لاریجانی، علی

برای دیگر کاربردها، لاریجانی (ابهام‌زدایی) را ببینید.

علی لاریجانی
نام کامل	علی اردشیر لاریجانی
نام پدر	آیت‌الله ميرزا هاشم آملى
ولادت	۱۳ خرداد ۱۳۳۶
محل تولد	نجف، عراق
محل زندگی	ایران
شهادت	۲۶ اسفند ۱۴۰۴ش
مدفن	حرم حضرت معصومه(س)، قم
همسر	فریده مطهری
فرزندان	فاطمه، سارا، مرتضی، محمدرضا
خویشاوندان	آیت‌الله ميرزا هاشم آملى(پدر)؛ آیت‌الله صادق آملى(برادر)
دین	اسلام
مذهب	شیعه
پیشه	سیاستمدار، استاد دانشگاه
منصب	دبیر شورای عالی امنیت ملی
اطلاعات علمی
درجه علمی	دکتری
دانشگاه	دانشگاه تهران
علایق پژوهشی	فلسفه
اساتید	مرتضی مطهری
برخی آثار	روش ریاضی در فلسفه کانت متافیزیک و علوم دقیقه در فلسفه کانت دولت مدرن؛ پیمانی با مردم

علی اردشير لاريجانى (1336- 1404ش) مشهور به علی لاریجانی، سیاستمدار شیعه، استاد دانشگاه و از چهره‌های برجسته نظام جمهوری اسلامی بود که مسئولیت‌های مهمی از جمله وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی، ریاست مجلس شورای اسلامی، ریاست سازمان صدا و سیما، دبیری شورای عالی امنیت ملی را بر عهده داشت. وی فرزند آیت‌الله میرزا هاشم آملی و داماد شهید مرتضی مطهری بود. تحصیلات عالی خود را در رشته‌های ریاضی و فلسفه به پایان رساند. لاریجانی در تاریخ ۲۶ اسفند ۱۴۰۴ توسط عوامل آمریکایی-صهیونیستی در جنگ رمضان ترور شد و به همراه فرزندش دکتر مرتضی لاریجانی به شهادت رسید.

ولادت

علی اردشیر لاریجانی در سیزدهم خرداد ماه سال ۱۳۳۶ در شهر نجف عراق در خانواده‌ای مذهبی و علمی متولد شد. پدرش مرحوم آیت‌الله ميرزا هاشم آملى از مراجع بزرگ تقلید شیعه بود که برای تحصیل در حوزه علمیه نجف به عراق رفته بود.

علی لاریجانی تا شش سالگی در نجف زندگی کرد و سپس در سال ۱۳۴۱ به همراه مادرش به شهر قم مهاجرت نمود. وی دومین پسر خانواده بود و چهار برادر به نام‌های محمدجواد، صادق، باقر و فاضل داشت. برادرش آیت‌الله صادق آملی لاریجانی نیز از چهره‌های معروف دینی و سیاسی است که ریاست مجمع تشخیص مصلحت نظام را برعهده دارد.

تحصیلات

1. دیپلم ریاضی، دبیرستان دکتر هشترودی
2. کارشناسی علوم کامپیوتر و ریاضی دانشگاه صنعتی شریف (1359ش)
3. کارشناسی ارشد فلسفه دانشگاه تهران (1367ش)
4. دکتری فلسفه دانشگاه تهران (1374ش)

فعالیت‌های سیاسی و اجتماعی

• برخی از مسئولیت‌های او بعد از پیروزی انقلاب اسلامی:

1. وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی در دولت پنجم (۱۳۷۱-۱۳۷۲ش)
2. رئیس سازمان صدا و سیمای جمهوری اسلامی ایران (۱۳۷۲-۱۳۸۳ش)
3. دبیر شورای عالی امنیت ملی (۱۳۸۴ - ۱۳۸۶ش)
4. نماینده قم و ریاست مجلس شورای اسلامی (۱۳۸۷ - ۱۳۹۹ش)
5. مشاور دومین رهبر جمهوری اسلامی ایران شهید امام سید علی خامنه‌ای (۱۴۰۴ش)
6. دبیر شورای عالی امنیت ملی (۱۴۰۴ش)

شهادت

دکتر علی لاریجانی بعد از عمری جهاد در راه خدا سرانجام در ۲۶ اسفند ۱۴۰۴ش در جریان جنگ رمضان (جنگ مشترک آمریکا و اسرائیل بر ضدّ جمهوری اسلامی ایران) به همراه فرزندش دکتر مرتضی لاریجانی به سعادت بزرگ شهادت رسید.

این حادثه تروریستی که نشان‌دهنده بغض عمیق دشمنان اسلام نسبت به شخصیت‌های برجسته نظام اسلامی بود، موجی از تأثر و اندوه در میان ملت ایران و شخصیت‌های بین‌المللی ایجاد کرد.

آیت‌الله سید مجتبی حسینی خامنه‌ای رهبر انقلاب اسلامی با صدور پیام تسلیتی، از خدمات دکتر علی لاریجانی تقدیر کرد و او را عالم، دوراندیش، هوشمند، متعهد و دارای تجاربی متنوع در عرصه‌های گوناگون سیاسی، نظامی، امنیتی، فرهنگی و مدیریتی دانست که قریب پنج دهه در لایه‌های مختلف نظام اسلامی، نقش‌آفرینی کرده و تبدیل به چهره‌ای ممتاز شده است. ایشان افزود: بی‌شک ترور چنین شخصیتی نشان از میزان اهمیت او و بُغض دشمنان اسلام نسبت به او دارد. .

پیام‌های متعددی از سوی مراجع عظام تقلید و شخصیت‌های برجسته داخلی و بین‌المللی در تسلیت این ضایعه بزرگ صادر شد. از جمله آیت‌الله العظمی مکارم شیرازی، آیت‌الله محمدی عراقی (مسئول دفتر مقام معظم رهبری در قم)، آیت‌الله کریمی جهرمی، آیت‌الله اعرافی (مدیر حوزه‌های علمیه کشور) و آیت‌الله محمدجواد فاضل لنکرانی پیام‌های تسلیتی صادر کردند. همچنین ولادیمیر پوتین رئیس‌جمهور روسیه نیز پیام تسلیتی به رهبر انقلاب ارسال نمود و خدمات شهید لاریجانی در تقویت روابط ایران و روسیه را ستود.

پیکر مطهر شهید دکتر علی لاریجانی و فرزندش دکتر مرتضی لاریجانی در تاریخ ۲۸ اسفند ۱۴۰۴ با حضور گسترده مردم در قم تشییع و پس از نماز به امامت آیت‌الله علی کریمی جهرمی در جوار حرم مطهر حضرت فاطمه معصومه(س) و در کنار مقبره والد مکرمش مرحوم آیت‌الله میرزا هاشم آملی و استادش شهید مطهری به خاک سپرده شد.

آثار

1. کتابهاى تاليفى و تصنيف:
   1. على اردشير لاريجانى. "متافيزيک و علوم دقيقه در فلسفه کانت." تهران: موسسه انتشارات امير کبير، 1383.
   2. على اردشير لاريجانى. "شهود و قضاياى تاليفى ماتقدم در فلسفه کانت." تهران: هرمس، 1383.
   3. على اردشير لاريجانى. "روش رياضى در فلسفه کانت." : انتشارات دانشگاه تهران، 1383.
   4. على اردشير لاريجانى. "عقل و سکون در حکمرانى." تهران: انتشارات دانشگاه تهران، 1403.
   5. على اردشير لاريجانى. "نقد و بررسى رساله قواعد راهنماى ذهن دکارت." تهران: انتشارات دانشگاه تهران، 1404.
2. کتابهاى غير از تاليف و ترجمه:
   1. على اردشير لاريجانى. "فلسفه اولى يا مابعدالطبيعه اثر ميرا ابوالحسن شعرانى يا مقدمه و تصحيح و تحشيه." تهران: مرکز اسناد انقلاب اسلامى، .1403
   2. على اردشير لاريجانى. "خاطرات مديريت صدا و سيما در سالهاى 1373-1372 ".تهران: مرکز اسناد انقلاب اسلامى، 1403.
   3. على اردشير لاريجانى. "مواضع شهيد مدرس در مجلس و تاثير گذارى آن در رخداد هاى داخلى و اخارجى." تهران: مرکز اسناد انقلاب اسلامى.
3. مقالات چاپ شده در نشريات بين‌المللى:
   1. Ali Motahari, Ali Ardeshir Larijani, and Zahra Fayyazbakhsh. "The Theory of Islamic Justice and its Relationship with Desirable Government based on Martyr Motahhari’s View." Journal of Islamic Political Studies 6, no. 1 (2024): .
   2. على اردشير لاريجانى. "برهان در فلسفه." کتاب ماه فلسفه 3 ،سوم (1388. :(
   3. على اردشير لاريجانى. "کرانمندى فاهمه و بى کرانگى اراده: شرحى انتقادى بر قاعدۀ دوازدهم از «رساله قواعد راهنماى ذهن» نوشتۀ رنه دکارت." پژوهش هاى فلسفى - کلامى 23 ،1) 1400.
4. مقالات چاپ شده در نشريات داخلى:
   1. على اردشير لاريجانى "بحثى پيرامون مسئله خلا-قسمت اول." خردنامه صدرا فصلنامه، هفت (1376 :(89-80.
   2. على اردشير لاريجانى "ادله نافيان خلاء و نقد و بررسى آنها قسمت دوم." خردنامه صدرا 8 ،هشت و نهم (1376 :(50-57.
   3. على اردشير لاريجانى "دلايل مثبتين خلأ و نقد و بررسى آنها قسمت سوم." خردنامه صدرا فصلنامه، دهم (1376 :(42-46.
   4. على اردشير لاريجانى "مسئله خلاء اديدگاه دکارت و علم نوين- قسمت چهارم." خردنامه صدرا فصلنامه، دوازدهم (1377 :(60-66.
   5. على اردشير لاريجانى "سه نحله مهم در مبانى رياضيات." فلسفه دانشگاه تهران دو فصلنامه، اول (1379 :(97-112.
   6. على اردشير لاريجانى "سه نحله مهم در مبانى رياضيات : بخش دوم مکتب شهودگرائى و مکتب صورت گرايى." فلسفه دانشگاه تهران فصلنامه، 1 .256-221 :(1380)
   7. على اردشير لاريجانى، "بحثى پيرامون فلسفه رياضى کانت." فلسفه دانشگاه تهران جديد، چهار و پنج (1381 :(74-61.
   8. على اردشير لاريجانى، "مردم سالارى دينى و سکولاريسم." مطالعات معرفتى در دانشگاه اسلامى 7 ،20) 1382. :(
   9. على اردشير لاريجانى، "سخنرانى اختتاميه: جناب آقاى دکتر على لاريجانى - دبير شوراى عالى امنيت ملى." فصلنامه مطالعات آسياى مرکزى و . :(1384) 51 ،4 قفقاز
   10. على اردشير لاريجانى و مجيد ملکى. "بررسى راهبردى - امنيتى تأثيرات ماهواره بر باورهاى جوانان." فصلنامه مطالعات دفاعى استراتژيک 8 ،27 . :(1386)
   11. على اردشير لاريجانى و رضا اميرى. "چالش هاى مکتب امنيتى رئاليسم." فصلنامه نگرش راهبردى دانشگاه عالى دفاع ملى 91 ،91) 1387. :(
   12. على اردشير لاريجانى و غلامرضا غلامى. "رابطه اقتدار و مشروعيت در نظام سياسى اسلام." فصلنامه مطالعات روابط بين الملل 4 ،16) 1390. :(
   13. على اردشير لاريجانى، "سنجش سازگارى عدالت اجتماعى و توسعه." فصلنامه علوم سياسى- دانشگاه باقرالعلوم 23 ،90) 1399. :(
   14. على اردشير لاريجانى، "برهان در فلسفه کانت." نقد و نظر 25 ،2) 1399. :(
   15. على اردشير لاريجانى، "مبناى هنر دينى نزد صدرالمتألهين و بورکهارت." فلسفه دين 18 ،3) 1400 :(362-399.
   16. على اردشير لاريجانى، "روش دکارت در تبديل استنتاج به شهود ( بررسى 3 قاعده نخست از رساله قواعد)." جاويدان خرد آماده انتشار، آماده انتشار (1401. :(
   17. زهرا فياض بخش، على مطهرى و على اردشيرلاريجانى. "رابطه عدالت اجتماعى با مبانى حقوقى اسلام و حکمرانى مطلوب؛ بر مبناى ديدگاه شهيد مطهّرى." سياست پژوهى تحول در علوم انسانى 2 ،1) 1402. :(
   18. زهرا فياض بخش، على مطهرى و على اردشيرلاريجانى. "نقد و بررسى آراء شهيد مطهّرى درباره حکومت و مبانى آن." مطالعات الگوى پيشرفت . :(1402) 2 ،11 ايرانى اسلامى
   19. زهرا فياض بخش، على مطهرى و على اردشيرلاريجانى. "بررسى چيستى جامعه و تاريخ و نتايج آن؛ بر مبناى ديدگاه شهيد مطهّرى." جامعه شناسى سياسى انقلاب اسلامى 4 ،3) 1402. :(
   20. زهرا فياض بخش، على مطهرى و على اردشيرلاريجانى. "تبيين و توجيه نظريه فطرت از ديدگاه شهيد مطهّرى بر مبناى الگوى استنتاج بهترين تبيين." فلسفه و کلام اسلامى 57 ،1) 1403. :(
   21. على اردشير لاريجانى، "بى نهايت در فلسفه دکارت." فلسفه دانشگاه تهران 22 ،پاييز و زمستان 2) 1403 :(45-59.
5. همايشهاى بين‌المللى:
   1. على اردشير لاريجانى، "تأملاتى درباره هنر دينى." راز و رمز هنر دينى،.
   2. على اردشير لاريجانى، "سخنرانى جناب آقاى دکتر على لاريجانى در افتتاحيه همايش بين المللى دکترين مهدويت»اخلاق و سبک زندگى زمينه ساز، راهبردها و راهکارها." سخنرانى جناب آقاى دکتر على لاريجانى در افتتاحيه همايش بين المللى دکترين مهدويت»اخلاق و سبک زندگى زمينه ساز، راهبردها و راهکارها، قم.
   3. على اردشير لاريجانى، "حکمرانى مطلوب از ديدگاه استاد مطهرى." همايش بين المللى بازانديشى آراى استاد مطهرى، تهران.
6. همايشهاى داخلى:
   1. على اردشير لاريجانى، "عرفان ابن عربى و کثرت گرايى دينى." همايش جهانى بزرگداشت شيخ اکبر محى الدين ابن عربى (1382 :تهران )،.
   2. على اردشير لاريجانى، "حکمرانى مطلوب از نظر استاد آيت الله مطهرى." همايش بين المللى باز انديشى آراى استاد مطهرى در مواجهه با مسائل امروز، تهران.
   3. على اردشير لاريجانى، "استعلاى براهين انتولوژيک فلاسفه غرب در نظام صدرايى." همايش بين المللى عقلانيت، خداباورى و خدا ناباورى، تهران.
   4. على اردشير لاريجانى، "حکمرانى مطلوب از ديدگاه ابن سينا." همايش بين المللى انسان شناسى در حکمت ابن سينا، تهران.
   5. على اردشير لاريجانى، "الهيات عملى در بستر جامعه اسلامى." الهيات عملى، تهران.
   6. على اردشير لاريجانى، "مرورى بر انديشه هاى استاد مجتهدى." همايش علمى کريم مجتهدى ؛فيلسوف ايرانى، ايرانشهر.

منابع مقاله

1. معرفی اعضای هیات علمی گروه فلسفه دانشکده ادبیات و علوم انسانی دانشگاه تهران دکتر علی اردشیر لاریجانی‌
2. پیام تسلیت رهبر انقلاب در پی شهادت دکتر علی لاریجانی دبیر شورایعالی امنیت ملی، فرزند و همکاران ایشان
3. خبرگزاری تسنیم

وابسته‌ها

عقل و سکون در حکمرانى

نقد و بررسى رساله قواعد راهنماى ذهن دکارت