میبدی، احمد بن محمد: تفاوت میان نسخه‌ها

    از ویکی‌نور
    بدون خلاصۀ ویرایش
    بدون خلاصۀ ویرایش
     
    (۳ نسخهٔ میانیِ ایجادشده توسط همین کاربر نشان داده نشد)
    خط ۱: خط ۱:
    {{جعبه اطلاعات زندگی‌نامه
    {{جعبه اطلاعات زندگی‌نامه
    | عنوان = میبدی، احمد بن محمد
    | عنوان = احمد بن محمد میبدی
    | تصویر = NUR08300.jpg
    | تصویر = NUR08300.jpg
    | اندازه تصویر =
    | اندازه تصویر =
    | توضیح تصویر =
    | توضیح تصویر =
    | نام کامل =احمد بن محمد میبدی'
    | نام کامل = رشیدالدین ابی‌الفضل احمد بن ابی‌سعید بن احمد بن مهریزد میبدی
    | نام‌های دیگر =
    | نام‌های دیگر =
    | لقب =
    | لقب = رشیدالدین
    | تخلص =
    | تخلص =
    | نسب =
    | نسب =
    | نام پدر =احمد
    | نام پدر = احمد (ابوسعید)
    | ولادت =نیمه دوم قرن پنجم هجرى
    | ولادت = نیمه دوم قرن پنجم هجری
    | محل تولد =میبد
    | محل تولد = میبد
    | کشور تولد =
    | کشور تولد = ایران
    | محل زندگی =
    | محل زندگی = میبد
    | رحلت =530ق
    | رحلت = حدود ۵۳۰ قمری
    | شهادت =
    | شهادت =
    | مدفن =
    | مدفن =
    خط ۲۱: خط ۲۱:
    | فرزندان =
    | فرزندان =
    | خویشاوندان =
    | خویشاوندان =
    | دین =
    | دین = اسلام
    | مذهب =شافعی
    | مذهب = شافعی (با تمایلات به خاندان علی(ع))
    | پیشه =نویسنده، مفسر
    | پیشه = نویسنده، مفسر قرآن، واعظ
    | درجه علمی =
    | دانشگاه =
    | حوزه =
    | علایق پژوهشی = تفسیر قرآن، عرفان، وعظ
    | منصب =
    | منصب =
    | پس از =
    | پس از =
    | پیش از =
    | پیش از =
    | اساتید =
    | اساتید = متأثر از [[انصاری، عبدالله بن محمد|خواجه عبدالله انصاری]]
    | مشایخ =
    | مشایخ =
    | معاصرین =
    | معاصرین =
    | شاگردان =
    | شاگردان =
    | اجازه اجتهاد از =
    | اجازه اجتهاد از =
    | درجه علمی =
    | آثار = {{فهرست جعبه عمودی | [[كشف الأسرار و عدة الأبرار]] | [[خلاصه تفسیر ادبی و عرفانی قرآن مجید بفارسی از کشف الاسرار ده جلدی]] | [[قرآن کريم (ترجمه میبدی)]]}}
    | دانشگاه =
    | حوزه =
    | علایق پژوهشی =
    | سبک نوشتاری =
    | سبک نوشتاری =
    | آثار =[[كشف الأسرار و عدة الأبرار (معروف به تفسیر خواجه عبدالله انصاری)]]
    [[خلاصه تفسیر ادبی و عرفانی قرآن مجید بفارسی از کشف الاسرار ده جلدی]]
    | وبگاه =
    | وبگاه =
    | امضا =
    | امضا =
    خط ۴۵: خط ۴۳:
    }}
    }}
    {{کاربردهای دیگر|میبدی (ابهام زدایی)}}
    {{کاربردهای دیگر|میبدی (ابهام زدایی)}}
    '''احمد بن محمد میبدی''' (متوفای 530ق)، نویسنده، مفسر،  مؤلف کتاب ارزشمند «[[كشف الأسرار و عدة الأبرار]]»، از نویسندگان قرن ششم هجری است که از زندگانی وی اطلاع چندانی در دست نیست.
    '''احمد بن محمد میبدی''' (متوفای ۵۳۰ق)، نویسنده، مفسر قرآن و واعظ نامدار قرن ششم هجری و مؤلف کتاب ارزشمند «[[كشف الأسرار و عدة الأبرار]]» است. از زندگی او اطلاعات چندانی در دست نیست، جز اینکه از میبد برخاسته و در اوایل سال ۵۲۰ق (در سنی بیش از چهل سال) تألیف تفسیر عظیم خود را آغاز کرده است. وی در فروع دین پیرو مذهب شافعی بود و در اصول دین بر مذاق اصحاب حدیث می‌رفت، اما در عین حال تمایلاتی به خاندان علی(ع) داشت. میبدی به‌شدت تحت تأثیر خواجه عبدالله انصاری بود و تفسیر خود را با الهام از کتاب او و به‌منظور شرح و بسط آن نگاشت. او که خود واعظ و مجلس‌گو بود، در تفسیرش حقایق تفسیری و لطایف وعظی را گرد آورد. کشف‌الاسرار از مهم‌ترین و مفصل‌ترین تفاسیر عرفانی قرآن به زبان فارسی است که در سه سطح (ترجمه، تفسیر ساده و تفسیر عرفانی) سامان یافته و منبعی ارزشمند برای شناخت فرهنگ و باورهای عصر خود محسوب می‌شود.


    ==نام و نسب==
    ==نام و نسب==
    خط ۵۶: خط ۵۴:


    ==مذهب و مسلک میبدی==
    ==مذهب و مسلک میبدی==
    ابوالفضل میبدی مسلمان عقیده‌مندی است که در فروع پیرو شافعی بوده و این جهت از نظر فکرى متمایل به خاندان [[امام على(ع)|على بن ابى‌طالب(ع)]] می‌باشد (زیرا شافعى خود دوستدار على و خاندانش بوده است و در شعرى می‌گوید:
    ابوالفضل میبدی مسلمان عقیده‌مندی است که در فروع پیرو شافعی بوده و این جهت از نظر فکرى متمایل به خاندان [[امام على(ع)|على بن ابى‌طالب(ع)]] می‌باشد (زیرا شافعى خود دوستدار على و خاندانش بوده است) و در شعرى می‌گوید:


    {{شعر}}
    {{شعر}}
    خط ۷۲: خط ۷۰:
    بر آنچه درباره او گفته‌اند و نوشته‌اند، این نکته را هم باید افزود که میبدی از واعظان و مجلس‌گویان عصر خود بوده است.
    بر آنچه درباره او گفته‌اند و نوشته‌اند، این نکته را هم باید افزود که میبدی از واعظان و مجلس‌گویان عصر خود بوده است.


    میبدی در راه خود پیرو پیر هرات و پیشرو نجم دایه رازی است و این هر سه اهل زهد و تعصبند و رندی و آزادگی و آزاداندیشی و تسامح [[ابوسعید ابوالخیر|بوسعید ابوالخیر]] و [[مولوی، جلال‌الدین محمد|مولوی]] و [[حافظ، شمس‌الدین محمد|حافظ]] را ندارند<ref>ر.ک: ریاحی، محمدامین، ص11-12</ref>‏.
    میبدی در راه خود پیرو [[انصاری، عبدالله بن محمد|پیر هرات]] و پیشرو [[نجم رازی، عبدالله بن محمد|نجم دایه رازی]] است و این هر سه اهل زهد و تعصبند و رندی و آزادگی و آزاداندیشی و تسامح [[ابوسعید ابوالخیر|بوسعید ابوالخیر]] و [[مولوی، جلال‌الدین محمد|مولوی]] و [[حافظ، شمس‌الدین محمد|حافظ]] را ندارند<ref>ر.ک: ریاحی، محمدامین، ص11-12</ref>‏.


    ==آثار==
    ==آثار==
    خط ۹۱: خط ۸۹:


    [[خلاصه تفسیر ادبی و عرفانی قرآن مجید بفارسی از کشف الاسرار ده جلدی]]
    [[خلاصه تفسیر ادبی و عرفانی قرآن مجید بفارسی از کشف الاسرار ده جلدی]]
    [[قرآن کريم (ترجمه میبدی)]]


    [[داستانهای تفسير کشف الأسرار]]
    [[داستانهای تفسير کشف الأسرار]]
    خط ۹۹: خط ۹۹:


    [[ترجمه و تفسیر عرفانی قرآن کریم]]
    [[ترجمه و تفسیر عرفانی قرآن کریم]]
    [[قرآن کريم (ترجمه میبدی)]]
    [[خلاصه تفسیر ادبی و عرفانی قرآن مجید بفارسی از کشف الاسرار ده جلدی]]


    [[هرمنوتیک صوفیانه]]
    [[هرمنوتیک صوفیانه]]

    نسخهٔ کنونی تا ‏۱۵ فوریهٔ ۲۰۲۶، ساعت ۱۹:۴۳

    احمد بن محمد میبدی
    NUR08300.jpg
    نام کاملرشیدالدین ابی‌الفضل احمد بن ابی‌سعید بن احمد بن مهریزد میبدی
    لقبرشیدالدین
    نام پدراحمد (ابوسعید)
    ولادتنیمه دوم قرن پنجم هجری
    محل تولدمیبد، ایران
    محل زندگیمیبد
    رحلتحدود ۵۳۰ قمری
    دیناسلام
    مذهبشافعی (با تمایلات به خاندان علی(ع))
    پیشهنویسنده، مفسر قرآن، واعظ
    اطلاعات علمی
    علایق پژوهشیتفسیر قرآن، عرفان، وعظ
    اساتیدمتأثر از خواجه عبدالله انصاری
    برخی آثار

    احمد بن محمد میبدی (متوفای ۵۳۰ق)، نویسنده، مفسر قرآن و واعظ نامدار قرن ششم هجری و مؤلف کتاب ارزشمند «كشف الأسرار و عدة الأبرار» است. از زندگی او اطلاعات چندانی در دست نیست، جز اینکه از میبد برخاسته و در اوایل سال ۵۲۰ق (در سنی بیش از چهل سال) تألیف تفسیر عظیم خود را آغاز کرده است. وی در فروع دین پیرو مذهب شافعی بود و در اصول دین بر مذاق اصحاب حدیث می‌رفت، اما در عین حال تمایلاتی به خاندان علی(ع) داشت. میبدی به‌شدت تحت تأثیر خواجه عبدالله انصاری بود و تفسیر خود را با الهام از کتاب او و به‌منظور شرح و بسط آن نگاشت. او که خود واعظ و مجلس‌گو بود، در تفسیرش حقایق تفسیری و لطایف وعظی را گرد آورد. کشف‌الاسرار از مهم‌ترین و مفصل‌ترین تفاسیر عرفانی قرآن به زبان فارسی است که در سه سطح (ترجمه، تفسیر ساده و تفسیر عرفانی) سامان یافته و منبعی ارزشمند برای شناخت فرهنگ و باورهای عصر خود محسوب می‌شود.

    نام و نسب

    محمدامین ریاحی، نام و نسب میبدی را «رشیدالدین ابی‌الفضل احمد بن ابی‌سعید بن احمد بن مهریزد میبدی»، علی‌اصغر حکمت «رشیدالدین ابی‌الفضل بن ابی‌سعید احمد بن محمد بن محمود المیبدی» و محمدمهدی رکنی «ابی‌الفضل احمد بن ابی‌سعد بن احمد بن مهریزد المیبدی» ذکر کرده است[۱]‏.

    زندگی‌نامه

    از میبدی اطلاع کافی در دست نیست. همین‌قدر می‌دانیم که او از میبد بوده است. آقای ایرج افشار احتمال داده که پدر او جمال‌الاسلام ابی‌سعید بن احمد مهریزد است که از صلحا و عباد بوده و به سال 480ق، درگذشته و نیز سنگ قبر برادرش موفق‌الدین ابی‌جعفر بن ابی‌سعد بن احمد بن مهریزد درگذشته 570 را در میبد یافته است.

    مؤلف در آغاز «كشف الأسرار» می‌گوید که وقتی تفسیر خواجه عبدالله انصاری را خوانده و آن را در غایت ایجاز یافته، در اوایل سال 520ق، تألیف کتاب خود را آغاز کرده، با این نیت که کتاب مفصلی فراهم نماید که در آن حقایق تفسیر و لطایف تذکیر جمع گردد و در این هنگام (به قرینه مرگ پدرش در 480)، او بیش از چهل سال داشته است[۲]‏.

    مذهب و مسلک میبدی

    ابوالفضل میبدی مسلمان عقیده‌مندی است که در فروع پیرو شافعی بوده و این جهت از نظر فکرى متمایل به خاندان على بن ابى‌طالب(ع) می‌باشد (زیرا شافعى خود دوستدار على و خاندانش بوده است) و در شعرى می‌گوید:

    و مات الشافي و ليس يدريعلى ربه أم ربه الله
    شافعی مرد و ندانست به خدا که علی بود خداش یا که خدا

    و می‌بینیم که در جایی می‌گوید: فما من مؤمن الا و هو یحب علیا[۳]

    او در مسائل فقهی به نقل آرای شافعی عنایتی خاص دارد، اما در مباحث اصولی دین بر مذاق اصحاب حدیث می‌باشد[۴]‏.

    میبدی جامع علوم و معارف مدرسه‌ای و خانقاهی عصر خود بود و از اینکه به گفته خود تحت تأثیر کتاب خواجه عبدالله انصاری تألیف خود را آغاز کرده و در آن بسیاری از گفته‌های او را آورده، بر‌می‌آید که از پیروان و معتقدان پیر هرات بوده است.

    بر آنچه درباره او گفته‌اند و نوشته‌اند، این نکته را هم باید افزود که میبدی از واعظان و مجلس‌گویان عصر خود بوده است.

    میبدی در راه خود پیرو پیر هرات و پیشرو نجم دایه رازی است و این هر سه اهل زهد و تعصبند و رندی و آزادگی و آزاداندیشی و تسامح بوسعید ابوالخیر و مولوی و حافظ را ندارند[۵]‏.

    آثار

    كشف الأسرار و عدة الأبرار.

    پانویس

    1. ر.ک: ریاحی، محمدامین، ص10-11؛ حکمت، علی‌اصغر، صفحه الف؛ رکنی، محمدمهدی، ص30
    2. ر.ک: ریاحی، محمدامین، ص10-11
    3. کشف الاسرار ج۶/ ۸۴
    4. ر.ک: رکنی، محمدمهدی، ص32
    5. ر.ک: ریاحی، محمدامین، ص11-12

    منابع مقاله

    1. ریاحی، محمدامین، مقدمه «بگشای راز عشق: گزیده كشف الأسرار میبدی»، تهران، انتشارات سخن، چاپ دوم، زمستان 1375.
    2. حکمت، علی‌اصغر، مقدمه «كشف الأسرار و عدة الأبرار»، جلد اول، تهران، انتشارات امیرکبیر، چاپ پنجم، 1371.
    3. رکنی، محمدمهدی، «لطایفی از قرآن: برگزیده از كشف الأسرار و عدة الأبرار»، مشهد، انتشارات آستان قدس رضوی، چاپ سیزدهم، 1386.
    4. میبدى، احمد بن محمد، داستانهاى تفسیر کشف الاسرار، پیشگفتار گردآورنده (مهدى شمس‌الدین)، تهران، انتشارات امیرکبیر، چاپ چهارم، 1388.

    وابسته‌ها