الهی قمشه‌ای، مهدی: تفاوت میان نسخه‌ها

    از ویکی‌نور
    جز (جایگزینی متن - 'ی‎ر' به 'ی‌ر')
    بدون خلاصۀ ویرایش
     
    (۳۹ نسخهٔ میانی ویرایش شده توسط ۷ کاربر نشان داده نشد)
    خط ۱: خط ۱:
    <div class="wikiInfo">
    {{جعبه اطلاعات زندگی‌نامه
    [[پرونده:NUR02856.jpg|بندانگشتی|الهی قمشه‌ای، مهدی]]
    | عنوان = مهدی الهی قمشه‌ای
    {| class="wikitable aboutAuthorTable" style="text-align:Right" |+ |
    | تصویر = NUR02856.jpg
    |-
    | اندازه تصویر =
    ! نام!! data-type="authorName" |الهی قمشه‌ای، مهدی
    | توضیح تصویر = الهی قمشه‌ای، مهدی
    |-
    | نام کامل = میرزا مهدی الهی قمشه‌ای
    |نام‎های دیگر
    | نام‌های دیگر = محی‌الدین، حکیم الهی قمشه‌ای
    | data-type="authorOtherNames" |ال‍ه‍ی ق‍م‍ش‍ه‌ای، م‍ح‍ی‌ال‍دین م‍ه‍دي
    | لقب =
    | تخلص = الهی
    | نسب = از سادات بحرین
    | نام پدر = میرزا ابوالحسن
    | ولادت = ۱۲۸۰ شمسی (۱۳۲۲ قمری)
    | محل تولد = قمشه (شهرضا)، اصفهان
    | کشور تولد = ایران
    | محل زندگی = قمشه، اصفهان، مشهد، تهران
    | رحلت = ۱۲ ربیع‌الثانی ۱۳۹۳ قمری (۲۵ اردیبهشت ۱۳۵۲ شمسی)
    | شهادت =
    | مدفن = وادی‌السلام، قم
    | طول عمر = ۷۲ سال
    | نام همسر =
    | فرزندان =
    | خویشاوندان =
    | دین = اسلام
    | مذهب = شیعه
    | پیشه = عالم دینی، مترجم قرآن، استاد دانشگاه
    | درجه علمی =
    | دانشگاه = دانشگاه تهران
    | حوزه = حوزه علمیه مشهد و تهران
    | علایق پژوهشی = حکمت، فلسفه، عرفان، فقه، اصول، تفسیر قرآن، شعر
    | منصب = استاد دانشکده الهیات دانشگاه تهران
    | پس از =
    | پیش از =
    | اساتید = {{فهرست جعبه عمودی | شیخ اسدالله یزدی | ملا محمدعلی (حاجی فاضل) | محمدهادی فرزانه قمشه‌ای | آقابزرگ حکیم | حاج‌آقا حسین قمی | میرزا مهدی اصفهانی | آیت‌الله برسی}}
    | مشایخ =
    | معاصرین =
    | شاگردان = {{فهرست جعبه عمودی | [[حسن‌زاده آملی، حسن|حسن حسن‌زاده آملی]] | [[جوادی آملی، عبدالله|عبدالله جوادی آملی]] | ربانی تربتی | سید ابوالحسن رفیعی قزوینی | کاظم مدیر شانه‌چی | [[حجتی، سید محمدباقر|سید محمدباقر حجتی]]}}
    | اجازه اجتهاد از =
    | آثار = {{فهرست جعبه عمودی | [[ترجمه قرآن (الهی قمشه‌ای)|ترجمه قرآن کریم]] | [[صحیفه کامله سجادیه (ترجمه الهی قمشه‌ای)|ترجمه و شرح صحیفه سجادیه]] | [[حکمت الهی]] (۲ جلد) | [[کلیات دیوان الهی قمشه‌ای]] | [[منظومه نغمه حسینی]] | توحید هوشمندان (ترجمه و شرح فصوص فارابی) | تصحیح تفسیر ابوالفتوح رازی}}
    | سبک نوشتاری =
    | وبگاه =
    | امضا =
    | کد مؤلف = AUTHORCODE02856AUTHORCODE
    }}
    {{کاربردهای دیگر|الهی قمشه‌ای (ابهام‌زدایی)}}


    ق‍م‍ش‍ه‌اي‌، م‍ه‍دي‌
    '''میرزا مهدی الهی قمشه‌ای'''  (۱۲۸۰-۱۳۵۲ش)، معروف به محی‌الدین و متخلص به الهی، از علمای برجسته شیعه، مترجم قرآن، استاد دانشگاه و حکیم و عارف نامدار معاصر بود. وی در سال ۱۲۸۰ش در قمشه (شهرضا) اصفهان متولد شد و اصالتاً از سادات بحرین بود که نیاکانش در زمان نادرشاه به ایران مهاجرت کرده بودند. در اشعارش به «الهی» تخلص می‌کرد. تحصیلات ابتدایی و سطوح نهایی فقه و اصول را از علما و حکمای قمشه و اصفهان فراگرفت و سپس به مشهد سفر کرد و از محضر اساتید بنامی چون آقابزرگ حکیم، حاج‌آقا حسین قمی و میرزا مهدی اصفهانی بهره برد. پس از مشهد به تهران رفت و در دانشکده الهیات دانشگاه تهران به تدریس فلسفه، حکمت و سایر علوم پرداخت. او خط را از میرخانی آموخت و شب‌های جمعه جلسات درس تفسیر داشت و کتاب قانون بوعلی سینا را نیز تدریس می‌کرد. از شاگردان برجسته او می‌توان به [[حسن‌زاده آملی، حسن|حسن حسن‌زاده آملی]]، [[جوادی آملی، عبدالله|عبدالله جوادی آملی]] و [[مدیرشانه‌چی، کاظم|کاظم مدیر شانه‌چی]] اشاره کرد. الهی قمشه‌ای دارای طبع لطیف شعری بود و دیوان اشعار او شامل نغمه الهی، نغمه حسینی و نغمه عشاق می‌باشد. از آثار مهم او می‌توان به ترجمه قرآن کریم، ترجمه و شرح صحیفه سجادیه، کتاب «حکمت الهی» در دو جلد، «توحید هوشمندان» (ترجمه و شرح فصوص فارابی)، تصحیح تفسیر ابوالفتوح رازی و تصحیح دوبیتی‌های باباطاهر اشاره کرد. وی سرانجام در شب سه‌شنبه ۱۲ ربیع‌الثانی ۱۳۹۳ق (۲۵ اردیبهشت ۱۳۵۲ش) در ۷۲ سالگی درگذشت و در وادی‌السلام قم به خاک سپرده شد. [[طباطبایی، سید محمدحسین|علامه طباطبایی]] در خاک‌سپاری وی بسیار گریست.


    ال‍ه‍ی ق‍م‍ش‍ه‌ای، م‍ح‍م‍د م‍ه‍دي‌
    ==زیست‌نامه==
    میرزا مهدی الهی قمشه‌ای معروف به محی‌الدین، فرزند میرزا ابوالحسن از علمای تهران بود که در سال 1322 در قمشه اصفهان (شهرضا) به دنیا آمد.<ref>ر.ک: شریف رازی، محمد، ج8، ص108</ref> در اشعارش به الهی تخلص می‌کرد. اصالتاً از سادات بحرین بود و نیاکانش در زمان نادرشاه از بحرین به قمشه آمدند و در آنجا مقیم شدند. لذا به الهی قمشه‌ای مشهور بود. علامه حسن‌زاده از زبان او می‌نویسد: «بارها به این بنده می‌فرمود که من اصلاً، از سادات بحرینم ولی چون در کسوت متعارف فعلی که اختصاص به شیخ دارد شناخته شده‌ام از تبدیل عمامه سفید به سیاه خودداری می‌کنم»<ref>ر.ک: حسن‌زاده آملی، حسن، ص83</ref> او اکثر تابستان‌ها برای زیارت به مشهد می‌رفت.<ref>ر.ک: همان، ص86</ref>


    ال‍ه‍ی ق‍م‍ش‍ه‌ای، م‍ح‍م‍د
    ==وفات==
    میرزا مهدی الهی، در شب سه‌شنبه دوازدهم ربیع‌الثانی 1393 قمری مطابق با 25 اردیبهشت 1352 شمسی از دنیا رفت. صبح روز قبلش درسش را برگزار کرده بود و آثاری از بیماری در وی نبود. جنازه‌اش را به قم حمل و در وادی‌السلام این شهر دفن کردند.<ref>ر.ک: همان، ص92-93</ref> علامه طباطبایی در خاک‎سپاری میرزا مهدی الهی بسیار گریست.<ref>ر.ک: همان، ص91</ref>


    دکتر مهدی الهی قمشه‌ای
    ==اساتید و سفرهای علمی==
     
    وی دروس ابتدایی و سطوح نهایی را در فقه و اصول از علما و حکمای قمشه و اصفهان فرا گرفت و از آنجا به مشهد سفر کرد. در مشهد از اساتید بنام آنجا مانند آقابزرگ حکیم، حاج‌آقا حسین قمی، میرزا مهدی اصفهانی و آیت‌الله برسی و... بهره برد. او پس از مشهد به تهران رفت و در دانشکده الهیات و دانشگاه تهران به تدریس فلسفه و حکمت و سایر علوم پرداخت.<ref>ر.ک: شریف رازی، گنجینه دانشمندان، ج8، ص108</ref> از دیگر اساتید او می‌توان شیخ اسدالله یزدی، ملا محمدعلی معروف به حاجی فاضل، محمدهادی فرزانه قمشه‌ای و... را نام برد.<ref>ر.ک: حسن‌زاده آملی، نامه‌ها برنامه‌ها، ص84</ref> او خط را از میرخانی تعلیم می‌گرفت.<ref>ر.ک: همان، ص88</ref> وی در شب‌های جمعه جلسه درس تفسیر داشت.<ref>ر.ک: همان، ص84</ref> و کتاب قانون بوعلی را هم در تهران تدریس می‌کرد.<ref>ر.ک: همان، ص85</ref> طبع لطیف او باعث سرایش دیوان اشعار او شده است.
    حکیم الهی قمشه‌ای
    ==شاگردان==
     
    [[حسن‌زاده آملی، حسن|حسن حسن‌زاده آملی]]؛
    Mirza Mahdi Elahi Qomshehei
     
    |-
    |نام پدر
    | data-type="authorfatherName" |میرزا ابوالحسن
    |-
    |متولد
    | data-type="authorbirthDate" | 1280ش
    |-
    |محل تولد
    | data-type="authorBirthPlace" |قمشه اصفهان (شهرضا)
    |-
    |رحلت
    | data-type="authorDeathDate" | 1352ش / 1393ق / 1973م
    |-
    |اساتید
    | data-type="authorTeachers" |شیخ اسدالله یزدی
     
    ملا محمدعلی معروف به حاجی فاضل، محمدهادی فرزانه قمشه‌ای
    |-
    |برخی آثار
    | data-type="authorWritings" |صحيفه سجاديه /نوع اثر:کتاب /نقش: مترجم
     
    منظومه نغمه حسینی
     
    |- class="articleCode"
    |کد مؤلف
    | data-type="authorCode" |AUTHORCODE02856AUTHORCODE
    |}
    </div>
     
    '''مهدی الهی قمشه‌ای''' از علمای شیعه، مترجم قرآن و از اساتید دانشگاه الهیات دانشگاه تهران بود. او در حکمت و فلسفه و عرفان و فقه و اصول و تفسیر، دانش داشت و دارای طبع لطیف و خط خوشی هم بود.
     
    ==زیست‎نامه==
    میرزا مهدی الهی قمشه‌ای معروف به محی‌الدین، فرزند میرزا ابوالحسن از علمای تهران بود که در سال 1322 در قمشه اصفهان (شهرضا) به دنیا آمد.<ref>ر.ک: شریف رازی، محمد، ج8، ص108</ref> در اشعارش به الهی تخلص می‌کرد. اصالتاً از سادات بحرین بود و نیاکانش در زمان نادرشاه از بحرین به قمشه آمدند و در آنجا مقیم شدند. لذا به الهی قمشه‌ای مشهور بود. علامه حسن‎زاده از زبان او می‌نویسد: «بارها به این بنده می‌فرمود که من اصلاً، از سادات بحرینم ولی چون در کسوت متعارف فعلی که اختصاص به شیخ دارد شناخته شده‌ام از تبدیل عمامه سفید به سیاه خودداری می‌کنم»<ref>ر.ک: حسن‎زاده آملی، حسن، ص83</ref> او اکثر تابستان‎ها برای زیارت به مشهد می‌رفت.<ref>ر.ک: همان، ص86</ref>
     
    ===وفات===
    میرزا مهدی الهی، در شب سه‎شنبه دوازدهم ربیع‎الثانی 1393 قمری مطابق با 25 اردیبهشت 1325 شمسی از دنیا رفت. صبح روز قبلش درسش را برگزار کرده بود و آثاری از بیماری در وی نبود. جنازه‌اش را به قم حمل و در وادی‌السلام این شهر دفن کردند.<ref>ر.ک: همان، ص92-93</ref> علامه طباطبایی در خاک‎سپاری میرزا مهدی الهی بسیار گریست.<ref>ر.ک: همان، ص91</ref>
     
    ==اطلاعات علمی==
    ===اساتید و سفرهای علمی===
    وی دروس ابتدایی و سطوح نهایی را در فقه و اصول از علما و حکمای قمشه و اصفهان فرا گرفت و از آنجا به مشهد سفر کرد. در مشهد از اساتید بنام آنجا مانند آقابزرگ حکیم، حاج‎آقا حسین قمی، میرزا مهدی اصفهانی و آیت‌الله برسی و... بهره برد. او پس از مشهد به تهران رفت و در دانشکده الهیات و دانشگاه تهران به تدریس فلسفه و حکمت و سایر علوم پرداخت.<ref>ر.ک: شریف رازی، گنجینه دانشمندان، ج8، ص108</ref> از دیگر اساتید او می‌توان شیخ اسدالله یزدی، ملا محمدعلی معروف به حاجی فاضل، محمدهادی فرزانه قمشه‌ای و... را نام برد.<ref>ر.ک: حسن‎زاده آملی، نامه‌ها برنامه‌ها، ص84</ref> او خط را از میرخانی تعلیم می‌گرفت.<ref>ر.ک: همان، ص88</ref> وی در شب‌های جمعه جلسه درس تفسیر داشت.<ref>ر.ک: همان، ص84</ref> و کتاب قانون بوعلی را هم در تهران تدریس می‌کرد.<ref>ر.ک: همان، ص85</ref> طبع لطیف او باعث سرایش دیوان اشعار او شده است.
    ===شاگردان===
    [[حسن‌زاده آملی، حسن|حسن حسن‎زاده آملی]]؛


    [[جوادی آملی، عبدالله|عبدالله جوادی آملی]]؛
    [[جوادی آملی، عبدالله|عبدالله جوادی آملی]]؛
    خط ۷۱: خط ۶۵:
    دکتر محمد انور؛
    دکتر محمد انور؛


    کاظم مدیر شانه‎چی؛
    کاظم مدیر شانه‌چی؛


    [[حجتی، محمدباقر|سید محمدباقر حجتی]]؛
    [[حجتی، سید محمدباقر|سید محمدباقر حجتی]]؛


    محمدباقر محقق؛
    محمدباقر محقق؛
    خط ۷۹: خط ۷۳:
    عبدالرحیم ملکیان.<ref>ر.ک: سایت راسخون</ref>
    عبدالرحیم ملکیان.<ref>ر.ک: سایت راسخون</ref>


    ==آثار==


    ===آثار===
    ===تألیف===
    ====ترجمه====
    ترجمه آزاد و خلاصه تفسیر قرآن کریم؛
     
    ترجمه آزاد مفاتیح‎الجنان شیخ عباس قمی؛
     
    ترجمه و شرح صحیفه سجادیه<ref>ر.ک: شریف رازی، گنجینه دانشمندان، ج8، ص109</ref>
    ====تألیف====
    حکمت الهی در دو جلد
    حکمت الهی در دو جلد
    کلیات دیوان الهی (شامل نغمه الهی، نغمه حسینی، نغمه عشاق)
    کلیات دیوان الهی (شامل نغمه الهی، نغمه حسینی، نغمه عشاق)
    خط ۹۳: خط ۸۱:
    توحید هوشمندان (ترجمه و شرح فصوص فارابی)<ref>ر.ک: همان</ref>
    توحید هوشمندان (ترجمه و شرح فصوص فارابی)<ref>ر.ک: همان</ref>


    تصحیح تفسیر ابوالفتوح رازی و تعلیقات بر آن<ref>ر.ک: حسن‎زاده آملی، نامه‌ها برنامه‌ها، ص84</ref>
    تصحیح تفسیر ابوالفتوح رازی و تعلیقات بر آن<ref>ر.ک: حسن‌زاده آملی، نامه‌ها برنامه‌ها، ص84</ref>
     
    تصحیح دوبیتی‌های باباطاهر<ref>ر.ک: همان، ص88</ref>
     
    ===ترجمه===
    ترجمه آزاد و خلاصه تفسیر قرآن کریم؛


    تصحیح دوبیتی‎های باباطاهر<ref>ر.ک: همان، ص88</ref>
    ترجمه آزاد مفاتیح‌الجنان شیخ عباس قمی؛
     
    ترجمه و شرح صحیفه سجادیه<ref>ر.ک: شریف رازی، گنجینه دانشمندان، ج8، ص109</ref>


    ==پانویس==
    ==پانویس==
    خط ۱۰۱: خط ۹۶:


    ==منابع مقاله==
    ==منابع مقاله==
    شریف رازی، محمد، گنجینه دانشمندان، کتاب‎فروشی اسلامیه، تهران، 1352 ش.
    #شریف رازی، محمد، گنجینه دانشمندان، کتاب‌فروشی اسلامیه، تهران، 1352 ش.
    حسن‎زاده آملی، حسن، نامه‌ها برنامه‌ها، الف لام میم، قم، 1386 ش.
    #حسن‌زاده آملی، حسن، نامه‌ها برنامه‌ها، الف لام میم، قم، 1386 ش.
    پایگاه اینترنتی راسخون به آدرس:
    #[http://rasekhoon.net/article/show/156510 پایگاه اینترنتی راسخون]
    http://rasekhoon.net/article/show/156510
    {{ترجمه قرآن}}
     
    {{شعر و شاعری}}
    ==وابسته‌ها==
    ==وابسته‌ها==
    {{وابسته‌ها}}


    [[دیوان اشعار]]
    [[دیوان اشعار]]


    [[دیوان الهی قمشه‌ای]]
    [[دیوان الهی قمشه‌ای]]
    [[دیوان حکیم الهی قمشه‌ای]]
    [[ترجمه قرآن (الهی قمشه‌ای)]]


    [[حکمت عملی یا اخلاق مرتضوی]]
    [[حکمت عملی یا اخلاق مرتضوی]]


    [[حکمت الهی عام و خاص]]
    [[حکمت الهی عام و خاص]]
    [[صحیفه کامله سجادیه (ترجمه الهی قمشه‌ای)]]


    [[کلیات دیوان الهی قمشه‌ای]]
    [[کلیات دیوان الهی قمشه‌ای]]
    [[صحیفه سجادیه ترجمه الهی]]


    [[تفصیل آیات القرآن الحکیم بانضمام کتاب المستدرک]]
    [[تفصیل آیات القرآن الحکیم بانضمام کتاب المستدرک]]
    خط ۱۳۱: خط ۱۳۱:


    [[رده:زندگی‌نامه]]
    [[رده:زندگی‌نامه]]
     
    [[رده:شاعران]]
    [[رده:25آذر الی 24 دی]]
    [[رده:مترجمان قرآن]]
     
    [[رده:درگذشتگان 1352‏]]
    [[رده:25 آذر الی 24 دی96]]
    [[رده:استادان دانشگاه]]
    [[رده:عارفان]]
    [[رده:عاشوراپژوهان]]

    نسخهٔ کنونی تا ‏۲۱ فوریهٔ ۲۰۲۶، ساعت ۰۲:۰۱

    مهدی الهی قمشه‌ای
    الهی قمشه‌ای، مهدی
    الهی قمشه‌ای، مهدی
    نام کاملمیرزا مهدی الهی قمشه‌ای
    نام‌های دیگرمحی‌الدین، حکیم الهی قمشه‌ای
    تخلصالهی
    نسباز سادات بحرین
    نام پدرمیرزا ابوالحسن
    ولادت۱۲۸۰ شمسی (۱۳۲۲ قمری)
    محل تولدقمشه (شهرضا)، اصفهان، ایران
    محل زندگیقمشه، اصفهان، مشهد، تهران
    رحلت۱۲ ربیع‌الثانی ۱۳۹۳ قمری (۲۵ اردیبهشت ۱۳۵۲ شمسی)
    مدفنوادی‌السلام، قم
    طول عمر۷۲ سال
    دیناسلام
    مذهبشیعه
    پیشهعالم دینی، مترجم قرآن، استاد دانشگاه
    منصباستاد دانشکده الهیات دانشگاه تهران
    اطلاعات علمی
    دانشگاهدانشگاه تهران
    حوزهحوزه علمیه مشهد و تهران
    علایق پژوهشیحکمت، فلسفه، عرفان، فقه، اصول، تفسیر قرآن، شعر
    اساتید
    • شیخ اسدالله یزدی
    • ملا محمدعلی (حاجی فاضل)
    • محمدهادی فرزانه قمشه‌ای
    • آقابزرگ حکیم
    • حاج‌آقا حسین قمی
    • میرزا مهدی اصفهانی
    • آیت‌الله برسی
    شاگردان
    برخی آثار

    میرزا مهدی الهی قمشه‌ای (۱۲۸۰-۱۳۵۲ش)، معروف به محی‌الدین و متخلص به الهی، از علمای برجسته شیعه، مترجم قرآن، استاد دانشگاه و حکیم و عارف نامدار معاصر بود. وی در سال ۱۲۸۰ش در قمشه (شهرضا) اصفهان متولد شد و اصالتاً از سادات بحرین بود که نیاکانش در زمان نادرشاه به ایران مهاجرت کرده بودند. در اشعارش به «الهی» تخلص می‌کرد. تحصیلات ابتدایی و سطوح نهایی فقه و اصول را از علما و حکمای قمشه و اصفهان فراگرفت و سپس به مشهد سفر کرد و از محضر اساتید بنامی چون آقابزرگ حکیم، حاج‌آقا حسین قمی و میرزا مهدی اصفهانی بهره برد. پس از مشهد به تهران رفت و در دانشکده الهیات دانشگاه تهران به تدریس فلسفه، حکمت و سایر علوم پرداخت. او خط را از میرخانی آموخت و شب‌های جمعه جلسات درس تفسیر داشت و کتاب قانون بوعلی سینا را نیز تدریس می‌کرد. از شاگردان برجسته او می‌توان به حسن حسن‌زاده آملی، عبدالله جوادی آملی و کاظم مدیر شانه‌چی اشاره کرد. الهی قمشه‌ای دارای طبع لطیف شعری بود و دیوان اشعار او شامل نغمه الهی، نغمه حسینی و نغمه عشاق می‌باشد. از آثار مهم او می‌توان به ترجمه قرآن کریم، ترجمه و شرح صحیفه سجادیه، کتاب «حکمت الهی» در دو جلد، «توحید هوشمندان» (ترجمه و شرح فصوص فارابی)، تصحیح تفسیر ابوالفتوح رازی و تصحیح دوبیتی‌های باباطاهر اشاره کرد. وی سرانجام در شب سه‌شنبه ۱۲ ربیع‌الثانی ۱۳۹۳ق (۲۵ اردیبهشت ۱۳۵۲ش) در ۷۲ سالگی درگذشت و در وادی‌السلام قم به خاک سپرده شد. علامه طباطبایی در خاک‌سپاری وی بسیار گریست.

    زیست‌نامه

    میرزا مهدی الهی قمشه‌ای معروف به محی‌الدین، فرزند میرزا ابوالحسن از علمای تهران بود که در سال 1322 در قمشه اصفهان (شهرضا) به دنیا آمد.[۱] در اشعارش به الهی تخلص می‌کرد. اصالتاً از سادات بحرین بود و نیاکانش در زمان نادرشاه از بحرین به قمشه آمدند و در آنجا مقیم شدند. لذا به الهی قمشه‌ای مشهور بود. علامه حسن‌زاده از زبان او می‌نویسد: «بارها به این بنده می‌فرمود که من اصلاً، از سادات بحرینم ولی چون در کسوت متعارف فعلی که اختصاص به شیخ دارد شناخته شده‌ام از تبدیل عمامه سفید به سیاه خودداری می‌کنم»[۲] او اکثر تابستان‌ها برای زیارت به مشهد می‌رفت.[۳]

    وفات

    میرزا مهدی الهی، در شب سه‌شنبه دوازدهم ربیع‌الثانی 1393 قمری مطابق با 25 اردیبهشت 1352 شمسی از دنیا رفت. صبح روز قبلش درسش را برگزار کرده بود و آثاری از بیماری در وی نبود. جنازه‌اش را به قم حمل و در وادی‌السلام این شهر دفن کردند.[۴] علامه طباطبایی در خاک‎سپاری میرزا مهدی الهی بسیار گریست.[۵]

    اساتید و سفرهای علمی

    وی دروس ابتدایی و سطوح نهایی را در فقه و اصول از علما و حکمای قمشه و اصفهان فرا گرفت و از آنجا به مشهد سفر کرد. در مشهد از اساتید بنام آنجا مانند آقابزرگ حکیم، حاج‌آقا حسین قمی، میرزا مهدی اصفهانی و آیت‌الله برسی و... بهره برد. او پس از مشهد به تهران رفت و در دانشکده الهیات و دانشگاه تهران به تدریس فلسفه و حکمت و سایر علوم پرداخت.[۶] از دیگر اساتید او می‌توان شیخ اسدالله یزدی، ملا محمدعلی معروف به حاجی فاضل، محمدهادی فرزانه قمشه‌ای و... را نام برد.[۷] او خط را از میرخانی تعلیم می‌گرفت.[۸] وی در شب‌های جمعه جلسه درس تفسیر داشت.[۹] و کتاب قانون بوعلی را هم در تهران تدریس می‌کرد.[۱۰] طبع لطیف او باعث سرایش دیوان اشعار او شده است.

    شاگردان

    حسن حسن‌زاده آملی؛

    عبدالله جوادی آملی؛

    ربانی تربتی؛

    سید ابوالحسن رفیعی قزوینی؛

    دکتر محمد انور؛

    کاظم مدیر شانه‌چی؛

    سید محمدباقر حجتی؛

    محمدباقر محقق؛

    عبدالرحیم ملکیان.[۱۱]

    آثار

    تألیف

    حکمت الهی در دو جلد کلیات دیوان الهی (شامل نغمه الهی، نغمه حسینی، نغمه عشاق)

    توحید هوشمندان (ترجمه و شرح فصوص فارابی)[۱۲]

    تصحیح تفسیر ابوالفتوح رازی و تعلیقات بر آن[۱۳]

    تصحیح دوبیتی‌های باباطاهر[۱۴]

    ترجمه

    ترجمه آزاد و خلاصه تفسیر قرآن کریم؛

    ترجمه آزاد مفاتیح‌الجنان شیخ عباس قمی؛

    ترجمه و شرح صحیفه سجادیه[۱۵]

    پانویس

    1. ر.ک: شریف رازی، محمد، ج8، ص108
    2. ر.ک: حسن‌زاده آملی، حسن، ص83
    3. ر.ک: همان، ص86
    4. ر.ک: همان، ص92-93
    5. ر.ک: همان، ص91
    6. ر.ک: شریف رازی، گنجینه دانشمندان، ج8، ص108
    7. ر.ک: حسن‌زاده آملی، نامه‌ها برنامه‌ها، ص84
    8. ر.ک: همان، ص88
    9. ر.ک: همان، ص84
    10. ر.ک: همان، ص85
    11. ر.ک: سایت راسخون
    12. ر.ک: همان
    13. ر.ک: حسن‌زاده آملی، نامه‌ها برنامه‌ها، ص84
    14. ر.ک: همان، ص88
    15. ر.ک: شریف رازی، گنجینه دانشمندان، ج8، ص109

    منابع مقاله

    1. شریف رازی، محمد، گنجینه دانشمندان، کتاب‌فروشی اسلامیه، تهران، 1352 ش.
    2. حسن‌زاده آملی، حسن، نامه‌ها برنامه‌ها، الف لام میم، قم، 1386 ش.
    3. پایگاه اینترنتی راسخون

    وابسته‌ها