اخلاق و انسان کامل از منظر مولوی
اخلاق و انسان کامل از منظر مولوی تألیف سید سلمان صفوی (متولد ۱۳۴۴ش)، نویسنده و پژوهشگر حوزه عرفان و فلسفه اسلامی؛ کتابی است که در دو فصل مستقل به بررسی جایگاه اخلاق و مفهوم انسان کامل در اندیشه و منظومه عرفانی مولانا جلالالدین محمد بلخی میپردازد.
| اخلاق و انسان کامل از منظر مولوي | |
|---|---|
 | |
| پدیدآوران | صفوی، سید سلمان (نویسنده) |
| ناشر | سلمان آزاده |
| مکان نشر | قم |
| سال نشر | 1388 |
| شابک | 978-600-5357-01-0 |
| موضوع | مولوی، جلالالدین محمد بن محمد، 604 - 672ق. مثنوی - اخلاق مولوی، جلالالدین محمد بن محمد، 604 - 672ق. مثنوی - انسان (عرفان) مولوی، جلالالدین محمد بن محمد، 604 - 672ق. مثنوی - نقد و تفسیر شعر فارسی -- قرن ۷ -- تاریخ و نقد شعر عرفانی - قرن ۷ق. - تاریخ و نقد انسان (عرفان) اخلاق عرفانی |
| زبان | فارسی |
| تعداد جلد | 1 |
| کد کنگره | PIR 5307 /الف 7ص3 1388 |
ساختار
کتاب از دو فصل تشکیل شده است. فصل نخست حاصل ویرایش و تکمیل مصاحبه نویسنده با برنامه «سوفیا» از رادیو گفتگو در سال ۱۳۸۶ است که به مباحث بنیادین در حوزه اخلاق و عرفان از منظر مولوی اختصاص دارد. فصل دوم مقاله «انسان کامل در دیدگاه مولوی» است که اصل آن به زبان انگلیسی در کنفرانس بینالمللی فلسفه در پالرمو ایتالیا (ژوئن ۲۰۰۹) ارائه شده و برای این کتاب با افزودن استشهاداتی از مثنوی به فارسی ترجمه و تنظیم گردیده است. در پایان هر فصل منابع مربوط ذکر شده است.
گزارش کتاب
کتاب «اخلاق و انسان کامل از منظر مولوی» کوششی است برای تبیین دو رکن اساسی در منظومه فکری و عرفانی مولانا جلالالدین بلخی. نویسنده با بهرهگیری از مثنوی معنوی و با استناد به نسخه معتبر نیکلسون و قونیه، مفاهیم کلیدی اخلاق و انسانشناسی عرفانی را در اندیشه این شاعر و عارف بزرگ تحلیل میکند.
در فصل نخست، مسائل مهمی چون «وجودی بودن ملکات اخلاقی نزد مولانا»، «نسبت اخلاق و عرفان»، «اعتباری یا حقیقی بودن اخلاق»، «علم اخلاق»، «اخلاق عرفانی یا عرفان اخلاقی»، «توحید مرکز ثقل و انسان محور مباحث مولانا» و «تبیین تفاوت مهم اخلاق و عرفان و رجحان عرفان بر اخلاق» مورد بحث و بررسی قرار گرفته است. نویسنده با طرح این پرسشهای بنیادین، رویکرد مولانا را به مقوله اخلاق در بستر عرفان اسلامی واکاوی میکند.
فصل دوم به مفهوم «انسان کامل» از دیدگاه مولوی اختصاص دارد. نویسنده در این بخش، ابعاد گوناگون این مفهوم را در سه محور اصلی بررسی میکند: «جایگاه انسان کامل در هستی»، «صفات انسان کامل» و «روابط متقابل انسان کامل و سالک». به باور نویسنده، انسان کامل از مهمترین مباحث منظومه عرفانی مولاناست که در ارتباط با خدا، هستی و هدایت سالک معنا مییابد. انسان کامل خلیفه خدا و مجلای ذات اوست، دل او جام جهاننما و مرآت حقنماست و اوصافی چون کیمیاگر، اکسیر، صاحب دل، تریاق فاروق، سایه حق، باب رحمت الهی، ظل الله و شیر حق برای وی به کار رفته است. در انسان کامل چهار امر به کمال میرسد: اقوال نیک، افعال نیک، اخلاق نیک و معارف اعلای ناب و شهودی. او فانی فی الله و باقی بالله است و مسئولیت رهبری و هدایت بشر را بر عهده دارد. در مثنوی، گاه از تعبیر شیخ و پیر برای اشاره به اولیاء الله استفاده شده که مقصود، پیر معنوی است و با توجه به صفاتشان از پیر صوری متمایز میگردند.[۱]
پانویس
منابع مقاله
پایگاه کتابخانه تخصصی ادبیات