شوشتری، سید نورالله بن شریف‌الدین: تفاوت میان نسخه‌ها

    از ویکی‌نور
    جز (جایگزینی متن - '</div> '''' به '</div> '''')
    بدون خلاصۀ ویرایش
     
    (۳۹ نسخهٔ میانی ویرایش شده توسط ۶ کاربر نشان داده نشد)
    خط ۱: خط ۱:
    <div class="wikiInfo">
    {{جعبه اطلاعات زندگی‌نامه
    [[پرونده:NUR00234.jpg|بندانگشتی|مرقد سید نورالله شوشترى در هندوستان ]]
    | عنوان = قاضی نورالله شوشتری
    {| class="wikitable aboutAuthorTable" style="text-align:Right" |+ |
    | تصویر = NUR00234.jpg
    |-
    | اندازه تصویر =
    ! نام!! data-type="authorName" |شوشتری، نورالله بن شریف‌ الدین
    | توضیح تصویر = مرقد سید نورالله شوشتری در هندوستان
    |-
    | نام کامل = قاضی سید نورالله بن شریف‌الدین شوشتری
    |نام های دیگر
    | نام‌های دیگر = شهید ثالث، قاضی نورالله شوشتری
    | data-type="authorOtherNames" | ام‍ی‍ر س‍ی‍د ع‍ل‍ی‌ ش‍وش‍ت‍ری‌
    | لقب = شهید ثالث
     
    | تخلص =
    ت‍س‍ت‍ری‌، ن‍ورال‍ل‍ه‌ ب‍ن‌ ش‍ری‍ف ‌ال‍دی‍ن‌
    | نسب =
     
    | نام پدر = شریف‌الدین
    ش‍وش‍ت‍ری‌، ض‍ی‍اءال‍دی‍ن‌ ن‍ورال‍ل‍ه‌
    | ولادت = ۹۵۶ قمری
     
    | محل تولد = شوشتر
    ش‍وش‍ت‍ری‌، ق‍اض‍ی‌ ن‍ور ال‍ل‍ه
    | کشور تولد = ایران
     
    | محل زندگی = شوشتر، مشهد، هندوستان
    ش‍وش‍ت‍ری‌، ن‍ورال‍ل‍ه‌ ب‍ن‌ ش‍رف‌ال‍دی‍ن‌
    | شهادت = ۱۰۱۹ قمری
     
    | مدفن = اکبرآباد، هندوستان
    ش‍ه‍ی‍د ث‍ال‍ث‌، ق‍اض‍ی‌ ن‍ور ال‍ل‍ه
    | طول عمر = ۶۳ سال
     
    | نام همسر =
    ق‍اض‍ی‌ ن‍ورال‍ل‍ه‌ ش‍وش‍ت‍ری‌
    | فرزندان = پنج پسر (همگی از اهل علم)
     
    | خویشاوندان =
    ن‍ورال‍ل‍ه‌ ش‍وش‍ت‍ری‌
    | دین = اسلام
     
    | مذهب = شیعه
    Qazi Nurullah Shustari
    | پیشه = فقیه، اصولی، متکلم، محدث، رجالی، شاعر، قاضی
    |-
    | درجه علمی =
    |نام پدر
    | دانشگاه =
    | data-type="authorfatherName" |ش‍ری‍ف‌ال‍دی‍ن‌
    | حوزه = حوزه علمیه مشهد
    |-
    | علایق پژوهشی = فقه، اصول، کلام، تفسیر، مناظره، عرفان، شعر
    |متولد
    | منصب = قاضی در دربار اکبرشاه و جهانگیرشاه
    | data-type="authorbirthDate" |956ق
    | پس از =
    |-
    | پیش از =
    |محل تولد
    | اساتید = {{فهرست جعبه عمودی | [[عبدالواحد شوشتری]]}}
    | data-type="authorBirthPlace" |شوشتر
    | مشایخ =
    |-
    | معاصرین = اکبرشاه گورکانی، جهانگیرشاه
    |شهادت
    | شاگردان = پنج پسرش (همگی عالم دینی)
    | data-type="authorDeathDate" |1019 ق
    | اجازه اجتهاد از =
    |-
    | آثار = {{فهرست جعبه عمودی | [[إحقاق الحق و إزهاق الباطل]] | [[مجالس المؤمنين]] | [[الصوارم المُهرقة في نقد الصواعق المُحرقة]] | [[مصائب النواصب فی الرّد علی نواقض الروافض]] | [[كشف العوار في تفسير آية الغار]] | [[نهاية الإقدام في وجوب المسح علی الأقدام]] | [[شرح دعای صباح حضرت امیر مؤمنان علی بن ابی‌طالب(ع)]] | [[الشهب الثاقبة]]}}
    |اساتید
    | سبک نوشتاری =
    | data-type="authorTeachers" |
    | وبگاه =
    |-
    | امضا =
    |برخی آثار
    | کد مؤلف = AUTHORCODE00234AUTHORCODE
    | data-type="authorWritings" |[[الصوارم المُهرقة في نقد الصواعق المُحرقة]]  
    }}
    |- class="articleCode"
    {{کاربردهای دیگر|شهید ثالث (ابهام‌زدایی)}}
    |کد مؤلف
    {{کاربردهای دیگر|شوشتری (ابهام‌زدایی)}}
    | data-type="authorCode" |AUTHORCODE234AUTHORCODE
    '''قاضی سید نورالله بن شریف‌الدین شوشتری''' (۹۵۶-۱۰۱۹ق)، معروف به قاضی نورالله شوشتری و ملقب به شهید ثالث، فقیه اصولی، متکلم، محدث رجالی و شاعر و عالم شیعه در عهد صفویه بود. وی در سال ۹۵۶ق در شهر شوشتر در خاندانی روحانی و صاحب نفوذ دینی متولد شد. پدرش سید شریف از علماى بزرگ اسلام و جدش سید نورالله نیز از علماى شیعه بودند. برادران و عموی وی نیز از عالمان وارسته دین بودند. قاضی نورالله پس از طی مراحل ابتدایی تعلیم و تربیت، برای کسب معارف و علوم عقلی و نقلی عازم خراسان شد و سال‌ها در کنار مرقد [[امام رضا علیه‌السلام|امام رضا(ع)]] به کسب فیض پرداخت و از خرمن دانش اساتید آن دیار، به ویژه ملا عبدالواحد شوشتری بهره برد. پس از اتمام تحصیلات به هندوستان سفر کرد و آوازه‌اش به تمام نقاط رسید. او اولین عالمی بود که در هند اظهار تشیع کرد و با علمای مخالف جلسات مناظره تشکیل داد. سلطان اکبرشاه از او دعوت کرد و با پذیرش شرط قاضی مبنی بر عمل به اجتهاد خود در امر قضاوت، منصب قضاوت را به او سپرد. پس از مرگ اکبرشاه، فرزندش جهانگیرشاه نیز او را بر مسند قضاوت ابقاء کرد. اما حسودان و علمای درباری دائماً از سید نزد حاکم بدگویی می‌کردند تا اینکه جهانگیرشاه اجازه قتل او را صادر کرد و آنان با شلاق آن عالم ۶۳ ساله را به شهادت رساندند. از او تألیفات فراوانی به‌جا مانده که رقم آنها به ۹۸ عنوان می‌رسد و در علوم مختلفی از جمله فقه، اصول، تفسیر، کلام، مناظره و عرفان تألیف دارد. مهم‌ترین آثار او عبارتند از: «إحقاق الحق» در رد کتاب فضل بن روزبهان، «مجالس المؤمنین» در شرح حال علمای شیعه، «الصوارم المهرقة» در رد الصواعق المحرقة ابن حجر هیثمی، و «مصائب النواصب». وی همچنین دیوان شعری از خود به یادگار گذاشته است. پیکرش در اکبرآباد هند به خاک سپرده شد و مزارش زیارتگاه عاشقان اهل‌بیت(ع) گردید.
    |}
    </div>
    '''سيد قاضى نورالله شوشترى''' (۹۵۶ - ۱۰۱۹''' '''معروف به '''قاضی نورالله شوشتری''' یا '''شهید ثالث''' فقیه اصولی، متکلم جدلی، محدث رجالی و شاعر و عالم شیعه عهد صفویه بود. وی در هند به شهادت رسید. دو اثر مشهور او یکی کتاب [[مجالس المؤمنين|مجالس المومنین]] با موضوع سرگذشت نامه علما و دیگری [[إحقاق الحق و إزهاق الباطل|احقاق الحق]] در موضوع اثبات حقانیت شیعه است.
    ==ولادت==
    ==ولادت==


    شوشترى در سال 956 هجرى در شهر شوشتر متولد شد.
    شوشترى در سال 956 هجرى در شهر شوشتر متولد شد.
    خط ۵۴: خط ۵۰:
    ==خاندان==
    ==خاندان==


    او در خاندانى روحانى و صاحب نفوذ دینى به دنیا آمد. پدر او سید شریف از علماى بزرگ اسلام و از شاگردان [[قطیفی بحرانی، ابراهیم بن سلیمان|شیخ ابراهیم قطیفى]] بود.


    او در خاندانى روحانى و صاحب نفوذ دينى به دنيا آمد.
    جد او سید نورالله نیز از علماى شیعه و بزرگان سادات شوشتر و مورد احترام مردم بود.
     
    پدر او سيد شريف از علماى بزرگ اسلام و از شاگردان [[قطیفی بحرانی، ابراهیم بن سلیمان|شيخ ابراهيم قطيفى]] بود.


    جد او سيد نورالله نيز از علماى شيعه و بزرگان سادات شوشتر و مورد احترام مردم بود.
    برادرانش میر اسماعیل، میر قطب‌الدین و میر محسن، هر سه از شاگردان پدر خود و متبحر در علوم عقلى و نقلى بودند.


    برادرانش مير اسماعيل، مير قطب‌الدين و مير محسن، هر سه از شاگردان پدر خود و متبحر در علوم عقلى و نقلى بودند.
    عالمانى که مداومتشان بر ادعیه و مستحبات زبانزد همه بوده و در درک مطالب علمى، هر یک شهرۀ زمان خویش بوده‌اند.


    عالمانى كه مداومتشان بر ادعيه و مستحبات زبانزد همه بوده و در درك مطالب علمى، هر يك شهرۀ زمان خويش بوده‌اند.
    علاوه بر این، عموى قاضى نورالله و فرزندان او نیز از جمله عالمان وارستۀ دین بوده‌اند.
     
    علاوه بر اين، عموى قاضى نورالله و فرزندان او نيز از جمله عالمان وارستۀ دين بوده‌اند.


    ==فرزندان==
    ==فرزندان==


    قاضى نورالله داراى 5 پسر بود که همگى از اهل علم و دنباله رو پدر در کسب معارف بودند. در کتب تراجم شرح حال آنان با ذکر تألیفات و کراماتشان مفصلا بیان شده است.


    قاضى نورالله داراى 5 پسر بود كه همگى از اهل علم و دنباله رو پدر در كسب معارف بودند. در كتب تراجم شرح حال آنان با ذكر تأليفات و كراماتشان مفصلا بيان شده است.
    فرزندان قاضى نیز مانند او طبع شعرى قوى داشته و به ادبیات فارسى و عربى تسلط داشتند و این علاوه بر علوم عقلى و نقلى است که از اساتید بزرگوار خود کسب کرده بودند.
     
    فرزندان قاضى نيز مانند او طبع شعرى قوى داشته و به ادبيات فارسى و عربى تسلط داشتند و اين علاوه بر علوم عقلى و نقلى است كه از اساتيد بزرگوار خود كسب كرده بودند.
     
    ==تحصيلات==


    ==تحصیلات==


    قاضى نورالله شوشترى پس از طى مراحل ابتدايى تعليم و تربيت، هجرت را برگزيده و براى كسب معارف و علوم عقلى و نقلى عازم ديار خراسان شد و در كنار مرقد شريف ثامن‌الحجج عليه‌السلام سال‌ها از آن گوهر نورانى كسب فيض نمود و از خرمن دانش اساتيد بزرگوار آن ديار نيز خوشه‌ها چيد.
    قاضى نورالله شوشترى پس از طى مراحل ابتدایى تعلیم و تربیت، هجرت را برگزیده و براى کسب معارف و علوم عقلى و نقلى عازم دیار خراسان شد و در کنار مرقد شریف ثامن‌الحجج علیه‌السلام سال‌ها از آن گوهر نورانى کسب فیض نمود و از خرمن دانش اساتید بزرگوار آن دیار نیز خوشه‌ها چید.


    ==سفر به هندوستان==
    ==سفر به هندوستان==


    قاضى نورالله، همانگونه که خود یادآور شده، پس از اتمام تحصیلات و دانش اندوزى براى پرتو افشانى و هدایت مردم به هندوستان سفر کرد. در هندوستان آوازۀ سید به تمام نقاط رسید و طالبان حقیقت، گروه گروه به سوى او شتافتند تا از محضر آن مرد الهى کسب فیض کنند.


    قاضى نورالله، همانگونه كه خود يادآور شده، پس از اتمام تحصيلات و دانش اندوزى براى پرتو افشانى و هدايت مردم به هندوستان سفر كرد.
    ==دعوت به تشیع==
     
    در هندوستان آوازۀ سيد به تمام نقاط رسيد و طالبان حقيقت، گروه گروه به سوى او شتافتند تا از محضر آن مرد الهى كسب فيض كنند.
     
    ==دعوت به تشيع==
     


    اصحاب تراجم نقل كرده‌اند كه قاضى نورالله اولين عالمى بود كه در هند اظهار تشيع كرد و دعوت به تشيع نمود و با علماى مخالف جلسات مناظره تشكيل داد.
    اصحاب تراجم نقل کرده‌اند که قاضى نورالله اولین عالمى بود که در هند اظهار تشیع کرد و دعوت به تشیع نمود و با علماى مخالف جلسات مناظره تشکیل داد.


    ==منصب قضاوت==
    ==منصب قضاوت==




    شهرت وى آنچنان بالا گرفت كه سلطان اكبر شاه از او دعوت نمود و وقتى فضل و علم او را ديد به او پيشنهاد قضاوت كرد.
    شهرت وى آنچنان بالا گرفت که سلطان اکبر شاه از او دعوت نمود و وقتى فضل و علم او را دید به او پیشنهاد قضاوت کرد. قاضى براى قبول این منصب شرطى گذاشت و آن اینکه در امر قضاوت به فتواى هیچکس عمل نکند و به اجتهاد خودش عمل نماید.
     
    قاضى براى قبول اين منصب شرطى گذاشت و آن اينكه در امر قضاوت به فتواى هيچكس عمل نكند و به اجتهاد خودش عمل نمايد.
     
    اكبر شاه شرط قاضى را پذيرفت و بدين گونه لقب قاضى به ابتداى نام سيد نورالله شوشترى اضافه شد.


    ==اساتيد==
    اکبر شاه شرط قاضى را پذیرفت و بدین گونه لقب قاضى به ابتداى نام سید نورالله شوشترى اضافه شد.


    ==اساتید==


    متأسفانه در كتب موجود ذكرى از اساتيد قاضى نورالله به ميان نيامده و بجز مولى عبدالواحد شوشترى كه قاضى نورالله در مشهد افتخار شاگردى او را داشته، نام ديگر اساتيد او در دست نيست.
    متأسفانه در کتب موجود ذکرى از اساتید قاضى نورالله به میان نیامده و بجز مولى [[عبدالواحد شوشترى]] که قاضى نورالله در مشهد افتخار شاگردى او را داشته، نام دیگر اساتید او در دست نیست.


    ==شاگردان==
    ==شاگردان==


    از شاگردان قاضى، تنها از فرزندان او اطلاع داریم که همگى چون پدر، سرشار از عشق به علوم آل محمد صلى‌الله‌علیه‌وآله بوده و در محضر پدر به مقامات بلند علمى و معنوى رسیده‌اند؛ ولى نام دیگر شاگردان قاضى در تاریخ ثبت نشده است.


    از شاگردان قاضى، تنها از فرزندان او اطلاع داريم كه همگى چون پدر، سرشار از عشق به علوم آل محمد صلى‌الله‌عليه‌وآله بوده و در محضر پدر به مقامات بلند علمى و معنوى رسيده‌اند؛ ولى نام ديگر شاگردان قاضى در تاريخ ثبت نشده است.
    ==شهادت==


    ==تأليفات==
    عالم وارسته و عارف بزرگوار قاضى نورالله شوشترى پس از عمرى تلاش در راه احیاى مکتب اهل‌بیت علیهم‌السلام در سال 1019 هجرى به شهادت رسید.


    پیکر شریف قاضى را در اکبر آباد به خاک سپردند و از آن پس مزار عاشقان و دوستداران اهل‌بیت علیهم‌السلام گردید.


    قاضى نورالله در مدت عمر 70 ساله خود تأليفات فراوانى داشته كه رقم آنها به 98 عنوان مى‌رسد. به لحاظ جامعيت وى در علوم عقلى و نقلى و ادبيات، تأليفات او نيز بسيار متنوع است.
    کیفیت شهادت وى این گونه بود:


    او در علوم مختلف از جمله: فقه، اصول، تفسير، كلام، مناظره و عرفان تأليف دارد و ديوان شعرى نيز از او به يادگار مانده است.
    پس از مرگ سلطان اکبر شاه، فرزند او جهانگیر شاه به حکومت رسید. او قاضى نورالله را بر مسند قضاوت ابقاء کرد.


    مهمترين تأليفات او عبارتند از:
    در این میان حسودان و علماى دربارى دائما از سید نزد حاکم بدگویى می‌کردند.


    #إحقاق الحق، كه در رد كتاب «فضل بن روزبهان» نوشته است.
    پس از مدتى که کینه آنها بیشتر شد و کلمات آنان در شاه تأثیر گذاشت، جهانگیر شاه اجازۀ کشتن قاضى را به آنان داد و آنان با کمال قساوت آنقدر بر بدن نحیف این عالم شیعه و پیرمرد 70 ساله شلاق زدند تا جان به جان آفرین تسلیم کرد و به اجداد طاهرینش پیوست.
    #مجالس المؤمنين، كه شرح حال علماى شيعه است.
    #الصوارم المهرقة در رد الصواعق المحرقة ابن حجر مكى هيثمى.
    #مصائب النواصب (يا معائب النواصب) در رد كتاب نواقض الروافض است كه در رد شيعه نوشته شده بود و...


    ==شهادت==
    قاضى نورالله شوشترى در شعرى زبان حال خود را این گونه سروده است:


    {{شعر}}{{ب|''وه كاين شب هجران تو بر ما چه دراز است''|2=''گويى كه مگر صبح قيامت سحر اوست''}}{{پایان شعر}}


    عالم وارسته و عارف بزرگوار قاضى نورالله شوشترى پس از عمرى تلاش در راه احياى مكتب اهل بيت عليهم‌السلام در سال 1019 هجرى به شهادت رسيد.
    ==آثار==


    پيكر شريف قاضى را در اكبر آباد به خاک سپردند و از آن پس مزار عاشقان و دوستداران اهل بيت عليهم‌السلام گرديد.
    قاضى نورالله در مدت عمر 70 ساله خود تألیفات فراوانى داشته که رقم آنها به 98 عنوان مى‌رسد. به لحاظ جامعیت وى در علوم عقلى و نقلى و ادبیات، تألیفات او نیز بسیار متنوع است.


    كيفيت شهادت وى اين گونه بود:
    او در علوم مختلف از جمله: فقه، اصول، تفسیر، کلام، مناظره و عرفان تألیف دارد و دیوان شعرى نیز از او به یادگار مانده است.


    پس از مرگ سلطان اكبر شاه، فرزند او جهانگير شاه به حكومت رسيد. او قاضى نورالله را بر مسند قضاوت ابقاء كرد.
    مهمترین تألیفات او عبارتند از:


    در اين ميان حسودان و علماى دربارى دائما از سيد نزد حاكم بدگويى مى‌كردند.
    #إحقاق الحق، که در رد کتاب «فضل بن روزبهان» نوشته است.
    #مجالس المؤمنین، که شرح حال علماى شیعه است.
    #الصوارم المهرقة در رد الصواعق المحرقة ابن حجر مکى هیثمى.
    #مصائب النواصب (یا معائب النواصب) در رد کتاب نواقض الروافض است که در رد شیعه نوشته شده بود و...


    پس از مدتى كه كينه آنها بيشتر شد و كلمات آنان در شاه تأثير گذاشت، جهانگير شاه اجازۀ كشتن قاضى را به آنان داد و آنان با كمال قساوت آنقدر بر بدن نحيف اين عالم شيعه و پيرمرد 70 ساله شلاق زدند تا جان به جان آفرين تسليم كرد و به اجداد طاهرينش پيوست.
    {{قاضی نورالله شوشتری}}
    {{الگو:شهیدان}}
    {{متکلمان شیعه}}


    قاضى نورالله شوشترى در شعرى زبان حال خود را اين گونه سروده است:
    ==وابسته‌ها==
    {{وابسته‌ها}}


    {{شعر}}
    [[نهاية الإقدام في وجوب المسح علی الأقدام‏]]
    {{ب|''وه كاين شب هجران تو بر ما چه دراز است''|2=''گويى كه مگر صبح قيامت سحر اوست''}}
    {{پایان شعر}}


    [[إحقاق الحق و إزهاق الباطل]]


    == وابسته‌ها ==
    [[یار غار‏]]
    [[نهایه الاقدام فی وجوب المسح علی الاقدام]]
     
    [[إحقاق الحق و إزهاق الباطل]]  


    [[الصوارم المُهرقة في نقد الصواعق المُحرقة]]  
    [[الصوارم المُهرقة في نقد الصواعق المُحرقة]]  
    خط ۱۵۵: خط ۱۴۱:
    [[مجالس المؤمنين]]  
    [[مجالس المؤمنين]]  


    [[مصائب النواصب (في الردّ علی نواقض الروافض)]]  
    [[مصائب النواصب فی الرّد علی نواقض الروافض]]  


    [[کشف العوار فی تفسیر آیة الغار]]  
    [[كشف العوار في تفسير آية الغار]]  


    [[محافل المومنین فی ذیل مجالس المومنین]]  
    [[محافل المؤمنين في ذيل مجالس المؤمنين]]  


    [[شرح دعای صباح حضرت امیرمومنان علی بن ابی‌طالب علیه‌السلام]]  
    [[شرح دعای صباح حضرت امیر مؤمنان علی بن ابی‌طالب(ع)]]  


    [[الشهب الثاقبة]]  
    [[الشهب الثاقبة]]  
    خط ۱۶۸: خط ۱۵۴:


    [[رده:زندگی‌نامه]]
    [[رده:زندگی‌نامه]]
     
    [[رده:رجالیان]]
    [[رده:25 اردیبهشت الی 24 خرداد]]
    [[رده:شهیدان]]
    [[رده:متکلمان شیعه]]

    نسخهٔ کنونی تا ‏۲۰ فوریهٔ ۲۰۲۶، ساعت ۲۲:۵۵

    قاضی نورالله شوشتری
    مرقد سید نورالله شوشتری در هندوستان
    مرقد سید نورالله شوشتری در هندوستان
    نام کاملقاضی سید نورالله بن شریف‌الدین شوشتری
    نام‌های دیگرشهید ثالث، قاضی نورالله شوشتری
    لقبشهید ثالث
    نام پدرشریف‌الدین
    ولادت۹۵۶ قمری
    محل تولدشوشتر، ایران
    محل زندگیشوشتر، مشهد، هندوستان
    شهادت۱۰۱۹ قمری
    مدفناکبرآباد، هندوستان
    طول عمر۶۳ سال
    فرزندانپنج پسر (همگی از اهل علم)
    دیناسلام
    مذهبشیعه
    پیشهفقیه، اصولی، متکلم، محدث، رجالی، شاعر، قاضی
    منصبقاضی در دربار اکبرشاه و جهانگیرشاه
    اطلاعات علمی
    حوزهحوزه علمیه مشهد
    علایق پژوهشیفقه، اصول، کلام، تفسیر، مناظره، عرفان، شعر
    اساتید
    معاصریناکبرشاه گورکانی، جهانگیرشاه
    شاگردانپنج پسرش (همگی عالم دینی)
    برخی آثار

    قاضی سید نورالله بن شریف‌الدین شوشتری (۹۵۶-۱۰۱۹ق)، معروف به قاضی نورالله شوشتری و ملقب به شهید ثالث، فقیه اصولی، متکلم، محدث رجالی و شاعر و عالم شیعه در عهد صفویه بود. وی در سال ۹۵۶ق در شهر شوشتر در خاندانی روحانی و صاحب نفوذ دینی متولد شد. پدرش سید شریف از علماى بزرگ اسلام و جدش سید نورالله نیز از علماى شیعه بودند. برادران و عموی وی نیز از عالمان وارسته دین بودند. قاضی نورالله پس از طی مراحل ابتدایی تعلیم و تربیت، برای کسب معارف و علوم عقلی و نقلی عازم خراسان شد و سال‌ها در کنار مرقد امام رضا(ع) به کسب فیض پرداخت و از خرمن دانش اساتید آن دیار، به ویژه ملا عبدالواحد شوشتری بهره برد. پس از اتمام تحصیلات به هندوستان سفر کرد و آوازه‌اش به تمام نقاط رسید. او اولین عالمی بود که در هند اظهار تشیع کرد و با علمای مخالف جلسات مناظره تشکیل داد. سلطان اکبرشاه از او دعوت کرد و با پذیرش شرط قاضی مبنی بر عمل به اجتهاد خود در امر قضاوت، منصب قضاوت را به او سپرد. پس از مرگ اکبرشاه، فرزندش جهانگیرشاه نیز او را بر مسند قضاوت ابقاء کرد. اما حسودان و علمای درباری دائماً از سید نزد حاکم بدگویی می‌کردند تا اینکه جهانگیرشاه اجازه قتل او را صادر کرد و آنان با شلاق آن عالم ۶۳ ساله را به شهادت رساندند. از او تألیفات فراوانی به‌جا مانده که رقم آنها به ۹۸ عنوان می‌رسد و در علوم مختلفی از جمله فقه، اصول، تفسیر، کلام، مناظره و عرفان تألیف دارد. مهم‌ترین آثار او عبارتند از: «إحقاق الحق» در رد کتاب فضل بن روزبهان، «مجالس المؤمنین» در شرح حال علمای شیعه، «الصوارم المهرقة» در رد الصواعق المحرقة ابن حجر هیثمی، و «مصائب النواصب». وی همچنین دیوان شعری از خود به یادگار گذاشته است. پیکرش در اکبرآباد هند به خاک سپرده شد و مزارش زیارتگاه عاشقان اهل‌بیت(ع) گردید.

    ولادت

    شوشترى در سال 956 هجرى در شهر شوشتر متولد شد.

    خاندان

    او در خاندانى روحانى و صاحب نفوذ دینى به دنیا آمد. پدر او سید شریف از علماى بزرگ اسلام و از شاگردان شیخ ابراهیم قطیفى بود.

    جد او سید نورالله نیز از علماى شیعه و بزرگان سادات شوشتر و مورد احترام مردم بود.

    برادرانش میر اسماعیل، میر قطب‌الدین و میر محسن، هر سه از شاگردان پدر خود و متبحر در علوم عقلى و نقلى بودند.

    عالمانى که مداومتشان بر ادعیه و مستحبات زبانزد همه بوده و در درک مطالب علمى، هر یک شهرۀ زمان خویش بوده‌اند.

    علاوه بر این، عموى قاضى نورالله و فرزندان او نیز از جمله عالمان وارستۀ دین بوده‌اند.

    فرزندان

    قاضى نورالله داراى 5 پسر بود که همگى از اهل علم و دنباله رو پدر در کسب معارف بودند. در کتب تراجم شرح حال آنان با ذکر تألیفات و کراماتشان مفصلا بیان شده است.

    فرزندان قاضى نیز مانند او طبع شعرى قوى داشته و به ادبیات فارسى و عربى تسلط داشتند و این علاوه بر علوم عقلى و نقلى است که از اساتید بزرگوار خود کسب کرده بودند.

    تحصیلات

    قاضى نورالله شوشترى پس از طى مراحل ابتدایى تعلیم و تربیت، هجرت را برگزیده و براى کسب معارف و علوم عقلى و نقلى عازم دیار خراسان شد و در کنار مرقد شریف ثامن‌الحجج علیه‌السلام سال‌ها از آن گوهر نورانى کسب فیض نمود و از خرمن دانش اساتید بزرگوار آن دیار نیز خوشه‌ها چید.

    سفر به هندوستان

    قاضى نورالله، همانگونه که خود یادآور شده، پس از اتمام تحصیلات و دانش اندوزى براى پرتو افشانى و هدایت مردم به هندوستان سفر کرد. در هندوستان آوازۀ سید به تمام نقاط رسید و طالبان حقیقت، گروه گروه به سوى او شتافتند تا از محضر آن مرد الهى کسب فیض کنند.

    دعوت به تشیع

    اصحاب تراجم نقل کرده‌اند که قاضى نورالله اولین عالمى بود که در هند اظهار تشیع کرد و دعوت به تشیع نمود و با علماى مخالف جلسات مناظره تشکیل داد.

    منصب قضاوت

    شهرت وى آنچنان بالا گرفت که سلطان اکبر شاه از او دعوت نمود و وقتى فضل و علم او را دید به او پیشنهاد قضاوت کرد. قاضى براى قبول این منصب شرطى گذاشت و آن اینکه در امر قضاوت به فتواى هیچکس عمل نکند و به اجتهاد خودش عمل نماید.

    اکبر شاه شرط قاضى را پذیرفت و بدین گونه لقب قاضى به ابتداى نام سید نورالله شوشترى اضافه شد.

    اساتید

    متأسفانه در کتب موجود ذکرى از اساتید قاضى نورالله به میان نیامده و بجز مولى عبدالواحد شوشترى که قاضى نورالله در مشهد افتخار شاگردى او را داشته، نام دیگر اساتید او در دست نیست.

    شاگردان

    از شاگردان قاضى، تنها از فرزندان او اطلاع داریم که همگى چون پدر، سرشار از عشق به علوم آل محمد صلى‌الله‌علیه‌وآله بوده و در محضر پدر به مقامات بلند علمى و معنوى رسیده‌اند؛ ولى نام دیگر شاگردان قاضى در تاریخ ثبت نشده است.

    شهادت

    عالم وارسته و عارف بزرگوار قاضى نورالله شوشترى پس از عمرى تلاش در راه احیاى مکتب اهل‌بیت علیهم‌السلام در سال 1019 هجرى به شهادت رسید.

    پیکر شریف قاضى را در اکبر آباد به خاک سپردند و از آن پس مزار عاشقان و دوستداران اهل‌بیت علیهم‌السلام گردید.

    کیفیت شهادت وى این گونه بود:

    پس از مرگ سلطان اکبر شاه، فرزند او جهانگیر شاه به حکومت رسید. او قاضى نورالله را بر مسند قضاوت ابقاء کرد.

    در این میان حسودان و علماى دربارى دائما از سید نزد حاکم بدگویى می‌کردند.

    پس از مدتى که کینه آنها بیشتر شد و کلمات آنان در شاه تأثیر گذاشت، جهانگیر شاه اجازۀ کشتن قاضى را به آنان داد و آنان با کمال قساوت آنقدر بر بدن نحیف این عالم شیعه و پیرمرد 70 ساله شلاق زدند تا جان به جان آفرین تسلیم کرد و به اجداد طاهرینش پیوست.

    قاضى نورالله شوشترى در شعرى زبان حال خود را این گونه سروده است:

    وه كاين شب هجران تو بر ما چه دراز استگويى كه مگر صبح قيامت سحر اوست

    آثار

    قاضى نورالله در مدت عمر 70 ساله خود تألیفات فراوانى داشته که رقم آنها به 98 عنوان مى‌رسد. به لحاظ جامعیت وى در علوم عقلى و نقلى و ادبیات، تألیفات او نیز بسیار متنوع است.

    او در علوم مختلف از جمله: فقه، اصول، تفسیر، کلام، مناظره و عرفان تألیف دارد و دیوان شعرى نیز از او به یادگار مانده است.

    مهمترین تألیفات او عبارتند از:

    1. إحقاق الحق، که در رد کتاب «فضل بن روزبهان» نوشته است.
    2. مجالس المؤمنین، که شرح حال علماى شیعه است.
    3. الصوارم المهرقة در رد الصواعق المحرقة ابن حجر مکى هیثمى.
    4. مصائب النواصب (یا معائب النواصب) در رد کتاب نواقض الروافض است که در رد شیعه نوشته شده بود و...

    وابسته‌ها