گلشنی، مهدی
| مهدی گلشنی | |
|---|---|
 گلشنی، مهدی | |
| نام کامل | مهدی گلشنی |
| ولادت | بهمن ۱۳۱۷ شمسی |
| محل تولد | اصفهان، ایران |
| محل زندگی | اصفهان، تهران |
| دین | اسلام |
| پیشه | پژوهشگر، مترجم، استاد دانشگاه |
| منصب | بنیانگذار گروه فلسفه علم دانشگاه صنعتی شریف، عضو پیوسته فرهنگستان علوم |
| اطلاعات علمی | |
| درجه علمی | دکترای فیزیک |
| دانشگاه | دانشگاه برکلی کالیفرنیا، دانشگاه صنعتی شریف |
| علایق پژوهشی | فیزیک ذرات بنیادی، فیزیک و فلسفه، علم و دین، علم و الهیات |
| برخی آثار | |
| وبگاه رسمی | |
| https://mgolshani.ir | |
مهدى گلشنى (متولد 1317ش)، پژوهشگر، مترجم و استاد برجسته دانشگاه صنعتی شریف، بنیانگذار گروه فلسفه علم این دانشگاه، چهره ماندگار عرصه فیزیک و عضو پیوسته فرهنگستان علوم است. وی تحصیلات ابتدایی و متوسطه را در اصفهان به پایان رساند و همزمان با تحصیل در دبیرستان، به یادگیری دروس حوزوی، علوم ادبی، منطق و حکمت پرداخت و در امتحانات ادبی حائز رتبه اول شد. پس از اخذ دیپلم ریاضی، در رشته فیزیک دانشگاه تهران پذیرفته شد و در سال ۱۳۳۹ با کسب رتبه اول رشته فیزیک و رتبه اول دانشکده علوم، مدرک لیسانس را دریافت کرد. سپس برای ادامه تحصیل به ایالات متحده آمریکا رفت و تحصیلات تکمیلی تا دریافت مدرک دکترای فیزیک را در دانشگاه برکلی کالیفرنیا ادامه داد. در سال ۱۳۴۸ش به ایران بازگشت و با سمت استادیار فیزیک در دانشگاه صنعتی شریف مشغول به کار شد و در سال ۱۳۶۴ش به رتبه استادی این دانشگاه ارتقا یافت. در سال ۱۳۶۹ش به عنوان یکی از اعضای پیوسته اولیه فرهنگستان علوم جمهوری اسلامی ایران برگزیده شد. وی مسئولیتهای علمی متعددی از جمله ریاست دانشکده فیزیک دانشگاه صنعتی شریف در دو دوره، معاونت آموزشی و دانشجویی این دانشگاه، ریاست و بنیانگذاری گروه فلسفه علم دانشگاه صنعتی شریف، ریاست گروه علوم پایه فرهنگستان علوم و ریاست پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگی را بر عهده داشته است. او منشأ خدمات علمی و فرهنگی متعددی از جمله راهاندازی دکترای فیزیک در دانشگاه صنعتی شریف، پایهگذاری تحقیقات در زمینه فیزیک بنیادی در کشور، راهاندازی نشریات «نامه علم و دین» و «آفاق الحضارة الإسلامیة» و راهاندازی گروههای علم و دین، فلسفه برای کودکان و دکترای فلسفه علم در پژوهشگاه علوم انسانی بوده است. وی عضو انجمنهای علمی متعدد داخلی و بینالمللی است و جوایز و عناوین افتخاری متعددی از جمله استاد نمونه دانشگاه صنعتی شریف، استاد نمونه آموزش عالی کشور، استاد ممتاز دانشگاه صنعتی شریف، جایزه تمپلتون برای درس علم و دین، چهره ماندگار فیزیک (۱۳۸۱)، نشان درجه یک دانش و جایزه علامه طباطبایی (۱۳۹۱) را دریافت کرده است. از آثار او میتوان به تألیف و ترجمه بیش از یازده کتاب و انتشار بیش از یکصد مقاله در زمینههای فیزیک، فیزیک ذرات بنیادی، فیزیک و فلسفه، علم و دین و علم و الهیات اشاره کرد که از جمله آنها میتوان به «قرآن و علوم طبیعت»، «تحلیلی از دیدگاههای فلسفی فیزیکدانان معاصر»، «از علم سکولار تا علم دینی»، «درآمدی بر علم و دین و معنویت در آستانه قرن بیست و یکم» و «خداباوری و دانشمندان معاصر غربی» نام برد.
ولادت
بهمن ماه 1317ش در شهر اصفهان دیده به جهان گشود.
تحصیلات
تحصیلات ابتدایى و متوسطه را در مدرسه فرهنگ اصفهان و دبیرستان ادب به انجام رساند و همزمان با تحصیل در دبیرستان، به یادگیرى دروس حوزوى، علوم ادبى، منطق و حکمت پرداخت و در امتحانات ادبى سال پنجم دبستان در اصفهان و امتحانات کشورى حائز رتبه اول شد.
پس از اخذ دیپلم ریاضى با موفقیت در آزمون ورودى رشته فیزیک دانشگاه تهران تحصیلات عالى را آغاز کرد. در سال 1339 موفق به دریافت مدرک لیسانس در رشته فیزیک از این دانشگاه با کسب رتبه اول رشته فیزیک و رتبه اول دانشکده علوم شد و در همین سال دوره آموزشى الکترونیک و فیزیک هستهاى را در مراکز اتمى دانشگاه تهران گذراند. سپس براى ادامه تحصیل رهسپار ایالات متحده آمریکا شد و تحصیلات تکمیلى تا دریافت مدرک دکتراى فیزیک را در دانشگاه برکلى ایالت کالیفرنیا ادامه داد.
وى در سال 1348ش به مهین بازگشت و خدمت خود با سمت استادیار فیزیک را در دانشگاه صنعتى شریف آغاز کرد و با طى مدارک علمى در سال 1364ش، به رتبه استادى این دانشگاه ارتقا یافت.
وى در سال 1369ش بعنوان یکى از اعضاى پیوسته اولیه فرهنگستان علوم جمهورى اسلامى ایران برگزیده شد.
مسئولیتها
ایشان در طول خدمت، مسئولیتهاى علمى دانشگاهى به عهده داشته است از جمله:
- ریاست دانشکده فیزیک دانشگاه صنعتى شریف در دو دوره
- معاونت آموزشى و دانشجویى دانشگاه صنعتى شریف
- رئیس و بنیانگذار گروه فلسفه علم دانشگاه صنعتى شریف
- رئیس گروه علوم پایه فرهنگستان علوم
- سرپرست گروه علوم پایه شوراى عالى برنامهریزى
- رئیس پژوهشگاه علوم انسانى و مطالعات فرهنگى و عضو شوراى عالى انقلاب فرهنگى.
خدمات علمى و فرهنگى
وى منشا خدمات علمى و فرهنگى متعدد بوده است، مانند فعالیت مؤثر در راهاندازى دکتراى فیزیک در دانشگاه صنعتى شریف به عنوان اولین دوره دکتراى فیزیک در ایران، پایهگذارى تحقیقات در زمینه فیزیک بنیادى در کشور، فعال کردن تحقیقات در زمینههاى علم و دین و فیزیک و فلسفه در ایران، مشارکت در برنامهریزى و تاسیس مرکز تحقیقات فیزیک نظرى و ریاضیات، عضو مؤسس انجمن بینالمللى علم و دین در کمبریج بریتانیا، مشاوره و مشارکت در پروژه کنفرانس علم و جستجوى معنویت (برکلى، ایالات متحده 1998م) که نقطه عطفى در تاریخ مناسبات علم و دین در غرب محسوب مىشود، راهاندازى نشریات نامه علم و دین، آفاق الحضارة اسلامىة و نامه علوم انسانى در پژوهشگاه علوم انسانى و مطالعات فرهنگى، راهاندازى مرکز تحقیقات امام على(ع)، پژوهشکده اقتصاد، گروه اندیشه سیاسى اسلام، گروه غربشناسى، گروه مطالعات زنان، گروه علم و دین، گروه فلسفه براى کودکان و دورههاى دکتراى تاریخ علم در تمدن اسلامى و دکتراى فلسفه علم در پژوهشگاه علوم انسانى و مطالعات فرهنگى.
فعالیتها
وى در انجمنها و مؤسسات علمى و فرهنگى نیز فعالیت مستمر و مؤثر دارد و به واسطه فعالیتهای درخشان علمى و ادبى، جوایز متعددى دریافت داشته است که از آن میان مىتوان به این موارد اشاره کرد: عضویت در انجمن ایران، آکادمى علوم جهان اسلام، انجمن فیزیک ایران، آکادمى علوم جهان اسلام، انجمن فیزیک علوم جهان اسلام، انجمن فیزیک آمریکا، انجمن مدرسان فیزیک آمریکا، انجمن بینالمللى علم و دین، انجمن فلسفه علم، انجمن اروپایى علم و الهیات، انجمن مطالعه علمى دین، مرکز الهیات و علوم طبیعى، مرکز بینالمللى فیزیک نظرى، مرکز اسلام و علم، مؤسسه تعامل الهیات با علم و تکنولوژى، مؤسسه علم و دین متانکسوس.
جوایز و عناوین افتخاری
- استاد نمونه دانشگاه صنعتی شریف
- استاد نمونه آموزش عالی کشور
- استاد ممتاز فیزیک دانشگاه صنعتی شریف
- استاد ممتاز دانشگاه صنعتی شریف
- جایزه تمپلتون برای درس علم و دین
- داور بینالمللی جایزه علم و دین تمپلتون (بزرگترین جایزهء مالی در جهان در زمینه علم و دین)
- برنده دو دوره جایزه کتاب سال ایران
- چهره ماندگار فیزیک، سال 1381
- دریافت نشان درجه یک دانش در مراسم بزرگداشت مشترک فرهنگستانها، به عنوان برگزیده فرهنگستان علوم، 1388
- دریافت جایزه علامه طباطبائی، 1391
آثار
تألیف و ترجمه بیش از یازده کتاب و انتشار بیش از یکصد مقاله در زمینه فیزیک، فیزیک ذرات بنیادى، فیزیک بنیادى، فیزیک و فلسفه، علم و دین، علم و الهیات و برنامهریزى دانشگاهى، از دیگر فعالیتهای علمى ایشان است.
- تحلیلى از دیدگان فلسفى فیزیکدانان معاصر
- قرآن و علوم طبیعت
- از علم سکولار تا علم دینى
- فیزیکهالیدى، رزنیک (ترجمه)
- درآمدی بر فیزیک امروز (ترجمه)
- درآمدى بر علم و دین و معنویت در آستانه قرن بیست و یکم
- گزارش پژوهش ملی ایران و جهانی شدن
- علم، دین و فلسفه
- خداباوری و دانشمندان معاصر غربی: چالشها و تبیین ها
- توسعۀ پایدار در پرتو جهانبینی اسلامی [۱]
پانویس
- ↑ ر.ک: وب سایت دکتر مهدی گلشنی