محمود، عبدالحلیم: تفاوت میان نسخهها
Hbaghizadeh (بحث | مشارکتها) |
Hbaghizadeh (بحث | مشارکتها) بدون خلاصۀ ویرایش |
||
| (۲ نسخهٔ میانیِ ایجادشده توسط همین کاربر نشان داده نشد) | |||
| خط ۳۵: | خط ۳۵: | ||
| شاگردان = | | شاگردان = | ||
| اجازه اجتهاد از = | | اجازه اجتهاد از = | ||
| آثار = {{فهرست جعبه عمودی | | | آثار = {{فهرست جعبه عمودی | [[أستاذ السائرين الحارث بن أسد المحاسبي]]|[[سيد شباب أهل الجنة إبن بنت رسولالله صلیاللهعليهوسلم الحسين بن علي رضيالله عنهما]]| [[لطائف المنن]]| [[حكم إبن عطاء الله]] | [[الصلاة و مقاصدها]]| [[الرسالة القشيرية]] | فتاوی الإمام عبدالحلیم محمود}} | ||
| سبک نوشتاری = | | سبک نوشتاری = | ||
| وبگاه = | | وبگاه = | ||
| خط ۱۳۳: | خط ۱۳۳: | ||
* [[عارف پابرهنه: بشر بن حارث مروزی خراسانی]] | * [[عارف پابرهنه: بشر بن حارث مروزی خراسانی]] | ||
* [[البعث و الخلود بین المتکلمین و الفلاسفة (إثبات عقیدة االبعث و الخلود و الرد علی المنکرین)]] | * [[البعث و الخلود بین المتکلمین و الفلاسفة (إثبات عقیدة االبعث و الخلود و الرد علی المنکرین)]] | ||
* [[الطريق إلى الله]] | * [[الطريق إلى الله]] | ||
* [[اللمع]] | * [[اللمع]] | ||
* [[الرعاية لحقوق الله]] | * [[الرعاية لحقوق الله (عبدالحلیم محمود)]] | ||
* [[رابعه العدويه رضي الله عنها و أرضاها]] | * [[رابعه العدويه رضي الله عنها و أرضاها]] | ||
* [[رابعة العدویة رضی الله عنه و ارضاها]] | * [[رابعة العدویة رضی الله عنه و ارضاها]] | ||
| خط ۱۴۳: | خط ۱۴۲: | ||
* [[شرح صحيح البخاري]] | * [[شرح صحيح البخاري]] | ||
* [[نشاة الفقه الإجتهادي و أطواره]] | * [[نشاة الفقه الإجتهادي و أطواره]] | ||
* [[عوارف المعارف]] | * [[عوارف المعارف (عبدالحلیم محمود)]] | ||
* [[و لله الأسماء الحسنی فأدعوه بها]] | * [[و لله الأسماء الحسنی فأدعوه بها]] | ||
* [[ولله الأسماء الحسنی فادعوه بها]] | * [[ولله الأسماء الحسنی فادعوه بها]] | ||
| خط ۱۶۹: | خط ۱۶۸: | ||
* [[القرآن و النبي صلی الله علیه و سلم]] | * [[القرآن و النبي صلی الله علیه و سلم]] | ||
* [[العارف بالله بشر بن الحارث الحافي]] | * [[العارف بالله بشر بن الحارث الحافي]] | ||
* [[الإسلام و العقل]] | * [[الإسلام و العقل (عبدالحلیم محمود)]] | ||
* [[القطب الشهيد عبد السلام بن بشيش]] | * [[القطب الشهيد عبد السلام بن بشيش]] | ||
* [[الحج إلی بیت الله الحرام]] | * [[الحج إلی بیت الله الحرام]] | ||
| خط ۱۹۷: | خط ۱۹۶: | ||
* [[العارف بالله أبوالأنوار شمسالدين الحفني]] | * [[العارف بالله أبوالأنوار شمسالدين الحفني]] | ||
* [[التفکیر الفلسفی فی الاسلام]] | * [[التفکیر الفلسفی فی الاسلام]] | ||
* [[المنقذ من الضلال]] | * [[المنقذ من الضلال (عبدالحلیم محمود)]] | ||
* [[الإسلام و الشیوعیة]] | * [[الإسلام و الشیوعیة]] | ||
* [[الاسراء و المعراج]] | * [[الاسراء و المعراج]] | ||
* [[العبادة: احكام و اسرار]] | * [[العبادة: احكام و اسرار]] | ||
* [[موقف الاسلام من الفن و العلم و الفلسفة]] | * [[موقف الاسلام من الفن و العلم و الفلسفة]] | ||
* [[قضیة التصوف المنقذ من الضلال]] | * [[قضیة التصوف المنقذ من الضلال]] | ||
نسخهٔ کنونی تا ۲۱ ژوئن ۲۰۲۶، ساعت ۱۷:۱۲
عبدالحلیم محمود (۱۹۱۰ – ۱۹۷۸م)، فقیه، نویسنده، استاد دانشگاه، وزیر اوقاف و شئون الأزهر و چهل و ششمین شیخ الازهر بود.[۱] او از چهرههای برجسته علمی و اصلاحی در مصر معاصر به شمار میرود که با دفاع از استقلال الازهر، مخالفت با قوانین مغایر با شریعت، ترویج تصوف معتدل و نیز تلاش برای احیای جایگاه علمی و معنوی الازهر، نقش مهمی در تاریخ معاصر مصر ایفا کرد.[۲] عبدالحلیم محمود به دلیل تسلط بر علوم اسلامی و گرایشهای صوفیانه، به «غزالی قرن بیستم» و «ابوالمتصوفین» شهرت یافت.[۳]
| عبدالحلیم محمود | |
|---|---|
 | |
| نام کامل | عبدالحلیم محمود |
| لقب | غزالی قرن بیستم، ابوالمتصوفین |
| نام پدر | محمود |
| ولادت | ۲ جمادیالاولی ۱۳۲۸ق (۱۲ مه ۱۹۱۰م) |
| محل تولد | قرية السلام (ابو احمد)، بلبیس، شرقیه، مصر، مصر |
| محل زندگی | قاهره، پاریس |
| رحلت | ۱۵ ذیالقعده ۱۳۹۷ق (۱۷ اکتبر ۱۹۷۸م) |
| مدفن | مسجد السلام، بلبیس، شرقیه |
| طول عمر | ۶۸ سال |
| دین | اسلام |
| مذهب | اهل سنت، اشعری، صوفی (طریقه شاذلیه) |
| پیشه | فقیه، نویسنده، مدرس، وزیر، شیخ الازهر |
| منصب | شیخ الازهر (۱۹۷۳-۱۹۷۸)، وزیر اوقاف و شئون الازهر (۱۹۷۱-۱۹۷۳)، رئیس مجمع البحوث الاسلامیه |
| اطلاعات علمی | |
| درجه علمی | دکترای فلسفه اسلامی (سوربن، ۱۹۴۰م) |
| دانشگاه | دانشگاه سوربن (پاریس) |
| علایق پژوهشی | تصوف، فلسفه اسلامی، فقه، تاریخ اسلام |
| اساتید |
|
| برخی آثار | |
ولادت و نسب
عبدالحلیم محمود در ۲ جمادیالاولی سال ۱۳۲۸ هجری قمری (۱۲ مه ۱۹۱۰ میلادی) در روستای «ابو احمد» (که امروزه «السلام» نامیده میشود) از توابع شهرستان بلبیس در استان شرقیه مصر به دنیا آمد.[۴][۲] نسب او به سیدنا حسین بن علی (رضی الله عنهما) میرسد.[۴][۳] پدرش محمود، از علمای الازهر بود که تحصیلات خود را ناتمام گذاشته بود، اما همواره آرزوی ادامه تحصیل پسرش را در الازهر داشت.[۴]
تحصیلات
عبدالحلیم محمود تحصیلات ابتدایی را در زادگاهش آغاز کرد و قرآن را در کودکی حفظ نمود.[۴][۵] در سال ۱۹۲۳ میلادی وارد الازهر شد و در سال ۱۹۲۸ موفق به اخذ مدرک «شهادة الثانویة الأزهریة» در مدت تنها یک سال شد؛ زیرا نظام آموزشی آن زمان به دانشجویان ممتاز اجازه میداد که دروس متوسطه را در یک سال به پایان برسانند.[۱]
در سال ۱۹۳۲ مدرک «عالِمیة» (لیسانس) را از الازهر دریافت کرد.[۲][۱] سپس با هزینه شخصی به فرانسه سفر کرد و در دانشگاه سوربن (پاریس) به تحصیل در رشتههای تاریخ ادیان، فلسفه، روانشناسی و جامعهشناسی پرداخت.[۴] در سال ۱۹۳۸ به هیئت علمی اعزامی الازهر در فرانسه پیوست. رساله دکتری خود را با عنوان «أستاذ السائرین: الحارث بن أسد المحاسبی» با راهنمایی مستشرق معروف لوئی ماسینیون به نگارش درآورد و در ۸ ژوئن ۱۹۴۰ با درجه «امتیاز با مرتبه شرف اول» از دانشگاه سوربن فارغالتحصیل شد.[۲]
فعالیتها
سمتهای علمی و اجرایی
پس از بازگشت به مصر، به عنوان مدرس روانشناسی در دانشکده زبان عربی الازهر مشغول به کار شد.[۴] در سال ۱۹۵۱ به عنوان استاد فلسفه به دانشکده اصول الدین منتقل گردید و در سال ۱۹۶۴ به سمت ریاست این دانشکده منصوب شد.[۴] او همچنین به عضویت مجمع البحوث الإسلامیة درآمد و بعدها به عنوان دبیر کل این مجمع انتخاب شد.[۲]
در سال ۱۹۷۰ به عنوان معاون الازهر و در سال ۱۹۷۱ به عنوان وزیر اوقاف و شئون الازهر منصوب گردید.[۳] در ۲۷ مارس ۱۹۷۳، طی حکمی از سوی رئیسجمهور انور سادات، به عنوان چهل و ششمین شیخ الازهر منصوب شد.[۱]
احیای جایگاه الازهر
عبدالحلیم محمود در دورهای که الازهر با چالشهای جدی ناشی از قانون سال ۱۹۶۱ (که اختیارات شیخ الازهر را به شدت محدود کرده بود) مواجه بود، توانست استقلال و جایگاه این نهاد را احیا کند.[۲][۶] وی با ارائه استعفا در اعتراض به تصمیم دولت برای سلب اختیارات شیخ الازهر، موفق شد انور سادات را به عقبنشینی وادار سازد و پس از آن، جایگاه شیخ الازهر ارتقاء یافت و به عنوان یک مقام بالاتر از وزیران شناخته شد.[۲][۷]
مخالفت با قانون احوال شخصیه
از مهمترین مواضع او، مخالفت با طرح اصلاح قانون احوال شخصیه بود که توسط دکتر عایشه راتب، وزیر امور اجتماعی، ارائه شده بود. این طرح شامل محدودیتهایی برای طلاق و تعدد زوجات بود که با شریعت اسلامی مغایرت داشت. عبدالحلیم محمود با انتشار بیانیهای قوی و ارسال آن به مسئولان و نمایندگان مجلس، مانع از تصویب این قانون شد و دولت ناچار به عقبنشینی گردید.[۴][۶]
موضع در برابر پیشنهاد کتاب دینی مشترک
هنگامی که بابا شنوده سوم، پاپ کلیسای قبطی، پیشنهاد تألیف کتاب دینی مشترک برای دانشآموزان مسلمان و مسیحی را مطرح کرد، عبدالحلیم محمود به شدت با این ایده مخالفت ورزید و به وزیر آموزش و پرورش وقت اعلام کرد که در صورت اجرای این طرح، استعفا خواهد داد.[۶][۵]
توسعه معاهد الازهر
عبدالحلیم محمود با سفر به روستاها و شهرها و تشویق مردم به وقف و اهدای زمین و ساختمان، موفق شد تعداد معاهد الازهر را به شکل چشمگیری افزایش دهد. در دوره مدیریت او، شمار معاهد الازهر از ۲۱۲ به ۱۲۷۳ مورد رسید.[۲][۷]
خدمات در اوقاف و توسعه مساجد
در دوران وزارت اوقاف، به مرمت و بازسازی مساجد تاریخی از جمله مسجد عمرو بن عاص پرداخت و خطابه آن را به محمد غزالی سپرد.[۶] همچنین اموال موقوفه را از سازمان اصلاح اراضی پس گرفت و هیئتی برای مدیریت آنها تأسیس کرد.[۶][۸]
رؤیای نصرت در جنگ اکتبر
پیش از جنگ اکتبر ۱۹۷۳، عبدالحلیم محمود رؤیایی دید که رسول خدا (ص) را در حال عبور از کانال سوئز همراه با علمای مسلمان و ارتش مصر مشاهده کرد. او این رؤیا را به انور سادات گزارش داد و او را به اتخاذ تصمیم جنگ ترغیب نمود.[۴][۲] پس از پیروزی، خطبهای تاریخی در الازهر ایراد کرد و آن رؤیا را برای عموم بازگو نمود.[۴]
تلاش برای صلح در جهان اسلام
عبدالحلیم محمود در بحران بین الجزایر و مراکش بر سر صحرای غربی، با ارسال تلگراف به پادشاه مراکش و رئیسجمهور الجزایر و نیز درخواست از انور سادات و ملک خالد بن عبدالعزیز برای میانجیگری، نقش مهمی در کاهش تنشها ایفا کرد.[۹]
موضع در برابر دادگاه نظامی
در جریان محاکمه اعضای جماعت التکفیر والهجرة، عبدالحلیم محمود با صدور بیانیهای، از دادگاه نظامی به دلیل عدم صلاحیت در رسیدگی به مسائل فکری انتقاد کرد و تأکید نمود که علمای الازهر باید در این گونه پروندهها نقش اساسی داشته باشند.[۴][۱۰]
وفات
عبدالحلیم محمود پس از بازگشت از سفر حج، در ۱۵ ذیالقعده سال ۱۳۹۷ هجری قمری (۱۷ اکتبر ۱۹۷۸ میلادی) به دنبال عوارض ناشی از یک عمل جراحی، درگذشت.[۴][۱] پیکر او با حضور گسترده مردم در مسجد الازهر تشییع و در کنار مسجد روستای زادگاهش (قرية السلام) به خاک سپرده شد.[۵][۱۱]
آثار
عبدالحلیم محمود بیش از ۶۰ اثر در زمینه تصوف، فلسفه، فقه و سیره نگاشت. برخی از مهمترین آنها عبارتند از:[۱][۱۲]
- أستاذ السائرین الحارث المحاسبی (رساله دکتری)
- أوروبا والإسلام
- التوحید الخالص (الإسلام والعقل)
- التفکیر الفلسفی فی الإسلام
- القرآن والنبی
- المدرسة الشاذلیة الحدیثة وإمامها أبو الحسن الشاذلی
- فتاوی الإمام عبدالحلیم محمود
- الحمد لله هذه حیاتی (زندگینامه خودنوشت)
- الإسلام والإیمان
- أسرار العبادات فی الإسلام
- دلائل النبوة ومعجزات الرسول
- منهج الإصلاح الإسلامی فی المجتمع
- موقف الإسلام من الفن والعلم والفلسفة
- فتاوی عن الشیوعیة
پانویس
- ↑ ۱٫۰ ۱٫۱ ۱٫۲ ۱٫۳ ۱٫۴ ۱٫۵ پایگاه مرکز الفتوی الأزهر، «تعرَّف على سيرة الإمام الزاهد فضيلة الدكتور/ عبدالحليم محمود»
- ↑ ۲٫۰ ۲٫۱ ۲٫۲ ۲٫۳ ۲٫۴ ۲٫۵ ۲٫۶ ۲٫۷ ۲٫۸ پایگاه الجزیره، «الإمام الأكبر عبد الحليم محمود.. شيخ الأزهر الذي تحدى الدولة»
- ↑ ۳٫۰ ۳٫۱ ۳٫۲ پایگاه دارالإفتاء المصریة، «الإمام عبد الحليم محمود»
- ↑ ۴٫۰۰ ۴٫۰۱ ۴٫۰۲ ۴٫۰۳ ۴٫۰۴ ۴٫۰۵ ۴٫۰۶ ۴٫۰۷ ۴٫۰۸ ۴٫۰۹ ۴٫۱۰ ۴٫۱۱ پایگاه الجمهوریة، «د. عبدالحليم محمود: الامام الصوفى .. وشيخ الزهاد»
- ↑ ۵٫۰ ۵٫۱ ۵٫۲ پایگاه الیوم السابع، «فى الذكرى الـ 113 لميلاد شيخ الأزهر الدكتور عبد الحليم محمود»
- ↑ ۶٫۰ ۶٫۱ ۶٫۲ ۶٫۳ ۶٫۴ پایگاه إسلام أون لاین، «عبد الحليم محمود ..مواقف شيخ أزهر»
- ↑ ۷٫۰ ۷٫۱ پایگاه بوابة الحرکات الإسلامیة، «الشيخ عبد الحليم محمود»
- ↑ پایگاه حکایة الشارع، «شارع الإمام عبد الحليم محمود»
- ↑ پایگاه الجریدة، «عبدالحليم محمود... تدخل لنزع فتيل الأزمة بين المغرب والجزائر»
- ↑ پایگاه المصری الیوم، «في ذكراه الـ 46 .. أبرز مواقف شيخ الأزهر الدكتور عبدالحليم محمود»
- ↑ پایگاه فیسبوک مرکز الفتوی الأزهر، «في ذكرى وفاته تعرَّف على سيرة الإمام عبدالحليم محمود»
- ↑ کتابخانه اینترنتی، مجموعه آثار عبدالحلیم محمود
منابع مقاله
- پایگاه الجمهوریة، «د. عبدالحليم محمود: الامام الصوفى .. وشيخ الزهاد»
- پایگاه الجزیره، «الإمام الأكبر عبد الحليم محمود.. شيخ الأزهر الذي تحدى الدولة»
- پایگاه مرکز الفتوی الأزهر، «تعرَّف على سيرة الإمام الزاهد فضيلة الدكتور/ عبدالحليم محمود»
- پایگاه الیوم السابع، «فى الذكرى الـ 113 لميلاد شيخ الأزهر الدكتور عبد الحليم محمود»
- پایگاه دارالإفتاء المصریة، «الإمام عبد الحليم محمود»
- پایگاه إسلام أون لاین، «عبد الحليم محمود ..مواقف شيخ أزهر»
- پایگاه الجریدة، «عبدالحليم محمود... تدخل لنزع فتيل الأزمة بين المغرب والجزائر»
- کتابخانه اینترنتی، مجموعه آثار عبدالحلیم محمود
- پایگاه بوابة الحرکات الإسلامیة، «الشيخ عبد الحليم محمود»
- پایگاه حکایة الشارع، «شارع الإمام عبد الحليم محمود»
- پایگاه المصری الیوم، «في ذكراه الـ 46 .. أبرز مواقف شيخ الأزهر الدكتور عبدالحليم محمود»
- پایگاه فیسبوک مرکز الفتوی الأزهر، «في ذكرى وفاته تعرَّف على سيرة الإمام عبدالحليم محمود»
وابستهها
- الرسالة القشيرية
- الصلاة و مقاصدها
- حكم إبن عطاء الله
- لطائف المنن
- سيد شباب أهل الجنة إبن بنت رسولالله صلیاللهعليهوسلم الحسين بن علي رضيالله عنهما
- أستاذ السائرين الحارث بن أسد المحاسبي
- عارف پابرهنه: بشر بن حارث مروزی خراسانی
- البعث و الخلود بین المتکلمین و الفلاسفة (إثبات عقیدة االبعث و الخلود و الرد علی المنکرین)
- الطريق إلى الله
- اللمع
- الرعاية لحقوق الله (عبدالحلیم محمود)
- رابعه العدويه رضي الله عنها و أرضاها
- رابعة العدویة رضی الله عنه و ارضاها
- محمد رسول الله
- الفلسفة الیونانیة: اصولها و تطوراتها
- شرح صحيح البخاري
- نشاة الفقه الإجتهادي و أطواره
- عوارف المعارف (عبدالحلیم محمود)
- و لله الأسماء الحسنی فأدعوه بها
- ولله الأسماء الحسنی فادعوه بها
- و لله الاسماء الحسنی فادعوه بها
- أقطاب التصوف الثلاثة: السید أحمد البدوي، السید أحمد الرفاعي، السید عبدالرحیم القناوي
- الإسلام في عصر العلم: الدین و الرسول و الکتاب
- الرسالة القشيرية في علم التصوف
- المسیحیة: نشأتها و تطورها
- ازمة الفکر السياسي الاسلامي في العصر الحديث: مظاهرها، اسبابها، علاجها
- الشريعة الاسلامية کمصدر اساسي للدستور
- الحج المبرور : احكام و اسرار
- ابوذر الغفاري و الشيوعية
- فلسفة إبن طفيل و رسالته (حي بن يقظان)
- السنة و مكانتها في التشريع الإسلامي
- التفكير الفلسفي في الإسلام
- ... الجهاد
- موقف الإسلام من الفن والعلم والفلسفة
- الرسول صلی الله علیه و سلم
- فأذكروني أذكركم
- شهر رمضان
- سفیان الثوری، أمیرالمومنین في الحدیث
- يا رب
- السيد أحمد البدوي رضي الله عنه
- قطبا المغرب: سیدي عبدالسلام ابن بشیش کان مقامه بالمغرب کمقام الشافعی بمصر ابن عیاد
- القرآن و النبي صلی الله علیه و سلم
- العارف بالله بشر بن الحارث الحافي
- الإسلام و العقل (عبدالحلیم محمود)
- القطب الشهيد عبد السلام بن بشيش
- الحج إلی بیت الله الحرام
- سیدنا زین العابدین
- العارف بالله سهل بن عبدالله التستري: حیاته و آثاره
- المدرسة الشاذلية الحديثة و إمامها أبو الحسن الشاذلي
- قضية التصوف: المدرسة الشاذلیة
- فلسفة إبن طفيل
- دلائل النبوة و معجزات الرسول (ص)
- الصلاة : أسرار و أحكام
- الإسلام و الإیمان
- الإمام الرباني الزاهد عبدالله بن المبارک 118 - 181ھ
- شيخ الشيوخ أبو مدين الغوث: حیاته و معراجه إلی الله
- الليث بن سعد: إمام أهل مصر
- مقالات في الإسلام و الشيوعية
- سينما الدعاية السياسية
- فن غسل الأدمغة: بحث في الدعایة و الرأی العام
- و ربك الغفور ذو الرحمة
- أبو البركات سیدي أحمد الدردیر
- فتاوى الإمام عبد الحليم محمود
- ألحمد لله هذه حياتي
- فی رحاب الکون مع الأنبياء و الرسل
- القرآن فى شهر القرآن
- أوربا و الإسلام
- فلسفة ابن طفيل و قصة (حی ین یقظان)
- تاج الصوفية أبوبكر الشبلي: حياته و آراؤه
- العارف بالله أبوالأنوار شمسالدين الحفني
- التفکیر الفلسفی فی الاسلام
- المنقذ من الضلال (عبدالحلیم محمود)
- الإسلام و الشیوعیة
- الاسراء و المعراج
- العبادة: احكام و اسرار
- موقف الاسلام من الفن و العلم و الفلسفة
- قضیة التصوف المنقذ من الضلال
- العبادة: أحکام و أسرار
- الفضيل بن عياض: صوفي من الرعيل الاول
- ابوالحسن الشاذلی: الصوفي المجاهد و العارف بالله
- نظام التجريم و العقاب في الإسلام: مقارنا بالقوانين الوضعية
- ابو العينين الدسوقي، سيدنا زين العابدين، العارف بالله، ابو العباس المرسي، العالم العابد العارف بالله، ذو النون المصري
- المشكلة الأخلاقية و الفلاسفة
- التعرف لمذهب اهل التصوف
- منهاج الدعوة إلى الإسلام في العصر الحديث
- [[آخر لقاء مع (٢٠) [عشرون ] عالما و مفكرا إسلاميا]]