، تفسير سوره فاتحة الكتاب است. همچنين او بر شعرهاى عينيه ابن ابى‌الحديد درباره اميرمؤمنان شرحى نگاشته است و در زمينه‌هاى قرآنى نيز تلاش‌هايى انجام داده است. بيشتر مطالعات و فعالیت‌های ايشان درباره قرآن و نهج‌البلاغة است.


    ==فعالیتهای سیاسی==
    بخش زيادى از زندگى آيت‌الله خزعلى به مبارزه با رژيم طاغوت صرف شده است. او در فاجعه مسجد گوهرشاد در مشهد، نوجوانى ده ساله بود كه فرداى حادثه، با پدرش در محل حاضر شده بود و خود مى‌گويد: «فجايع رژيم پهلوى چنان بود كه بر من تأثير گذاشت و آن شب، تب كردم». از آغازين حركت‌هاى ايشان در مبارزه بر ضد رژيم شاه، تبليغ در رفسنجان و افشاى ماهيت شاه بر سر منبر بود كه به دستگيرى ايشان و تبعيد به گناوه انجاميد.
    بخش زيادى از زندگى آيت‌الله خزعلى به مبارزه با رژيم طاغوت صرف شده است. او در فاجعه مسجد گوهرشاد در مشهد، نوجوانى ده ساله بود كه فرداى حادثه، با پدرش در محل حاضر شده بود و خود مى‌گويد: «فجايع رژيم پهلوى چنان بود كه بر من تأثير گذاشت و آن شب، تب كردم». از آغازين حركت‌هاى ايشان در مبارزه بر ضد رژيم شاه، تبليغ در رفسنجان و افشاى ماهيت شاه بر سر منبر بود كه به دستگيرى ايشان و تبعيد به گناوه انجاميد.


    در ماجراى انجمن‌هاى ايالتى و ولايتى، آيت‌الله خزعلى همواره در كنار امام(ره) بود و از جمله، حامل پيام ايشان براى علماى نجف‌آباد شد. همچنين وى در هيجدهم فروردين‌ماه 1343 به ديدار امام رفت. امام(ره) به‌تازگى آزاد شده بود و روزنامه اطلاعات در آن زمان مطلبى نوشته بود مبنى بر اينكه امام با دستگاه شاه كنار آمده و آزاد شد. اين مطلب باعث تأثر امام شده بود. در جلسه‌اى كه چند روز بعد در فيضيه تشكيل شده بود، آيت‌الله خزعلى به دستور امام بر سر منبر رفت و ماهيت كذب مطلب روزنامه اطلاعات را افشا كرد. اين سخنرانى، در آن روزگار، به دليل حماسى و مستحكم بودن، مشهور شد.
    در ماجراى انجمن‌هاى ايالتى و ولايتى، آيت‌الله خزعلى همواره در كنار امام(ره) بود و از جمله، حامل پيام ايشان براى علماى نجف‌آباد شد. همچنين وى در هيجدهم فروردين‌ماه 1343 به ديدار امام رفت. امام(ره) به‌تازگى آزاد شده بود و روزنامه اطلاعات در آن زمان مطلبى نوشته بود مبنى بر اينكه امام با دستگاه شاه كنار آمده و آزاد شد. اين مطلب باعث تأثر امام شده بود. در جلسه‌اى كه چند روز بعد در فيضيه تشكيل شده بود، آيت‌الله خزعلى به دستور امام بر سر منبر رفت و ماهيت كذب مطلب روزنامه اطلاعات را افشا كرد. اين سخنرانى، در آن روزگار، به دليل حماسى و مستحكم بودن، مشهور شد.


    آيت‌الله خزعلى در طول دوران رژيم شاه، يك بار در زندان قزل قلعه زندانى شد و سه بار تبعيد شد. تبعيد نخست ايشان به گناوه و دامغان بود كه سه سال به طول انجاميد. تبعيد دوم به زابل بود و در تبعيد سوم پنهان شد و روى نشان نداد. در اين زمان بود كه حضرت آيت‌الله خامنه‌اى در مخفيگاه به ديدار ايشان رفته و با هم از نزديك آشنا شدند.
    آيت‌الله خزعلى در طول دوران رژيم شاه، يك بار در زندان قزل قلعه زندانى شد و سه بار تبعيد شد. تبعيد نخست ايشان به گناوه و دامغان بود كه سه سال به طول انجاميد. تبعيد دوم به زابل بود و در تبعيد سوم پنهان شد و روى نشان نداد. در اين زمان بود كه حضرت آيت‌الله خامنه‌اى در مخفيگاه به ديدار ايشان رفته و با هم از نزدیک آشنا شدند.


    آيت‌الله خزعلى در گزارش‌هاى ساواك، روحانى افراطى، اخلالگر و طرف‌دار خمينى ناميده شده بود. در تبعيد سوم كه وى پنهان شده بود، خبر شهادت فرزندش در قم به دست او مى‌رسد و او در تشييع جنازه فرزندش شركت مى‌كند.
    آيت‌الله خزعلى در گزارش‌هاى ساواک، روحانى افراطى، اخلالگر و طرف‌دار خمينى ناميده شده بود. در تبعيد سوم كه وى پنهان شده بود، خبر شهادت فرزندش در قم به دست او مى‌رسد و او در تشييع جنازه فرزندش شركت مى‌كند.


    برخى از مسئوليت‌هاى ايشان پس از انقلاب اسلامى به شرح زير است:
    برخى از مسئوليت‌هاى ايشان پس از انقلاب اسلامى به شرح زير است:
    خط ۷۸: خط ۹۶:


    - عضويت در شوراى نگهبان قانون اساسى.
    - عضويت در شوراى نگهبان قانون اساسى.
    ==وفات==
    و سرانجام این عالم ربانی؛ عضو برجسته جامعه مدرسین و نماینده مجلس خبرگان در سن۹۰سالگی در تاریخ ۱۳۹۴/۰۶/۲۵ مصادف با ۲ ذی الحجه ۱۴۳۶ درگذشت.


    == منابع مقاله ==
    == منابع مقاله ==
    [https://www.jameehmodarresin.org/azae-jameeh/azae-sabeq/93-khazali-abolqasem/38-%D8%B2%D9%86%D8%AF%DA%AF%DB%8C%D9%86%D8%A7%D9%85%D9%87-%D8%AD%D8%B6%D8%B1%D8%AA%E2%80%8C-%D8%A2%DB%8C%D8%AA-%E2%80%8C%D8%A7%D9%84%D9%84%D9%87%E2%80%8C-%D8%A7%D8%A8%D9%88%D8%A7%D9%84%D9%82%D8%A7%D8%B3%D9%85%E2%80%8C-%D8%AE%D8%B2%D8%B9%D9%84%DB%8C-%D8%B1%D9%87.html برگرفته از پايگاه اطلاع‌رسانى جامعه مدرسين حوزه علميه قم]




    برگرفته از پايگاه اطلاع‌رسانى جامعه مدرسين حوزه علميه قم به آدرس:
    {{امام جواد علیه‌السلام}}
     
    {{امام هادی علیه‌السلام}}
    http://www.jameehmodarresin.org/index.php?option com_content&task view&id 38.
    {{امام حسن عسکری علیه‌السلام}}
    {{انقلاب اسلامی}}
    {{خبرگان قانون اساسی}}
    {{شورای نگهبان}}
    {{جامعه مدرسین}}


    ==وابسته‌ها==
    {{وابسته‌ها}}


    == وابسته‌ها ==
    [[موسوعة الإمام الجواد عليه‌السلام]]
    [[موسوعة الإمام الجواد(عليه‌السلام)]]


    [[موسوعة الإمام الهادي(عليه‌السلام)]]  
    [[موسوعة الإمام الهادي عليه‌السلام]]  


    [[موسوعة الإمام العسكري(عليه‌السلام)]]
    [[موسوعة الإمام العسكري عليه‌السلام]]


    [[انوار جاودان در تفسیر قرآن]]  
    [[انوار جاودان در تفسیر قرآن]]  


    [[رده:زندگی‌نامه]]
    [[رده:زندگی‌نامه]]
    [[رده:خبرگان قانون اساسی]]
    [[رده:فقیهان عضو شورای نگهبان]]
    [[رده:اعضای جامعه مدرسین حوزه علمیه قم]]
    [[رده:اعضای مجمع تشخیص مصلحت نظام]]
    [[رده:شاگردان امام خمینی]]
    [[رده:درگذشتگان 1394‏]]
    [[رده:فقیهان شیعه]]
    [[رده:مدیران]]
    [[رده:اعضای مجلس خبرگان رهبری]]
    [[رده:شاگردان آیت‌الله بروجردی]]
    [[رده:شاگردان علامه طباطبایی]]
    [[رده:سخنوران]]
    [[رده:مفسران شیعه]]
    [[رده:امامت‌پژوهان]]

    نسخهٔ کنونی تا ‏۱۶ فوریهٔ ۲۰۲۶، ساعت ۲۲:۰۵

    ابوالقاسم خزعلی
    خزعلی، ابوالقاسم
    خزعلی، ابوالقاسم
    نام کاملابوالقاسم خزعلی بروجردی
    نام‌های دیگرآیت‌الله خزعلی، میرزا ابوالقاسم خزعلی
    نام پدرغلامرضا
    ولادت۱ فروردین ۱۳۰۴ شمسی
    محل تولدبروجرد، استان لرستان، ایران
    محل زندگیبروجرد، مشهد، قم
    رحلت۲۵ شهریور ۱۳۹۴ شمسی (۲ ذی‌الحجه ۱۴۳۶ قمری)
    طول عمر۹۰ سال
    دیناسلام
    مذهبشیعه
    پیشهفقیه، مفسر، سیاستمدار
    منصبعضو مجلس خبرگان قانون اساسی، عضو شورای نگهبان (۲۰ سال)، عضو مجلس خبرگان رهبری، مؤسس و دبیرکل بنیاد بین‌المللی غدیر
    اطلاعات علمی
    حوزهحوزه علمیه مشهد و قم
    علایق پژوهشیتفسیر قرآن، نهج‌البلاغه، سیره ائمه(ع)
    اساتید
    برخی آثار

    ابوالقاسم خزعلى (۱۳۰۴-۱۳۹۴ش)، فقیه، مفسر قرآن و نهج‌البلاغه، از تدوین‌کنندگان قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران، عضو سابق شورای نگهبان (به مدت ۲۰ سال)، عضو برجسته جامعه مدرسین حوزه علمیه قم، نماینده مجلس خبرگان رهبری و مؤسس و دبیرکل بنیاد بین‌المللی غدیر بود. وی در بروجرد زاده شد و در ده‌سالگی به همراه خانواده به مشهد مهاجرت کرد. در ۱۷ سالگی به‌رغم اشتغال به کار، با اشتیاق به علوم حوزوی روی آورد و پس از فراگیری مقدمات در مشهد، برای تکمیل تحصیلات راهی قم شد و از محضر آیات عظام بروجردی، امام خمینی، علامه طباطبایی و آیت‌الله بهجت بهره برد. آیت‌الله خزعلی پس از پیروزی انقلاب اسلامی اقدام به حفظ کامل قرآن کریم و نهج‌البلاغه کرد و در مسابقات سراسری و بین‌المللی به ترتیب مقام اول و دوم را کسب نمود. وی از آغاز نهضت امام خمینی در سال ۱۳۴۲ در کنار ایشان بود و به‌سبب مبارزات خود یک بار زندانی و سه بار تبعید شد. از آثار ارزشمند او می‌توان به موسوعه‌های سه‌گانه امام جواد(ع)، امام هادی(ع) و امام عسکری(ع) و نیز تفسیر «انوار جاودان» اشاره کرد. وی سرانجام در ۲۵ شهریور ۱۳۹۴ش در ۹۰ سالگی درگذشت.

    ولادت

    در سال 1304ش، در بروجرد، از توابع استان لرستان چشم به جهان گشود. پدرش‌ مرحوم‌ غلامرضا، به‌ شغل‌ ندافی‌ روزگار می‌گذراند و بسیار شیفته‌ خاندان‌ پیامبر(ص‌) بود؛ به‌ گونه‌ای‌ که‌ شبها فرزند خود را به‌ روضه‌های‌ مخفی‌ و منبرهای‌ استادان‌ با سواد آن‌ روزگار می‌برد تا بذر عشق‌ و محبت‌ به‌ قرآن‌ و اهل‌بیت‌: در دل‌ و جان‌ فرزندش‌ شکوفه‌ بزند.

    اوضاع‌ اقتصادی‌ خانواده‌ آیه‌ الله خزعلی‌ نابسامان‌ بود تا آنجا که‌ مادرش‌، مرحوم‌ ربابه‌، مجبور بود محصولات‌ غذایی‌ خانگی‌، از قبیل‌ ترشی‌ تهیه‌ کند و آن‌ را بفروشد تا کمکی‌ برای‌ مخارج‌ خانواده‌ باشد. آقای‌ خزعلی‌ ده‌ ساله‌ بود که‌ به‌ همراه‌ خانواده‌ و برخی‌ از بستگان‌ به‌ مشهد مقدس‌ مهاجرت‌ کرد و در آنجا روزگار گذرانید.

    تحصیلات

    وى در 6 يا 7 سالگى به مكتب‌خانه محله «سرسوزنى» در بروجرد رفت. معلم او فردى بود به نام «سيد جعفر شيرازى» كه در مسجد محله درس مى‌گفت. با هجرت به مشهد به دبستان رفت و پس از قبولى در امتحان، در كلاس چهارم ابتدايى مشغول به تحصيل شد و همواره از شاگردان نمونه كلاس بود. پس از پايان رساندن كلاس ششم ابتدايى، به دبيرستان رفت. در آن زمان در مدارس، زبان فرانسوى تدريس مى‌شد؛ وى نيز به فراگيرى زبان فرانسه مشغول بود كه بعدها آن را رها كرد.

    در سن 17 سالگى - هم‌زمان با سقوط حكومت رضا شاه و اشغال ايران از سوى متفقين - به كار نوشتن دخل و خرج مغازه‌اى و توزيع جنس‌ها بين كسبه سرگرم بود تا از اين راه، به امرار معاش خانواده كمك كند كه ناگهان، بارقه‌هاى اشتياق به علوم حوزوى و تحصيل در حوزه علميه مشهد، دل و جانش را شعله‌ور ساخت؛ به‌گونه‌اى كه كار و كسب را وانهاد و به تحصيل علوم دينى روى آورد.

    مقدمات را در حوزه مشهد فراگرفت و براى تحصيل سطوح به سراغ استادان ممتاز آن ديار رفت. دو سال قبل از ازدواج، راهى قم شد تا از محضر بزرگان آن شهر مقدس نيز بهره گيرد.

    اساتيد

    1. مرحوم سيد جعفر شيرازى (در مكتب‌خانه به ايشان قرآن و مسائل مذهبى را آموخت)؛
    2. شيخ على‌اكبر دامغانى (صرف و نحو)؛
    3. محقق قوچانى (مغني اللبيب)؛
    4. سيد احمد يزدى (معالم، لمعه و قوانين)؛
    5. مرحوم شيخ هاشم قزوينى (رسائل، مكاسب و كفايه
    6. شيخ مجتبى قزوينى (بخشى از كفايه
    7. آيت‌الله بروجردى(ره) (خارج فقه)؛
    8. حضرت امام خمينى(ره) (خارج فقه و اصول)؛
    9. آيت‌الله بهجت؛
    10. مرحوم حاج شيخ جواد خندق‌آبادى تهرانى (اشارات)؛
    11. علامه طباطبايى (منظومه و اسفار)؛

    آيت‌الله خزعلى در دوران تحصيل و مبارزه، با طلاب و فضلاى بسيارى همراه بود كه از ميان آنان مى‌توان به شهيد آيت‌الله مطهرى، شهيد آيت‌الله بهشتى و آيت‌الله ربانى شيرازى اشاره كرد.

    حافظ قرآن و نهج‌البلاغة

    یکى از ویژگی‌های برجسته آیت‌الله خزعلى، حفظ قرآن و نهج‌البلاغة است. وى بعد از پیروزى انقلاب اسلامى، اقدام به حفظ قرآن و نهج‌البلاغة کرد و در مسابقه سراسرى (در ایران) مقام اوّل در حفظ کلّ قرآن کریم را به دست آورد. در مسابقه بین‌المللى نیز وى، به مقام دوم در حفظ قرآن کریم نایل شد. وى علاوه بر حفظ کلّ قرآن، حافظ تمامى نهج‌البلاغة نیز می‌باشد.

    فعالیتهای علمی

    در زمينه فعالیت‌های علمى، آثارى كه از وى به چاپ رسيده، تفسير سوره فاتحة الكتاب است. همچنين او بر شعرهاى عينيه ابن ابى‌الحديد درباره اميرمؤمنان شرحى نگاشته است و در زمينه‌هاى قرآنى نيز تلاش‌هايى انجام داده است. بيشتر مطالعات و فعالیت‌های ايشان درباره قرآن و نهج‌البلاغة است.

    فعالیتهای سیاسی

    بخش زيادى از زندگى آيت‌الله خزعلى به مبارزه با رژيم طاغوت صرف شده است. او در فاجعه مسجد گوهرشاد در مشهد، نوجوانى ده ساله بود كه فرداى حادثه، با پدرش در محل حاضر شده بود و خود مى‌گويد: «فجايع رژيم پهلوى چنان بود كه بر من تأثير گذاشت و آن شب، تب كردم». از آغازين حركت‌هاى ايشان در مبارزه بر ضد رژيم شاه، تبليغ در رفسنجان و افشاى ماهيت شاه بر سر منبر بود كه به دستگيرى ايشان و تبعيد به گناوه انجاميد.

    در ماجراى انجمن‌هاى ايالتى و ولايتى، آيت‌الله خزعلى همواره در كنار امام(ره) بود و از جمله، حامل پيام ايشان براى علماى نجف‌آباد شد. همچنين وى در هيجدهم فروردين‌ماه 1343 به ديدار امام رفت. امام(ره) به‌تازگى آزاد شده بود و روزنامه اطلاعات در آن زمان مطلبى نوشته بود مبنى بر اينكه امام با دستگاه شاه كنار آمده و آزاد شد. اين مطلب باعث تأثر امام شده بود. در جلسه‌اى كه چند روز بعد در فيضيه تشكيل شده بود، آيت‌الله خزعلى به دستور امام بر سر منبر رفت و ماهيت كذب مطلب روزنامه اطلاعات را افشا كرد. اين سخنرانى، در آن روزگار، به دليل حماسى و مستحكم بودن، مشهور شد.

    آيت‌الله خزعلى در طول دوران رژيم شاه، يك بار در زندان قزل قلعه زندانى شد و سه بار تبعيد شد. تبعيد نخست ايشان به گناوه و دامغان بود كه سه سال به طول انجاميد. تبعيد دوم به زابل بود و در تبعيد سوم پنهان شد و روى نشان نداد. در اين زمان بود كه حضرت آيت‌الله خامنه‌اى در مخفيگاه به ديدار ايشان رفته و با هم از نزدیک آشنا شدند.

    آيت‌الله خزعلى در گزارش‌هاى ساواک، روحانى افراطى، اخلالگر و طرف‌دار خمينى ناميده شده بود. در تبعيد سوم كه وى پنهان شده بود، خبر شهادت فرزندش در قم به دست او مى‌رسد و او در تشييع جنازه فرزندش شركت مى‌كند.

    برخى از مسئوليت‌هاى ايشان پس از انقلاب اسلامى به شرح زير است:

    - عضويت در مجلس خبرگان قانون اساسى؛

    - عضويت در مجلس خبرگان رهبرى در سه دوره متوالى به نمايندگى از مردم استان خراسان؛

    - عضويت در شوراى نگهبان قانون اساسى.

    وفات

    و سرانجام این عالم ربانی؛ عضو برجسته جامعه مدرسین و نماینده مجلس خبرگان در سن۹۰سالگی در تاریخ ۱۳۹۴/۰۶/۲۵ مصادف با ۲ ذی الحجه ۱۴۳۶ درگذشت.


    منابع مقاله

    برگرفته از پايگاه اطلاع‌رسانى جامعه مدرسين حوزه علميه قم


    وابسته‌ها