۱۴۸٬۰۰۱
ویرایش
بدون خلاصۀ ویرایش
Hbaghizadeh (بحث | مشارکتها) بدون خلاصۀ ویرایش |
|||
| (۱۱ نسخهٔ میانی ویرایش شده توسط ۳ کاربر نشان داده نشد) | |||
| خط ۴۹: | خط ۴۹: | ||
</div> | </div> | ||
'''محمدتقی ممقانی''' (1247-1312ق)، فقیه، محدث، مجتهد، حکیم، عالم و شاعر آذربایجانی، متخلص به نیّر و مشهور به حجتالاسلام و از پیروان شیخیه بود. دیوان غزلیات و مثنوی آتشکده از جمله آثار اوست. | '''محمدتقی ممقانی''' (1247-1312ق)، فقیه، محدث، مجتهد، حکیم، عالم و شاعر آذربایجانی، متخلص به نیّر و مشهور به حجتالاسلام و از پیروان شیخیه بود. دیوان غزلیات و [[دیوان کامل آتشکده|مثنوی آتشکده]] از جمله آثار اوست. | ||
== ولادت == | == ولادت == | ||
در سال ١٢٤٧/١٢٤٨ق، در تبریز متولد شد و در سال ١٣١٢ق، در همان شهر وفات یافت. | در سال ١٢٤٧/١٢٤٨ق، در تبریز متولد شد و در سال ١٣١٢ق، در همان شهر وفات یافت. | ||
پدرش آخوند ملا محمّد ممقانی، شاگرد [[احسائی، احمد بن زینالدین|شیخ احمد احسائی]] است. وی از جمله علمایی است که در مجلس مناظره میرزا علیمحمّد باب در تبریز حاضر بوده، فتوی به کفر میرزا علیمحمّد باب داده و حکم بر قتلش | پدرش آخوند ملا محمّد ممقانی، شاگرد [[احسائی، احمد بن زینالدین|شیخ احمد احسائی]] است. وی از جمله علمایی است که در مجلس مناظره میرزا علیمحمّد باب در تبریز حاضر بوده، فتوی به کفر میرزا علیمحمّد باب داده و حکم بر قتلش داد. | ||
==تحصیلات== | ==تحصیلات== | ||
وی مقدمات علوم را در شهر تبریز در خدمت پدر بزرگوارش و | وی مقدمات علوم را در شهر تبریز در خدمت پدر بزرگوارش و عدهای از اساتید دیگر فرا گرفته و سپس در سال 1270 قمری در سن بیست و دو سالگی جهت استفاده و استفاضه از محضر علمای اعلام و اساتید والامقام به عتبات عالیات به نجف اشرف عزیمت نمود و چنان که از آثار قلمی ایشان استفاده میشود مدتها در عتبات عالیات مقیم بوده واز بحار علوم و ثمار فضائل بهرهای وافر به دست آورده و در تمام علوم عصر خویش به درجهی اجتهاد نائل آمده و سپس به وطن خود شهر تبریز مراجعت فرموده است. | ||
آخوند میرزا محمّدتقی در بیستودو سالگی برای تکمیل تحصیلات خود به نجف رفته و پس از کسب علم از محضر استادان و مشایخ آن سامان، به تبریز بازگشت. میرزا جعفر سلطانالقرائی زیر عنوان حجّتالاسلام | آخوند میرزا محمّدتقی در بیستودو سالگی برای تکمیل تحصیلات خود به نجف رفته و پس از کسب علم از محضر استادان و مشایخ آن سامان، به تبریز بازگشت. میرزا جعفر سلطانالقرائی زیر عنوان حجّتالاسلام محمدتقی بن محمد بن الحسینی الشّریف التبریزی الممقانی، گوید: «او از شانزده سالگی مدت پنج سال نزد پدر خود به تحصیل فقه و حکمت اشتغال ورزیده، پس از مرگ پدر (١٢٦٩ق) در بیستودوسالگی برای تکمیل تحصیلات به عراق عرب که مرکز علم بود، سفر کرد و مدتی در محضر علمای آن دیار کسب فواید علمیه نمود و به تبریز مراجعت کرد. در آن ایام حجّتالاسلام میرزا حسین برادر بزرگش زنده و مرجع شیخیه بوده است. معهذا پس از ورود به تبریز، امامت مسجد حجّتالاسلام به او محوّل شده و در آن مسجد اقامه جماعت میکرده است<ref>ر.ک: فرهمند، محمد، ص60؛ دهخدا، علیاکبر، ج5، ص7667</ref>. | ||
==مناعت طبع== | ==مناعت طبع== | ||
| خط ۶۹: | خط ۶۹: | ||
==دو شاعر با یک تخلص== | ==دو شاعر با یک تخلص== | ||
وی در سه زبان فارسی، عربی و ترکی طبعآزمایی کرده و اشعار سروده است. مخصوصاًً اشعاری که در مراثی سروده پرسوز و گداز است. تخّلص وی در شعر «نیّر» است. از معاصرین او شخصی موسوم به اسماعیل و معروف به میرزا بزرگ علیآبادی که اشعار سست و بیمایه دارد نیز «نیر» تخلص داشته است و نباید این دو را با هم اشتباه کرد. | وی در سه زبان فارسی، عربی و ترکی طبعآزمایی کرده و اشعار سروده است. مخصوصاًً اشعاری که در مراثی سروده پرسوز و گداز است. تخّلص وی در شعر «نیّر» است. از معاصرین او شخصی موسوم به اسماعیل و معروف به میرزا بزرگ علیآبادی که اشعار سست و بیمایه دارد نیز «نیر» تخلص داشته است و نباید این دو را با هم اشتباه کرد. | ||
از آثار مشهور نیر تبریزی در رثای حضرت اباعبدالله الحسین(ع) این ابیات است: | |||
{{شعر}} | |||
{{ب|''گفت ای گروه هر که ندارد هوای ما''|2=''سر گیرد و برون رود از کربلای ما''}} | |||
{{ب|''ناداده تن به خواری و ناکرده ترک سر''|2=''نتوان نهاد پای به خلوت سرای ما''}} | |||
{{ب|''تادست و رونشست به خون می نیافت کس''|2=''راه طواف بر حرم کبریای ما''}} | |||
{{پایان شعر}} | |||
==وفات== | ==وفات== | ||
نیّر صبح روز جمعه دوازدهم ماه رمضان سال ١٣١٢ق، در تبریز وفات یافت و جسدش را به نجف منتقل کرده و به خاک سپردند. در وفات او جمعی از فضلای فارسی و عربی مراثی گفتهاند و قطعهای عربی از میرزا علی بن موسی ثقةالاسلام تبریزی نقل شده که در | نیّر صبح روز جمعه دوازدهم ماه رمضان سال ١٣١٢ق، در تبریز وفات یافت و جسدش را به نجف منتقل کرده و به خاک سپردند. در وفات او جمعی از فضلای فارسی و عربی مراثی گفتهاند و قطعهای عربی از میرزا علی بن موسی ثقةالاسلام تبریزی نقل شده که در رثای او گفته و مدح بسیار از او کرده است<ref>ر.ک: همان، ص60 </ref>. | ||
==آثار== | ==آثار== | ||
| خط ۹۱: | خط ۹۹: | ||
#.[[:noormags:1187101|فرهمند، محمد، «الفیه نیر و جایگاه آن در بین انواع ادبی»، پایگاه مجلات تخصصی نور، مجله: دانشنامه، بهار 1390، شماره 13، صفحه 57 تا 70]]. | #.[[:noormags:1187101|فرهمند، محمد، «الفیه نیر و جایگاه آن در بین انواع ادبی»، پایگاه مجلات تخصصی نور، مجله: دانشنامه، بهار 1390، شماره 13، صفحه 57 تا 70]]. | ||
#. دهخدا، علیاکبر، لغتنامه دهخدا، جلد پنجم، تهران، مؤسسه انتشارات و چاپ دانشگاه تهران، چاپ اول، بهار 1373. | #. دهخدا، علیاکبر، لغتنامه دهخدا، جلد پنجم، تهران، مؤسسه انتشارات و چاپ دانشگاه تهران، چاپ اول، بهار 1373. | ||
{{شعر و شاعری}} | |||
==وابستهها== | ==وابستهها== | ||
{{وابستهها}} | {{وابستهها}} | ||