نیکلسون، رینولد الین: تفاوت میان نسخهها
جز (جایگزینی متن - 'هها' به 'هها') |
Hbaghizadeh (بحث | مشارکتها) بدون خلاصۀ ویرایش |
||
| (۲۸ نسخهٔ میانی ویرایش شده توسط ۴ کاربر نشان داده نشد) | |||
| خط ۱: | خط ۱: | ||
{{جعبه اطلاعات زندگینامه | |||
| عنوان = رینولد الین نیکلسون | |||
| تصویر = NUR01330.jpg | |||
| | | اندازه تصویر = | ||
| توضیح تصویر = | |||
| | | نام کامل = رینولد الین نیکلسون | ||
| | | نامهای دیگر = نیکلسون، رینولد ألن؛ Reynold Alleyne Nicholson؛ R. A. Nicholson | ||
| | | لقب = | ||
| تخلص = | |||
| نسب = | |||
| نام پدر = Henry Alleyne Nicholson | |||
| ولادت = اوت ۱۸۶۸م | |||
| محل تولد = یورکشایر، انگلستان | |||
| کشور تولد = انگلستان | |||
| محل زندگی = انگلستان، اسکاتلند، لیدن، استراسبورگ | |||
| رحلت = ۲۷ اوت ۱۹۴۵م | |||
| شهادت = | |||
| مدفن = چستر، انگلستان | |||
| طول عمر = ۷۷ سال | |||
| نام همسر = | |||
| فرزندان = | |||
| خویشاوندان = | |||
| دین = | |||
| مذهب = | |||
| پیشه = خاورشناس، ادیب، مترجم، مصحح | |||
| درجه علمی = پروفسور | |||
| دانشگاه = دانشگاه کمبریج | |||
| علایق پژوهشی = عرفان اسلامی، ادبیات فارسی، تصوف، مثنویپژوهی | |||
| منصب = کرسی زبان فارسی دانشگاه کمبریج | |||
| پس از = | |||
| پیش از = | |||
| اساتید = {{فهرست جعبه عمودی | [[براون، ادوارد گرانویل|ادوارد براون]]}} | |||
| مشایخ = | |||
| معاصرین = | |||
| شاگردان = | |||
| اجازه اجتهاد از = | |||
| آثار = {{فهرست جعبه عمودی | [[مثنوی معنوی]] (تصحیح و ترجمه) | [[شرح مثنوی معنوی مولوی]] | [[ترجمان الاشواق (ترجمه و شرح)]] | [[تذكرة الأولياء (رینولد الن نیکلسون)|تذکرة الأولیاء]] (تصحیح) | [[اسلام و تصوف]]}} | |||
| سبک نوشتاری = | |||
| وبگاه = | |||
| امضا = | |||
| کد مؤلف = AUTHORCODE01330AUTHORCODE | |||
}} | |||
'''رينولد الين نيكلسون''' (اوت ۱۸۶۸ - ۲۷ اوت ۱۹۴۵م) خاورشناس و ادیب مشهور انگلیسی، شارح و مترجم آثار عرفانی فارسی و اسلامی به زبان انگلیسی، مصحح و مفسر [[مثنوی معنوی]]. در ۱۸ اوت ۱۸۶۸م در ایالت یورکشایر انگلستان متولد شد. پدرش هنری الین نیکلسون نام داشت. از کودکی به کتابخانه پدربزرگش رفت و آمد داشت و به تدریج با نوشتههای غیر اروپایی آشنا شد. تحصیلات مقدماتی را در اسکاتلند آغاز کرد و برای ادامه تحصیل به کالج ترینیتی در دانشگاه کمبریج رفت و در ۲۴ سالگی جایزه اول دانشگاه کمبریج در زبانهای هندی را از آن خود کرد. زبان عربی را در دانشگاه لیدن و استراسبورگ فراگرفت و در دانشگاه استراسبورگ با [[براون، ادوارد گرانویل|ادوارد براون]] آشنا شد که این آشنایی دریچههای معرفت به شرق و به ویژه [[مولوی، جلالالدین محمد|مولانا]] را برای او گشود. برای پایاننامه دکتری خود به راهنمایی براون، دیوان شمس را برگزید و منتخبی از آن را در ۱۸۹۸م در سی سالگی به انگلیسی ترجمه کرد و همراه با متن اصلی به چاپ رساند. در سال ۱۹۰۱م در ۳۳ سالگی جانشین ادوارد براون در دانشگاه کمبریج شد و کرسی زبان فارسی را در اختیار گرفت و عضو رسمی آکادمی زبان فارسی گردید. در سال ۱۹۰۵م [[تذكرة الأولياء (زوار)|تذکرة الأولیاء]] [[عطار، محمد بن ابراهیم|شیخ فریدالدین عطار]] را در دو جلد تصحیح و منتشر کرد. طرح کامل تصحیح و تفسیر [[مثنوی معنوی]] مولوی را آغاز کرد و در مدت ۱۸ سال، ویرایش، ترجمه و تفسیر ۲۶ هزار بیت از مثنوی را به انجام رساند که مورد تقدیر و استفاده میلیونها انسان در سراسر جهان قرار گرفت. از دیگر آثار او میتوان به «[[ترجمان الاشواق (ترجمه و شرح)|ترجمان الاشواق]]» (ترجمه و شرح)، «شعر و نثر شرقی» (۱۹۲۲م) شامل ترجمه اشعار ابوسعید ابوالخیر، انوری، عطار، باباطاهر، فردوسی، [[سعدی، مصلح بن عبدالله|سعدی]]، عنصری، [[حافظ، شمسالدین محمد|حافظ]]، دقیقی و رودکی، «[[اسلام و تصوف]]»، «اللمع فی التصوف» (تصحیح)، «الصوفیة في الإسلام» و «رومی شاعر و عارف» (منتشر شده پس از مرگش توسط شاگردش آربری در ۱۹۵۰م) اشاره کرد. وی از نخستین شرقشناسانی است که آثار عطار و به ویژه مولانا را به صورتی عمیق به جهان غرب شناساند. او در مجله انجمن سلطنتی آسیایی کتاب «[[فيه مافيه]]» را معرفی کرد و ترجمه کامل آن را به شاگردش آربری توصیه نمود. سرانجام در ۲۷ اوت ۱۹۴۵م در ۷۷ سالگی در شهر چستر انگلستان در حالی که تقریباً نابینا شده بود، درگذشت. | |||
'''رينولد الين نيكلسون''' | |||
== ولادت == | |||
رينولد الين نيكلسون، در 18 اوت سال 1868م، در ايالت يوركشاير انگلستان متولد شد. | رينولد الين نيكلسون، در 18 اوت سال 1868م، در ايالت يوركشاير انگلستان متولد شد. | ||
نيكلسون از اوان كودكى به كتابخانه پدربزرگش | نيكلسون از اوان كودكى به كتابخانه پدربزرگش رفتوآمد داشت و بهتدريج با نوشتههاى غير اروپايى آشنايى عينى پيدا كرده بود. | ||
== تحصیلات == | == تحصیلات == | ||
او تحصيلات مقدماتى خود را در اسكاتلند آغاز نمود و براى ادامه تحصيل به كالج ترينيتى در دانشگاه كمبريج رفت و در 24 سالگى جايزه اول دانشگاه كمبريج در زبانهاى هندى را از آن خود كرد. زبان عربى را در دانشگاه ليدن و استراسبورگ فراگرفت، ولى آموزش زبان فارسى در دانشگاه استراسبورگ براى او آشنايى با مستشرق بزرگ، يعنى [[براون، ادوارد گرانویل|ادواردبراون]] را | او تحصيلات مقدماتى خود را در اسكاتلند آغاز نمود و براى ادامه تحصيل به كالج ترينيتى در دانشگاه كمبريج رفت و در 24 سالگى جايزه اول دانشگاه كمبريج در زبانهاى هندى را از آن خود كرد. زبان عربى را در دانشگاه ليدن و استراسبورگ فراگرفت، ولى آموزش زبان فارسى در دانشگاه استراسبورگ براى او آشنايى با مستشرق بزرگ، يعنى [[براون، ادوارد گرانویل|ادواردبراون]] را بههمراه داشت كه مصاحبت با او دريچههاى معرفت و آشنايى با بزرگان شرق، بهويژه [[مولوی، جلالالدین محمد|مولانا]] را برایش گشود.چون پروفسور [[براون، ادوارد گرانویل|براون]] دلبستگی خاصی به آثار عارفان ایران داشت، نیکلسن برای پایاننامهٔ دکتری خود به راهنمایی او دیوان شمس، مجموعهٔ غزلهای [[مولوی، جلالالدین محمد|جلالالدین محمد بلخی]] را برگزید و منتخبی از آن را در ۱۸۹۸ در سی سالگی به انگلیسی ترجمه کرد و همراه با متن اصلی به چاپ رساند كه با ترغيب رابرتسون اسميت، استاد عربى همراه بود. اين اثر به نظر كارشناسان فن، بسيار استادانه ويرايش، ترجمه و تفسير شده و با اينكه بيش از يك قرن از ترجمه آن گذشته است، هنوز در زمره آثار باارزش كلاسيك جاى دارد. | ||
== فعالیتهای علمی == | == فعالیتهای علمی == | ||
| خط ۵۰: | خط ۵۷: | ||
پشتكار رينولد ستودنى بود و او بىوقفه كار مىكرد. گذشته از دهها مقاله تحقيقى، در سال 1905 [[تذكرة الأولياء (زوار)|تذكرة الأوليا]]ى [[عطار، محمد بن ابراهیم|شيخ فريدالدين عطار]] را در 2 جلد تنقيح و منتشر كرد. شخصيت انسانى وى در اثر ممارست با فرهنگ عرفانى شرق، بيشتر از پيش آرامتر و متواضعتر شده بود و همين امر باعث شد كه وى بدون ادعا و دريافت كمك از ديگران در درياى فرهنگ اسلامى به غواصى بپردازد. | پشتكار رينولد ستودنى بود و او بىوقفه كار مىكرد. گذشته از دهها مقاله تحقيقى، در سال 1905 [[تذكرة الأولياء (زوار)|تذكرة الأوليا]]ى [[عطار، محمد بن ابراهیم|شيخ فريدالدين عطار]] را در 2 جلد تنقيح و منتشر كرد. شخصيت انسانى وى در اثر ممارست با فرهنگ عرفانى شرق، بيشتر از پيش آرامتر و متواضعتر شده بود و همين امر باعث شد كه وى بدون ادعا و دريافت كمك از ديگران در درياى فرهنگ اسلامى به غواصى بپردازد. | ||
نيكلسون طرح كاملى را پيرامون تصحيح و تفسير [[مثنوی معنوی|مثنوى مولوى]] آغاز كرد و به اتمام رساند كه بهتنهايى براى عمر يك پژوهشگر برجسته و متبحر كافى | نيكلسون طرح كاملى را پيرامون تصحيح و تفسير [[مثنوی معنوی|مثنوى مولوى]] آغاز كرد و به اتمام رساند كه بهتنهايى براى عمر يك پژوهشگر برجسته و متبحر كافى مىنمايد. | ||
او براى اين كار سترگ از زبانهاى انگليسى، عربى، فارسى و تركى كه | او براى اين كار سترگ از زبانهاى انگليسى، عربى، فارسى و تركى كه بهخوبى بر آنها تسلط يافته بود بهره مىجست. ويرايش، ترجمه و تفسير 26 هزار بيت از كتاب بزرگى مانند مثنوى، عمرى 18 ساله از نيكلسون گرفت، ولى زحمات او به بار نشست و كار او مورد تقدير و استفاده ميليونها انسان در سراسر جهان قرار گرفت. مثنوى تصحيح او از ديدگاه باريكانديشان و پژوهشگران برجسته، همواره مورد بررسى قرار گرفته است و نهتنها بر آن ايرادى نگرفتهاند، بلكه همواره آن را مورد تحسين و توجه قرار دادهاند. | ||
اگرچه محور اصلى پژوهش و فعاليتهاى تحقيقاتى نيكلسون، متمركز بر آثار مولانا و بهويژه [[مثنوی معنوی|مثنوى]] بود، اما آثار ديگر بزرگان ادبيات فارسى نيز از نظر او پنهان نمانده بودند. شواهد اين مدعا را مىتوان در ليست آثار اين استاد مشاهده كرد؛ براى مثال مىتوان از كتاب «شعر و نثر شرقى» كه در سال 1922م منتشر شد، ياد كرد كه مشتمل بر ترجمه اشعار ابوسعيد ابوالخير، انورى، [[عطار، محمد بن ابراهیم|عطار]]، باباطاهر، فردوسى، [[سعدی، مصلح بن عبدالله|سعدى]]، عنصرى، [[حافظ، شمسالدین محمد|حافظ]]، دقيقى و رودكى است. | اگرچه محور اصلى پژوهش و فعاليتهاى تحقيقاتى نيكلسون، متمركز بر آثار مولانا و بهويژه [[مثنوی معنوی|مثنوى]] بود، اما آثار ديگر بزرگان ادبيات فارسى نيز از نظر او پنهان نمانده بودند. شواهد اين مدعا را مىتوان در ليست آثار اين استاد مشاهده كرد؛ براى مثال مىتوان از كتاب «شعر و نثر شرقى» كه در سال 1922م منتشر شد، ياد كرد كه مشتمل بر ترجمه اشعار ابوسعيد ابوالخير، انورى، [[عطار، محمد بن ابراهیم|عطار]]، باباطاهر، فردوسى، [[سعدی، مصلح بن عبدالله|سعدى]]، عنصرى، [[حافظ، شمسالدین محمد|حافظ]]، دقيقى و رودكى است. | ||
نيكلسون از نخستين شرقشناسانى است كه آثار [[عطار، محمد بن ابراهیم|عطار]] و | نيكلسون از نخستين شرقشناسانى است كه آثار [[عطار، محمد بن ابراهیم|عطار]] و بهخصوص [[مولوی، جلالالدین محمد|مولانا]] را بهصورتى عميق به جهان غرب شناساند. همچنين او براى نخستين بار در مجله انجمن سلطنتى آسيايى دست به معرفى كتاب «[[فيه مافيه]]» زد تا از اين راه آن كتاب ارزشمند را به پژوهشگران غربى معرفى كند. رينولد كه خود به ترجمه بخشهايى از آن همت گماشته بود، ترجمه كامل آن را به شاگرد خود آربرى توصيه كرد. | ||
== وفات == | == وفات == | ||
رينولد نيكلسون از عمرى پربركت و نسبتا دراز كه بيشتر آن را صرف معرفى بزرگان و آثار جاويدان آنها و | رينولد نيكلسون از عمرى پربركت و نسبتا دراز كه بيشتر آن را صرف معرفى بزرگان و آثار جاويدان آنها و بهخصوص آثار [[مولوی، جلالالدین محمد|مولانا جلالالدين]] كرد، برخوردار بود. او در سن 77 سالگى در 27 اوت 1945م در شهر چستر انگلستان درحالىكه تقريبا نابينا شده بود، چشم از جهان فروبست. آخرين اثر او كه پس از پايان عمر نيكلسون توسط شاگردش اى.جى.آر برى به سال 1950 منتشر شد، «رومى شاعر و عارف» نام داشت. | ||
==منابع مقاله== | ==منابع مقاله== | ||
برگرفته از: [http://www.aftabir.com/articles/view/art_culture/literature_verse/c5c1263899642_reynold_alleyne_nicholson_p1.php/%D8%B1%DB%8C%D9%86%D9%88%D9%84%D8%AF-%D8%A2%D9%84%DB%8C%D9%86-%D9%86%DB%8C%DA%A9%D9%84%D8%B3%D9%88%D9%86-reynold-alleyne-nicholson-%D9%85%D8%B5%D8%AD-%D8%AD-%D9%88-%D9%85%D9%81%D8%B3%D8%B1-%D8%A8%D8%B2%D8%B1%DA%AF-%D9%85%D8%AB%D9%86%D9%88%DB%8C ميرحسن ولوى، درباره رينولد آلين نيكلسون مصحح و مفسر بزرگ مثنوى مولانا، پايگاه آفتاب آنلاين] | برگرفته از: [http://www.aftabir.com/articles/view/art_culture/literature_verse/c5c1263899642_reynold_alleyne_nicholson_p1.php/%D8%B1%DB%8C%D9%86%D9%88%D9%84%D8%AF-%D8%A2%D9%84%DB%8C%D9%86-%D9%86%DB%8C%DA%A9%D9%84%D8%B3%D9%88%D9%86-reynold-alleyne-nicholson-%D9%85%D8%B5%D8%AD-%D8%AD-%D9%88-%D9%85%D9%81%D8%B3%D8%B1-%D8%A8%D8%B2%D8%B1%DA%AF-%D9%85%D8%AB%D9%86%D9%88%DB%8C ميرحسن ولوى، درباره رينولد آلين نيكلسون مصحح و مفسر بزرگ مثنوى مولانا، پايگاه آفتاب آنلاين] | ||
{{ترجمه قرآن}} | |||
==وابستهها== | ==وابستهها== | ||
| خط ۷۵: | خط ۸۵: | ||
[[تذكرة الأولياء (رینولد الن نیکلسون)]] | [[تذكرة الأولياء (رینولد الن نیکلسون)]] | ||
[[متن کامل و اصیل مثنوی معنوی]] | |||
[[مثنوی معنوی (به اهتمام پورجوادی)]] | |||
[[قحط خورشید، گزیده غزلیات و رباعیات مولانا در قلمرو ادبیات تطبیقی]] | |||
[[جان جان: منتخباتی از دیوان شمس همراه با ترجمه انگلیسی و توضیحات]] | |||
[[کلام خاموش گزیده شعر و نثر]] | |||
[[اسلام و تصوف]] | |||
[[عرفان عارفان مسلمان]] | |||
[[اللمع فی التصوف]] | [[اللمع فی التصوف]] | ||
[[اللمع في التصوف (ترجمه)]] | [[اللمع في التصوف (ترجمه)]] | ||
[[الصوفية في الإسلام]] | |||
[[کلام خاموش]] | [[کلام خاموش]] | ||
[[تفسیر مثنوی مولوی بر اساس تفسیر | [[پیدایش و سیر تصوف (چند مقاله)]] | ||
[[تفسیر مثنوی مولوی بر اساس تفسیر رینو ألین نیکلسن و فاتح الابیات و روح المثنوی]] | |||
[[متن کامل مثنوی معنوی مولوی از روی طبع نیکلسون]] | [[متن کامل مثنوی معنوی مولوی از روی طبع نیکلسون]] | ||
| خط ۸۸: | خط ۱۱۶: | ||
[[مقدمه رومی و تفسیر مثنوی معنوی]] | [[مقدمه رومی و تفسیر مثنوی معنوی]] | ||
[[ | [[تذکرة الأولیاء]] | ||
[[مجموعه مقالات بدرالدين کتابي، به ضميمه يادنامه]] | [[مجموعه مقالات بدرالدين کتابي، به ضميمه يادنامه]] | ||
| خط ۹۷: | خط ۱۲۵: | ||
[[رده:زندگینامه]] | [[رده:زندگینامه]] | ||
[[رده:خاورشناسان]] | |||
[[رده: | [[رده:مترجمان قرآن]] | ||
[[رده:مصححان]] | |||
[[رده: | |||
نسخهٔ کنونی تا ۲۷ فوریهٔ ۲۰۲۶، ساعت ۲۳:۲۹
رينولد الين نيكلسون (اوت ۱۸۶۸ - ۲۷ اوت ۱۹۴۵م) خاورشناس و ادیب مشهور انگلیسی، شارح و مترجم آثار عرفانی فارسی و اسلامی به زبان انگلیسی، مصحح و مفسر مثنوی معنوی. در ۱۸ اوت ۱۸۶۸م در ایالت یورکشایر انگلستان متولد شد. پدرش هنری الین نیکلسون نام داشت. از کودکی به کتابخانه پدربزرگش رفت و آمد داشت و به تدریج با نوشتههای غیر اروپایی آشنا شد. تحصیلات مقدماتی را در اسکاتلند آغاز کرد و برای ادامه تحصیل به کالج ترینیتی در دانشگاه کمبریج رفت و در ۲۴ سالگی جایزه اول دانشگاه کمبریج در زبانهای هندی را از آن خود کرد. زبان عربی را در دانشگاه لیدن و استراسبورگ فراگرفت و در دانشگاه استراسبورگ با ادوارد براون آشنا شد که این آشنایی دریچههای معرفت به شرق و به ویژه مولانا را برای او گشود. برای پایاننامه دکتری خود به راهنمایی براون، دیوان شمس را برگزید و منتخبی از آن را در ۱۸۹۸م در سی سالگی به انگلیسی ترجمه کرد و همراه با متن اصلی به چاپ رساند. در سال ۱۹۰۱م در ۳۳ سالگی جانشین ادوارد براون در دانشگاه کمبریج شد و کرسی زبان فارسی را در اختیار گرفت و عضو رسمی آکادمی زبان فارسی گردید. در سال ۱۹۰۵م تذکرة الأولیاء شیخ فریدالدین عطار را در دو جلد تصحیح و منتشر کرد. طرح کامل تصحیح و تفسیر مثنوی معنوی مولوی را آغاز کرد و در مدت ۱۸ سال، ویرایش، ترجمه و تفسیر ۲۶ هزار بیت از مثنوی را به انجام رساند که مورد تقدیر و استفاده میلیونها انسان در سراسر جهان قرار گرفت. از دیگر آثار او میتوان به «ترجمان الاشواق» (ترجمه و شرح)، «شعر و نثر شرقی» (۱۹۲۲م) شامل ترجمه اشعار ابوسعید ابوالخیر، انوری، عطار، باباطاهر، فردوسی، سعدی، عنصری، حافظ، دقیقی و رودکی، «اسلام و تصوف»، «اللمع فی التصوف» (تصحیح)، «الصوفیة في الإسلام» و «رومی شاعر و عارف» (منتشر شده پس از مرگش توسط شاگردش آربری در ۱۹۵۰م) اشاره کرد. وی از نخستین شرقشناسانی است که آثار عطار و به ویژه مولانا را به صورتی عمیق به جهان غرب شناساند. او در مجله انجمن سلطنتی آسیایی کتاب «فيه مافيه» را معرفی کرد و ترجمه کامل آن را به شاگردش آربری توصیه نمود. سرانجام در ۲۷ اوت ۱۹۴۵م در ۷۷ سالگی در شهر چستر انگلستان در حالی که تقریباً نابینا شده بود، درگذشت.
| رینولد الین نیکلسون | |
|---|---|
 | |
| نام کامل | رینولد الین نیکلسون |
| نامهای دیگر | نیکلسون، رینولد ألن؛ Reynold Alleyne Nicholson؛ R. A. Nicholson |
| نام پدر | Henry Alleyne Nicholson |
| ولادت | اوت ۱۸۶۸م |
| محل تولد | یورکشایر، انگلستان، انگلستان |
| محل زندگی | انگلستان، اسکاتلند، لیدن، استراسبورگ |
| رحلت | ۲۷ اوت ۱۹۴۵م |
| مدفن | چستر، انگلستان |
| طول عمر | ۷۷ سال |
| پیشه | خاورشناس، ادیب، مترجم، مصحح |
| منصب | کرسی زبان فارسی دانشگاه کمبریج |
| اطلاعات علمی | |
| درجه علمی | پروفسور |
| دانشگاه | دانشگاه کمبریج |
| علایق پژوهشی | عرفان اسلامی، ادبیات فارسی، تصوف، مثنویپژوهی |
| اساتید | |
| برخی آثار |
|
ولادت
رينولد الين نيكلسون، در 18 اوت سال 1868م، در ايالت يوركشاير انگلستان متولد شد.
نيكلسون از اوان كودكى به كتابخانه پدربزرگش رفتوآمد داشت و بهتدريج با نوشتههاى غير اروپايى آشنايى عينى پيدا كرده بود.
تحصیلات
او تحصيلات مقدماتى خود را در اسكاتلند آغاز نمود و براى ادامه تحصيل به كالج ترينيتى در دانشگاه كمبريج رفت و در 24 سالگى جايزه اول دانشگاه كمبريج در زبانهاى هندى را از آن خود كرد. زبان عربى را در دانشگاه ليدن و استراسبورگ فراگرفت، ولى آموزش زبان فارسى در دانشگاه استراسبورگ براى او آشنايى با مستشرق بزرگ، يعنى ادواردبراون را بههمراه داشت كه مصاحبت با او دريچههاى معرفت و آشنايى با بزرگان شرق، بهويژه مولانا را برایش گشود.چون پروفسور براون دلبستگی خاصی به آثار عارفان ایران داشت، نیکلسن برای پایاننامهٔ دکتری خود به راهنمایی او دیوان شمس، مجموعهٔ غزلهای جلالالدین محمد بلخی را برگزید و منتخبی از آن را در ۱۸۹۸ در سی سالگی به انگلیسی ترجمه کرد و همراه با متن اصلی به چاپ رساند كه با ترغيب رابرتسون اسميت، استاد عربى همراه بود. اين اثر به نظر كارشناسان فن، بسيار استادانه ويرايش، ترجمه و تفسير شده و با اينكه بيش از يك قرن از ترجمه آن گذشته است، هنوز در زمره آثار باارزش كلاسيك جاى دارد.
فعالیتهای علمی
نيكلسون در سال 1901 هنگامى كه 33 ساله بود، جانشين ادوارد براون در دانشگاه كمبريج شد و كرسى زبان فارسى را در اختيار گرفت و عضو رسمى آكادمى زبان فارسى شد.
پشتكار رينولد ستودنى بود و او بىوقفه كار مىكرد. گذشته از دهها مقاله تحقيقى، در سال 1905 تذكرة الأولياى شيخ فريدالدين عطار را در 2 جلد تنقيح و منتشر كرد. شخصيت انسانى وى در اثر ممارست با فرهنگ عرفانى شرق، بيشتر از پيش آرامتر و متواضعتر شده بود و همين امر باعث شد كه وى بدون ادعا و دريافت كمك از ديگران در درياى فرهنگ اسلامى به غواصى بپردازد.
نيكلسون طرح كاملى را پيرامون تصحيح و تفسير مثنوى مولوى آغاز كرد و به اتمام رساند كه بهتنهايى براى عمر يك پژوهشگر برجسته و متبحر كافى مىنمايد.
او براى اين كار سترگ از زبانهاى انگليسى، عربى، فارسى و تركى كه بهخوبى بر آنها تسلط يافته بود بهره مىجست. ويرايش، ترجمه و تفسير 26 هزار بيت از كتاب بزرگى مانند مثنوى، عمرى 18 ساله از نيكلسون گرفت، ولى زحمات او به بار نشست و كار او مورد تقدير و استفاده ميليونها انسان در سراسر جهان قرار گرفت. مثنوى تصحيح او از ديدگاه باريكانديشان و پژوهشگران برجسته، همواره مورد بررسى قرار گرفته است و نهتنها بر آن ايرادى نگرفتهاند، بلكه همواره آن را مورد تحسين و توجه قرار دادهاند.
اگرچه محور اصلى پژوهش و فعاليتهاى تحقيقاتى نيكلسون، متمركز بر آثار مولانا و بهويژه مثنوى بود، اما آثار ديگر بزرگان ادبيات فارسى نيز از نظر او پنهان نمانده بودند. شواهد اين مدعا را مىتوان در ليست آثار اين استاد مشاهده كرد؛ براى مثال مىتوان از كتاب «شعر و نثر شرقى» كه در سال 1922م منتشر شد، ياد كرد كه مشتمل بر ترجمه اشعار ابوسعيد ابوالخير، انورى، عطار، باباطاهر، فردوسى، سعدى، عنصرى، حافظ، دقيقى و رودكى است.
نيكلسون از نخستين شرقشناسانى است كه آثار عطار و بهخصوص مولانا را بهصورتى عميق به جهان غرب شناساند. همچنين او براى نخستين بار در مجله انجمن سلطنتى آسيايى دست به معرفى كتاب «فيه مافيه» زد تا از اين راه آن كتاب ارزشمند را به پژوهشگران غربى معرفى كند. رينولد كه خود به ترجمه بخشهايى از آن همت گماشته بود، ترجمه كامل آن را به شاگرد خود آربرى توصيه كرد.
وفات
رينولد نيكلسون از عمرى پربركت و نسبتا دراز كه بيشتر آن را صرف معرفى بزرگان و آثار جاويدان آنها و بهخصوص آثار مولانا جلالالدين كرد، برخوردار بود. او در سن 77 سالگى در 27 اوت 1945م در شهر چستر انگلستان درحالىكه تقريبا نابينا شده بود، چشم از جهان فروبست. آخرين اثر او كه پس از پايان عمر نيكلسون توسط شاگردش اى.جى.آر برى به سال 1950 منتشر شد، «رومى شاعر و عارف» نام داشت.
منابع مقاله
برگرفته از: ميرحسن ولوى، درباره رينولد آلين نيكلسون مصحح و مفسر بزرگ مثنوى مولانا، پايگاه آفتاب آنلاين
وابستهها
تذكرة الأولياء (رینولد الن نیکلسون)
مثنوی معنوی (به اهتمام پورجوادی)
قحط خورشید، گزیده غزلیات و رباعیات مولانا در قلمرو ادبیات تطبیقی
جان جان: منتخباتی از دیوان شمس همراه با ترجمه انگلیسی و توضیحات
تفسیر مثنوی مولوی بر اساس تفسیر رینو ألین نیکلسن و فاتح الابیات و روح المثنوی
متن کامل مثنوی معنوی مولوی از روی طبع نیکلسون
مقدمه رومی و تفسیر مثنوی معنوی
مجموعه مقالات بدرالدين کتابي، به ضميمه يادنامه