لاریجانی، علی

علی لاریجانی
علی لاریجانی
نام کامل	علی اردشیر لاریجانی
نام پدر	آیت‌الله ميرزا هاشم آملى
ولادت	۱۳ خرداد ۱۳۳۶
محل تولد	نجف، عراق
محل زندگی	ایران
شهادت	۲۶ اسفند ۱۴۰۴ش
مدفن	حرم حضرت معصومه(س)، قم
همسر	فریده مطهری
فرزندان	فاطمه، سارا، مرتضی، محمدرضا
خویشاوندان	آیت‌الله ميرزا هاشم آملى(پدر)؛ آیت‌الله صادق آملى(برادر)
دین	اسلام
مذهب	شیعه
پیشه	سیاستمدار، استاد دانشگاه
منصب	دبیر شورای عالی امنیت ملی
اطلاعات علمی
درجه علمی	دکتری
دانشگاه	دانشگاه تهران
علایق پژوهشی	فلسفه
اساتید	مرتضی مطهری;
برخی آثار	شهود و قضایای تألیفی ما تقدم در فلسفه کانت; روش ریاضی در فلسفه کانت; متافیزیک و علوم دقیقه در فلسفه کانت; شناختنامه قم;
	v; t; e;

برای دیگر کاربردها، لاریجانی (ابهام‌زدایی) را ببینید.

علی اردشير لاريجانى (1336- 1404ش) مشهور به علی لاریجانی، سیاستمدار شیعه، استاد دانشگاه و از چهره‌های برجسته نظام جمهوری اسلامی بود که مسئولیت‌های مهمی از جمله وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی، ریاست مجلس شورای اسلامی، ریاست سازمان صدا و سیما، دبیری شورای عالی امنیت ملی را بر عهده داشت. وی فرزند آیت‌الله میرزا هاشم آملی و داماد شهید مرتضی مطهری بود. تحصیلات عالی خود را در رشته‌های ریاضی و فلسفه به پایان رساند. لاریجانی در تاریخ ۲۶ اسفند ۱۴۰۴ توسط عوامل آمریکایی-صهیونیستی در جنگ رمضان ترور شد و به همراه فرزندش دکتر مرتضی لاریجانی به شهادت رسید.

ولادت

علی اردشیر لاریجانی در سیزدهم خرداد ماه سال ۱۳۳۶ در شهر نجف عراق در خانواده‌ای مذهبی و علمی متولد شد. پدرش مرحوم آیت‌الله ميرزا هاشم آملى از مراجع بزرگ تقلید شیعه بود که برای تحصیل در حوزه علمیه نجف به عراق رفته بود.

علی لاریجانی تا شش سالگی در نجف زندگی کرد و سپس در سال ۱۳۴۱ به همراه مادرش به شهر قم مهاجرت نمود. وی دومین پسر خانواده بود و چهار برادر به نام‌های محمدجواد، صادق، باقر و فاضل داشت. برادرش آیت‌الله صادق آملی لاریجانی نیز از چهره‌های معروف دینی و سیاسی است که ریاست مجمع تشخیص مصلحت نظام را برعهده دارد.

تحصیلات

دیپلم ریاضی، دبیرستان صدر قم ^[۱]
کارشناسی علوم کامپیوتر و ریاضی دانشگاه صنعتی شریف (1359ش)
کارشناسی ارشد فلسفه دانشگاه تهران (1367ش)
دکتری فلسفه دانشگاه تهران (1374ش) ^[۲]

فعالیت‌های سیاسی و اجتماعی

برخی از مسئولیت‌های او بعد از پیروزی انقلاب اسلامی:

وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی در دولت پنجم (۱۳۷۱-۱۳۷۲ش)
رئیس سازمان صدا و سیمای جمهوری اسلامی ایران (۱۳۷۲-۱۳۸۳ش)
دبیر شورای عالی امنیت ملی (۱۳۸۴ - ۱۳۸۶ش)
نماینده قم و ریاست مجلس شورای اسلامی (۱۳۸۷ - ۱۳۹۹ش)
مشاور دومین رهبر جمهوری اسلامی ایران شهید امام سید علی خامنه‌ای (۱۴۰۴ش)
دبیر شورای عالی امنیت ملی (۱۴۰۴ش)^[۳] ^[۴]

شهادت

دکتر علی لاریجانی بعد از عمری جهاد در راه خدا سرانجام در ۲۶ اسفند ۱۴۰۴ش در جریان جنگ رمضان (جنگ مشترک آمریکا و اسرائیل بر ضدّ جمهوری اسلامی ایران) به همراه فرزندش دکتر مرتضی لاریجانی به سعادت بزرگ شهادت رسید.^[۵]

این حادثه تروریستی که نشان‌دهنده بغض عمیق دشمنان اسلام نسبت به شخصیت‌های برجسته نظام اسلامی بود، موجی از تأثر و اندوه در میان ملت ایران و شخصیت‌های بین‌المللی ایجاد کرد.

آیت‌الله سید مجتبی حسینی خامنه‌ای رهبر انقلاب اسلامی با صدور پیام تسلیتی، از خدمات دکتر علی لاریجانی تقدیر کرد و او را عالم، دوراندیش، هوشمند، متعهد و دارای تجاربی متنوع در عرصه‌های گوناگون سیاسی، نظامی، امنیتی، فرهنگی و مدیریتی دانست که قریب پنج دهه در لایه‌های مختلف نظام اسلامی، نقش‌آفرینی کرده و تبدیل به چهره‌ای ممتاز شده است. ایشان افزود: بی‌شک ترور چنین شخصیتی نشان از میزان اهمیت او و بُغض دشمنان اسلام نسبت به او دارد. ^[۶].

پیام‌های متعددی از سوی مراجع عظام تقلید و شخصیت‌های برجسته داخلی و بین‌المللی در تسلیت این ضایعه بزرگ صادر شد. از جمله آیت‌الله مکارم شیرازی، آیت‌الله محمدی عراقی (مسئول دفتر مقام معظم رهبری در قم)، آیت‌الله کریمی جهرمی، آیت‌الله اعرافی (مدیر حوزه‌های علمیه کشور) و آیت‌الله محمدجواد فاضل لنکرانی پیام‌های تسلیتی صادر کردند. همچنین ولادیمیر پوتین رئیس‌جمهور روسیه نیز پیام تسلیتی به رهبر انقلاب ارسال نمود و خدمات شهید لاریجانی در تقویت روابط ایران و روسیه را ستود.

پیکر مطهر شهید دکتر علی لاریجانی و فرزندش دکتر مرتضی لاریجانی در تاریخ ۲۸ اسفند ۱۴۰۴ با حضور گسترده مردم در قم تشییع و پس از اقامه نماز به امامت آیت‌الله علی کریمی جهرمی در جوار حرم مطهر حضرت فاطمه معصومه(س) و در کنار مقبره والد مکرمش مرحوم آیت‌الله میرزا هاشم آملی و استادش شهید مطهری به خاک سپرده شدند.

آثار

کتابهاى تاليفى و تصنيف:

علی اردشیر لاریجانی. "متافیزیک و علوم دقیقه در فلسفه کانت." تهران: مؤسسه انتشارات امیرکبیر، ۱۳۸۳.
علی اردشیر لاریجانی. "شهود و قضایای تألیفی ماتقدم در فلسفه کانت." تهران: هرمس، ۱۳۸۳.
علی اردشیر لاریجانی. "روش ریاضی در فلسفه کانت." تهران: انتشارات دانشگاه تهران، ۱۳۸۳.
علی اردشیر لاریجانی. "عقل و سکون در حکمرانی." تهران: انتشارات دانشگاه تهران، ۱۴۰۳.
علی اردشیر لاریجانی. "نقد و بررسی رساله قواعد راهنمای ذهن دکارت." تهران: انتشارات دانشگاه تهران، ۱۴۰۴.
کتاب‌های غیر از تألیف و ترجمه:
علی اردشیر لاریجانی. "فلسفه اولی یا مابعدالطبیعه اثر میرا ابوالحسن شعرانی با مقدمه و تصحیح و تحشیه." تهران: مرکز اسناد انقلاب اسلامی، ۱۴۰۳.
علی اردشیر لاریجانی. "خاطرات مدیریت صدا و سیما در سال‌های ۱۳۷۳-۱۳۷۲." تهران: مرکز اسناد انقلاب اسلامی، ۱۴۰۳.
علی اردشیر لاریجانی. "مواضع شهید مدرس در مجلس و تأثیرگذاری آن در رخدادهای داخلی و خارجی." تهران: مرکز اسناد انقلاب اسلامی.
مقالات چاپ شده در نشریات بین‌المللی:
Ali Motahari, Ali Ardeshir Larijani, and Zahra Fayyazbakhsh. "The Theory of Islamic Justice and its Relationship with Desirable Government based on Martyr Motahhari's View." Journal of Islamic Political Studies 6, no. 1 (2024).
علی اردشیر لاریجانی. "برهان در فلسفه." کتاب ماه فلسفه ۳، سوم (۱۳۸۸).
علی اردشیر لاریجانی. "کرانمندی فاهمه و بی‌کرانگی اراده: شرحی انتقادی بر قاعده دوازدهم از «رساله قواعد راهنمای ذهن» نوشته رنه دکارت." پژوهش‌های فلسفی - کلامی ۲۳، ۱ (۱۴۰۰).

مقالات چاپ شده در نشریات داخلی:

علی اردشیر لاریجانی. "بحثی پیرامون مسئله خلا - قسمت اول." خردنامه صدرا فصلنامه، هفت (۱۳۷۶): ۸۰-۸۹.
علی اردشیر لاریجانی. "ادله نافیان خلاء و نقد و بررسی آنها قسمت دوم." خردنامه صدرا ۸، هشت و نهم (۱۳۷۶): ۵۰-۵۷.
علی اردشیر لاریجانی. "دلایل مثبتین خلأ و نقد و بررسی آنها قسمت سوم." خردنامه صدرا فصلنامه، دهم (۱۳۷۶): ۴۲-۴۶.
علی اردشیر لاریجانی. "مسئله خلاء ایدئولوژی دکارت و علم نوین - قسمت چهارم." خردنامه صدرا فصلنامه، دوازدهم (۱۳۷۷): ۶۰-۶۶.
علی اردشیر لاریجانی. "سه نحله مهم در مبانی ریاضیات." فلسفه دانشگاه تهران دو فصلنامه، اول (۱۳۷۹): ۹۷-۱۱۲.
علی اردشیر لاریجانی. "سه نحله مهم در مبانی ریاضیات: بخش دوم مکتب شهودگرایی و مکتب صورت‌گرایی." فلسفه دانشگاه تهران فصلنامه، ۱ (۱۳۸۰): ۲۲۱-۲۵۶.
علی اردشیر لاریجانی. "بحثی پیرامون فلسفه ریاضی کانت." فلسفه دانشگاه تهران جدید، چهار و پنج (۱۳۸۱): ۶۱-۷۴.
علی اردشیر لاریجانی. "مردم‌سالاری دینی و سکولاریسم." مطالعات معرفتی در دانشگاه اسلامی ۷، ۲۰ (۱۳۸۲).
علی اردشیر لاریجانی. "سخنرانی اختتامیه: جناب آقای دکتر علی لاریجانی - دبیر شورای عالی امنیت ملی." فصلنامه مطالعات آسیای مرکزی و قفقاز ۴، ۵۱ (۱۳۸۴).
علی اردشیر لاریجانی و مجید ملکی. "بررسی راهبردی - امنیتی تأثیرات ماهواره بر باورهای جوانان." فصلنامه مطالعات دفاعی استراتژیک ۸، ۲۷ (۱۳۸۶).
علی اردشیر لاریجانی و رضا امیری. "چالش‌های مکتب امنیتی رئالیسم." فصلنامه نگرش راهبردی دانشگاه عالی دفاع ملی ۹۱، ۹۱ (۱۳۸۷).
علی اردشیر لاریجانی و غلامرضا غلامی. "رابطه اقتدار و مشروعیت در نظام سیاسی اسلام." فصلنامه مطالعات روابط بین‌الملل ۴، ۱۶ (۱۳۹۰).
علی اردشیر لاریجانی. "سنجش سازگاری عدالت اجتماعی و توسعه." فصلنامه علوم سیاسی - دانشگاه باقرالعلوم ۲۳، ۹۰ (۱۳۹۹).
علی اردشیر لاریجانی. "برهان در فلسفه کانت." نقد و نظر ۲۵، ۲ (۱۳۹۹).
علی اردشیر لاریجانی. "مبنای هنر دینی نزد صدرالمتألهین و بورکهارت." فلسفه دین ۱۸، ۳ (۱۴۰۰): ۳۶۲-۳۹۹.
علی اردشیر لاریجانی. "روش دکارت در تبدیل استنتاج به شهود (بررسی ۳ قاعده نخست از رساله قواعد)." جاویدان خرد آماده انتشار، آماده انتشار (۱۴۰۱).
زهرا فیاض‌بخش، علی مطهری و علی اردشیر لاریجانی. "رابطه عدالت اجتماعی با مبانی حقوقی اسلام و حکمرانی مطلوب؛ بر مبنای دیدگاه شهید مطهری." سیاست‌پژوهی تحول در علوم انسانی ۲، ۱ (۱۴۰۲).
زهرا فیاض‌بخش، علی مطهری و علی اردشیر لاریجانی. "نقد و بررسی آراء شهید مطهری درباره حکومت و مبانی آن." مطالعات الگوی پیشرفت ایرانی اسلامی ۲، ۱۱ (۱۴۰۲).
زهرا فیاض‌بخش، علی مطهری و علی اردشیر لاریجانی. "بررسی چیستی جامعه و تاریخ و نتایج آن؛ بر مبنای دیدگاه شهید مطهری." جامعه‌شناسی سیاسی انقلاب اسلامی ۴، ۳ (۱۴۰۲).
زهرا فیاض‌بخش، علی مطهری و علی اردشیر لاریجانی. "تبیین و توجیه نظریه فطرت از دیدگاه شهید مطهری بر مبنای الگوی استنتاج بهترین تبیین." فلسفه و کلام اسلامی ۵۷، ۱ (۱۴۰۳).
علی اردشیر لاریجانی. "بی‌نهایت در فلسفه دکارت." فلسفه دانشگاه تهران ۲۲، پاییز و زمستان ۲ (۱۴۰۳): ۴۵-۵۹.
همایش‌های بین‌المللی:
علی اردشیر لاریجانی. "تأملاتی درباره هنر دینی." راز و رمز هنر دینی.
علی اردشیر لاریجانی. "سخنرانی جناب آقای دکتر علی لاریجانی در افتتاحیه همایش بین‌المللی دکترین مهدویت: اخلاق و سبک زندگی زمینه‌ساز، راهبردها و راهکارها." سخنرانی جناب آقای دکتر علی لاریجانی در افتتاحیه همایش بین‌المللی دکترین مهدویت: اخلاق و سبک زندگی زمینه‌ساز، راهبردها و راهکارها، قم.
علی اردشیر لاریجانی. "حکمرانی مطلوب از دیدگاه استاد مطهری." همایش بین‌المللی بازاندیشی آرای استاد مطهری، تهران.
همایش‌های داخلی:
علی اردشیر لاریجانی. "عرفان ابن عربی و کثرت‌گرایی دینی." همایش جهانی بزرگداشت شیخ اکبر محی‌الدین ابن عربی (۱۳۸۲: تهران).
علی اردشیر لاریجانی. "حکمرانی مطلوب از نظر استاد آیت‌الله مطهری." همایش بین‌المللی بازاندیشی آرای استاد مطهری در مواجهه با مسائل امروز، تهران.
علی اردشیر لاریجانی. "استعلای براهین انتولوژیک فلاسفه غرب در نظام صدرایی." همایش بین‌المللی عقلانیت، خداباوری و خدا ناباوری، تهران.
علی اردشیر لاریجانی. "حکمرانی مطلوب از دیدگاه ابن سینا." همایش بین‌المللی انسان‌شناسی در حکمت ابن سینا، تهران.
علی اردشیر لاریجانی. "الهیات عملی در بستر جامعه اسلامی." الهیات عملی، تهران.
علی اردشیر لاریجانی. "مروری بر اندیشه‌های استاد مجتهدی." همایش علمی کریم مجتهدی؛ فیلسوف ایرانی، ایرانشهر.^[۷]