اهلی شیرازی، محمد: تفاوت میان نسخهها
جز (جایگزینی متن - '<references />' به '<references/>') |
Hbaghizadeh (بحث | مشارکتها) جز (جایگزینی متن - ' (ع)' به '(ع)') |
||
| (۹ نسخهٔ میانی ویرایش شده توسط ۴ کاربر نشان داده نشد) | |||
| خط ۱: | خط ۱: | ||
{{جعبه اطلاعات زندگینامه | |||
| عنوان = کمالالدین اهلی شیرازی | |||
{| | | تصویر = NUR45751.jpg | ||
| | | اندازه تصویر = | ||
| توضیح تصویر = | |||
| نام کامل = کمالالدین محمد اهلی شیرازی | |||
| نامهای دیگر = | |||
| لقب = | |||
| تخلص = اهلی | |||
| نسب = | |||
| نام پدر = | |||
| ولادت = 858 قمری | |||
| محل تولد = شیراز | |||
| کشور تولد = | |||
| محل زندگی = شیراز، هرات | |||
| رحلت = 942 قمری | |||
| شهادت = | |||
| مدفن = دست چپ مقبره حافظ، شیراز | |||
| طول عمر = | |||
| نام همسر = | |||
| فرزندان = | |||
| خویشاوندان = | |||
| دین = اسلام | |||
| مذهب = شیعه دوازدهامامی | |||
| پیشه = شاعر | |||
| درجه علمی = | |||
| دانشگاه = | |||
| علایق پژوهشی = | |||
| منصب = | |||
| پس از = | |||
| پیش از = | |||
| اساتید =[[دوانی، محمد بن اسعد|جلالالدین محمد دوانى]] | |||
| مشایخ = | |||
| معاصرین = {{فهرست جعبه عمودی | امیر علیشیر نوایی | شاه اسماعیل صفوی | شاه تهماسب صفوی}} | |||
| شاگردان = | |||
| اجازه اجتهاد از = | |||
| آثار = {{فهرست جعبه عمودی | [[دیوان اشعار اهلی شیرازی]] | [[مثنوی سحر حلال]] | [[مثنوی شمع و پروانه]] | [[ساقینامه]]}} | |||
| سبک نوشتاری = سبک عراقی، با آرایههای ادبی فراوان | |||
| وبگاه = | |||
| امضا = | |||
| کد مؤلف = AUTHORCODE45751AUTHORCODE | |||
}} | |||
'''محمدبن یوسف بن شهاب شیرازی''' (858-942 ق) شاعر برجستهٔ ایرانی در اواخر دوره تیموری و اوایل صفوی است. او در تمامی فنون شعری دستی توانا داشت و با سرودن قصاید متعدد در مدح اهل بیت(ع) و رثای شهیدان کربلا، از شاعران برجسته شیعهمنش به شمار میرود. از مهمترین آثار او میتوان به مثنویهای «سحر حلال» و «شمع و پروانه» اشاره کرد که نمونههای والایی از هنر شاعری او هستند.او از شاگردان دوانی بود و بااینکه به دربار شاهان راه یافت، تا آخر عمر در تنگدستی زیست. مزار اهلی در کنار تربت [[حافظ، شمسالدین محمد|حافظ شیرازی]] در شیراز است. | |||
= ولادت = | |||
کمالالدین محمد اهلی شیرازی، متخلص به اهلی، در سال 858 قمری در شهر شیراز دیده به جهان گشود. وی در خانوادهای متولد شد که زمینههای علمی و ادبی در آن وجود داشت و از همان ابتدا با فضای فرهنگی شیراز آشنا بود. | |||
= اساتید= | |||
اهلی شیرازی تحصیلات مقدماتی و تخصصی خود را در زادگاهش شیراز گذراند. وی در جوانی به فراگیری علوم ادبی و فنون شاعری پرداخت و به دلیل هوش سرشار و طبع روان، به سرعت در این عرصه پیشرفت کرد. او در علم عروض و قوافی و نیز فن معما به درجه بالایی از تبحر رسید و در این علوم از همگنان خود پیشی گرفت.از اساتید ایشان [[دوانی، محمد بن اسعد|جلالالدین محمد دوانى]] (درگذشته 908ق) را میتوان نام برد. | |||
==فعالیتها== | |||
اهلی شیرازی فعالیت شاعری خود را ابتدا در شیراز آغاز کرد و به تدریج آوازهٔ او به گوش امیر علیشیر نوایی در هرات رسید. او به هرات رفت و با سرودن قصیدهای به پیروی از خواجه سلمان ساوجی و تقدیم آن به امیر علیشیر، مورد توجه و احسان وی قرار گرفت. اهلى از هرات، به آذربایجان رفت و به دربار سلطان یعقوب، سومین پادشاه آق قویونلو راه یافت و در ستایش او اشعاری سرود. اهلى به هنگام جلوس شاه اسماعیل صفوی به دربار او روی آورد و در آنجا منزلت بسیار یافت. بااینحال، گویند که وی همواره در فقر و تنگدستى زیست<ref>ر.ک: غلامیان سیمین، ج10، ص481</ref>. | |||
</ | |||
=وفات= | |||
کمالالدین اهلی شیرازی سرانجام در سال 942 قمری در شهر شیراز درگذشت. بنا به وصیت او، پیکرش را در دست چپ آرامگاه حافظ شیرازی، در جوار این شاعر بزرگ، به خاک سپردند. <ref>ر.ک: همان</ref>. | |||
=ویژگیهای شعری= | |||
اهلى را پیرو سبک عراقى دانستهاند. او در قصیده از انوری، [[ظهیر فاریابی، طاهر بن محمد|ظهیر فاریابى]]، [[خاقانی شروانی|خاقانى]] و جامى و در غزل از [[سعدی، مصلح بن عبدالله|سعدی]] و [[حافظ، شمسالدین محمد|حافظ]] پیروی مىکرده است. اشعار وی که در قالبهای مختلف شعری سروده شده، آکنده از صنایع ادبى است. او بهویژه در ساختن ماده تاریخ، چیرهدست بود. اهلى، قصاید بسیار و نیز چند ترکیببند در منقبت پیامبر(ص)، [[امام على(ع)|حضرت على(ع)]] و اهلبیت(ع) سروده است. از او 3 قصیده، در پاسخ سلمان ساوجى برجای مانده است. مثنوی شمع و پروانه او تمثیلى از عشق و جذبات آن است که در 894ق، برای سلطان یعقوب به تقلید از نظامى و جامى، سروده شده است. این مثنوی یک بار بهطور مستقل، به کوشش احمد صدرنیا کازرونى، در شیراز (1312ق) و بار دیگر همراه با کلیات او به چاپ رسیده است. مثنوی دیگر او با عنوان سحر حلال در 520 بیت نیز بارها به چاپ رسیده است. | اهلى را پیرو سبک عراقى دانستهاند. او در قصیده از انوری، [[ظهیر فاریابی، طاهر بن محمد|ظهیر فاریابى]]، [[خاقانی شروانی|خاقانى]] و جامى و در غزل از [[سعدی، مصلح بن عبدالله|سعدی]] و [[حافظ، شمسالدین محمد|حافظ]] پیروی مىکرده است. اشعار وی که در قالبهای مختلف شعری سروده شده، آکنده از صنایع ادبى است. او بهویژه در ساختن ماده تاریخ، چیرهدست بود. اهلى، قصاید بسیار و نیز چند ترکیببند در منقبت پیامبر(ص)، [[امام على(ع)|حضرت على(ع)]] و اهلبیت(ع) سروده است. از او 3 قصیده، در پاسخ سلمان ساوجى برجای مانده است. مثنوی شمع و پروانه او تمثیلى از عشق و جذبات آن است که در 894ق، برای سلطان یعقوب به تقلید از نظامى و جامى، سروده شده است. این مثنوی یک بار بهطور مستقل، به کوشش احمد صدرنیا کازرونى، در شیراز (1312ق) و بار دیگر همراه با کلیات او به چاپ رسیده است. مثنوی دیگر او با عنوان سحر حلال در 520 بیت نیز بارها به چاپ رسیده است. | ||
یکى دیگر از آثار وی که بهطور مستقل نیز منتشر شده، منظومه گنجفه نام دارد. وی بر این منظومه نیز دیباچهای منثور نگاشته و سبب نظم آن را بیان داشته است<ref>ر.ک: همان</ref>. | یکى دیگر از آثار وی که بهطور مستقل نیز منتشر شده، منظومه گنجفه نام دارد. وی بر این منظومه نیز دیباچهای منثور نگاشته و سبب نظم آن را بیان داشته است<ref>ر.ک: همان</ref>. | ||
=پانویس= | |||
<references/> | <references/> | ||
=منابع مقاله= | |||
غلامیان، سیمین، دایرةالمعارف بزرگ اسلامی، زیر نظر کاظم موسوی بجنوردی، تهران، 1380ش. | * ر. ک. غلامیان، سیمین، دایرةالمعارف بزرگ اسلامی، زیر نظر کاظم موسوی بجنوردی، تهران، 1380ش. | ||
* حاجی خلیفه، مصطفی بن عبدالله، ترجمه تقويم التواريخ (سالشمار وقايع مهم جهان از آغاز آفرينش تا سال 1085 هـ.ق)، تهران - ایران: مرکز پژوهشی ميراث مکتوب، 1384 هجری شمسی | |||
{{شعر و شاعری}} | |||
=وابستهها= | |||
{{وابستهها}} | |||
[[دیوان اشعار اهلی شیرازی]] | [[دیوان اشعار اهلی شیرازی]] | ||
[[رده:زندگینامه]] | [[رده:زندگینامه]] | ||
[[رده:شاعران]] | |||
[[رده: | |||
نسخهٔ کنونی تا ۲۸ مارس ۲۰۲۶، ساعت ۰۹:۵۴
| کمالالدین اهلی شیرازی | |
|---|---|
 | |
| نام کامل | کمالالدین محمد اهلی شیرازی |
| تخلص | اهلی |
| ولادت | 858 قمری |
| محل تولد | شیراز |
| محل زندگی | شیراز، هرات |
| رحلت | 942 قمری |
| مدفن | دست چپ مقبره حافظ، شیراز |
| دین | اسلام |
| مذهب | شیعه دوازدهامامی |
| پیشه | شاعر |
| اطلاعات علمی | |
| سبک نوشتاری | سبک عراقی، با آرایههای ادبی فراوان |
| اساتید | جلالالدین محمد دوانى |
| معاصرین |
|
| برخی آثار | |
محمدبن یوسف بن شهاب شیرازی (858-942 ق) شاعر برجستهٔ ایرانی در اواخر دوره تیموری و اوایل صفوی است. او در تمامی فنون شعری دستی توانا داشت و با سرودن قصاید متعدد در مدح اهل بیت(ع) و رثای شهیدان کربلا، از شاعران برجسته شیعهمنش به شمار میرود. از مهمترین آثار او میتوان به مثنویهای «سحر حلال» و «شمع و پروانه» اشاره کرد که نمونههای والایی از هنر شاعری او هستند.او از شاگردان دوانی بود و بااینکه به دربار شاهان راه یافت، تا آخر عمر در تنگدستی زیست. مزار اهلی در کنار تربت حافظ شیرازی در شیراز است.
ولادت
کمالالدین محمد اهلی شیرازی، متخلص به اهلی، در سال 858 قمری در شهر شیراز دیده به جهان گشود. وی در خانوادهای متولد شد که زمینههای علمی و ادبی در آن وجود داشت و از همان ابتدا با فضای فرهنگی شیراز آشنا بود.
اساتید
اهلی شیرازی تحصیلات مقدماتی و تخصصی خود را در زادگاهش شیراز گذراند. وی در جوانی به فراگیری علوم ادبی و فنون شاعری پرداخت و به دلیل هوش سرشار و طبع روان، به سرعت در این عرصه پیشرفت کرد. او در علم عروض و قوافی و نیز فن معما به درجه بالایی از تبحر رسید و در این علوم از همگنان خود پیشی گرفت.از اساتید ایشان جلالالدین محمد دوانى (درگذشته 908ق) را میتوان نام برد.
فعالیتها
اهلی شیرازی فعالیت شاعری خود را ابتدا در شیراز آغاز کرد و به تدریج آوازهٔ او به گوش امیر علیشیر نوایی در هرات رسید. او به هرات رفت و با سرودن قصیدهای به پیروی از خواجه سلمان ساوجی و تقدیم آن به امیر علیشیر، مورد توجه و احسان وی قرار گرفت. اهلى از هرات، به آذربایجان رفت و به دربار سلطان یعقوب، سومین پادشاه آق قویونلو راه یافت و در ستایش او اشعاری سرود. اهلى به هنگام جلوس شاه اسماعیل صفوی به دربار او روی آورد و در آنجا منزلت بسیار یافت. بااینحال، گویند که وی همواره در فقر و تنگدستى زیست[۱].
وفات
کمالالدین اهلی شیرازی سرانجام در سال 942 قمری در شهر شیراز درگذشت. بنا به وصیت او، پیکرش را در دست چپ آرامگاه حافظ شیرازی، در جوار این شاعر بزرگ، به خاک سپردند. [۲].
ویژگیهای شعری
اهلى را پیرو سبک عراقى دانستهاند. او در قصیده از انوری، ظهیر فاریابى، خاقانى و جامى و در غزل از سعدی و حافظ پیروی مىکرده است. اشعار وی که در قالبهای مختلف شعری سروده شده، آکنده از صنایع ادبى است. او بهویژه در ساختن ماده تاریخ، چیرهدست بود. اهلى، قصاید بسیار و نیز چند ترکیببند در منقبت پیامبر(ص)، حضرت على(ع) و اهلبیت(ع) سروده است. از او 3 قصیده، در پاسخ سلمان ساوجى برجای مانده است. مثنوی شمع و پروانه او تمثیلى از عشق و جذبات آن است که در 894ق، برای سلطان یعقوب به تقلید از نظامى و جامى، سروده شده است. این مثنوی یک بار بهطور مستقل، به کوشش احمد صدرنیا کازرونى، در شیراز (1312ق) و بار دیگر همراه با کلیات او به چاپ رسیده است. مثنوی دیگر او با عنوان سحر حلال در 520 بیت نیز بارها به چاپ رسیده است.
یکى دیگر از آثار وی که بهطور مستقل نیز منتشر شده، منظومه گنجفه نام دارد. وی بر این منظومه نیز دیباچهای منثور نگاشته و سبب نظم آن را بیان داشته است[۳].
پانویس
منابع مقاله
- ر. ک. غلامیان، سیمین، دایرةالمعارف بزرگ اسلامی، زیر نظر کاظم موسوی بجنوردی، تهران، 1380ش.
- حاجی خلیفه، مصطفی بن عبدالله، ترجمه تقويم التواريخ (سالشمار وقايع مهم جهان از آغاز آفرينش تا سال 1085 هـ.ق)، تهران - ایران: مرکز پژوهشی ميراث مکتوب، 1384 هجری شمسی