سلامه، بولس
بولس سلامه (1902-1979م)، شاعر حماسهسرای مسیحی لبنانی که به دلیل علاقه عمیق به تاریخ اسلام و شخصیت امام علی(ع) شهرت یافته است. وی تحصیلات خود را در مدرسههای الفریر و الحکمه و سپس دانشگاه یسوعیه در رشته حقوق به پایان رساند و از سال 1928 تا 1944 به قضاوت در شهرهای مختلف لبنان پرداخت. مهمترین آثار او شامل دو حماسه بزرگ «عيد الغدير» در سه هزار بیت درباره زندگی امام علی(ع) و قصیده علی و الحسین در مدح امام علی(ع) و مصائب امام حسین(ع) و اهلبیت است. از اساتید مهم او میتوان به شکيب ارسلان و محمد کرد علی اشاره کرد.
| بولس سلامه | |
|---|---|
 | |
| نام کامل | بولس یوسف سلامه |
| نامهای دیگر | پولس سلامه |
| لقب | الشاعر الملحمي (شاعر حماسهسرا) |
| نام پدر | یوسف |
| ولادت | 1902 میلادی |
| محل تولد | قرية «بتدين اللغش» نزدیک جزین در لبنان، لبنان |
| محل زندگی | لبنان |
| رحلت | 1979 میلادی |
| مدفن | روستای بتدين القش (زادگاهش) |
| طول عمر | 77 سال |
| دین | مسیحی |
| پیشه | شاعر، قاضی، نویسنده |
| منصب | قاضی در طرابلس، مرجعيون، حاصبيا و زحلة |
| اطلاعات علمی | |
| درجه علمی | لیسانس حقوق |
| دانشگاه | دانشگاه الیسوعیه (الجامعة الیسوعیة) |
| علایق پژوهشی | شعر حماسی، تاریخ اسلام، فلسفه وجودی |
| سبک نوشتاری | شعر حماسی، نثر فلسفی |
| اساتید | |
| برخی آثار | |
ولادت
بولس یوسف سلامه در سال 1902 میلادی در خانوادهای مسیحی در روستای «بتدين اللغش» (یا بِتِدین اللُقش) نزدیک شهر جزین در جنوب لبنان متولد شد.[۱]
پدرش یوسف نام داشت و با وجود استعداد و هوش بالا، به دلیل بیسوادی احساس حقارت میکرد و همین امر باعث شد که پسرش را به تحصیل علم تشویق کند.[۲] بولس از کودکی مسئولیتهای سنگینی بر عهده داشت، به طوری که هنوز به چهارده سالگی نرسیده بود که پدرش مسئولیت سرپرستی کارگران و حسابداری را به او سپرد.[۳]
تحصیلات
بولس سلامه تحصیلات ابتدایی خود را در زادگاهش آغاز کرد و سپس در مدرسههای «الفریر» و «الحکمه» به تحصیل پرداخت.[۴] در سال 1919 میلادی وارد مدرسه «الحکمه» در بیروت شد و در این مدرسه احساس غربت نمیکرد زیرا محیط کوهستانی آن شباهت زیادی به زادگاهش داشت.[۵] از همکلاسیهای او در این مدرسه میتوان به شکيب ارسلان، محمد کرد علی، امین تقیالدین، شبلی ملاط و دیع عقل اشاره کرد.[۶] سپس به دانشگاه یسوعیه (الجامعة الیسوعیة) رفت و در سال 1926 میلادی موفق به اخذ مدرک لیسانس حقوق شد.[۷]
فعالیتها
بولس سلامه از سال 1928 تا 1944 میلادی به عنوان قاضی در شهرهای طرابلس، مرجعيون، حاصبيا و زحلة خدمت کرد.[۸] در سن کمتر از نوزده سالگی از طرف اهالی روستا به منصب «شیخ صلح» انتخاب شد که مسئولیت سنگینی برای جوانی در آن سن محسوب میشد.[۹] او به عنوان شاعر حماسهسرا شهرت یافت و در سال 1948 میلادی حماسه «عيد الغدير» را در سه هزار بیت درباره زندگی امام علی(ع) سرود.[۱۰] همچنین حماسه «عيد الرياض» را در هشت هزار بیت درباره تاریخ آل سعود تألیف کرد. در سالهای پایانی عمرش با وجود بیماری شدید، به تألیف آثار متعدد نثری پرداخت و کتاب «حكاية عمر» را که در واقع خودزندگینامه اوست، در سال 1961 میلادی منتشر کرد.[۱۱]
وفات
بولس سلامه در تابستان سال 1979 میلادی به دلیل درد معده شدید مجبور به انجام عمل جراحی شد و پس از عمل، وضعیت جسمیاش اندکی بهبود یافت و به زادگاهش منتقل شد.[۱۲] اما در ماه اکتبر همان سال با وخیم شدن وضعیت سلامتیاش به بیمارستان منتقل شد و در همانجا درگذشت.[۱۳] جسد او در روز چهارم اکتبر 1979 به روستای «بتدين القش» منتقل و در آنجا به خاک سپرده شد.[۱۴]
آثار
آثار بولس سلامه به دو دسته شعر و نثر تقسیم میشود:
- عيد الغدير: حماسهای در سه هزار بیت درباره زندگی امام علی(ع) که در سال 1948 میلادی سروده شد[۱۵]
- قصیده علی و الحسین: قصیدهای در وصف امیرالمؤمنین علی(ع) و امام حسین(ع) که در سال 1946 میلادی در بیروت منتشر شد.[۱۶]
- عيد الرياض: حماسهای در هشت هزار بیت درباره تاریخ آل سعود و شبه جزیره عربستان
- الصِراعُ فی الوجود
- حديث العشية
- حكاية عمر (خودزندگینامه)
- في ذلك الزمان
- خبز و مِلح
- مذكرات جريح[۱۷]
پانويس
- ↑ ر.ک: یوسف، محمد خیررمضان، ج1، ص90
- ↑ ر.ک: منتظمی، علی، ص31
- ↑ ر.ک: منتظمی، علی، ص43
- ↑ ر.ک: یوسف، محمد خیررمضان، ج1، ص90
- ↑ ر.ک: منتظمی، علی، ص35
- ↑ ر.ک: منتظمی، علی، ص35
- ↑ ر.ک: یوسف، محمد خیررمضان، تکملة معجم المؤلفین وفیات، ص103
- ↑ ر.ک: یوسف، محمد خیررمضان، ج1، ص90
- ↑ ر.ک: منتظمی، علی، ص42
- ↑ ر.ک: یوسف، محمد خیررمضان، ج1، ص90
- ↑ ر.ک: منتظمی، علی، ص40
- ↑ ر.ک: منتظمی، علی، ص40
- ↑ ر.ک: منتظمی، علی، ص40
- ↑ ر.ک: منتظمی، علی، ص40
- ↑ ر.ک: حکیمی، محمدرضا، ص291
- ↑ ر.ک: آقابزرگ تهرانی، محمدحسن، ج15، ص329
- ↑ ر.ک: یوسف، محمد خیررمضان، ج1، ص90
منابع مقاله
- آقابزرگ تهرانی، محمدمحسن، الذریعة إلی تصانیف الشیعة، بیروت - لبنان: دار الأضواء، 1403 هجری قمری|1983 میلادی
- یوسف، محمد خیر رمضان، تتمة الأعلام للزرکلي: وفیات 1396-1415ق، 1976-1995م، بیروت - لبنان: دار ابن حزم،
1422 هجری قمری|2002 میلادی.
- یوسف، محمد خیر رمضان، تکملة معجم المؤلفین: وفیات (1397-1415ق) (1977-1995م)، بیروت - لبنان: دار ابن حزم، 1376 هجری شمسی|1418 هجری قمری|1997 میلادی.
- منتظمی، علی، حماسه غدیر در شعر پولس سلامه (شاعر مسیحی)، مشهد مقدس - ایران: آستان قدس رضوی. بنياد پژوهشهای اسلامى، 1392ش.
- حکیمی، محمدرضا،ادبیات و تعهد در اسلام: بحث و نمونه، قم - ایران: دليل ما، 1401ش