۱۴۸٬۰۰۱
ویرایش
نیر ممقانی، محمدتقی بن محمد: تفاوت میان نسخهها
بدون خلاصۀ ویرایش
جز (جایگزینی متن - 'ديوان کامل آتشکده' به 'دیوان کامل آتشکده') |
Hbaghizadeh (بحث | مشارکتها) بدون خلاصۀ ویرایش |
||
| (۳۹ نسخهٔ میانی ویرایش شده توسط ۴ کاربر نشان داده نشد) | |||
| خط ۳۹: | خط ۳۹: | ||
|- | |- | ||
|برخی آثار | |برخی آثار | ||
| data-type="authorWritings" | | | data-type="authorWritings" |[[دیوان نیر]] | ||
[[دیوان کامل آتشکده]] | |||
|- class="articleCode" | |- class="articleCode" | ||
| خط ۴۷: | خط ۴۹: | ||
</div> | </div> | ||
'''محمدتقی ممقانی''' (1247-1312ق)، فقیه، محدث، مجتهد، حکیم، عالم و شاعر آذربایجانی، متخلص به نیّر و مشهور به حجتالاسلام و از پیروان شیخیه بود. دیوان غزلیات و مثنوی آتشکده از جمله آثار اوست. | '''محمدتقی ممقانی''' (1247-1312ق)، فقیه، محدث، مجتهد، حکیم، عالم و شاعر آذربایجانی، متخلص به نیّر و مشهور به حجتالاسلام و از پیروان شیخیه بود. دیوان غزلیات و [[دیوان کامل آتشکده|مثنوی آتشکده]] از جمله آثار اوست. | ||
== ولادت == | == ولادت == | ||
در سال ١٢٤٧/١٢٤٨ق، در تبریز متولد شد و در سال ١٣١٢ق، در همان شهر وفات یافت. | در سال ١٢٤٧/١٢٤٨ق، در تبریز متولد شد و در سال ١٣١٢ق، در همان شهر وفات یافت. | ||
پدرش آخوند ملا محمّد ممقانی، شاگرد [[احسائی، احمد بن زینالدین|شیخ احمد احسائی]] است. وی از جمله علمایی است که در مجلس | پدرش آخوند ملا محمّد ممقانی، شاگرد [[احسائی، احمد بن زینالدین|شیخ احمد احسائی]] است. وی از جمله علمایی است که در مجلس مناظره میرزا علیمحمّد باب در تبریز حاضر بوده، فتوی به کفر میرزا علیمحمّد باب داده و حکم بر قتلش داد. | ||
== | ==تحصیلات== | ||
وی مقدمات علوم را در شهر تبریز در خدمت پدر بزرگوارش و | وی مقدمات علوم را در شهر تبریز در خدمت پدر بزرگوارش و عدهای از اساتید دیگر فرا گرفته و سپس در سال 1270 قمری در سن بیست و دو سالگی جهت استفاده و استفاضه از محضر علمای اعلام و اساتید والامقام به عتبات عالیات به نجف اشرف عزیمت نمود و چنان که از آثار قلمی ایشان استفاده میشود مدتها در عتبات عالیات مقیم بوده واز بحار علوم و ثمار فضائل بهرهای وافر به دست آورده و در تمام علوم عصر خویش به درجهی اجتهاد نائل آمده و سپس به وطن خود شهر تبریز مراجعت فرموده است. | ||
آخوند میرزا محمّدتقی در بیستودو سالگی | آخوند میرزا محمّدتقی در بیستودو سالگی برای تکمیل تحصیلات خود به نجف رفته و پس از کسب علم از محضر استادان و مشایخ آن سامان، به تبریز بازگشت. میرزا جعفر سلطانالقرائی زیر عنوان حجّتالاسلام محمدتقی بن محمد بن الحسینی الشّریف التبریزی الممقانی، گوید: «او از شانزده سالگی مدت پنج سال نزد پدر خود به تحصیل فقه و حکمت اشتغال ورزیده، پس از مرگ پدر (١٢٦٩ق) در بیستودوسالگی برای تکمیل تحصیلات به عراق عرب که مرکز علم بود، سفر کرد و مدتی در محضر علمای آن دیار کسب فواید علمیه نمود و به تبریز مراجعت کرد. در آن ایام حجّتالاسلام میرزا حسین برادر بزرگش زنده و مرجع شیخیه بوده است. معهذا پس از ورود به تبریز، امامت مسجد حجّتالاسلام به او محوّل شده و در آن مسجد اقامه جماعت میکرده است<ref>ر.ک: فرهمند، محمد، ص60؛ دهخدا، علیاکبر، ج5، ص7667</ref>. | ||
==مناعت طبع== | ==مناعت طبع== | ||
در شخصیت او گفتهاند که شهامت نفس و مناعت | در شخصیت او گفتهاند که شهامت نفس و مناعت طبع او به اندازهای بوده که جز خانه مسکونی چیزی نداشته و آن را هم بعد از فوت به وامش دادند و ازاینروی همیشه در شکنجه و فشار رجال حسود و بدخواه بوده است<ref>ر.ک: فرهمند، محمد، ص59</ref>. | ||
==علاقه به هنر== | ==علاقه به هنر== | ||
کتابخانه شخصی او که حاوی نسخههای خطی ممتاز بوده، | کتابخانه شخصی او که حاوی نسخههای خطی ممتاز بوده، بعد از مرگ او پراکنده و متفرق گشت. وی در نوشتن خطوط مختلف اعم از ثلث، رقاع، شکسته، نستعلیق و انواع خطوط دیگر استاد و از خوشنویسان ماهر زمان خود بشمار میآمد. | ||
==دو شاعر با یک تخلص== | ==دو شاعر با یک تخلص== | ||
وی در سه زبان فارسی، عربی و ترکی طبعآزمایی کرده و اشعار سروده است. مخصوصاًً اشعاری که در مراثی سروده پرسوز و گداز است. تخّلص وی در شعر «نیّر» است. از معاصرین او | وی در سه زبان فارسی، عربی و ترکی طبعآزمایی کرده و اشعار سروده است. مخصوصاًً اشعاری که در مراثی سروده پرسوز و گداز است. تخّلص وی در شعر «نیّر» است. از معاصرین او شخصی موسوم به اسماعیل و معروف به میرزا بزرگ علیآبادی که اشعار سست و بیمایه دارد نیز «نیر» تخلص داشته است و نباید این دو را با هم اشتباه کرد. | ||
از آثار مشهور نیر تبریزی در رثای حضرت اباعبدالله الحسین(ع) این ابیات است: | |||
{{شعر}} | |||
{{ب|''گفت ای گروه هر که ندارد هوای ما''|2=''سر گیرد و برون رود از کربلای ما''}} | |||
{{ب|''ناداده تن به خواری و ناکرده ترک سر''|2=''نتوان نهاد پای به خلوت سرای ما''}} | |||
{{ب|''تادست و رونشست به خون می نیافت کس''|2=''راه طواف بر حرم کبریای ما''}} | |||
{{پایان شعر}} | |||
==وفات== | ==وفات== | ||
نیّر صبح روز جمعه دوازدهم ماه رمضان سال ١٣١٢ق، در تبریز | نیّر صبح روز جمعه دوازدهم ماه رمضان سال ١٣١٢ق، در تبریز وفات یافت و جسدش را به نجف منتقل کرده و به خاک سپردند. در وفات او جمعی از فضلای فارسی و عربی مراثی گفتهاند و قطعهای عربی از میرزا علی بن موسی ثقةالاسلام تبریزی نقل شده که در رثای او گفته و مدح بسیار از او کرده است<ref>ر.ک: همان، ص60 </ref>. | ||
==آثار== | ==آثار== | ||
| خط ۸۴: | خط ۹۴: | ||
==پانویس == | ==پانویس == | ||
<references /> | <references/> | ||
==منابع مقاله== | ==منابع مقاله== | ||
#.[[:noormags:1187101|فرهمند، محمد، «الفیه نیر و جایگاه آن در بین انواع ادبی»، پایگاه مجلات تخصصی نور، مجله: دانشنامه، بهار 1390، شماره 13، صفحه 57 تا 70]]. | #.[[:noormags:1187101|فرهمند، محمد، «الفیه نیر و جایگاه آن در بین انواع ادبی»، پایگاه مجلات تخصصی نور، مجله: دانشنامه، بهار 1390، شماره 13، صفحه 57 تا 70]]. | ||
#. دهخدا، علیاکبر، لغتنامه دهخدا، جلد پنجم، تهران، مؤسسه انتشارات و چاپ دانشگاه تهران، چاپ اول، بهار 1373. | #. دهخدا، علیاکبر، لغتنامه دهخدا، جلد پنجم، تهران، مؤسسه انتشارات و چاپ دانشگاه تهران، چاپ اول، بهار 1373. | ||
{{شعر و شاعری}} | |||
==وابستهها== | ==وابستهها== | ||
{{وابستهها}} | {{وابستهها}} | ||
[[دیوان نیر]] | [[دیوان نیر]] | ||
[[دیوان کامل آتشکده]] | |||
[[صحیفة الأبرار]] | [[صحیفة الأبرار]] | ||
[[ | [[دیوان نیر تبریزی]] | ||
[[رده:زندگینامه]] | [[رده:زندگینامه]] | ||
[[رده:شاعران]] | |||
[[رده: | |||