صفوی، سید سلمان

سید سلمان صفوی (متولد ۱۳۳۸ش) نویسنده، محقق و استاد دانشگاه در حوزه فلسفه، عرفان و قرآن‌شناسی است. نام اصلی او سید قهرمان صفوی بوده و بعدها نام سلمان را برای خود برگزیده است . او از نوادگان شیخ صفی‌الدین اردبیلی و حضرت حمزه بن امام موسی کاظم(ع) است . تحصیلات حوزوی را تا مرحله اجتهاد در حوزه‌های علمیه اصفهان، نجف‌آباد و قم نزد اساتیدی چون آیات عظام عباس ایزدی، حسینعلی منتظری و عبدالکریم موسوی اردبیلی گذراند و سپس در تهران موفق به اخذ مدرک کارشناسی و کارشناسی ارشد فلسفه محض شد. وی در سال ۱۳۷۵ عازم بریتانیا گردید و از دانشگاه لندن (سواس) دکترای فلسفه دین و فوق دکترای فلسفه هنر اخذ نمود . صفوی بنیانگذار درس شیعه‌شناسی در دانشگاه لندن، کاشف ساختار معنایی مثنوی معنوی پس از هفتصد سال و برنده جایزه جهانی کتاب سال جمهوری اسلامی ایران در سال ۱۳۸۷ است . وی ریاست آکادمی مطالعات ایرانی لندن و مرکز بین‌المللی مطالعات صلح (IPSC) را بر عهده دارد و سردبیر مجله علمی ترانسندنت فیلوسوفی (فلسفه متعالی) است . از جمله مهمترین آثار او می‌توان به کتاب‌های «ساختار معنایی مثنوی معنوی» و «ارکان فلسفه هنر اسلامی» اشاره کرد.

سید سلمان صفوی
نام کامل	سید سلمان صفوی
نام‌های دیگر	سید قهرمان صفوی
نسب	از نوادگان شیخ صفی‌الدین اردبیلی و حضرت حمزه بن امام موسی کاظم(ع)
ولادت	۱۳۳۸ش
محل تولد	خمینی‌شهر، ایران
محل زندگی	لندن، تهران
خویشاوندان	سرلشکر یحیی رحیم صفوی (برادر)
دین	اسلام
مذهب	شیعه
پیشه	نویسنده، محقق، استاد دانشگاه
منصب	رئیس آکادمی مطالعات ایرانی لندن، رئیس مرکز بین‌المللی مطالعات صلح (IPSC)، سردبیر مجله ترانسندنت فیلوسوفی
اطلاعات علمی
اجازه اجتهاد از	حسینعلی منتظری عبدالکریم موسوی اردبیلی
درجه علمی	دکترای فلسفه دین و فوق دکترای فلسفه هنر
دانشگاه	دانشگاه لندن (سواس)
علایق پژوهشی	فلسفه اسلامی، عرفان، قرآن‌شناسی، فلسفه هنر، روابط بین‌الملل
اساتید	عباس ایزدی حسینعلی منتظری عبدالکریم موسوی اردبیلی محمدعلی ناصری
برخی آثار	ساختار معنایی مثنوی معنوی عرفان ثقلین: مبانی نظری و عملی عرفان و طریقت صفویه مکتب عرفان اجتماعی شیخ صفیالدین اردبیلی نقد فلسفه مدرن غرب ارکان فلسفه هنر اسلامی موسیقی و عرفان تفسیر ساختاری سوره حمد پدیدارشناسی فاطمه(س) در قرآن، روایات و هنر

ولادت

سید سلمان صفوی در سال ۱۳۳۸ش در خانواده‌ای شیعی در شهرستان خمینی‌شهر (لنجان) چشم به جهان گشود. نام اصلی وی سید قهرمان صفوی است و بعدها نام سلمان را که نامی ارزشی و انقلابی بود برای خود برگزید . او از نوادگان شیخ العارفین سید صفی‌الدین اردبیلی، جد بزرگوار سلسله صفویه، و نیز از نوادگان حضرت حمزه بن امام موسی کاظم(ع) است. وی برادر سرلشکر یحیی رحیم صفوی، فرمانده پیشین سپاه پاسداران انقلاب اسلامی و دستیار و مشاور فعلی رهبری است .

تحصیلات

سید سلمان صفوی تحصیلات خود را ابتدا در هنرستان آغاز نمود و سپس به فراگیری علوم حوزوی روی آورد . وی دروس مقدماتی و سطح را در حوزه‌های علمیه اصفهان، نجف‌آباد و قم نزد اساتیدی چون مرحوم آیت‌الله شیخ عباس ایزدی، مرحوم آیت‌الله حسینعلی منتظری و آیت‌الله ناصری به پایان رساند و سپس دروس خارج فقه و اصول را تا مرحله اجتهاد نزد آیات عظام منتظری و عبدالکریم موسوی اردبیلی تلمذ نمود. پس از طی دروس حوزوی، وارد دانشگاه شد و دوره کارشناسی و کارشناسی ارشد خود را در رشته فلسفه محض در تهران به اتمام رساند . وی در سال ۱۳۷۵ به منظور تکمیل تحقیقات و مطالعات خود به بریتانیا مهاجرت کرد و در مدرسه مطالعات شرقی و آفریقایی (سواس) دانشگاه لندن مشغول به تحصیل شد. دکتر صفوی دکترای تخصصی (PhD) خود را در رشته فلسفه دین و سپس فوق دکترای (Postdoc) خود را در رشته فلسفه هنر از این دانشگاه اخذ نمود. از سال ۱۳۸۰ به عنوان فلوی (عضو وابسته علمی) دانشگاه لندن منصوب گردید.

فعالیت‌ها

سید سلمان صفوی از چهره‌های تأثیرگذار در عرصه فلسفه و عرفان اسلامی در سطح بین‌الملل است. فعالیت‌های علمی و اجرایی متعدد وی عبارتند از:

• بنیان‌گذاری و مدیریت مراکز علمی: وی همراه با آیت‌الله سید محمد خامنه‌ای و آیت‌الله محسن اراکی در سال ۲۰۰۰ میلادی مجله علمی «ترانسندنت فیلوسوفی» (فلسفه متعالی) را در لندن بنیاد نهاد و از آن زمان تاکنون سردبیری این مجله را بر عهده دارد که به عنوان پلی برای گفت‌وگوهای فلسفی و عرفانی بین اسلام و غرب عمل می‌کند . در بهار ۱۳۸۲ (۲۰۰۳ میلادی) نیز آکادمی مطالعات ایرانی لندن (LAIS) را تأسیس کرد و ریاست آن را بر عهده گرفت. این آکادمی به عنوان یک مرکز تحقیقاتی، به مطالعه و تحقیق پیرامون مسائل نظری اسلام، فلسفه و عرفان اسلامی می‌پردازد و مجلات تخصصی «ترانسندنت فیلوسوفی» و «اسلامیک پرسپکتیو» را منتشر می‌کند . وی همچنین ریاست مرکز بین‌المللی مطالعات صلح (IPSC) را بر عهده دارد..

• فعالیت‌های دانشگاهی و علمی: وی بنیانگذار درس شیعه‌شناسی در مدرسه مطالعات شرقی و آفریقایی (سواس) دانشگاه لندن است. دکتر صفوی عضو علمی کنگره فیلسوفان اسکولاستیک (مدرسی) جهان در ایتالیا و پرتغال می‌باشد. او کاشف ساختار معنایی کتاب مثنوی معنوی جلال‌الدین محمد مولوی پس از هفتصد سال است .

• جوایز و افتخارات: کتاب ارزشمند وی با عنوان «ساختار معنایی مثنوی معنوی» (The Structure of Rumi’s Mathnawi) در سال ۱۳۸۷ موفق به کسب جایزه جهانی کتاب سال جمهوری اسلامی ایران گردید.

• سوابق اجرایی و فرهنگی: وی از کادرهای اولیه و از بنیانگذاران سپاه پاسداران انقلاب اسلامی در اصفهان به همراه برادرش یحیی رحیم صفوی بوده است . او در سال ۱۳۶۱ از سپاه جدا شد و به فعالیت‌های سیاسی، فرهنگی و دانشگاهی روی آورد . پس از مهاجرت به لندن در سال ۱۳۷۵، به مدت هفت سال به عنوان معاون پژوهشی و آموزشی نماینده آیت‌الله سید علی خامنه‌ای در بریتانیا فعالیت نمود و همراه با آیت‌الله محسن اراکی از بنیانگذاران مرکز اسلامی انگلیس بود. وی همچنین سر ویراستار و سرپرست علمی «دانشنامه فرهنگ معاصر قرآن کریم» است که از سال ۱۳۸۹ کار تدوین آن آغاز شده است.

آثار

سید سلمان صفوی تاکنون ده‌ها جلد کتاب و مقاله به زبان‌های فارسی، انگلیسی و عربی در ایران، انگلیس، مصر، ترکیه و آمریکا منتشر کرده است . بر اساس اطلاعات موجود، وی ۱۷ کتاب به زبان انگلیسی در بریتانیا و آمریکا و ۳۴ کتاب به زبان فارسی در ایران در حوزه‌های مطالعات فلسفی، عرفانی، تفسیر قرآن و روابط بین‌الملل تألیف و منتشر نموده است.

در اینجا به برخی از مهمترین آثار وی اشاره می‌شود:

تألیفات

• ساختار معنایی مثنوی معنوی (برنده جایزه جهانی کتاب سال ۱۳۸۷)
• عرفان ثقلین: مبانی نظری و عملی عرفان و طریقت صفویه
• مکتب عرفان اجتماعی شیخ صفیالدین اردبیلی (با مقدمه سید حسین نصر)
• ذکر در قرآن، روایات و ادبیات عرفانی
• نقد فلسفه مدرن غرب
• ارکان فلسفه هنر اسلامی (منتشر شده همزمان در لندن و تهران)
• موسیقی و عرفان
• تفسیر ساختاری سوره حمد
• تفسیر ساختار معنایی سوره یوسف(ع)
• تفسیر ساختار معنایی سوره مائده
• پدیدارشناسی فاطمه(س) در قرآن، روایات و هنر
• اسم اعظم
• معراج به مبدا اعلا
• سوره ابراهیم
• سوره احزاب
• The Structure of Rumi's Mathnawi (انگلیسی)

مقالات

• عقل نظری و عملی از دیدگاه مولوی و ملاصدرا (Rumi Principle، لندن، ۲۰۱۸)
• اسلام: میزان حکمت (بررسی وجوه عرفانی و فلسفی علامه طباطبایی)

منابع مقاله

• اکادمی مطالعات ایرانی لندن: فیلسوفان معاصر ایران: سید سلمان صفوی
• مباحثات، رساله تحلیلی فکری حوزه و روحانیت: حجت‌الاسلام والمسلمین سید سلمان صفوی: تعالیم مولانا برای جهان مدرن کارکردی شفابخش از طریق انقلاب درونی انسانی دارد
• سایت علامه طباطبایی: سید سلمان صفوی
• دانشنامه شهرستان خمینی شهر: زندگینامه دکتر سید سلمان صفوی

وابسته‌ها

• سلطان العارفین شیخ صفی‌الدین اردبیلی (گزیده صفوة الصفا)
• سه رساله مفرد و هفت برآورده در تفسير و تأويل
• عرفان اسلامی در شرق و غرب
• ساختار معنايی مثنوی معنوی
• اهل‌بیت(ع) از دیدگاه مولوی
• اخلاق و انسان کامل از منظر مولوی
• عرفان عملی (صفوی)
• دانشنامه معاصر قرآن کریم
• خاورمیانه و قفقاز سیاسی 2010
• گفتمان انقلابی در جهان اسلام (1270 - 1394)
• دیپلماسی یک بستر و چند رویا خاورمیانه 1389
• فقه الله اكبر: (هرمنيوتيک معنوی خدا در قرآن کریم و شعر فارسي)
• راه‌ نو: "تفسیر نوین‌ مثنوی مولوی"(دفتر اول، بخش 1)
• مقدمه‌ای بر نقد فلسفه مدرن غرب
• زاهدنامه: (سیر زندگی و احوالات شیخ زاهد گیلانی)
• موقعیت فلسفه اسلامی در عصر حاضر