معجم المصطلحات السياسية في تراث الفقهاء

    از ویکی‌نور
    (تفاوت) → نسخهٔ قدیمی‌تر | نمایش نسخهٔ فعلی (تفاوت) | نسخهٔ جدیدتر ← (تفاوت)
    معجم المصطلحات السیاسیة في تراث الفقهاء
    معجم المصطلحات السياسية في تراث الفقهاء
    پدیدآورانصلاحات، سامی محمد (نویسنده)
    ناشرمکتبة الشروق الدولية
    مکان نشرقاهره - مصر
    سال نشر1385 ش
    چاپ1
    شابک977-09-1359-6
    موضوعاسلام و سیاست - اصطلاح‏‌ها و تعبیرها

    زبان عربی - اصطلاح‌ها و تعبیرها

    علوم سیاسی (فقه) - اصطلاح‏‌ها و تعبیرها
    زبانعربی
    تعداد جلد1
    کد کنگره
    ‏BP‎‏ ‎‏230‎‏ ‎‏/‎‏ص‎‏8‎‏م‎‏6‎‏
    نورلایبمطالعه و دانلود pdf

    معجم المصطلحات السیاسیة في تراث الفقهاء، اثر سامى محمد صلاحات، فرهنگ لغات و اصطلاحاتى است كه فقها در علوم شرعيه استفاده نموده و جنبه و بار سياسى داشته و در علوم سياسى جديد، كاربرد دارند.

    اين معجم، فرهنگ لغات عربى به عربى بوده و در دوران معاصر نوشته شده است.

    كتاب به انگيزه استفاده و بهره بردن محققین و متخصصين در علوم سياسى، نگارش يافته است[۱]

    ساختار

    كتاب با دو مقدمه از مؤسسه جهانى فكر اسلامى و نویسنده آغاز و مطالب دربردارنده بيش از دويست اصطلاح فقهى است كه به شيوه استقرايى گردآورى شده و به ترتيب حروف الفبا، سامان يافته است.

    گزارش محتوا

    در مقدمه مؤسسه جهانى، ضمن بيان اهميت معجم‌نگارى، به شيوه كار نویسنده، اشاره شده[۲]و در مقدمه نویسنده، برخى خصوصيات و ويژگى‌هاى كتاب، بيان گرديده است[۳]

    مى‌توان اقدامات نویسنده در تدوين اثر حاضر را كه بيانگر محتواى مطالب مى‌باشد، در امور زير خلاصه نمود:

    1. ضبط لغوى اصطلاحات و اشاره به ريشه لغوى و اشتقاقات آن‌ها؛
    2. ذكر و اشاره به مواردى كه آن اصطلاح، در قرآن و سنت به كار رفته است؛
    3. اشاره به مواضعى كه آن اصطلاح، در كتب فقهاى گذشته، به كار رفته است؛
    4. اشاره به مهم‌ترين قضايا و امورى كه آن اصطلاح، متعلق به آن مى‌باشد[۴]

    البته بايد به اين نكته اشاره نمود كه خواننده هنگام مطالعه كتاب، درخواهد يافت كه شيوه‌هاى مذكور، در تمامى موارد، به‌طور كامل، رعايت نشده‌اند؛ زيرا چنين امرى، محتاج احاطه كامل به فروع مختلف علوم و دقايق ظريفى است كه نویسنده در پى آن نبوده و چنين موضوعى، احتياج به گروهى از محققین و متخصصين علوم مختلف دارد[۵]

    از جمله ويژگى‌ها و خصوصيات كتاب آن است كه نویسنده پيش از توضيح و تبيين معناى اصطلاحات، به معادل لاتين آن اصطلاح نيز اشاره نموده است.

    اهميت اثر حاضر، زمانى بيشتر مشخص مى‌گردد كه به اين نكته توجه نمود كه برخى از اصطلاحات شرعى كه جنبه سياسى داشته و در سياست كاربرد دارند، در بعضى از منابع و مصادر جديد، در غير از معناى مورد نظر آن در زمانه خويش، استفاده مى‌شوند؛ به‌عنوان مثال، «ظل الله في الأرض» (سايه خدا بر زمين)، از ديدگاه فقها، وصف حاكم، از جهت توجه او به حال رعيت و مراعات احوال ايشان و متخلق بودن او به اخلاق الهى در عطوفت و مهربانى بر مردم است، چنان‌كه خداوند نيز با بندگان خويش، به ديده شفقت، عطوفت و مهربانى مى‌نگرد؛ درحالى‌كه برخى از معاصرين، مفهومى اروپايى و مطابق با كليساهاى قرون وسطى از آن اتخاذ نموده‌اند؛ يعنى حاكم، به‌نيابت از خداوند كه مالك عالم آخرت است، مالك عالم دنياست، لذا در حكومت نمودن بر مردم از حقى قدسى برخوردار است. اين امر، در ساير اصطلاحات از جمله: سياست، استبداد، خليفه، دولت، آزادى، تقيه و... نيز اتفاق افتاده است[۶]

    وضعيت كتاب

    فهرست منابع و مصادر مورد استفاده نویسنده، در انتهاى كتاب آمده است.

    در پاورقى‌ها علاوه بر ذكر منابع، به توضيح برخى از مطالب متن نيز پرداخته شده است[۷]

    پانويس

    1. مقدمه نویسنده، ص12
    2. مقدمه، ص7-9
    3. همان، ص11-13
    4. مقدمه مؤسسه جهانى، ص8
    5. ر.ک: همان
    6. ر.ک: مقدمه نویسنده، ص12
    7. ر.ک: پاورقى، ص35

    منابع مقاله

    مقدمه و متن كتاب.

    وابسته‌ها