فیض کاشانی، محمد بن شاهمرتضی: تفاوت میان نسخهها
جز (جایگزینی متن - ' های ' به 'های ') |
Hbaghizadeh (بحث | مشارکتها) بدون خلاصۀ ویرایش |
||
| (۴۵ نسخهٔ میانی ویرایش شده توسط ۸ کاربر نشان داده نشد) | |||
| خط ۱: | خط ۱: | ||
{{جعبه اطلاعات زندگینامه | |||
| عنوان = فیض کاشانی | |||
| تصویر = NUR00464.jpg | |||
| | | اندازه تصویر = | ||
| توضیح تصویر = مرقد فیض کاشانی در کاشان | |||
| | | نام کامل = محمّد بن مرتضی بن محمود فیض کاشانی | ||
| | | نامهای دیگر = ملامحسن فیض، فیض کاشانی، محسن کاشانی | ||
| | | لقب = | ||
| تخلص = | |||
| نسب = | |||
| نام پدر = رضیالدین شاه مرتضی | |||
| ولادت = ۱۰۰۷ق / ۹۷۷ش | |||
| محل تولد = کاشان | |||
| کشور تولد = ایران | |||
| محل زندگی = کاشان، اصفهان، شیراز، قم (کهک) | |||
| رحلت = ۱۰۹۱ق / ۱۰۵۹ش | |||
| شهادت = | |||
| مدفن = کاشان (قبرستان وقفی خودش) | |||
| طول عمر = ۸۴ سال قمری | |||
| نام همسر = دختر ملاصدرا | |||
| فرزندان = [[علمالهدی، محمد بن محسن|محمد بن محسن (علمالهدی)]] | |||
| خویشاوندان = ملاصدرا (پدرزن و استاد) | |||
| دین = اسلام | |||
| مذهب = شیعه دوازده امامی (اخباری) | |||
| پیشه = محدث، مفسر، فقیه، حکیم، عارف، شاعر | |||
| منصب = | |||
| پس از = | |||
| پیش از = | |||
| اساتید = {{فهرست جعبه عمودی | [[صدرالدین شیرازی، محمد بن ابراهیم|ملاصدرای شیرازی]] | [[شیخ بهایی، محمد بن حسین|شیخ بهایی]] | [[میرداماد، سید محمدباقر بن محمد|میرداماد]] | [[میرفندرسکی، ابوالقاسم|میرفندرسکی]] | [[مجلسی، محمدتقی|محمدتقی مجلسی]]}} | |||
| مشایخ = | |||
| معاصرین = | |||
| شاگردان = [[مجلسی، محمدباقر بن محمدتقی|محمدباقر مجلسی]]، [[قاضی سعید قمی، محمدسعید بن محمدمفید|قاضی سعید قمی]]، [[جزایری، نعمتالله بن عبدالله|نعمتالله جزایری]] | |||
| اجازه اجتهاد از = | |||
| درجه علمی = | |||
| دانشگاه = | |||
| حوزه = | |||
| علایق پژوهشی = حدیث، تفسیر قرآن، فقه، حکمت و عرفان، شعر | |||
| سبک نوشتاری = | |||
| آثار = {{فهرست جعبه عمودی | [[تفسير الصافي]] | [[الوافي]] | [[المحجة البيضاء في تهذيب الإحياء]] | [[مفاتيح الشرائع (تحقیق رجایی)|مفاتيح الشرائع]] | [[علم اليقين في أصولالدين]] | [[عين اليقين]]}} | |||
| وبگاه = | |||
| امضا = | |||
| کد مؤلف = AUTHORCODE00464AUTHORCODE | |||
}} | |||
{{کاربردهای دیگر|کاشانی (ابهامزدایی)}} | |||
{{کاربردهای دیگر|فیض کاشانی (ابهامزدایی)}} | |||
{{کاربردهای دیگر|محدث (ابهام زدایی)}} | |||
'''محمّد بن مرتضى فیض کاشانی''' (۱۰۰۷-۱۰۹۱ق)، محدث، مفسر، فقیه، حکیم و شاعر برجسته عصر صفوی. وی در کاشان متولد شد و برای تحصیل به اصفهان رفت و از محضر استادانی چون [[میرداماد، سید محمدباقر بن محمد|میرداماد]]، [[شیخ بهایی، محمد بن حسین|شیخ بهایی]] و [[صدرالدین شیرازی، محمد بن ابراهیم|ملاصدرا]] بهره برد. او هشت سال در کهک قم همراه ملاصدرا بود و با دختر وی ازدواج کرد. فیض پس از بازگشت به کاشان، به تدریس و تألیف پرداخت و شاگردان بسیاری تربیت کرد. گرایش او به مکتب اخباری در فقه بود. مهمترین آثار او در حوزه حدیث، تفسیر و فقه است؛ تفسیر «الصافی» و «الوافی» (جامعترین مجموعه احادیث شیعه تا زمان خود) از شاهکارهای اوست. «[[المحجة البيضاء في تهذيب الإحياء|المحجة البیضاء]]» در اخلاق، «[[مفاتيح الشرائع (تحقیق رجایی)|مفاتيح الشرائع]]» در فقه و «[[علم اليقين في أصولالدين|علم الیقین]]» در عقاید از دیگر آثار شاخص او هستند. فیض دیوان شعری نیز به فارسی و عربی دارد. او سرانجام در کاشان درگذشت و در قبرستانی که خود وقف کرده بود، به خاک سپرده شد. | |||
[[علمالهدی، محمد بن محسن|محمد بن محسن علمالهدى]] فرزند ایشان است. | |||
==ولادت== | |||
محمد بن مرتضی بن محمود کاشانی در چهاردهم صفر سال ۱۰۰۷ق، در کاشان به دنیا آمد. | |||
== ولادت == | |||
در چهاردهم صفر سال | |||
==خاندان== | |||
پدر وی رضیالدین شاه مرتضی (۹۵۰-۱۰۰۹ق)، مردی فقیه، متکلّم، ادیب و مفسر بود و در کاشان حوزه تدریس داشت. مادر او زهرا خاتون، بانوی عالم و شاعر، دختر ضیاءالعرفاء رازی - از عالمان بزرگ شهر ری - بوده است. جد مرحوم فیض، تاجالدین شاه، عالم، عارف و شاعر و از نامداران دوران خویش در کاشان بوده و در همان دیار مدفون است. | |||
وى در دو سالگى پدر خود را از دست داد و دایى و عمویش تربیت او را بهعهده گرفتند. | |||
==تحصیلات، اساتید و شاگردان== | |||
ایشان مقدّمات علوم را تا سن بلوغ در کاشان و در نزد عمو و دایى فراگرفت. بیست ساله بود که براى ادامه تحصیل به اصفهان مهاجرت کرد و از اساتید برجسته آن دیار کسب فیض نمود. از جمله اساتید این عالم بزرگ عبارتند از: [[مجلسی، محمدتقی|ملا محمدتقى مجلسى]]، [[شیخ بهایی، محمد بن حسین|شیخ بهایى]]، [[میرداماد، سید محمدباقر بن محمد|میرداماد]]، [[میرفندرسکی، ابوالقاسم|میرفندرسکى]] و [[صدرالدین شیرازی، محمد بن ابراهیم|ملاصدرا]]. | |||
ملامحسن پس از آن براى کسب علم از سید ماجد بحرانى به شیراز کوچ کرد و مدّت دو سال به تکمیل علم حدیث و روایت پرداخت و بار دیگر به اصفهان بازگشت. بعد از آن براى انجام فریضه حج به مکه مشرف شده و در آنجا به ملاقات شیخ محمد زینالدین عاملى رفته و از آن بزرگوار نیز کسب فیض نمود. پس از مراجعت از مکه، وقتى ملاصدرا از شیراز به شهر مقدّس قم مهاجرت کرد و در روستاى کهک اقامت گزید، ملامحسن و [[لاهیجی، عبدالرزاق بن علی|عبدالرّزاق لاهیجى]] نیز به آنجا رفته و مدّت هشت سال مونس تنهایى او بودند و در همین دوران بود که ملاصدرا دو دختر فاضل و عالم خود را به آن دو تزویج کرد. سپس ملامحسن فیض کاشانى همراه ملاصدرا به شیراز رفت و بعد از دو سال به کاشان بازگشت و به امر تدریس، تعلیم، تبلیغ و تألیف و تصنیف مشغول گردید. ملامحسن کاشانى در دوران زندگى پربار خود شاگردانى را تقدیم جهان تشیع کرد. از جمله آن بزرگواران عبارتند از: علمالهدى فرزند خود فیض، معینالدین فرزند دیگر فیض، عبدالغفور برادر فیض، شاه مرتضى دوم پسر برادر فیض، ضیاءالدین محمد، ملا شاه فضلالله، ملا محمدباقر مجلسى، [[جزایری، نعمتالله بن عبدالله|سید نعمتالله جزایرى]]، [[قاضی سعید قمی، محمدسعید بن محمدمفید|قاضى سعید قمى]]، ملا محمدصادق خضرى، شمسالدین محمد قمى، شیخ محمدمحسن عرفان شیرازى و بسیارى از علماى دیگر. | |||
==وفات== | |||
سرانجام ملامحسن فیض در سن ۸۴ سالگى، در ۲۲ ربیعالثانى سال ۱۰۹۱ در شهر کاشان از دنیا رفت و در قبرستانى که در زمان حیاتش زمین آن را خریدارى و وقف نموده بود، به خاک سپرده شد. | |||
==آثار== | |||
بنابر آنچه نقل شده مرحوم فیض نزدیک به دویست جلد کتاب ارزشمند در علوم و فنون مختلف تألیف کرده است. برخى از تألیفات این مرد بزرگ عبارتند از: [[تفسير الصافي|تفسیر صافى]]، [[الوافي]]، [[الشافي في العقائد و الأخلاق و الأحكام|الشافي]]، النوادر، [[المحجة البيضاء في تهذيب الإحياء|المحجة البيضاء]]، [[مفاتيح الشرائع (تحقیق رجایی)|مفاتيح الشرائع،]] [[أصول المعارف]]، [[علم اليقين في أصولالدين|علم اليقين]]، حقّ اليقين، [[عين اليقين]]، ضياء القلب، الفتنامه، زاد السالك، [[شوق مهدی(عج)|شوق المهدي]] و [[كلیات علامه ملا محمدمحسن فیض کاشانی (دیوان فیض کاشانی)|دیوان قصائد]] | |||
==منابع مقاله== | |||
StringDocument، صفحه ۱. | |||
{{فیض کاشانی}} | |||
{{محدثان شیعه}} | |||
{{شعر و شاعری}} | |||
==وابستهها== | ==وابستهها== | ||
{{وابستهها}} | {{وابستهها}} | ||
[[عین الیقین]] | [[عین الیقین]] | ||
[[عین الیقین ملقب به انوار و اسرار]] | |||
[[کلمات المحققین]] | [[کلمات المحققین]] | ||
| خط ۱۱۷: | خط ۱۰۰: | ||
[[سفینة النجاه]] | [[سفینة النجاه]] | ||
[[الأدعیة و الأذکار المجربة]] | |||
[[الشهاب الثاقب في وجوب صلاة الجمعة العیني]] | [[الشهاب الثاقب في وجوب صلاة الجمعة العیني]] | ||
| خط ۱۲۲: | خط ۱۰۷: | ||
[[شوق مهدی(عج)]] | [[شوق مهدی(عج)]] | ||
[[علم | [[بقا و زوال دولت در کلمات سیاسی امیرمؤمنان(ع)]] | ||
[[علم اليقين في أصولالدين]] | |||
[[المحجة البیضاء في تهذیب الإحیاء]] | [[المحجة البیضاء في تهذیب الإحیاء]] | ||
[[ | [[مفاتيح الشرائع (تحقیق رجایی)]] | ||
[[مفاتيح الشرائع (تحقیق توحیدی)]] | |||
[[منهاج النجاة في بیان العلم الواجب علی کل مسلم و مسلمة]] | [[منهاج النجاة في بیان العلم الواجب علی کل مسلم و مسلمة]] | ||
| خط ۱۳۲: | خط ۱۲۱: | ||
[[النخبة في الحکمة العملیة و الأحکام الشرعیة]] | [[النخبة في الحکمة العملیة و الأحکام الشرعیة]] | ||
[[نوادر الأخبار | [[نوادر الأخبار فيما يتعلق بأصولالدين]] | ||
[[تعليقات على الصحیفة السجادية]] | |||
[[الوافي]] | |||
[[ | [[بشارة الشیعة]] | ||
[[انوار الحکمه]] | [[انوار الحکمه]] | ||
| خط ۱۴۴: | خط ۱۳۷: | ||
[[نقد الأصول الفقهیة]] | [[نقد الأصول الفقهیة]] | ||
[[مجموعه رسائل]] | [[مجموعه رسائل (فیض)]] | ||
[[کلمات مکنونة من علوم أهل الحکمة و المعرفة]] | [[کلمات مکنونة من علوم أهل الحکمة و المعرفة]] | ||
| خط ۱۵۷: | خط ۱۵۰: | ||
[[خلاصه الاذکار و اطمینان القلوب]] | [[خلاصه الاذکار و اطمینان القلوب]] | ||
[[ذکرها و لحظهها]] | |||
[[کلیات علامه ملا محمد محسن فیض کاشانی (دیوان فیض کاشانی)]] | [[کلیات علامه ملا محمد محسن فیض کاشانی (دیوان فیض کاشانی)]] | ||
| خط ۲۱۴: | خط ۲۰۹: | ||
[[المعراج]] | [[المعراج]] | ||
[[الفهرست و بذيله نضد الإيضاح|نضد الايضاح]] | [[الفهرست و بذيله نضد الإيضاح|نضد الايضاح]] | ||
[[كتابشناسی فیض کاشانی]] | |||
[[فهرستهای خودنوشت فیض کاشانی؛ به انضمام پژوهشی در کتابشناسی و نسخهشناسی آثار او]] | |||
[[رده:زندگینامه]] | [[رده:زندگینامه]] | ||
[[رده:مفسران شیعه]] | |||
[[رده: | [[رده:محدثان]] | ||
[[رده:شاعران]] | |||
[[رده:مهدویتپژوهان]] | |||
[[رده:شاگردان صدرالمتألهین شیرازی]] | |||
نسخهٔ کنونی تا ۹ فوریهٔ ۲۰۲۶، ساعت ۲۰:۰۳
| فیض کاشانی | |
|---|---|
 مرقد فیض کاشانی در کاشان | |
| نام کامل | محمّد بن مرتضی بن محمود فیض کاشانی |
| نامهای دیگر | ملامحسن فیض، فیض کاشانی، محسن کاشانی |
| نام پدر | رضیالدین شاه مرتضی |
| ولادت | ۱۰۰۷ق / ۹۷۷ش |
| محل تولد | کاشان، ایران |
| محل زندگی | کاشان، اصفهان، شیراز، قم (کهک) |
| رحلت | ۱۰۹۱ق / ۱۰۵۹ش |
| مدفن | کاشان (قبرستان وقفی خودش) |
| طول عمر | ۸۴ سال قمری |
| همسر | دختر ملاصدرا |
| فرزندان | محمد بن محسن (علمالهدی) |
| خویشاوندان | ملاصدرا (پدرزن و استاد) |
| دین | اسلام |
| مذهب | شیعه دوازده امامی (اخباری) |
| پیشه | محدث، مفسر، فقیه، حکیم، عارف، شاعر |
| اطلاعات علمی | |
| علایق پژوهشی | حدیث، تفسیر قرآن، فقه، حکمت و عرفان، شعر |
| اساتید | |
| شاگردان | محمدباقر مجلسی، قاضی سعید قمی، نعمتالله جزایری |
| برخی آثار | |
محمّد بن مرتضى فیض کاشانی (۱۰۰۷-۱۰۹۱ق)، محدث، مفسر، فقیه، حکیم و شاعر برجسته عصر صفوی. وی در کاشان متولد شد و برای تحصیل به اصفهان رفت و از محضر استادانی چون میرداماد، شیخ بهایی و ملاصدرا بهره برد. او هشت سال در کهک قم همراه ملاصدرا بود و با دختر وی ازدواج کرد. فیض پس از بازگشت به کاشان، به تدریس و تألیف پرداخت و شاگردان بسیاری تربیت کرد. گرایش او به مکتب اخباری در فقه بود. مهمترین آثار او در حوزه حدیث، تفسیر و فقه است؛ تفسیر «الصافی» و «الوافی» (جامعترین مجموعه احادیث شیعه تا زمان خود) از شاهکارهای اوست. «المحجة البیضاء» در اخلاق، «مفاتيح الشرائع» در فقه و «علم الیقین» در عقاید از دیگر آثار شاخص او هستند. فیض دیوان شعری نیز به فارسی و عربی دارد. او سرانجام در کاشان درگذشت و در قبرستانی که خود وقف کرده بود، به خاک سپرده شد.
محمد بن محسن علمالهدى فرزند ایشان است.
ولادت
محمد بن مرتضی بن محمود کاشانی در چهاردهم صفر سال ۱۰۰۷ق، در کاشان به دنیا آمد.
خاندان
پدر وی رضیالدین شاه مرتضی (۹۵۰-۱۰۰۹ق)، مردی فقیه، متکلّم، ادیب و مفسر بود و در کاشان حوزه تدریس داشت. مادر او زهرا خاتون، بانوی عالم و شاعر، دختر ضیاءالعرفاء رازی - از عالمان بزرگ شهر ری - بوده است. جد مرحوم فیض، تاجالدین شاه، عالم، عارف و شاعر و از نامداران دوران خویش در کاشان بوده و در همان دیار مدفون است. وى در دو سالگى پدر خود را از دست داد و دایى و عمویش تربیت او را بهعهده گرفتند.
تحصیلات، اساتید و شاگردان
ایشان مقدّمات علوم را تا سن بلوغ در کاشان و در نزد عمو و دایى فراگرفت. بیست ساله بود که براى ادامه تحصیل به اصفهان مهاجرت کرد و از اساتید برجسته آن دیار کسب فیض نمود. از جمله اساتید این عالم بزرگ عبارتند از: ملا محمدتقى مجلسى، شیخ بهایى، میرداماد، میرفندرسکى و ملاصدرا.
ملامحسن پس از آن براى کسب علم از سید ماجد بحرانى به شیراز کوچ کرد و مدّت دو سال به تکمیل علم حدیث و روایت پرداخت و بار دیگر به اصفهان بازگشت. بعد از آن براى انجام فریضه حج به مکه مشرف شده و در آنجا به ملاقات شیخ محمد زینالدین عاملى رفته و از آن بزرگوار نیز کسب فیض نمود. پس از مراجعت از مکه، وقتى ملاصدرا از شیراز به شهر مقدّس قم مهاجرت کرد و در روستاى کهک اقامت گزید، ملامحسن و عبدالرّزاق لاهیجى نیز به آنجا رفته و مدّت هشت سال مونس تنهایى او بودند و در همین دوران بود که ملاصدرا دو دختر فاضل و عالم خود را به آن دو تزویج کرد. سپس ملامحسن فیض کاشانى همراه ملاصدرا به شیراز رفت و بعد از دو سال به کاشان بازگشت و به امر تدریس، تعلیم، تبلیغ و تألیف و تصنیف مشغول گردید. ملامحسن کاشانى در دوران زندگى پربار خود شاگردانى را تقدیم جهان تشیع کرد. از جمله آن بزرگواران عبارتند از: علمالهدى فرزند خود فیض، معینالدین فرزند دیگر فیض، عبدالغفور برادر فیض، شاه مرتضى دوم پسر برادر فیض، ضیاءالدین محمد، ملا شاه فضلالله، ملا محمدباقر مجلسى، سید نعمتالله جزایرى، قاضى سعید قمى، ملا محمدصادق خضرى، شمسالدین محمد قمى، شیخ محمدمحسن عرفان شیرازى و بسیارى از علماى دیگر.
وفات
سرانجام ملامحسن فیض در سن ۸۴ سالگى، در ۲۲ ربیعالثانى سال ۱۰۹۱ در شهر کاشان از دنیا رفت و در قبرستانى که در زمان حیاتش زمین آن را خریدارى و وقف نموده بود، به خاک سپرده شد.
آثار
بنابر آنچه نقل شده مرحوم فیض نزدیک به دویست جلد کتاب ارزشمند در علوم و فنون مختلف تألیف کرده است. برخى از تألیفات این مرد بزرگ عبارتند از: تفسیر صافى، الوافي، الشافي، النوادر، المحجة البيضاء، مفاتيح الشرائع، أصول المعارف، علم اليقين، حقّ اليقين، عين اليقين، ضياء القلب، الفتنامه، زاد السالك، شوق المهدي و دیوان قصائد
منابع مقاله
StringDocument، صفحه ۱.
وابستهها
عین الیقین ملقب به انوار و اسرار
تسهیل السبیل بالحجة في إنتخاب كشف المحجة لثمرة المهجة
الحق المبين في تحقيق كيفية التفقه فیالدين
راه روشن: ترجمه کتاب المحجة البیضاء في تهذیب الإحیاء
سراج السالكین (منتخب مثنوی معنوی)
الشهاب الثاقب في وجوب صلاة الجمعة العیني
بقا و زوال دولت در کلمات سیاسی امیرمؤمنان(ع)
المحجة البیضاء في تهذیب الإحیاء
منهاج النجاة في بیان العلم الواجب علی کل مسلم و مسلمة
النخبة في الحکمة العملیة و الأحکام الشرعیة
نوادر الأخبار فيما يتعلق بأصولالدين
الشافي في العقائد و الأخلاق و الأحکام
کلمات مکنونة من علوم أهل الحکمة و المعرفة
خلاصه الاذکار و اطمینان القلوب
کلیات علامه ملا محمد محسن فیض کاشانی (دیوان فیض کاشانی)
الکلمات المکنونة (چاپ کنگره فیض)
نوگويهها؛ متن و ترجمه الكلمات الطريفة
قرة العيون في أعز الفنون (چاپ کنگره فیض)
سفينة النجاة و الکلمات الطريفة
ذريعة الضراعة في جمع الأدعية المتضمنة للمناجاة مع الله تعالي
نقد الأصول الفقهية (چاپ کنگره فیض)
هشت در بهشت: ده رساله از علامه فيض کاشاني
الأصول الأصیلة (چاپ کنگره فیض)
آینه آخرت (تحقیق و ترجمه مرآه الآخره ملا محسن فیض کاشانی) بررسی معاد از نگاه ملاصدرا
الصافی فی تفسیر کلام الله الوافی
تسهيل السبيل بالحجة في انتخاب کشف المحجة لثمرة المهجة
الأدعية و الأذکار المجربة، المسمي بخلاصة الأذکار و إطمئنان القلوب
فهرستهای خودنوشت فیض کاشانی؛ به انضمام پژوهشی در کتابشناسی و نسخهشناسی آثار او