آقاجمال خوانساری، محمد بن حسین: تفاوت میان نسخه‌ها

'''محمد بن حسین بن محمد خوانساری ''' (متوفای ۱۱۲۵ق)، مشهور به آقاجمال خوانساری، از علمای طراز اول و مدرسان برجسته قرن دوازدهم هجری در اصفهان و عهده‌دار ریاست حوزه تدریس آن سامان بود. وی در اصفهان در خانواده‌ای علمی دیده به جهان گشود و در حوزه علمیه اصفهان نزد پدرش آقاحسین محقق خوانساری، دایی‌اش ملا محمدباقر محقق سبزواری (صاحب ذخیرة المعاد) و ملا محمدتقی مجلسی به تحصیل پرداخت و سپس در همان حوزه به تدریس معقول و منقول اشتغال ورزید. آقاجمال خوانساری محدث، اصولی، حکیم، متکلم و فقیه امامی بود و از ملا محمدتقی مجلسی اجازه نقل حدیث دریافت کرد. شیخ یوسف بحرانی (صاحب حدائق) او را از مشایخ خود در نقل حدیث برشمرده است. وی عالمی نکته‌سنج، ظریف‌طبع و بسیار پرکار بود و خوانساری صاحب «روضات الجنات» او را بسیار ستوده است. نفوذ او در مردم به‌گونه‌ای بود که پادشاهان صفوی معاصرش به او ابراز ارادت می‌کردند و با عطایای خود او را می‌نواختند. او از کمک به مردم دریغ نمی‌کرد و مورد مراجعه خاص و عام بود. مشهور است که وی کتاب «کلثوم‌ننه» یا «عقائد النساء» را که در آن رسوم و پندارهای معمول میان زنان آن روزگار ایران را به نقد کشیده، تألیف کرده است. از دیگر آثار متعدد او می‌توان به «التعلیقات علی شرح اللمعة الدمشقیة»، «شرح احادیث طینت»، «اصول الدین»، «اعتقادات»، «تاج التراجم» (موائد الرحمن)، ترجمه «الفصول المختارة من العیون و المحاسن»، ترجمه «مفتاح الفلاح»، حاشیه بر حاشیه شرح جدید تجرید، حاشیه بر شرح لمعه، «حاشیة علی شرح المختصر»، «حاشیة علی الشفاء»، ترجمه شرح «غرر الحکم»، رساله‌ای در جبر و اختیار، «رسالة في صلوة الجمعة»، «رسالة في الطینة»، رساله‌ای در نیت و «منشآت» اشاره کرد. از شاگردان او می‌توان به آقامحمد اکمل اصفهانی و ملا رفیع مشهدی اشاره کرد. وی سرانجام در تاریخ ۱۱۲۵ق درگذشت و در آرامگاه پدرش که به‌وسیله شاه سلیمان صفوی در تخت فولاد اصفهان ساخته شده بود، به خاک سپرده شد.