المدارس و نظام التعليم في بلاد الشام فى العصر المملوكي: تفاوت میان نسخه‌ها

'''المدارس و نظام التعليم في بلاد الشام فى العصر المملوكي''' تألیف احمد خالد جیده، دولت مملوکیان با سرنگونى ایوبیان در مصر، حکومتى 300 ساله تشکیل داد که بر شرق جهان عرب یعنى شامات هم مسلط گشت و تا برپایى دولت عثمانى دوام یافت. این دوره به لحاظ سیاسى، نظامى، اجتماعى، فرهنگى اهمیت بسیار دارد، با این حال به بعد فرهنگى و تعلیم و تربیت این دوره سه‌قرنه توجه چندان نشده است و حتى برخى پنداشته‌اند عصر ممالیک (چه بحرى و چه چرکسى) دوران انحطاط است و در آن مدرسه و تعلیم و تربیت رونق نداشته است و نژادپرستى و تعصب نارواى دینى بر آن حاکم بوده است.

در بخش دوم که دو فصل دارد، ابتدا و در فصل یکم با استفاده از دو کتاب: المعید فى ادب المفید والمستفید اثر عبدالباسط علموى، و تذکره السامع والمتکلم فى ادب العالم والمتعلم بدرالدین ابن‌ جماعه کنانى به آداب و وظایف معلم و شاگرد، آداب سکونت معلم و شاگرد در مدرسه پرداخته شده است. در ادامه این فصل، مدرسان و معلمان مراکز آموزشى دینى عصر مملوکى معرفى شده‌اند.

قابل ذکر است که در این کتاب گاه در ضبط اعلام خطا رخ داده است از آن‌هاست: اهوائى (ص 62) به جاى اهوانى؛ عبدوى (ص 62-77) به جاى عبدرى؛ نادیا جمال‌الدین (ص 73) به جاى نادیه جمال‌الدین. همچنین کتاب ابن‌ جماعه به جاى تذکره السامع، تذکره النافع (ص 223) ضبط شده است. نیز تاریخیه، تارخیه آمده است (ص 35). دیگر آن‌که در صفحه 233 آمده است: 1. القضاه الاعلى، اما هرگز از 2 یا 3 یا... پس از آن سخن در میان نیامده است. <ref> رفیعی، بهروز، ص286-288</ref>