ترجمه و شرح صحيفه سجاديه (مرتضوی)
| ترجمه و شرح صحيفه سجاديه (مرتضوی) | |
|---|---|
 | |
| پدیدآوران | مرتضوی، ابومحمد (نويسنده) علی بن حسین (ع)، امام چهارم (نویسنده) |
| عنوانهای دیگر | ترجمه (مرتضوی) |
| سال نشر | 1395ش |
| چاپ | 1 |
| شابک | 978-600-04-6165-2 |
| موضوع | دعاها |
| زبان | عربی - فارسی |
| تعداد جلد | 1 |
| کد کنگره | 1395 3041ص8ع 267/1 BP |
| نورلایب | مطالعه و دانلود pdf |
صحیفه سجادیه، اثر ابومحمد مرتضوی (متولد 1330ش)، ترجمه و توضیح دعاهای صحیفه سجادیه امام سجاد(ع) است.
ساختار و محتوا
کتاب در قالب یک درآمد و پنجاه و چهار نیایش (دعا) تنظیم شده است. درآمد شامل مطالبی درباره امام سجاد(ع)، صحیفه سجادیه و جایگاه آن و ویژگیهای ترجمه حاضر است. [۱]. در ادامه متن و ترجمه دعاهای صحیفه سجادیه آمده است.
شیوه ترجمه
- در مقدمه هر «نیایش» توضیح مختصری با عنوان «اشاره» نوشته شده است تا خواننده اجمالاً با هدفها و کلیّت آن آشنا شود؛ این «اشاره»ها در حقیقت نوعی آمادگی پیشین برای اذهان ایجاد میکند تا خواننده در آستانه ورود به فضای دعا با تحیّر و سرگردانی مواجه نشود[۲].
- برخی نیایشها بعضاً دارای نکاتی هستند که ممکن است ذهن نیایشگر را با پرسشهایی روبهرو کند؛ پرسشهایی که احیاناً با روند امور جاری اجتماعی، فرهنگی، طبیعی و امثال آن در تعارض باشند؛ به عنوان مثال در نیایش اول در فراز پنجم میخوانیم: «وَ جَعَل لِكُلِّ رُوْحٍ مِنْهُمْ قُوتاً مَعْلُوماً مَقْسُوماً مِنْ رِزْقِهِ، لَا يَنْقُصُ مَنْ زَادَهُ نَاقِصٌ، وَ لَا يَزِيْدُ مَنْ نَقَصَ مِنْهُ زَائِدٌ.» خداوند برای هر موجود رزقی معین کرده، کسی نمیتواند بر آن بیفزاید یا از آن بکاهد. در نگاه اول مضمون این دعا تداعیگر نوعی زندگی جبری است و نشاندهندهی این است که همه امور از پیش و در جای دیگر طراحی و منظور شده است؛ یا اینکه تلاش انسان بیهوده است و چیزی را تغییر نمیدهد و این یعنی همان جبراندیشی و جبرگرایی. لذا لازم است در این زمینه توضیحی ارائه شود[۳]. همچنین در فراز ششم از دعای بیست و هفتم با عنوان «دعا برای مرزداران» در نفرین به دشمنان آنها میخوانیم که: «... اللَّهُمَّ ... لَا تأذن لسمائهم فی قَطْرٍ، وَ لَا لأرضهم فِى نبات» بارالها! نسل حیوانات و چارپایان آنها را قطع کن، آسمانشان را بیباران و زمینشان را بیگیاه کن». چنین مضمونی خواننده را با امر امروزی حفاظت از محیط زیست و چالش روبهرو میکند. با این بیان که حفظ محیط زیست و اهمیت آن برای انسان مسئلهای بدیهی است و ضرورت سلامت آن برای زندگی موجودات روشنتر از آن است که نیاز به استدلال و برهان داشته باشد. به همین رو سؤال مطرح میشود که چرا امام در نیایش خود به خواستهای توسل جسته که با سلامت و اهمیت محیط زیست در تعارض است؛ لذا تبیین این سنخ از مسائل و پاسخ به آنها لازم به نظر میرسد. پس در صحیفه پیش رو تلاش شد تا توضیح مناسب عرضه شود[۴].
- ترجمه یا برگردان این کتاب شریف با استفاده از شرح معروف و گرانسنگ «رياضالسّالکین»، تألیف سيدعلى خان حسينى حسنی مدنی شیرازی صورت گرفته و تلاش شده مفاهیم واژهها و جملهها با دقت بررسی شوند، و رایجترین معادل فارسی آنها انتخاب شوند تا جملههای سلیس و روان تقدیم شود. بدان امید که خواننده محترم به آسانی با متن ارتباط برقرار کند و در عین حال وفاداری به متن نیایش نیز کاملاً مدّ نظر باشد و مفاهیمی خارج از متن به ترجمه تحمیل نشود؛ گرچه بهناگزیر در برخی موارد چنان اتفاقی رخ داده است، البته در بعضی موارد از دیگر ترجمههای صحیفهی سجادیه نیز بهرهبرداری شده است که از آن جملهاند ترجمههای استاد سیدعلی موسوی گرمارودی و حجّةالاسلام و المسلمین ثقفی تهرانی. این ترجمهها در برخی موارد راهگشاترین بودند؛ بعضا به رغم تعمق در واژهها و جملهها دریافت میشد که معادلسازی این دو ترجمه بهترین است و لذا همان معادلها درج میشود[۵].
- با عنایت به اینکه اغلب ترجمهها در کاری پسندیده، سند روایی صحیفهی سجادیه را به ابتدای کتاب خود ضمیمه کردهاند؛ اما این اسناد به لحاظ اهمیت نکته خاصی برای خواننده به همراه ندارد. لذا از ذکر سند در این کتاب صرف نظر شده است[۶].
ویژگی ترجمه
از ویژگی مهم ترجمه، وفاداری کامل به متن و مفاهیم و در عین حال اجتناب از ترجمه تحتاللفظی است؛ به طوری که مفاهیم بهدور از مفاهیم خارج از متن و به صورت کاملاً وفادارانه در ترجمه رعایت شدهاند[۷].
پانویس
منابع مقاله
مقدمه و متن کتاب.