غوطه در مهتاب: مجموعه مقالات ادبی
غوطه در مهتاب، مجموعه مقالات دربارۀ شعر شاعران کهن و معاصر تألیف سید علی موسوی گرمارودی؛ این کتاب مجموعه مقالاتی است که مؤلف به تفاریق دربارۀ شعر برخی شاعران و یک یا دو مورد دربارۀ خود شاعران نگاشته است.
| غوطه در مهتاب، مجموعه مقالات دربارۀ شعر شاعران کهن و معاصر | |
|---|---|
 | |
| پدیدآوران | موسوی گرمارودی، سید علی (نویسنده) |
| ناشر | انجمن قلم ایران |
| مکان نشر | تهران |
| سال نشر | 1388 |
| شابک | 8_35_5535_600_978 |
| موضوع | شعر فارسی - تاریخ و نقد، شاعران ایرانی |
| زبان | فارسی |
| تعداد جلد | 1 |
| کد کنگره | 9غ8م / 3548 PIR |
ساختار
این کتاب از 8 فصل تشکیل شده است.
گزارش کتاب
این مجموعه مقالاتی است که صاحب این قلم به تفاریق دربارۀ شعر برخی شاعران (و یک دو مورد دربارۀ خود شاعران) نگاشته است. برخی از این شاعران از گذشتههای دور بودهاند؛ چون فردوسی و انوری و بیدل و حافظ و عرفی، بقیه همه از معاصران، یعنی یکصدسال اخیر هستند، چه کهنسرایانی چون اقبال و صدرالدین عینی و خلیلالله خلیلی و پروین اعتصامی و محمود منشی و نعمت آزرم و چه غزلسرایان معاصر چون علی اشتری (فرهاد)، نوذر پرنگ، حسین منزوی، بهزاد کرمانشاهی، خسرو احتشامی، محمدعلی بهمنی و استاد مشفق کاشانی و چه نوپردازان مثل نیمای بزرگ، سهراب سپهری، طاهره صفارزاده، حسن حسینی، قیصر امینپور، محمدجواد محبت، عبدالملکیان و زرویی نصرآباد.
نخستین مقاله دربارۀ زبان فارسی و نیز بررسی برخی آرا دربارۀ نخستین شاعر فارسیزبان است. بنابراین این یک مجموعۀ نسبتاً هماهنگ در حوزۀ شعر و شاعری است و جز در یک مورد، یعنی شعر متنبی که عربیزبان است، همۀ شاعران دیگر پارسیگو و بیشتر از کشور عزیز خودمان ایران وگرنه از حوزۀ فرهنگی ایران هستند.
مؤلف کوشیده تا مقالات به تناسب زندگی شاعران، با سیر سنوی تنظیم شوند. جز متنبی (303 ـ 354) که چون زبان و شعر وی عربی است و از دیگران خروج مقسمی دارد، در آخر کتاب آورده شده است.
فهرست مطالب این کتاب شامل فصلهای زیر است: فصل اول: زبان پارسی و نخستین شاعر پارسیسرا. فصل دوم: شعر برخی شاعران کهن: منظومههای روایی نمادین چون شاهنامه و تفاوت آن با منظومههای روایی تمثیلی چون مثنوی مولوی؛ طنز در قطعات انوری ابیوردی؛ زندگینامۀ حافظ در آینۀ شعر او؛ اصطلاحات خوشنویسی در شعر حافظ؛ نگاهی کوتاه به شعر بلند عُرفی؛ چرا شعر بیدل در ایران دیر شکفت. فصل سوم: گویندگان پارسیگوی قلمروهای پیشین ایران: اقبال لاهوری؛ نگاهی به «نمونۀ ادبیات تاجیک» و شعر صدرالدین عینی؛ شعر معاصر تاجیکستان؛ تقریظ بر کتاب «آموزش علم عروض در متن ضربهای موسیقی»؛ سخن سالار در بزرگداشت خلیلالله خلیلی. فصل چهارم: کهنسرایان معاصر: نگاهی به زندگی و شعر پروین اعتصامی؛ دیدار با استاد منشی کاشانی؛ سیری در بیکرانگی آفاق نبوت؛ دربارۀ منظومۀ پیام. فصل پنجم: غزلسرایان معاصر: علی اشتری (فرهاد)؛ نگاهی به مجموعۀ «فرصت درویشان» نوذر پرنگ؛ شعر بلند حسین منزوی؛ شعر روشن بهزاد کرمانشاهی، شعری ملتزم به بیداری؛ شعر استاد مشفق کاشانی؛ مجموعۀ حماسه در حریر خسرو احتشامی. فصل ششم: نیما و برخی پیروان او: طنز در شعر نیما؛ دو سه کلمه از سهراب سپهری؛ اخوان مرد پاس و سپاس؛ شعر طاهرۀ صفارزاده؛ شاعری در تصرف شعر (سید حسن حسینی)؛ نگاهی به شعرهای آیینی قیصر امینپور؛ محمدجواد محبت شاعر معناگرا و سخنآرا؛ «از چشمههای دامن گرّوس» (محمدرضا عبدالملکیان). فصل هفتم: شعر طنز: طنز زرویی نصرآباد در کتاب شعر اصل مطلب» او. فصل هشتم: شعر عربی: ابوطیب متنبّی.
در فصل اول، مؤلف به بررسی زبان فارسی و نخستین شاعر پارسیسرا میپردازد. فصل دوم به تحلیل شعر شاعران کهن اختصاص دارد و در آن به تفاوت منظومههای روایی نمادین مانند شاهنامه با منظومههای روایی تمثیلی مانند مثنوی مولوی پرداخته میشود. همچنین طنز در قطعات انوری ابیوردی، زندگینامۀ حافظ در آینۀ شعر او، اصطلاحات خوشنویسی در شعر حافظ، نگاهی به شعر بلند عرفی و دلایل دیر شکفتن شعر بیدل در ایران مورد بررسی قرار میگیرد.
فصل سوم به گویندگان پارسیگوی قلمروهای پیشین ایران مانند اقبال لاهوری، صدرالدین عینی و خلیلالله خلیلی میپردازد. فصل چهارم کهنسرایان معاصر مانند پروین اعتصامی و محمود منشی را بررسی میکند. فصل پنجم به غزلسرایان معاصر اختصاص دارد و در آن شاعرانی مانند علی اشتری (فرهاد)، نوذر پرنگ، حسین منزوی، بهزاد کرمانشاهی، خسرو احتشامی و مشفق کاشانی تحلیل میشوند.
فصل ششم به نیما و پیروان او مانند سهراب سپهری، طاهره صفارزاده، حسن حسینی، قیصر امینپور و محمدجواد محبت میپردازد. فصل هفتم به شعر طنز با تمرکز بر زرویی نصرآباد اختصاص دارد و فصل هشتم و پایانی به شعر عربی و ابوطیب متنبی میپردازد. این کتاب با 552 صفحه، مجموعهای جامع و ارزشمند از تحلیلهای ادبی دربارۀ شعر کهن و معاصر فارسی است.[۱]
پانويس
منابع مقاله
پایگاه کتابخانه تخصصی ادبیات