اراکی، محسن
| محسن محمدی عراقی (اراکی) | |
|---|---|
 | |
| نام کامل | محسن محمدی عراقی |
| نامهای دیگر | محمدی عراقی، محسن؛ محمدی اراکی، محسن؛ اراکی، محسن |
| نام پدر | شیخ حبیبالله اراکی |
| ولادت | ۱۳۳۴ش |
| محل تولد | نجف اشرف، عراق |
| محل زندگی | نجف، قم، لندن |
| خویشاوندان | مادر: دختر آیتالله صفرعلی اراکی |
| دین | اسلام |
| مذهب | تشیع |
| پیشه | مجتهد، استاد حوزه و دانشگاه |
| منصب | دبیرکل سابق مجمع جهانی تقریب مذاهب اسلامی، نماینده سابق مقام معظم رهبری در انگلستان، نماینده استان مرکزی در مجلس خبرگان رهبری |
| اطلاعات علمی | |
| درجه علمی | دکترای فلسفه تطبیقی |
| دانشگاه | دانشگاه پورتموث لندن |
| علایق پژوهشی | فقه، اصول، فلسفه، کلام، تفسیر |
| اساتید | |
| برخی آثار | |
محسن محمدی عراقى (متولد ۱۳۳۴ش) معروف به محسن اراکی، مجتهد علوم اسلامی، دکترای فلسفه تطبیقی از دانشگاه پورتموث لندن، مدرس خارج فقه و اصول حوزه علمیه قم و دبیرکل سابق مجمع جهانی تقریب مذاهب اسلامی، نماینده سابق مقام معظم رهبری در انگلستان و نماینده استان مرکزی در مجلس خبرگان رهبری. در سال ۱۳۳۴ش در نجف اشرف متولد شد. پدرش شیخ حبیبالله اراکی از فقها و اساتید حوزه علمیه نجف و مادرش دختر آیتالله صفرعلی اراکی بود. قرآن، گلستان سعدی و کتابهای درس ابتدایی را نزد پدر و مادر فراگرفت و برای آموزش کامل زبان عربی به مدرسه «منتدی النشر» آیتالله مظفر رفت. حدود سال ۱۳۴۸ تحصیلات حوزوی را در نجف آغاز کرد. مقدمات و بخشی از سطوح را نزد پدر خواند و بخش دیگر را نزد آیات سید کاظم حائری، سید محمود هاشمی شاهرودی، مرتضوی و شیخ محمدتقی جواهری به پایان رساند. در تفسیر از محضر سید محمدباقر حکیم، محمدهادی معرفت و حاج آقا مصطفی خمینی و در فلسفه و عرفان از محضر شیخ عباس قوچانی بهره برد. پس از پایان سطح، در خارج فقه از آیتالله خویی و شهید سید محمدباقر صدر استفاده کرد. در آغاز سال ۱۳۵۴ به دلیل تعقیب از سوی رژیم بعثی صدام به ایران آمد و در درس خارج فقه میرزا کاظم تبریزی شرکت کرد. یک دوره خارج اصول از آیتالله وحید خراسانی و یک دوره نیز از آیتالله حائری بهره برد. در فلسفه بخشی از اسفار را نزد آیتالله جوادی آملی و بخشی را نزد شهید مطهری و نهایة الحکمة را نزد آیتالله مصباح یزدی و فلسفه غرب را نزد شهید بهشتی فراگرفت. از سال ۱۳۴۹ تدریس را آغاز کرد و در مدارس حقانی، گلپایگانی، رضویه، شهیدین، باقرالعلوم(ع) و الهادی به تدریس لمعه، رسائل، مکاسب، کفایه، فلسفه و تفسیر پرداخت. در سال ۱۳۵۸ حوزه علمیه خرمشهر را تأسیس کرد که با شروع جنگ متوقف شد. در سال ۱۳۶۵ حوزه علمیه دزفول را راهاندازی نمود. در سال ۱۳۶۶ مجمع الفکر الاسلامی را تأسیس کرد و در سال ۱۳۷۳ کنگره شیخ انصاری را برپا نمود. از سال ۱۳۷۴ تا ۱۳۸۳ در لندن به عنوان نماینده مقام معظم رهبری حضور داشت و مؤسساتی مانند مرکز اسلامی انگلیس، کالج اسلامی لندن و آکادمی اسلامی را تأسیس کرد. در سال ۱۳۷۶ دانشکده اصول دین دزفول را بنیان نهاد. از آثار او میتوان به «نظرية الحکم في الإسلام»، «الولاية الإلهية و ولاية الفقيه»، «مقالات الأصول»، «اصول فقه نوین»، «فقه نظام اقتصادی اسلام»، «بیداری اسلامی معاصر»، «صلح الحسن(ع) و ثورة الحسین(ع)»، «مبانی جهانبینی اسلامی»، «نظرية النص علی الإمامة»، «درآمدی بر عرفان اسلامی» و «کتاب القضاء» اشاره کرد.
ولادت
در سال 1334ش در شهر نجف اشرف به دنيا آمد. پدرش شيخ حبيبالله اراكى از فقها و اساتيد بنام حوزه علميه نجف بود و مادرش دختر آيتالله صفرعلى اراكى از فقيهان حوزه علميه نجف بودند.
تحصیلات
وى قرآن، گلستان سعدى و كتابهاى درسى دوره ابتدايى تا سال سوم را نزد پدر، مادر و خواهر بزرگترش فراگرفت و سپس به منظور آموختن كامل زبان عربى و آموزش تحصيلات ابتدايى، به مدرسه «منتدى النشر» آيتالله مظفر رفت.
در حدود سال 1348 تحصيلات حوزوى خود را در حوزه مقدسه نجف اشرف آغاز كرد. مقدمات و قسمتى از سطوح را نزد پدرشان خواندند. قسمتى ديگر از سطوح را نزد آيات: خاتم يزدى، سيد كاظم حائرى، سيد محمود هاشمى شاهرودى، مرتضوى، روشنى، رضوانى و شيخ محمدتقى جواهرى به پايان رساند. در تفسير از محضر آيات: سيد محمدباقرحكيم، محمد هادى معرفت و حاج آقا مصطفى خمينى استفاده برد. در فلسفه و عرفان از محضر آيتالله شيخ عباس قوچانى استفاده كرد. پس از پايان دوره سطح در خارج فقه از آيتالله خويى و نيز از خارج فقه و اصول مرحوم آيتالله شهيد سيد محمدباقرصدر استفاده كرد.
در آغاز سال 1354 پس از تحت تعقيب قرار گرفتن از سوى رژيم بعثى صدام به ايران آمد و از همان آغاز در درس خارج فقه مرحوم آيتالله ميرزا كاظم تبريزى شركت كرد و حدود 4 سال از فقه ايشان بهره برد (كتاب الطهارة).
قريب يك دوره خارج اصول از محضر آيتالله وحيد خراسانى استفاده كرد و قريب يك دوره خارج اصول نيز از محضر آيتالله حائرى بهره بردم. در خارج فقه نيز صلاة، مكاسب محرمة، احياء ميراث را از محضر آيتالله وحيد خراسانى، كتاب الاجارة، كتاب الخمس، فقه العقود، كتاب القضاء، اجتهاد و تقليد و حكومت اسلامى، را از محضر آيتالله سيد كاظم حائرى فراگرفت. در فلسفه، بخشى از اسفار را از محضر آيتالله جوادى آملى و بخشى ديگر را از محضر آيتالله شهيد مطهرى بهره برد. نهاية الحكمة را خدمت استاد آيتالله مصباح يزدى گذراند و از محضر ايشان بهرههاى فراوان جست. در فلسفه غرب از محضر آيتالله شهيد بهشتى استفاده كرد. در مجموع از 1348 تا سال 1374 از محضر اساتيد در فنون مختلف بهره برد.
در تمام اين مدت از آغاز آنچه مىخواند، تدريس مىكرد. از سال 1349 تدريس مقدمات را آغاز نمود. از سال 1351 به تدريس لمعه و سپس رسائل، مكاسب و كفايه پرداخت و در كنار تدريس فقه و اصول، سالها به تدريس فلسفه و تفسير نيز اشتغال داشت. از ابتداى حضور در حوزه قم در مدارس: حقانى، آيتالله گلپايگانى، رضويه و سپس در مدارس شهيدين، باقرالعلوم(ع)، الهادى و غير آنها تدريس كرد. سال 1358 حوزه علميهاى در خرمشهر تأسیس كرد كه با شروع جنگ متوقف شد. از سال 1360 در حوزه علميه امام خمينى(ره) تدريس كرد. در سال 1365 كه به دزفول رفت در حوزه آنجا تدريس كرد و حوزه دزفول را راهاندازى نمود.
در حوزه قم به طور آزاد موارد متعددى نظير لمعه، رسائل، مكاسب، كفايه، اشارات شيخ، شرح منظومه، شرح تجريد، خارج فقه و اصول، تفسير و حديث تدريس كرد و هماكنون به تدريس خارج فقه و اصول و نيز تفسير و حديث اشتغال دارد.
در سال 1366مجمع الفكر الاسلامى را تأسیس كرد و در سال 1373 كنگره شيخ انصارى را برپا نمود و به عنوان دبير كلى آن فعاليت مىكرد و از سال 1374 تا سال 1383 در لندن به سمت نمايندگى مقام معظم رهبرى حضور داشت كه در آنجا مؤسسات زيادى تأسیس نمود. از جمله: مركز اسلامى انگليس، كالج اسلامى لندن، اكسفورد و اكادمى كه بعد به دانشگاه آزاد اسلامى واگذار شد و هماكنون به عنوان Azad univercity فعاليت مىكند، مؤسسه بوك اكسترا و... در سال 1376 دانشكده اصول دين دزفول را تأسیس كرد كه هماكنون مشغول فعاليت است.
آثار
- الولاية الالهية و الولاية الفقيه
- بيدارى اسلامى معاصر
- حوا و حول الامامة
- درآمدى بر عرفان اسلامى
- صلح الحسن(ع) و ثورة الحسين(ع)
- مبانى جهان بينى اسلامى
- مبانى نظرى حكومت دينى
- نظرية الحكم فى الاسلام
- نگاهى به امامت و ولايت از ديدگاه قرآن
منابع مقاله
وابستهها
الولاية الإلهية و ولاية الفقيه
ثبوت الهلال في الأماكن المتباعدة
نظرية النص علي الإمامة في القرآن الکريم
آزادی و علیت در فلسفه اسلامی معاصر و فلسفه مغرب زمین
سنن تطور الإجتماعي في القرآن الکریم
سنن القیادة الإلهیة في التاریخ
ملکیة المعادن في الفقه الإسلامي
اصول عرفان ناب اسلامی در معارف سجادی علیهالسلام
گفتمان بیداری اسلامی، مجموعه گفتگوها با حضرت آیتالله اراکی دامت برکاته