معرفت، محمدهادی

    از ویکی‌نور
    محمدهادی معرفت
    NUR00051.jpg
    نام کاملمحمدهادی معرفت
    نام‌های دیگرآیت‌الله معرفت
    نسباز نوادگان شیخ عبدالعالی میسی
    نام پدرشیخ علی معرفت
    ولادت۱۳۰۹ شمسی
    محل تولدکربلا، عراق
    محل زندگیکربلا، نجف، قم
    رحلت۲۹ دی ۱۳۸۵ شمسی
    مدفنحرم حضرت معصومه(س)، قم
    طول عمر۷۶ سال
    فرزندانمحمدباقر معرفت
    دیناسلام
    مذهبشیعه
    پیشهفقیه، مفسر، پژوهشگر علوم قرآنی
    منصبعضو جامعه مدرسین حوزه علمیه قم
    اطلاعات علمی
    حوزهحوزه علمیه کربلا، نجف، قم
    علایق پژوهشیعلوم قرآنی، تفسیر، فقه، اصول
    اساتید
    برخی آثار

    محمدهادی معرفت (۱۳۰۹-۱۳۸۵ش)، از فقیهان و عالمان برجسته شیعه و از پژوهشگران نامدار علوم قرآنی و تفسیر در عصر حاضر بود. وی در سال ۱۳۰۹ش در کربلا در خانواده‌ای روحانی با سابقه ۳۰۰ ساله در علم و تقوا دیده به جهان گشود. پدرش شیخ علی معرفت از خطبای نامی کربلا بود و خاندان وی از نوادگان شیخ عبدالعالی میسی (صاحب رساله میسیه) به شمار می‌رفتند. مقدمات علوم را نزد استاد حاج شیخ علی‌اکبر نائینی و سپس نزد پدر فراگرفت و ادبیات و منطق را از محضر اساتیدی چون سید سعید تنکابنی، سید محمد شیرازی و شیخ محمدحسین مازندرانی آموخت. دروس فقه و اصول را نزد شیخ محمد کلباسی، شیخ محمد خطیب و سید حسن حاج‌آقا میر قزوینی تکمیل کرد. در سال ۱۳۴۰ش پس از فوت پدر، برای تکمیل تحصیلات به نجف اشرف مهاجرت کرد و از محضر آیات عظام سید محسن حکیم، سید ابوالقاسم خویی و امام خمینی(ره) بهره برد. در این دوره بود که انگیزه پرداختن به مسائل قرآنی در کنار فقه و اصول در وی شکل گرفت و کتاب ارزشمند «التمهید فی علوم القرآن» را در شش جلد تألیف کرد. در سال ۱۳۵۱ش به‌دلیل سیاست‌های رژیم بعث عراق در اخراج ایرانیان، به ایران مهاجرت کرد و در حوزه علمیه قم به تدریس و تألیف ادامه داد و کتاب‌های «صیانة القرآن من التحریف» و «التفسیر و المفسرون» را به نگارش درآورد. از دیگر آثار مهم او می‌توان به «التفسیر الأثری الجامع»، «آموزش علوم قرآن»، «تاریخ قرآن»، «شرح تبصرة المتعلمین» و «ولایة الفقیه» اشاره کرد. آیت‌الله معرفت سرانجام در ۲۹ دی‌ماه ۱۳۸۵ش در ۷۶ سالگی در قم درگذشت و پس از اقامه نماز توسط آیت‌الله شبیری زنجانی، در حرم حضرت معصومه(س) به خاک سپرده شد.

    محمدباقر معرفت فرزند ایشان است.

    ولادت

    محمدهادی معرفت در سال ۱۳۰۹ هجری شمسی در خانواده‌ای روحانی و اهل علم در شهر کربلا به دنیا آمد. پدرش شیخ علی معرفت از روحانیان با فضیلت و از خطبای بنام کربلا بود که از پانزده سالگی در این شهر ساکن شده بود. خاندان معرفت سابقه‌ای ۳۰۰ ساله در علم و تقوا داشتند و همگی از نوادگان شیخ عبدالعالی میسی - صاحب رساله میسیه - بودند که از قریه میس جبل عامل به اصفهان هجرت کرده و جد بزرگ او با خانواده به کربلا رفته و در آنجا سکنی گزیده بود.

    تحصیلات

    پس از آن، مقدمات را نزد استاد حاج شیخ على اکبر نائینى و سپس نزد پدرش آموخت.

    ادبیات و منطق را نزد اساتید به نام در آن زمان همچون سید سعید تنکابنى، آیت‌الله سید محمد شیرازى و شیخ محمدحسین مازندرانى فرا گرفت.

    دروس فقه و اصول را نزد شیخ محمد کلباسى، شیخ محمد خطیب و سید حسن حاج آغا میر قزوینى تلمّذ نموده در این دوره در کنار تحصیل، به تدریس و تحقیق نیز اشتغال داشته در رشته‌هاى ادبى و علمى از محضر ایشان استفاده مى‌نموده‌اند.

    پس از مدتى با همکارى گروهى از فضلاى حوزه همچون سید محمد شیرازى، سید عبدالرضا شهرستانى و شیخ محمدباقرمحمودى دست به تاسیس و نشر ماهنامه‌ایى تحت عنوان «اجوبة المسائل‌الدینیة» زدند که در آن سئوالهاى دینى مردم پاسخ داده مى‌شد.

    در سال 1340ش پس از فوت پدرش، براى تکمیل تحصیلات خود به نجف اشرف مهاجرت مى‌نماید.

    هدف اصلى از این مهاجرت شرکت در جلسات درسى فرهیختگان علم و فقاهت آن دوران همچون سید محسن حکیم، آیت‌الله سید ابوالقاسم خوئى و امام خمینى(ره) و استفاده از محضر آن بزرگوران بود.ضمن آنکه دروس فلسفه و حکمت متعالیه را نزد اساتید معروف آن زمان فرا گرفته است.

    در این هنگام بود که انگیزه پرداختن به مسائل قرآنى در کنار فقه و اصول، ایشان را وادار نمود که تحقیقات خود را به موضوع علوم قرآنى سوق داده، بیشتر اوقات خود را براى این کار مصروف دارد تا بدآنجا که پس از مدتى توانست کتاب ارزشمند التمهيد في علوم القرآن را در شش مجلد و نیز کتاب التفسیر و المفسرون را در دو مجلد تألیف نماید.

    در سال 1351 که حکومت بعث عراق دستور مهاجرت ایرانیان را صادر نمود به اتفاق خانواده رهسپار ایران شد و در حوزۀ علمیۀ قم به فعالیت‌های علمى خود همچون تدریس و تألیف ادامه داد که محصول آن تألیف کتاب ارزشمند «صیانة القرآن من التحریف» و ترجمۀ کتاب التفسیر و المفسرون مى‌باشد.

    همچنین کتاب «التفسیر الجامع الاثرى» که در آن روایات تفسیرى فریقین جمع‌آورى و مورد نقد و بررسى قرار گرفته از جمله تألیفات ایشان می‌باشد.

    وفات

    آیت‌الله محمدهادی معرفت سرانجام در ۲۹ دی ماه سال ۱۳۸۵ هجری شمسی در سن ۷۶ سالگی در شهر قم درگذشت. پیکر او پس از اقامه نماز توسط آیت‌الله شبیری زنجانی در حرم حضرت معصومه(س) به خاک سپرده شد.

    آثار

    التمهيد في علوم القرآن

    التفسير الأثري الجامع

    صيانة القرآن من التحريف

    التفسير و المفسرون في ثوبه القشيب

    آموزش علوم قرآن

    تاریخ قرآن (معرفت)

    شرح تبصرة المتعلمين

    ولاية الفقية، تاريخها - مبانيها

    تناسخ الأرواح

    علوم قرآنی

    جامعه مدنی


    وابسته‌ها

    فرضیه بازگشت روح تحت بررسی دقیق

    شرح تبصرة المتعلمین

    تفسير اثری جامع

    آموزش علوم قرآن

    قصه در قرآن

    التمهيد في علوم القرآن

    تاریخ قرآن (معرفت)

    صیانة القرآن من التحریف

    تحریف‌ناپذیری قرآن (نصیری)

    ولاية الفقية، تاريخها - مبانيها

    تنزیه انبیاء

    التفسير و المفسرون في ثوبه القشيب

    تفسیر و مفسران

    تناسب آیات

    أهل‌البيت عليهم‌السلام و القرآن الكريم

    نقد شبهات پیرامون قرآن کریم

    شبهات و ردود حول القرآن الکریم

    علوم قرآنی (معرفت)

    تفسير القرآن الكريم (ابوحمزه ثمالی)

    تفسیر قرآن مجید برگرفته از آثار امام خمینی

    مصونیت قرآن از تحریف

    معارف قرآنی

    التأویل في مختلف المذاهب و آلاراء

    نظرة مستوعبة في حديث لا تعاد: بحث فقهي معمق عن حديث «لا تعاد الصلاة الا من خمس...» و...

    ولایت فقیه (معرفت)

    پرتو ولایت

    آموزش علوم قرآنی

    مقدمه‌ای بر علوم قرآن

    تلخیص التمهید(معرفت)

    اسطوره التحریف

    التمهید فی علوم القرآن (ویرایش جدید)

    حقوق فرزندان در مکتب اهل‌بیت علیهم‌السلام

    التفسير و المفسرون في ثوبه القشيب

    تفسير اثري جامع

    التمهید

    جامعه مدنی

    احکام شرعی

    جامع التأویل لمحکم التنزیل (کهن‌ترین تفسیر اعتزالی)

    «ذکر»؛ از دیدگاه قرآن و اهل سنت

    بررسی فقهی پدیده عنا، ماهیت و حکم آن

    التأویل فی مختلف المذاهب و الآراء

    أهل‌البیت علیهم‌السلام و القرآن الکریم