باقی‌زاده، عبدالله

عبدالله باقی‌زاده (صادقی)
نام کامل	عبدالله بن حسن باقی‌زاده اشکوری
نام‌های دیگر	عبدالله صادقی اشکوری
تخلص	مهجور
نام پدر	شیخ حسن باقی‌زاده
ولادت	۱۴ جمادی‌الاولی ۱۳۶۰ قمری (۲۳ خرداد ۱۳۲۰ شمسی)
محل تولد	روستای گورج، اشکور سفلی، رودسر، گیلان، ایران
محل زندگی	قم - تهران
رحلت	۳۱ شهریور ۱۴۰۵ش (۱۰ ربیع‌الثانی ۱۴۴۸ق)
مدفن	قبرستان بقیع، قم، قطعه 16
طول عمر	۸۵ سال
خویشاوندان	آیت‌اللّه ملا ابراهیم اشکوری (جد)
دین	اسلام
مذهب	شیعه
پیشه	واعظ، نویسنده، شاعر
اطلاعات علمی
حوزه	حوزه علمیه قم
علایق پژوهشی	ادبیات فارسی، عرفان اسلامی، شعر آیینی
اساتید	عباس محفوظی یحیی انصاری شیرازی ناصر مکارم شیرازی محمد محمدی گیلانی علی مشکینی اردبیلی مصطفی اعتمادی
برخی آثار	سی شاخه گل محمدی در گلزار ماه رمضان شرحی منظوم از دعاهای روزهای ماه رمضان مناجات اللیل شرح منظوم دعای شریف کمیل در سایه‌سار عرفان اسلامی به یاد دیار من اشکور و مناطق همجوار نوای دل منتخبی از دیوان اشعار

برای دیگر کاربردها، صادقی (ابهام‌زدایی) را ببینید.

برای دیگر کاربردها، اشکوری (ابهام‌زدایی) را ببینید.

عبدالله باقی‌زاده (۱۳۲۰–۱۴۰۵ش)، مشهور به عبدالله صادقی اشکوری و متخلص به مهجور، واعظ، نویسنده و شاعر ایرانی بود. وی در خانواده‌ای مذهبی در روستای گورج، ناحیه اشکور سفلی شهرستان رودسر استان گیلان متولد شد. پدر و همه اجداد ایشان اهل علم و برخی از آنها به درجه اجتهاد رسیده بودند. در سن شش سالگی برای تعلیم قرآن و زبان فارسی به مکتب فرستاده شد و در سال ۱۳۳۴ش در سیزده سالگی به همراه پدر برای تحصیل علوم حوزوی به قم رفت. کتاب‌های مقدماتی حوزه را نزد اساتیدی چون سید جواد موسوی اشکوری و ممجد لنگرودی فراگرفت. در سال‌های بعد از محضر استادانی همچون یحیی انصاری شیرازی، مصطفی اعتمادی، عباس محفوظی، محمد محمدی گیلانی، ناصر مکارم شیرازی و علی مشکینی اردبیلی بهره برد. از سال دوم طلبگی شروع به سرودن اشعار کرد و تاکنون بیش از ده هزار بیت شعر در توحید و مناقب اهل‌بیت(ع)، نیایش و موعظه سروده است. از سال دوم تحصیل به تبلیغ دین در مناطق مختلف از جمله قزوین، مازندران، تنکابن، چالوس و گیلان پرداخت. در دوران نهضت امام خمینی(ره) به صفوف مبارزان پیوست و در انتقال اعلامیه‌های مراجع عظام به مناطق شمالی کشور نقش داشت. نام وی در بسیاری از نامه‌ها و اعلامیه‌های علما و طلاب علیه رژیم شاهنشاهی دیده می‌شود. در طول دوران طاغوت چندین بار توسط کماندوهای شاهنشاهی مضروب گردید. پس از انقلاب اسلامی، مسئولیت‌هایی از جمله سرپرستی کمیته، همکاری در عقیدتی سیاسی وزارت دفاع به عنوان رئیس عقیدتی سیاسی بیمارستان شهید چمران تهران و امامت جماعت مسجد جامع امام سجاد(ع) در شهرک رضویه را بر عهده داشت. از آثار او می‌توان به «سی شاخه گل محمدی در گلزار ماه رمضان»، «مناجات اللیل شرح منظوم دعای کمیل»، «حدیث عشق» (۲ جلد)، «در سایه‌سار عرفان اسلامی»، «به یاد دیار من اشکور» و «نوای دل» اشاره کرد.

ولادت

عبدالله بن حسن بن ملا عبدالباقی بن میرزا حسین بن آیت‌اللّه ملا ابراهیم بن ملامهدی بن ملا سلیم بن میرزا حسین اشکوری، در خانواده‌ای مذهبی به دنیا آمد. پدر و همه اجداد ایشان اهل علم و برخی از آنها به درجه اجتهاد رسیده بودند.

تولد ایشان روز جمعه ۱۴ جمادی‌الاولی سال ۱۳۶۰ق برابر با ۲۳ خرداد ۱۳۲۰ش در روستای گورج ناحیه اشکور سفلی شهرستان رودسر استان گیلان بوده است.

تحصیلات

در سن شش سالگی برای تعلیم قرآن و زبان فارسی به مکتب فرستاده شد. روخوانی قرآن و خواندن و نوشتن و مقداری از ریاضی را در مکتب خانه‌های محلی فرا گرفت. در سال ۱۳۳۴ش در سن سیزده سالگی به همراه پدرشان مرحوم شیخ حسن باقی‌زاده برای تحصیل علوم حوزوی به شهر قم رفت.

کتابهای نصاب الصبیان و جامع المقدمات از کتب مقدماتی حوزه را نزد سید جواد موسوی اشکوری و ممجد لنگرودی فرا گرفت.

در سالهای بعد کتاب سیوطی و مغني اللبيب را نزد شیخ محمدعلی احمدی اشکوری و شیخ کاظم رودسری آموخت و کتاب حاشیه در منطق و معالم را نزد حجت‌الاسلام شیخ تقی نحوی رامسری و کتاب حادی عشر علامه حلی و شرح نافع فاضل مقداد را از محضر آیت‌اللّه شیخ یحیی انصاری شیرازی فرا گرفت.

کتب مطول و قوانین را نزد آیت‌اللّه اعتمادی، شرح لمعه را از محضر آیت‌اللّه بنی‌فضل تبریزی و رسائل و مکاسب شیخ انصاری را نزد آیت‌اللّه شیخ عباس محفوظی و محسن مجتهد شبستری امام جمعه سابق تبریز فرا گرفت و منظومه حکیم متأله سبزواری را نزد آیت‌اللّه محمدی گیلانی و تفسیر قرآن مجید را از محضر آیت‌اللّه ناصر مکارم شیرازی و مباحثی از علم اخلاق را نزد آیت‌اللّه میرزا علی مشکینی فرا گرفت.

همزمان با تحصیلات حوزوی از دومین سال طلبگی شروع به سرودن اشعار کرد، ایشان در شرح زندگانی خود می‌نویسد: "به یاد دارم در همان سال دوم طلبگی اشعاری در مدح حضرت صاحب‌الامر(عج) سروده بودم، در روز تولد آن حضرت آن اشعار را در محضر حضرت آیت‌اللّه حاج سید حسین بروجردی که جلوس داشتند، قرائت کردم که مورد تحسین و تمجید آیت‌اللّه بروجردی قرار گرفتم و مبلغی به عنوان صله به حقیر مرحمت کردند و فرمودند این اشعار را خودتان سروده‌اید؟ عرض کردم بله، فرمودند انشاءاللّه مؤید و صادق بمانید. تا کنون بیش از ده هزار بیت شعر در توحید و مناقب اهل‌بیت پیامبر(ص) و نیایش و موعظه در قالب قصیده، غزل، رباعی و مثنوی و غیره سروده‌ام و بعضی به چاپ رسیده و بعضی هنوز به چاپ نرسیده است."

فعالیتها

تبلیغ دین

از سال دوم تحصیلی‌ لباس روحانیت بر تن کرد و در تعطیلات درسی حوزه بویژه در ماه رمضان و محرم و صفر به اطراف قزوین و مازندران شهر تنکابن و چالوس و در گیلان ناحیه املش و اشکورات و عمارلو و سمام به امر تبلیغ دین و امر به معروف و نهی از منکر می‌پرداخت.

سابقه انقلابی و مبارزاتی

پس از رحلت آیت‌اللّه بروجردی که مرجعیت عامه شیعیان را بر عهده داشت، شاه به زعم خود جای مرجعیت شیعه را خالی دید و به فکر اجرای دستورات اربابان استعمارگر خود افتاد و گمان کرد می‌تواند از خلع بوجود آمده در مرجعیت استفاده کند و اهداف بیگانگان را در این کشور پیاده کند، امام خمینی و مراجع بزرگ دیگر که نگهبان شریعت و امین ملک و ملت هستند سکوت را جائز ندانستند و نرمش با دولت وقت را خیانت به مملکت و ملت و اسلام دانستند، در ابتدا حضرت امام خمینی فریاد اعتراض بلند کردند و به دنبال ایشان اکثر علمای بزرگ مخالفت خود را به لوایح پیشنهادی شاه اعلام کردند و پس از آن اعلامیه‌ای در تحریم شرکت در رفراندم شاه نوشته و نه نفر از علماء و مراجع کشور و در رأس آنها امام خمینی این اعلامیه را امضاء فرمودند و قرار شد این اعلامیه به تمام شهرستان‌ها فرستاده شود. حجت‌الاسلام صادقی از افرادی بود که در انتقال بخش زیادی از این اعلامیه‌ها به مناطق شمالی کشور نقش داشت.

همچنین نام ایشان در بسیاری از نامه‌ها و اعلامیه‌هایی که از سوی مراجع عظام و علما و طلاب علیه رژیم شاهنشاهی نوشته می‌شد، دیده می‌شود. ایشان در بسیاری از راهپیمائیها و مجالس گرامی‌داشت نهضت امام و نشست‌های اعتراضی مخالفت با رژیم پهلوی حضوری فعال داشت و از جمله آنها واقعه خونین مدرسه فیضیه در ۲۵ شوال سال ۱۳۴۲ که روز شهادت امام صادق (علیه‌السلام) بود و از طرف آیت‌اللّه گلپایگانی بر گزار شده بود و مورد تهاجم ساواک و طرفداران شاه مخلوع قرار گرفت که با چوب و چماق به جان طلاب افتادند. همچنین ایشان در طول دوران طاغوت چندین بار توسط کماندوهای شاهنشاهی مضروب گردید.

فعالیتهای بعد از انقلاب

1. سرپرستی کمیته
2. ریاست صندوق‌های آراء منطقه
3. مسئول شورای چند روستا
4. از سال ۶۳ همکاری در عقیدتی سیاسی وزارت دفاع
5. چندین بار حضور در جبهه‌های دفاع مقدس هشت ساله
6. عقیدتی سیاسی کارخانجات اتکا
7. مدیر فرهنگی آموزش و تبلیغات سازمان اتکا
8. امامت جماعت مسجد جامع امام سجاد علیه‌السلام در شهرک رضویه

وفات

حاج شیخ عبدالله باقی‌زاده پس از یک دوره بیماری، در روز سه‌شنبه ۳۱ شهریور ۱۴۰۵ش، برابر با ۱۰ ربیع‌الثانی ۱۴۴۸ق، در تهران درگذشت. مراسم تشییع و تدفین پیکر ایشان روز پنج‌شنبه ۲ مهر ۱۴۰۵ در قبرستان بقیع قم، قطعه ۱۶، برگزار شد و مراسم ختم ایشان نیز همان روز ساعت ۱۵ در مسجد المهدی قم و مراسم هفتمین روز درگذشت ایشان روز پنج‌شنبه ۹ مهرماه ۱۴۰۵ در استان گیلان، شهرستان رودسر، خیابان شهید زمانی، مسجد طالب‌زاده (مسجد بازار) برگزار گردید.

آثار

1. به یاد دیار من اشکور و مناطق همجوار (چاپ و منتشر شده)
2. مناجات اللیل شرح منظوم دعای شریف کمیل (چاپ و منتشر شده)
3. در سایه سار عرفان اسلامی با مضامینی فلسفی و عرفانی و اخلاقی (چاپ و منتشر شده)
4. حدیث عشق شرحی مبسوط در سیر و سلوک الی‌اللّه در ۲ جلد
5. سی شاخه گل محمدی در گلزار ماه رمضان شرحی منظوم از دعاهای روزهای ماه رمضان
6. نوای دل منتخبی از دیوان اشعار

منابع مقاله

1. پایگاه اندیشوران حوزه
2. اطلاعیه‌ها و بیانیه‌ها، نامه فضلاء و محصلان حوزه علمیه قم به مراجع عظام ایران و عراق درباره بازداشت جمعی از فضلای حوزه علمیه قم در فروردین ماه ۱۳۴۵، جامعه مدرسین حوزه علمیه قم

وابسته‌ها

در سایه سار عرفان اسلامی

بیاد دیار من اشکور و مناطق همجوار