۶۱٬۱۸۹
ویرایش
تاریخ پانصد ساله تبریز از آغاز دوره مغولان تا پایان دوره صفویان (نمایش مبدأ)
نسخهٔ ۶ نوامبر ۲۰۱۸، ساعت ۰۷:۵۹
، ۶ نوامبر ۲۰۱۸جایگزینی متن - 'نويسنده' به 'نویسنده'
جز (جایگزینی متن - 'ايران' به 'ایران') |
جز (جایگزینی متن - 'نويسنده' به 'نویسنده') |
||
| خط ۴: | خط ۴: | ||
| عنوانهای دیگر =از آغاز دوره مغولان تا پایان دوره صفوی | | عنوانهای دیگر =از آغاز دوره مغولان تا پایان دوره صفوی | ||
| پدیدآوران = | | پدیدآوران = | ||
[[عونالهی، سید آقا]] ( | [[عونالهی، سید آقا]] (نویسنده) | ||
[[زارع شاهمرسی، پرویز]] (مترجم) | [[زارع شاهمرسی، پرویز]] (مترجم) | ||
| خط ۳۱: | خط ۳۱: | ||
== ساختار== | == ساختار== | ||
نویسنده مطالب خود را در پنج فصل ارائه كرده است و ساختار ويژهاي را بر آن حاكم نموده است. بخشهاي اول و دوم در واقع به عنوان مقدمه برای ورود به بخش اصلي میباشد. در بخش اول، پس از دستهبندي منابع به سه دسته: 1- منابع عربی، تركي و پارسي 2- منابع به زبانهاي روسي و ارمني 3- سفرنامهها و يادداشتهاي سياحان و ديپلماتهاي اروپايي به زبانهاي مختلف، به معرفي اين منابع و دليل استفاده از آنها در كتاب مىپردازد. در بخش دوم، تاريخ تبريز را در دوره باستان و ميانه مورد بررسی قرار مىدهد كه در شكلگيري فضاي ذهني خواننده كتاب بسيار مفيد است. سه بخش ديگر كه در واقع اصل بحث را تشكيل مىدهد به گونه هوشمندانهاي تنظيم شده است. در فصلهاي سوم و چهارم در دو بخش تاريخ افتصادي و اجتماعی شهر ذكر شده و سدههاي سيزدهم و پانزهم را در فصل سه و دو سده آخر را نيز در فصل چهارم آورده است و به جهت اهميت علم و فرهنگ، كل فصل آخر را به آن اختصاص داده است. در نتیجهگیری پايان كتاب نيز در شش شماره به تحليل مطالب كتاب پرداخته است. | |||
== گزارش محتوا== | == گزارش محتوا== | ||
كتاب در هنگام حاكميت اتحاد شوروي كمونيستي نوشته شده و لذا ادبيات ويژه و نتيجهگيرىهاي خاصی دارد كه در راستاي تاريخ نگاری ماركسيستي شناخته شده است. | كتاب در هنگام حاكميت اتحاد شوروي كمونيستي نوشته شده و لذا ادبيات ويژه و نتيجهگيرىهاي خاصی دارد كه در راستاي تاريخ نگاری ماركسيستي شناخته شده است. نویسنده در مقدمهاي كه بر كتاب نوشته، به تمجيد از اين روش تاريخ نگاری پرداخته است و در جاي جاي كتاب به انتقاد از مورخاني مىپردازد كه به نظر او نوشتههايشان با اين روش سازگار نيست. ديدگاه نویسنده در اين كتاب كه از رويه تاريخنگاری حاكم بر شوروي سابق نشئت مىگيرد، مورد قبول ما نيست، با اين وجود، كتاب دارای منش پژوهشی و اطلاعات ارزشمندي درباره حيات شهر تبريز دز دورهاي با شكوه است. دورهاي كه تبريز نقشي مهم در تاريخ ایران داشت. دورهاي كه نویسنده برای پژوهش برگزيده، حد فاصلي ميان دوران قديم و جديد است. دورهاي كه تبريز به بالاترين درجه عظمت وشكوه خود رسيد. | ||
همان گونه كه در ساختار بيان شد، فصل اول به معرفي منابع و دليل گزينش آنها اختصاص دارد. | همان گونه كه در ساختار بيان شد، فصل اول به معرفي منابع و دليل گزينش آنها اختصاص دارد. | ||
| خط ۴۴: | خط ۴۴: | ||
تاريخ اقتصادی و اجتماعی تبريز در سدههاي شانزدهم و هفدهم در فصل چهارم آمده است. در اين فصل اگر چه بافندگي و فلزكاري جزيي از صنعت به احتساب مىآيد؛ اما به عنوان بخشي در قبال بخش صنعت به آن پرداخته شده است. در اين زمان تبريز یکی از مهمترين مراكز صنعتي در شرق نزدیک و ميانه بود. رشد صنعت در تبريز در ربعهاي اول و سوم سده شانزدهم و ربعهاي دوم و سوم سده هفدهم ميلادي به اوج خود رسيد. حاكمان صفوي چند كارگاه بافندگي در تبريز تأسيس كردند. قالىهاى بافت تبريز همراه با قالىهاي بافت اصفهان و كاشان نه تنها به همسايگان ایران، بلكه به اروپا نيز صادر مىشد. در سده هفدهم اين صنعت و انواع صنعت؛ مانند كفش، شيشه گرى، كاغذ سازى و... به طور گسترده رواج داشت. در اين فصل گذشته از بازرگانى داخلى كه با گسترش روابط پول - كالا رونق يافت، بازرگانى خارجى نيز مورد بررسى قرار گرفته است. از ديگر مباحث مىتوان به وضعيت بازار، كاروانسراها، بناهاى عمومى و... نيز چگونگى روابط اجتماعى اقشار مختلف تبريز اشاره نمود. | تاريخ اقتصادی و اجتماعی تبريز در سدههاي شانزدهم و هفدهم در فصل چهارم آمده است. در اين فصل اگر چه بافندگي و فلزكاري جزيي از صنعت به احتساب مىآيد؛ اما به عنوان بخشي در قبال بخش صنعت به آن پرداخته شده است. در اين زمان تبريز یکی از مهمترين مراكز صنعتي در شرق نزدیک و ميانه بود. رشد صنعت در تبريز در ربعهاي اول و سوم سده شانزدهم و ربعهاي دوم و سوم سده هفدهم ميلادي به اوج خود رسيد. حاكمان صفوي چند كارگاه بافندگي در تبريز تأسيس كردند. قالىهاى بافت تبريز همراه با قالىهاي بافت اصفهان و كاشان نه تنها به همسايگان ایران، بلكه به اروپا نيز صادر مىشد. در سده هفدهم اين صنعت و انواع صنعت؛ مانند كفش، شيشه گرى، كاغذ سازى و... به طور گسترده رواج داشت. در اين فصل گذشته از بازرگانى داخلى كه با گسترش روابط پول - كالا رونق يافت، بازرگانى خارجى نيز مورد بررسى قرار گرفته است. از ديگر مباحث مىتوان به وضعيت بازار، كاروانسراها، بناهاى عمومى و... نيز چگونگى روابط اجتماعى اقشار مختلف تبريز اشاره نمود. | ||
فصل آخر كتاب كه "علم و فرهنگ" را در طول پنج قرن مورد ارزيابى و بررسى قرار داده است، بر اين نكته متمركز است كه در اين سدهها تمدن و فرهنگ ایران در تبريز رشد كرد. | فصل آخر كتاب كه "علم و فرهنگ" را در طول پنج قرن مورد ارزيابى و بررسى قرار داده است، بر اين نكته متمركز است كه در اين سدهها تمدن و فرهنگ ایران در تبريز رشد كرد. نویسنده پس از استناد به منابع و اسناد مختلف چنين نتيجهگيرى مىگيرد كه در سدههاى پانزدهم تا هفدهم اين شهر مركز مهم معمارى، نقاشى، موسيقى و شعر در خاور نزدیک بود. تبريز دانشمندان بزرگى در رشتههاى مختلف پزشکى، فلسفه، ستاره شناسى، ادبيات و... پروراند و در اين زمينهها نيز مركزيت داشت. | ||
==وضعيت== | ==وضعيت== | ||