حداد عادل، غلامعلی
| غلامعلی حداد عادل | |
|---|---|
 | |
| نام کامل | غلامعلی حداد عادل |
| نام پدر | رضا |
| ولادت | ۱۹ اردیبهشت ۱۳۲۴ شمسی |
| محل تولد | تهران، ایران |
| محل زندگی | تهران |
| همسر | طیبه ماهروزاده |
| فرزندان | فریدالدین، آزاده، زهرا، بنتالهدی |
| خویشاوندان | شهید مجید حداد عادل (برادر) |
| دین | اسلام |
| مذهب | شیعه |
| پیشه | نویسنده، شاعر، ادیب، استاد فلسفه، سیاستمدار |
| منصب | رئیس فرهنگستان زبان و ادب فارسی، مشاور عالی مقام معظم رهبری، رئیس اسبق مجلس شورای اسلامی |
| اطلاعات علمی | |
| درجه علمی | دکتری فلسفه |
| دانشگاه | دانشگاه تهران |
| علایق پژوهشی | فلسفه غرب (بهویژه کانت)، فلسفه اسلامی، آموزش و پرورش، واژهگزینی |
| اساتید |
|
| برخی آثار |
|
| وبگاه رسمی | |
| https://haddadadel.ir/ | |
غلامعلی حداد عادل (متولد 1324ش)، نویسنده، شاعر، ادیب، استاد فلسفه، سیاستمدار و از چهرههای برجسته فرهنگی و علمی ایران معاصر است. وی در تهران زاده شد و تحصیلات خود را در رشته فیزیک در دانشگاه تهران و شیراز آغاز کرد، سپس به علوم اجتماعی روی آورد و نهایتاً در رشته فلسفه تا مقطع دکتری ادامه تحصیل داد. او فلسفه اسلامی را نزد استاد شهید مرتضی مطهری فراگرفت و پایاننامه دکتری خود را با عنوان «نظر کانت درباره مابعدالطبیعه» در سال ۱۳۶۴ دفاع کرد. حداد عادل از سال ۱۳۴۵ به تدریس در دانشگاههای شیراز، شهید بهشتی، صنعتی شریف و سرانجام دانشگاه تهران اشتغال داشته و در حوزه علمیه قم نیز فلسفه غرب تدریس کرده است. وی پیش از انقلاب به دلیل فعالیتهای سیاسی ممنوعالتدریس و توسط ساواک دستگیر و زندانی شد. پس از انقلاب، مسئولیتهای متعددی از جمله معاونت وزارت آموزش و پرورش و ریاست سازمان پژوهش و برنامهریزی آموزشی (۱۳۶۱-۱۳۷۲)، نمایندگی مردم تهران در مجلس شورای اسلامی (۱۳۷۹-۱۳۹۵) و ریاست مجلس شورای اسلامی (۱۳۸۳-۱۳۸۷) را بر عهده داشت. او از سال ۱۳۷۴ ریاست فرهنگستان زبان و ادب فارسی را (بهاستثنای فاصله ۱۳۸۳-۱۳۸۷) بر عهده دارد و مدیر گروه واژهگزینی این فرهنگستان است. حداد عادل همچنین مدیرعامل بنیاد دایرةالمعارف اسلامی و ناظر بر تألیف دانشنامه جهان اسلام (جلدهای ۲ تا ۲۰) بوده و از سال ۱۳۸۷ مشاور عالی مقام معظم رهبری است. او در سال ۱۳۶۸ جایزه کتاب سال جمهوری اسلامی را برای ترجمه کتاب «تمهیدات» کانت دریافت کرد و نشان درجه دوم تعلیم و تربیت کشور (۱۳۷۴) و دکترای افتخاری از دانشگاههای علیگر هند و دولتی باکو را کسب نمود. از مهمترین آثار او میتوان به ترجمه قرآن کریم، «حج نماز بزرگ»، ترجمه و نظارت بر «سیر فلسفه در جهان اسلام»، نظارت بر «دانشنامه جهان اسلام»، «فرهنگ برهنگی و برهنگی فرهنگی»، «خانواده در اسلام» و مجموعه شعر «هنوز هم...» اشاره کرد.
ولادت
غلامعلی حداد عادل فرزند رضا در 19 اردیبهشت 1324ش، در تهران متولد شد.
همسر
همسر او طیبه ماهروزاده، دارای مدرک دکترای فلسفه تعلیم و تربیت و استاد دانشگاه الزهراء است.
فرزندان
- فریدالدین، متولد ۱۳۵۲، دکترای علوم سیاسی از دانشگاه امام صادق(ع) (در مرحله نگارش رساله)
- آزاده، متولد ۱۳۵۴، دکترای فناوری نانو از دانشگاه کانازاوای ژاپن
- زهرا، متولد ۱۳۵۸، کارشناسی ارتباطات از دانشگاه علامه طباطبایی، کارشناسی ارشد مدیریت خبر از دانشکده صدا و سیما، دانشجوی کارشناسی ارشد مدیریت فرهنگی
- بنت الهدی، متولد ۱۳۶۴، کارشناسی فلسفه از دانشگاه تهران – کارشناسی ارشد فلسفه دین (در مرحله تألیف پایان نامه)[۱]
تحصیلات
- در سال 1336، پایان تحصیلات ششم ابتدایی از دبستان بندار رازی (شهید جهانآرای فعلی) تهران، خیابان لرزاده؛
- در سال 1342، دیپلم ریاضی از دبیرستان علوی تهران؛
- در سال 1345، لیسانس فیزیک از دانشگاه تهران؛
- در سال 1347، فوق لیسانس فیزیک از دانشگاه شیراز؛
- در سال 1348-1347، ورود مجدد به دانشگاه تهران و تحصیل در رشته علوم اجتماعی؛
- در سال 1351-1349، کارشناسی ارشد فلسفه از دانشکده ادبیات و علوم انسانی دانشگاه تهران؛
- در سال 1357-1351، تحصیل فلسفه اسلامی نزد استاد شهید مرتضی مطهری؛
- در سال 1353، پایان دروس دوره دکتری فلسفه در دانشکده ادبیات و علوم انسانی دانشگاه تهران؛
- در سال 1364، دفاع از پایاننامه دکتری فلسفه تحت عنوان «نظر کانت درباره مابعدالطبیعه».
تدریس
- 1345-1347، تدریس فیزیک در دانشگاه شیراز؛
- 1347-1350، تدریس فیزیک در دانشگاه شهید بهشتی (ملی سابق)؛
- 1351-1357، تدریس فلسفه، تاریخ علم و تاریخ فلسفه غرب و تاریخ فلسفه اسلامی در دانشگاه صنعتی شریف؛
- 1357، تدریس فلسفه غرب در حوزه علمیه قم (مؤسسه در راه حق)؛
- 1364 تاکنون، تدریس دروس مختلف در فلسفه غرب، بهویژه فلسفه کانت در دورههای کارشناسی و کارشناسی ارشد و دکترای گروه فلسفه دانشکده ادبیات و علوم انسانی دانشگاه تهران؛
- 1370-1373، تدریس کلام جدید در دوره کارشناسی ارشد تربیت مدررس در حوزه علمیه قم (مدرسه دارالشفاء).
فعالیتهای فرهنگی - سیاسی پیش از پیروزی انقلاب اسلامی
- 1350 ممنوع التدریس در دانشگاههای شیراز و شهید بهشتی (ملی سابق) به جهت فعالیتهای سیاسی؛
- 1350، دستگیری و زندان توسط ساواک؛
- 1357، عضویت در کمیته «همبستگی دانشگاهیان با مردم» در دانشگاه صنعتی شریف در انقلاب اسلامی.
مشاغل و مسئولیتها
- 1385: معاونت وزارت ارشاد؛
- 1361-1359: مشاور وزیر آموزش و پرورش؛
- 1372-1361: معاون وزیر آموزش و پرورش و رئیس سازمان پژوهش و برنامهریزی آموزشی (کتابهای درسی)؛
- 1364 تاکنون: عضو هیئت علمی گروه فلسفه در دانشکده ادبیات و علوم انسانی دانشگاه تهران؛
- 1374 تاکنون: مدیر عامل بنیاد دایرةالمعارف اسلامی، نظارت بر تألیف جلدهای دوم تا چهاردهم؛
- 1374 تاکنون: رئیس فرهنگستان زبان و ادب فارسی (بهاستثنای فاصله 83 تا 87)؛
- 1374 تاکنون: مدیر گروه واژهگزینی فرهنگستان زبان و ادب فارسی (بهاستثنای فاصله 83 تا 87)؛
- 1395-1379: نماینده مردم تهران در دوره ششم تا نهم مجلس شورای اسلامی؛
- 1387-1383: رئیس مجلس شورای اسلامی؛
- 1387 تاکنون: مشاور عالی مقام معظم رهبری.
جوایز و افتخارات
- جایزه کتاب سال جمهوری اسلامی (1368ش) (کتاب تمهیدات، تألیف: امانوئل کانت)؛
- اخذ نشان درجه دوم تعلیم و تربیت کشور (1374ش)؛
- اخذ جایزه بهترین مقاله سال در علوم انسانی از جشنواره مطبوعات (1376ش)؛
- دریافت درجه دکترای افتخاری از دانشگاه اسلامی علیگر هند (1383ش)؛
- دریافت درجه دکترای افتخاری از دانشگاه دولتی باکو (1386ش)؛
- دریافت جایزه دانشمند برجسته جهان اسلام از مؤسسه فرهنگی - هنری سازمان کنفرانس (1387ش).
آثار
- ترجمه قرآن کریم؛
- آسیبشناسى تربیت دینى [گفتگو با دکتر غلامعلى حداد عادل]؛
- جداییها؛
- پیرامون ایدئالیسم و رئالیسم؛
- ناسیونالیسم و اسلام؛
- خانواده در اسلام؛
- حج: نماز بزرگ؛
- نظارت بر دانشنامه جهان اسلام (جلدهای 20-2)؛
- درسهایى از قرآن؛
- سحرخیزان تنها؛
- فرهنگ برهنگى و برهنگى فرهنگى؛
- کتابچه «کتاب درسى دانشگاهى: تألیف یا ترجمه؟: بحثى بهمناسبت انتشار کتاب حساب دیفرانسیل و انتگرال، تألیف سیاوش شهشهانى»؛
- هنوز هم...: مجموعه شعر؛ و...[۲].
معرفی برخی آثار
1- حج نماز بزرگ، اثر غلامعلى حداد عادل (متولد شيراز، 1324ش)، است كه در آن، به توضيح هدفها و حكمتهاى مناسك عبادى حج پرداخته و كوشيده با ادبيات امروز، روزنهاى بهسوى باطن اين فريضه الهى بگشايد.
كتاب حاضر، از مقدمه نویسنده و متن اصلى تشكيل شده است. روش نویسنده در اين اثر، نقلى و تحليلى است و از كتاب، سنت، عقل و ادبيات شعرى براى توضيح مطالبش بهره برده است... ادامه
2-سیر فلسفه در جهان اسلام، کتابی است با موضوع تاریخ فلسفه اسلامی که توسط ماجد فخری به با عنوان A history of islamic philosophy نوشته شده و زیر نظر نصرالله پورجوادی توسط خودش و آقایان مرتضی اسعدی، کاظم برگنیسی، غلامعلی حداد عادل، محمدسعید حنایی کاشانی، بهاءالدین خرمشاهی، اسماعیل سعادت، منوچهر صانعی درهبیدی و سید مصطفی محقق داماد به فارسی ترجمه شده و به دست محمدسعید حنایی کاشانی ویراستاری شده است.
کتاب دارای دیباچه اول و دوم، مقدمه و محتوای مطالب ضمن دوازده فصل میباشد. گاه تمام یک مقاله و گاهی بخشی از آن توسط یک نفر به فارسی ترجمه شده است؛ ازاینرو برخی مقالات را دو یا چند نفر ترجمه کردهاند. نویسنده در نگارش این اثر از منابع عربی و لاتین بهره برده و هرکدام را بهصورت مجزا در انتهای اثر ذکر کرده است... ادامه
3-دانشنامه جهان اسلام، دایرةالمعارفی است درباره شریعت مقدس اسلام و تاریخ و تمدن و فرهنگ ملل مسلمان، از آغاز اسلام تا زمان حاضر که زیر نظر سید مصطفی میرسلیم، و غلامعلی حداد عادل تدوین شده است. مقالات این دانشنامه که بهترتیب الفبایی تنظیم شده است، حوزه وسیعی از علوم و معارف را در بر میگیرد؛ از جمله: اصطلاحات علوم قرآنی، حدیث، فقه، کلام، عرفان، فلسفه، ادبیات و هنر، سیره انبیا و اولیا و ائمه(ع)، شرح حال و آرای مفسران و محدثان، فقها، متکلمان، فلاسفه، حکما، علما، عرفا، مورخان، شاعران و هنرمندان عالم اسلام، تاریخ سیاسی اسلام و سرگذشت خلفا، سلاطین، وزرا، خاندانهای حاکم، جغرافیای کشورها و بلاد اسلامی، وصف ابنیه و آثار تاریخی و مذهبی، شرح اعیاد و ایام دینی، ابزارها، پوشاک، خوارکها، گیاهان و داروهای خاص جهان اسلام...ادامه
پانویس
منابع مقاله
- وبگاه شخصی دکتر غلامعلی حداد عادل، صفحه زندگینامه
- مقالات مرتبط با دکتر غلامعلی حداد عادل در پایگاه نورمگز
وابستهها
القرآن الکريم (ترجمه حداد عادل)
دیروز دانش؛ چهارده مقاله در تاریخ علم
احمد آرام و سهم او در واژهگزینی و تاریخنگاری علم به زبان فارسی
حدیث سرو و نیلوفر: نه مقاله درباره زبان و ادب فارسی در شبه قاره هند
آنچه درباره کودکان و نوجوانان باید بدانیم
با احترام: مجموعه مقالات اهدا شده به استادان
تذکره انجمن قدس: مجموعه اشعار در مدح حضرت ولی عصر و بزرگداشت نیمه شعبان در اواخر دوره قاجار