نوری، حسین بن محمدتقی: تفاوت میان نسخه‌ها

بدون خلاصۀ ویرایش
 
(۸ نسخهٔ میانی ویرایش شده توسط ۲ کاربر نشان داده نشد)
خط ۱: خط ۱:
<div class="wikiInfo">
{{جعبه اطلاعات زندگی‌نامه
[[پرونده:NUR00239.jpg|بندانگشتی|مرقد میرزا حسین نوری در کنار مرقد شیخ عباس قمی، باب القبله حرم امام علی(ع)]]
| عنوان = میرزا حسین نوری طبرسی
{| class="wikitable aboutAuthorTable" style="text-align:Right" |+ |
| تصویر = NUR00239.jpg
|-
| اندازه تصویر =
! نام!! data-type="authorName" |نوري، حسين بن محمدتقي
| توضیح تصویر = مرقد میرزا حسین نوری در کنار مرقد شیخ عباس قمی، باب القبله حرم امام علی(ع)
|-
| نام کامل = میرزا حسین بن محمدتقی بن علی محمد نوری طبرسی
|نام‌های دیگر
| نام‌های دیگر = محدث نوری، حاجی نوری
| data-type="authorOtherNames" |طب‍رس‍ی‌ ن‍وری‌، ح‍س‍ی‍ن ‌ب‍ن‌ م‍ح‍م‍دت‍ق‍ی‌
| لقب = محدث نوری
 
| تخلص =
م‍ح‍دث ن‍وری‌، ح‍س‍ی‍ن ‌ب‍ن‌ م‍ح‍م‍د ت‍ق‍ی
| نسب =
 
| نام پدر = محمدتقی
م‍ی‍رزا ح‍س‍ی‍ن‌ ن‍وری
| ولادت = ۱۸ شوال ۱۲۵۴ قمری (۱۲۱۴ شمسی / ۱۸۳۸ میلادی)
 
| محل تولد = روستای یالو، شهرستان نور، مازندران
ن‍وری‌ طب‍رس‍ی‌
| کشور تولد = ایران
 
| محل زندگی = تهران، نجف اشرف، کربلا، کاظمین، سامرا
ن‍وری‌ م‍ازن‍دران‍ی‌
| رحلت = شب چهارشنبه ۲۷ جمادی‌الثانی ۱۳۲۰ قمری (۱۲۸۱ شمسی / ۱۹۰۲ میلادی)
 
| شهادت =
میرزا حسین نوری طبرسی نجفی
| مدفن = صحن مطهر حرم امام علی(ع)، باب القبله، نجف اشرف
 
| طول عمر = ۶۶ سال
Mirza Husain Noori Tabarsi
| نام همسر = دختر شیخ عبدالرحیم بروجردی
 
| فرزندان =
|-
| خویشاوندان = [[نوری، فضل‌الله|شیخ فضل‌الله نوری]] (داماد)
|نام پدر
| دین = اسلام
| data-type="authorfatherName" |محمدتقی
| مذهب = شیعه
|-
| پیشه = محدث، رجالی، پژوهشگر، نویسنده
|متولد
| درجه علمی =
| data-type="authorbirthDate" |1214ش / 1254ق / 1838م
| دانشگاه =
|-
| حوزه = حوزه علمیه نجف، سامرا
|محل تولد
| علایق پژوهشی = حدیث، رجال، مهدویت، درایه، تاریخ
| data-type="authorBirthPlace" |روستاى يالو از توابع شهرستان نور مازندران
| منصب =
|-
| پس از =
|رحلت
| پیش از =
| data-type="authorDeathDate" |1281ش / 1320ق / 1902م
| اساتید = {{فهرست جعبه عمودی | [[انصاری، مرتضی بن محمدامین|شیخ مرتضی انصاری]] | [[میرزای شیرازی، سید محمدحسن|سید محمدحسن شیرازی (میرزای شیرازی)]] | شیخ عبدالحسین تهرانی (شیخ العراقین) | شیخ عبدالرحیم بروجردی | ملا محمدعلی محلاتی | فتحعلی سلطان‌آبادی}}
|-
| مشایخ =
|اساتید
| معاصرین =
| data-type="authorTeachers" |[[انصاری، مرتضی بن محمدامین|شيخ مرتضى انصارى]]
| شاگردان = {{فهرست جعبه عمودی | [[قمی، عباس|شیخ عباس قمی]] | [[آقابزرگ تهرانی، محمدمحسن|شیخ آقابزرگ تهرانی]] | شیخ علی بن ابراهیم قمی | ملا محمدتقی قمی}}
 
| اجازه اجتهاد از =
شيخ عبدالحسين تهرانى
| آثار = {{فهرست جعبه عمودی | [[مستدرك الوسائل و مستنبط المسائل]] (۲۳ هزار حدیث) | [[نجم ثاقب در احوال امام غایب علیه‌السلام]] | [[لؤلؤ و مرجان در شرط پله اول و دوم منبر روضه‌خوانان]] | [[دار السلام في ما يتعلق بالرؤيا و المنام]] | [[جنة المأوی في ذكر من فاز بلقاء الحجة علیه‌السلام]] | [[كشف الأستار عن وجه الغائب عن الأبصار]] | [[الفيض القدسي في ترجمة العلامة المجلسي]] | صحیفه ثانیه علویه | صحیفه رابعه سجادیه | کلمة طیبه | تحیة الزائر | فصل الخطاب فی عدم تحریف کتاب رب الأرباب}}
 
| سبک نوشتاری =
[[میرزای شیرازی، سید محمدحسن|ميرزاى شيرازى]]
| وبگاه =
|-
| امضا =
|برخی آثار
| کد مؤلف = AUTHORCODE00239AUTHORCODE
| data-type="authorWritings" |[[لؤلؤ و مرجان در شرط پله اول و دوم منبر روضه‌خوانان]]
}}
[[نجم ثاقب در احوال امام غایب علیه‌السلام]]
{{کاربردهای دیگر|نوری (ابهام‌زدایی)}}
 
[[مستدرك الوسائل و مستنبط المسائل|مستدرك الوسائل]]
 
[[دار السلام في ما يتعلق بالرؤيا و المنام]]
 
[[جنة المأوی في ذكر من فاز بلقاء الحجة علیه‌السلام، او معجزته في الغيبة الكبری]]
 
[[کشف الأستار عن وجه الغائب عن الأبصار]]
 
[[رخسار پنهان ترجمه کشف الاستار عن وجه الغایب عن الابصار]]
 
[[وسایل الشیعه و مستدرکها]]
 
|- class="articleCode"
|کد مؤلف
| data-type="authorCode" |AUTHORCODE00239AUTHORCODE
|}
</div>
{{کاربردهای دیگر|نوری (ابهام زدایی)}}
{{کاربردهای دیگر|محدث (ابهام زدایی)}}
{{کاربردهای دیگر|محدث (ابهام زدایی)}}


''' میرزا حسین بن محمدتقی بن علی محمد نوری طبرسی''' (۱۲۵۴-۱۳۲۰ق)، معروف به محدث نوری و حاجی نوری، پژوهشگر، محدث و رجالى بزرگ و چهره سرشناس علماى شيعه در قرن چهاردهم هجرى به شمار مى‌آيد. شهرت محدث نوری بیشتر به سبب تألیف کتاب [[مستدرك الوسائل و مستنبط المسائل|مستدرک الوسائل]]، [[نجم ثاقب در احوال امام غایب علیه‌السلام]]، [[لؤلؤ و مرجان در شرط پله اول و دوم منبر روضه‌خوانان]] و [[فصل الخطاب فی عدم تحریف کتاب رب‌ الارباب]] است.
''' میرزا حسین بن محمدتقی بن علی محمد نوری طبرسی''' (۱۲۵۴-۱۳۲۰ق)، معروف به محدث نوری و حاجی نوری، پژوهشگر، محدث و رجالی بزرگ و از چهره‌های سرشناس علمای شیعه در قرن چهاردهم هجری است. وی در ۱۸ شوال ۱۲۵۴ق در روستای یالو از توابع شهرستان نور در استان مازندران متولد شد. در هشت سالگی پدر خود را از دست داد و در خانواده‌ای اهل علم پرورش یافت. در آغاز جوانی به تهران سفر کرد و از محضر شیخ عبدالرحیم بروجردی بهره برد و بعدها با دختر او ازدواج کرد. در سال ۱۲۷۳ق در ۱۹ سالگی به نجف اشرف رفت و چهار سال در آنجا ماند. پس از یک سال اقامت در ایران، در ۱۲۷۸ق بار دیگر به عراق بازگشت و در کربلا از درس شیخ عبدالحسین تهرانی (شیخ العراقین) بهره برد و سپس به کاظمین رفت. در سال ۱۲۸۰ق به حج مشرف شد. پس از بازگشت، در درس شیخ مرتضی انصاری حاضر شد، اما چند ماه بعد شیخ انصاری درگذشت. در سال‌های بعد به سامرا رفت و از محضر میرزای شیرازی بهره برد و تا سال ۱۳۱۲ ملازم ایشان بود. محدث نوری از نظر اخلاقی و عبادی شخصیتی منظم و پرهیزکار بود و برنامه دقیقی برای ساعات شبانه‌روز داشت. او دو ساعت قبل از فجر بیدار می‌شد و به حرم امیرالمؤمنین(ع) مشرف می‌گشت و اولين کسی بود که وارد حرم می‌شد. وی سنت پیاده‌روی به کربلا را که در زمان شیخ انصاری رواج داشت و در زمان او به فراموشی سپرده شده بود، دوباره زنده کرد و با شاگردانش با پای پیاده به زیارت امام حسین(ع) می‌رفت. مهم‌ترین و مشهورترین اثر او «مستدرک الوسائل» است که در آن بیش از ۲۳ هزار حدیث که در وسائل الشیعه نیامده بود را جمع‌آوری کرد. از دیگر آثار ارزشمند او می‌توان به «نجم ثاقب در احوال امام غایب»، «لؤلؤ و مرجان در شرایط روضه‌خوان»، «دارالسلام فیما یتعلق بالرؤیا و المنام»، «جنة المأوی»، «کشف الأستار»، «الفیض القدسی در ترجمه علامه مجلسی»، «صحیفه ثانیه علویه» و «صحیفه رابعه سجادیه» اشاره کرد. وی شاگردان برجسته‌ای چون شیخ عباس قمی (صاحب مفاتیح الجنان) و شیخ آقابزرگ تهرانی (صاحب الذریعة) را تربیت کرد. محدث نوری سرانجام در شب چهارشنبه ۲۷ جمادی‌الثانی ۱۳۲۰ق بر اثر مسمومیت در بازگشت از کربلا درگذشت و در صحن مطهر حرم امام علی(ع) در باب القبله به خاک سپرده شد. از وقایع شگفت‌انگیز پس از وفات او این بود که پس از هفت سال، هنگام دفن همسرش در کنار او، بدنش سالم و تازه مشاهده شد.


== ولادت ==
== ولادت ==
خط ۲۵۹: خط ۲۴۰:


[[مستدرك الوسائل و مستنبط المسائل|مستدرك الوسائل]]  
[[مستدرك الوسائل و مستنبط المسائل|مستدرك الوسائل]]  
[[معالم العبر في إستدراك البحار السابع عشر]]


[[دار السلام في ما يتعلق بالرؤيا و المنام]]
[[دار السلام في ما يتعلق بالرؤيا و المنام]]
خط ۲۶۵: خط ۲۴۸:


[[کشف الأستار عن وجه الغائب عن الأبصار]]
[[کشف الأستار عن وجه الغائب عن الأبصار]]
[[مشجرة إجازات العلماء الإمامیة]]


[[کلمة طیبة]]
[[کلمة طیبة]]
خط ۲۷۲: خط ۲۵۷:
[[وسایل الشیعه و مستدرکها]]
[[وسایل الشیعه و مستدرکها]]


[[بدر مشعشع در حال ذریه موسی میرقع سلام‌الله‌علیه]]
[[بدر مشعشع در حال ذریه موسی مبرقع سلام‌الله‌علیه]]


[[رسالة السادة في سیادة السادة. البدر المشعشع در احوال ذریة موسی المبرقع]]
[[رسالة السادة في سیادة السادة. البدر المشعشع در احوال ذریة موسی المبرقع]]
خط ۲۷۸: خط ۲۶۳:
[[مستدرک الوسایل (رحلی)]]
[[مستدرک الوسایل (رحلی)]]


[[فیض قدسی: زندگینامه علامه محمدباقر مجلسی (1037 - 1110ق)]]
[[فیض قدسی: زندگی‌نامه علامه محمدباقر مجلسی (1037 - 1110ق)]]


[[ترجمه دارالسلام در حقیقت خواب و گزارش آن]]
[[ترجمه دارالسلام در حقیقت خواب و گزارش آن]]
خط ۲۹۳: خط ۲۷۸:


[[الدر الثمين في خمسمائة آية نزلت في مولانا أميرالمؤمنين(ع) باتفاق أكثر المفسرين من أهل‌الدين]]
[[الدر الثمين في خمسمائة آية نزلت في مولانا أميرالمؤمنين(ع) باتفاق أكثر المفسرين من أهل‌الدين]]


[[رده:زندگی‌نامه]]
[[رده:زندگی‌نامه]]
[[رده:محدثان]]
[[رده:عاشوراپژوهان]]
[[رده:عاشوراپژوهان]]
[[رده:مهدویت‌پژوهان]]
[[رده:مهدویت‌پژوهان]]
[[رده:محدثان شیعه]]

نسخهٔ کنونی تا ‏۲۲ فوریهٔ ۲۰۲۶، ساعت ۱۲:۰۷

 میرزا حسین بن محمدتقی بن علی محمد نوری طبرسی (۱۲۵۴-۱۳۲۰ق)، معروف به محدث نوری و حاجی نوری، پژوهشگر، محدث و رجالی بزرگ و از چهره‌های سرشناس علمای شیعه در قرن چهاردهم هجری است. وی در ۱۸ شوال ۱۲۵۴ق در روستای یالو از توابع شهرستان نور در استان مازندران متولد شد. در هشت سالگی پدر خود را از دست داد و در خانواده‌ای اهل علم پرورش یافت. در آغاز جوانی به تهران سفر کرد و از محضر شیخ عبدالرحیم بروجردی بهره برد و بعدها با دختر او ازدواج کرد. در سال ۱۲۷۳ق در ۱۹ سالگی به نجف اشرف رفت و چهار سال در آنجا ماند. پس از یک سال اقامت در ایران، در ۱۲۷۸ق بار دیگر به عراق بازگشت و در کربلا از درس شیخ عبدالحسین تهرانی (شیخ العراقین) بهره برد و سپس به کاظمین رفت. در سال ۱۲۸۰ق به حج مشرف شد. پس از بازگشت، در درس شیخ مرتضی انصاری حاضر شد، اما چند ماه بعد شیخ انصاری درگذشت. در سال‌های بعد به سامرا رفت و از محضر میرزای شیرازی بهره برد و تا سال ۱۳۱۲ ملازم ایشان بود. محدث نوری از نظر اخلاقی و عبادی شخصیتی منظم و پرهیزکار بود و برنامه دقیقی برای ساعات شبانه‌روز داشت. او دو ساعت قبل از فجر بیدار می‌شد و به حرم امیرالمؤمنین(ع) مشرف می‌گشت و اولين کسی بود که وارد حرم می‌شد. وی سنت پیاده‌روی به کربلا را که در زمان شیخ انصاری رواج داشت و در زمان او به فراموشی سپرده شده بود، دوباره زنده کرد و با شاگردانش با پای پیاده به زیارت امام حسین(ع) می‌رفت. مهم‌ترین و مشهورترین اثر او «مستدرک الوسائل» است که در آن بیش از ۲۳ هزار حدیث که در وسائل الشیعه نیامده بود را جمع‌آوری کرد. از دیگر آثار ارزشمند او می‌توان به «نجم ثاقب در احوال امام غایب»، «لؤلؤ و مرجان در شرایط روضه‌خوان»، «دارالسلام فیما یتعلق بالرؤیا و المنام»، «جنة المأوی»، «کشف الأستار»، «الفیض القدسی در ترجمه علامه مجلسی»، «صحیفه ثانیه علویه» و «صحیفه رابعه سجادیه» اشاره کرد. وی شاگردان برجسته‌ای چون شیخ عباس قمی (صاحب مفاتیح الجنان) و شیخ آقابزرگ تهرانی (صاحب الذریعة) را تربیت کرد. محدث نوری سرانجام در شب چهارشنبه ۲۷ جمادی‌الثانی ۱۳۲۰ق بر اثر مسمومیت در بازگشت از کربلا درگذشت و در صحن مطهر حرم امام علی(ع) در باب القبله به خاک سپرده شد. از وقایع شگفت‌انگیز پس از وفات او این بود که پس از هفت سال، هنگام دفن همسرش در کنار او، بدنش سالم و تازه مشاهده شد.

میرزا حسین نوری طبرسی
مرقد میرزا حسین نوری در کنار مرقد شیخ عباس قمی، باب القبله حرم امام علی(ع)
مرقد میرزا حسین نوری در کنار مرقد شیخ عباس قمی، باب القبله حرم امام علی(ع)
نام کاملمیرزا حسین بن محمدتقی بن علی محمد نوری طبرسی
نام‌های دیگرمحدث نوری، حاجی نوری
لقبمحدث نوری
نام پدرمحمدتقی
ولادت۱۸ شوال ۱۲۵۴ قمری (۱۲۱۴ شمسی / ۱۸۳۸ میلادی)
محل تولدروستای یالو، شهرستان نور، مازندران، ایران
محل زندگیتهران، نجف اشرف، کربلا، کاظمین، سامرا
رحلتشب چهارشنبه ۲۷ جمادی‌الثانی ۱۳۲۰ قمری (۱۲۸۱ شمسی / ۱۹۰۲ میلادی)
مدفنصحن مطهر حرم امام علی(ع)، باب القبله، نجف اشرف
طول عمر۶۶ سال
همسردختر شیخ عبدالرحیم بروجردی
خویشاوندانشیخ فضل‌الله نوری (داماد)
دیناسلام
مذهبشیعه
پیشهمحدث، رجالی، پژوهشگر، نویسنده
اطلاعات علمی
حوزهحوزه علمیه نجف، سامرا
علایق پژوهشیحدیث، رجال، مهدویت، درایه، تاریخ
اساتید
شاگردان
برخی آثار

ولادت

او در 18 شوال سال 1254 هجرى در روستاى يالو از توابع شهرستان نور واقع در استان مازندران چشم به جهان گشود.

كودكى

هنوز هشت سال او تمام نشده بود كه غبار يتيمى بر چهره او نقش بست و پدر بزرگوار خود را كه از علماى آن سامان بود از دست داد.

حسين در خانواده‌اى اهل علم به دنيا آمده بود، لذا علاقه‌اى وافر به علم و دانش و سلسلۀ جليل روحانیت داشت.

از همان كودكى به درس فقيه بزرگ آن ديار، مولى محمد على محلاتى رفت و علم و دانش را از محضر آن عالم بزرگ فرا گرفت.

دوران جوانى

ميرزا حسين نورى در آغاز جوانى به شهر تهران سفر كرد تا از علماى بزرگ آن شهر نيز بهره‌مند گردد.

او در مجلس درس عالم جليل، شيخ عبدالرحيم بروجردى حاضر شد و از خرمن علم و دانش آن دانشمند بزرگ خوشه چيد.

ازدواج

محدث نورى با دختر استاد خود شيخ عبدالرحيم بروجردى ازدواج كرد.

وى با وصلت با خانواده‌اى روحانى و اهل علم، شرايط را براى پيشرفتهاى بزرگ علمى خود مهيا ساخت، چرا كه همسر او در خانواده‌اى اهل علم تربيت شده بود و مى‌توانست شریک و همراهى مهربان براى همسر دانشمند خود باشد.

سفر به عراق

علامه نورى در سال 1273 هجرى يعنى در 19 سالگى عازم نجف اشرف شد.

او كه رونق علم و دانش را در آن شهر ديده بود تصميم به اقامت در حوزه علميه بزرگ نجف گرفت تا از مجلس علماى بزرگ آن حوزه نيز بهره‌مند گردد.

او چهار سال در آن شهر ماند و پس از آن به ايران بازگشت.

محدث نورى كه تشنۀ علوم و معارف آل محمد صلوات‌الله‌عليهم اجمعين بود و حوزه علميه بزرگ و پر رونق نجف و كربلا را در آن زمان ديده بود يكسال بيشتر نتوانست در ايران باقى بماند و در سال 1278 هجرى دوباره به عراق بازگشت.

وى به محضر درس عالم بزرگ شيخ عبدالحسين تهرانى مشهور به شيخ العراقين در شهر كربلاى معلا رفت و بعد از آن به دنبال استاد به شهر كاظمين سفر كرد و دو سال در آنجا ماند.

سفر حج

محدث نورى در سال 1280 هجرى در 26 سالگى به حج مشرف شد و به زيارت خانه خدا و ائمه معصومين بقيع و حرم رسول‌الله صلوات‌الله‌عليهم اجمعين در مدينه نايل آمد.

ديگر هجرتها

او به نجف اشرف بازگشت و در درس دانشمند فرزانه، شيخ مرتضى انصارى حاضر شد، اما چند ماهى بيش فرصت استفاده از آن عالم بزرگ را نيافت چرا كه شيخ انصارى در سال 1281 هجرى وفات يافت.

محدث نورى در سال 1284 به قصد زيارت امام رضا عليه‌السلام عازم مشهد مقدس شد و به ايران آمد.

دو سال بعد در سال 1286 به عراق بازگشت كه در آن سال استاد بزرگش شيخ عبدالحسين تهرانى نيز وفات كرد.

شيخ عبدالحسين تهرانى اولين كسى بود كه به محدث نورى اجازۀ روايت داده بود.

محدث نورى پس از آن، دوباره به زيارت خانه خدا رفت و بعد از بازگشت به عراق، پاى درس ميرزاى شيرازى حاضر شد.

چون ميرزاى شيرازى در سال 1291 به سامرا مهاجرت كرد و قصد اقامت در آن شهر نمود محدث نورى نيز در سال بعد همراه ديگر استادش فتح على سلطان آبادى و دامادش شيخ فضل‌الله نورى به سامرا مهاجرت كرد تا از محضر استاد خود ميرزاى شيرازى بهره برد.

بعد از آن دوباره توفيق زيارت خانه خدا و سپس در سال 1297 زيارت امام رضا عليه‌السلام در مشهد مقدس نصيبش شده در سال 1299 نيز براى چهارمين و آخرين بار به زيارت خانه خدا مشرف شد و بعد از آن به سامرا بازگشت و تا سال 1312 در آن شهر باقى ماند و ملازم استاد خود ميرزاى شيرازى شد.

محدث نورى در سال 1314، دو سال پس از وفات ميرزاى شيرازى، به نجف اشرف بازگشت و تا آخر عمر در آن شهر باقى ماند.

شخصيت

محدث نورى يكى از كم‌نظيرترين چهره‌هاى علمى است كه در اين عصر پا به عرصۀ وجود نهاد.

او نشانه‌اى از نشانه‌هاى الهى بود و شگفتى‌هاى فراوانى در نهادش نهفته بود.

محدث نورى از دانشمندان بزرگى بود كه در ميان علماى شيعه درخشيد و عمر ارزشمند خود را صرف خدمت به دين و مذهب نمود.

حيات او صفحه‌اى نورانى از اعمال صالح بود و با تأليفات گرانقدر خود جاودانگى را براى هميشه به يادگار نهاد و همه نويسندگان و مورخان را ملزم به اعتراف به فضل و دانش خود كرد.

علامه نورى عمر خود را وقف خدمت به علم كرد و غير از بحث و جستجو و تحقيق به چيز ديگرى نپرداخت.

اخبار و روايات گوناگون را جمع‌آورى كرد و احاديث مختلف را هماهنگ ساخت و آثار پراكنده را به نظم درآورد و توفيق و يارى و خواست خداوند هم به همراه او بود.

هر بيننده‌اى با نظر به نوشته‌هاى محدث نورى مى‌يابد كه خداوند او را مشمول الطاف خاص و عنايت خود قرار داده و گنجينه‌اى گران‌بها را برایش نگه داشته بود كه حتى علماى بزرگ قبل و قدماى اصحاب نيز به آنها دست نيافته بودند.

برنامۀ زندگى

محدث نورى (أعلى‌الله‌مقامه) پيوسته ملتزم به وظايف شرعى بود و براى هر ساعتى از شبانه روز برنامه‌اى داشت كه از آن تخلف نمى‌كرد.

شاگردش آقا بزرگ تهرانى برنامه زندگى وى در نجف اشرف را اين گونه بيان مى‌فرمايد:

زمان نوشتن وى بعد از نماز عصر تا هنگام غروب بود و زمان مطالعه وى بعد از نماز عشا تا هنگام خواب بود.

او هميشه با وضو مى‌خوابيد و شبها هم كم مى‌خوابيد. دو ساعت قبل از طلوع فجر بيدار مى‌شد و وضو مى‌گرفت. يك ساعت قبل از طلوع فجر به حرم حضرت اميرمؤمنان علی‌ عليه‌السلام مشرف مى‌شد و اين برنامه در زمستان و تابستان ادامه داشت.

او پشت «در قبله» مى‌رفت و نماز شب مى‌خواند تا سيد داود نائب، كليد دار حرم، مى‌آمد و در را باز مى‌كرد و محدث نورى اولين كسى بود كه وارد حرم مى‌شد.

او به سيد داود در روشن كردن چراغهاى حرم كمك مى‌كرد آنگاه بالاى سر ضريح حضرت مى‌ايستاد و زيارت مى‌خواند.

بعد از طلوع فجر نماز صبح را به جماعت اقامه مى‌كرد و تا هنگام طلوع خورشيد به تعقيبات نماز و دعا مى‌پرداخت.

بعد از آن به كتابخانه بزرگ خود مى‌رفت. آن كتابخانه شامل هزاران جلد كتاب نفيس و نسخه‌هاى خطى ارزشمند و گران‌بها و كم نظير و يا منحصر به فرد بود. او به جز به هنگام ضرورت از كتابخانه خارج نمى‌شد.

بعد از ساعتى برخى از شاگردانش مانند علامه شيخ على بن ابراهيم قمى و شيخ عباس قمى، صاحب مفاتيح الجنان و مولى محمدتقى قمى براى تصحيح و مقابله و نگارش و يا نسخه بردارى به كمك او مى‌آمدند.

بعد از پايان كار كمى غذا مى‌خورد و استراحت مى‌كرد و بعد، نماز ظهر را در اول وقت مى‌خواند و بعد از نماز عصر، دوباره همان برنامه را ادامه مى‌داد.

روزهاى جمعه برنامه او تغيير مى‌كرد. صبحها بعد از آنكه از حرم باز مى‌گشت به مطالعه براى منبر مى‌پرداخت و يكساعت بعد از طلوع خورشيد به مجلس عمومى خود مى‌رفت و سخنانى بليغ و گهربار افاده مى‌كرد.

او سعى بر آن داشت تا هر چه بالاى منبر مى‌گويد يقينى باشد و مطالب مشکوک را مطرح نمى‌كرد و هنگام ذكر مصيبت اهل‌بيت عليهم‌السلام اشك بر محاسن شريفش جارى مى‌شد.

بعد از مجلس به مستحبات روز جمعه مانند كوتاه كردن ناخن و شارب و غسل روز جمعه و دعاها و آداب و مستحبات ديگر مى‌پرداخت.

عصر روز جمعه هم چيزى نمى‌نوشت و به حرم مى‌رفت و مشغول انجام زيارت و دعاهاى وارده مى‌شد و اين برنامه ايشان تا هنگام وفات ادامه داشت.

زيارت امام حسين(ع)

يكى از سنتهايى كه در زمان شيخ انصارى رواج داشت زيارت امام حسين‌ عليه‌السلام با پاى پياده بود. بسيارى از بزرگان و علما با پاى پياده به زيارت كربلا مى‌رفتند؛ اما اين سنت در زمان محدث نورى به فراموشى سپرده شده بود و از علائم فقر و ندارى به شمار مى‌آمد.

با عزم و همت محدث نورى اين سنت نيز دوباره زنده شد. او چارپايانى را براى حمل بار كرايه مى‌كرد و با پاى پياده با ياران و شاگردان خود به زيارت امام حسين‌ عليه‌السلام مى‌رفت.

آنها مسير نجف تا كربلا را در سه شب مى‌پيمودند. آنها صبح و عصر راه مى‌رفتند و نيمۀ روز به استراحت و صرف غذا و خواندن نماز و دعا مى‌پرداختند.

اين كار آنها بسيار مورد استقبال مردم و علما و بزرگان قرار گرفت و جمعيت فراوانى به آنها ملحق شدند كه گاهى تعداد خيمه‌هاى آنها به بيش از 30 خيمۀ بيست تا سى نفره مى‌رسيد.

اساتيد

محدث نورى از محضر درس علماى بزرگى بهره برده مانند:

  1. مولى محمد على محلاتى
  2. شيخ عبدالرحيم بروجردى
  3. شيخ عبدالحسين تهرانى
  4. شيخ مرتضى انصارى
  5. ميرزاى شيرازى
  6. فتح على سلطان آبادى

شاگردان

علماى بزرگى نيز از محضر درس او بهره برده‌اند از جمله:

  1. شيخ عباس قمى صاحب مفاتيح الجنان
  2. آقا بزرگ تهرانى صاحب كتاب ارزشمند الذريعه
  3. علامه شيخ على بن ابراهيم قمى
  4. مولى محمدتقى قمى باوزئيرى
  5. شيخ اسماعيل ابن شيخ محمدباقراصفهانى

وفات

 
مرقد میرزا حسین نوری در کنار مرقد شیخ عباس قمی، باب القبله حرم امام علی(ع)

آخرين زيارت كربلاى محدث نورى در سال 1319 هجرى بود.

آن سال را سال حج اكبر مى‌ناميدند. در آن سال عيد نوروز و جمعه و عيد قربان مصادف شده بود و جمعيت فراوانى به حج رفته بودند.

در آن سال در شهر مكه بيمارى وبا افتاد و جمع زيادى هلاك شدند.

محدث نورى در مسير برگشت از كربلا به نجف، هميشه سواره برمى‌گشت، اما در آن سال به درخواست يكى از دوستان تصميم به پياده برگشتن گرفت.

بر اثر گرماى شديد غذاى آنان فاسد شده و همه مسموم شدند. محدث نورى بعد از آن حادثه سخت بيمار شده و بعد از برگشتن به نجف بعد از عمرى خدمت به علوم محمد و آل محمد صلى‌اللّه‌عليه‌وآله‌و‌سلم در شب چهارشنبه 27 جمادى الثانيه سال 1320 هجرى جان به جان آفرين تسليم نمود.

بعد از انتشار خبر فوت محدث نورى شهر نجف يكپارچه عزادار شد و جمع عظيمى از مردم و علماى بزرگ به تشييع جنازه او حاضر شدند و بدن شريفش را در صحن مطهر حرم حضرت اميرمؤمنان علی‌ عليه‌السلام در باب قبله دفن نمودند.

از وقايع عجيب پيرامون اين مرد بزرگ آنكه: زمانيكه پس از 7 سال همسر محدث نورى وفات نمود و خواستند او را در كنار شوهرش دفن كنند، بدن محدث نورى نمايان شد و همه ديدند كه بدن شريف او صحيح و سالم است گويا ساعتى بيش نيست كه به خوابى آرام فرو رفته است.

آثار

محدث نورى داراى تأليفات ارزشمندى است كه اينك به برخى از آنها اشاره مى‌كنيم:

  1. مستدرك الوسائل، اين كتاب مشهورترين و بزرگترين تأليف محدث نورى است.
    وى با جمع‌آورى بيش از 23 هزار روايت كه در وسائل الشيعه شيخ حر عاملى نيامده، مجموعه‌اى گران‌بها و ارزشمند براى شيعه و جهان اسلام به يادگار نهاده است.
  2. دارالسلام فيما يتعلق بالرؤيا و المنام
  3. جنة المأوى فيمن فاز بلقاء الحجةعليه‌السلام
  4. الفيض القدسي در احوال علامه مجلسى
  5. الصحيفة الثانية العلوية
  6. الصحيفة الرابعة السجادية
  7. النجم الثاقب در حالات امام زمان عجل‌الله‌تعالى‌فرجه‌الشريف به فارسى
  8. الكلمة الطيبة(به فارسى)
  9. كشف الأستار
  10. سلامة المرصاد
  11. لؤلؤ و مرجان در شرايط روضه خوان
  12. تحية الزائر
  13. البركات الأحمدية
  14. ظلمات الهاوية في مثالب معاوية
  15. شاخه طوبى
  16. الأربعونيات
  17. مستدرك مزار البحار و...

وابسته‌ها

لؤلؤ و مرجان در شرط پله اول و دوم منبر روضه‌خوانان

نجم ثاقب در احوال امام غایب علیه‌السلام

مستدرك الوسائل

معالم العبر في إستدراك البحار السابع عشر

دار السلام في ما يتعلق بالرؤيا و المنام

جنة المأوی في ذكر من فاز بلقاء الحجة علیه‌السلام، او معجزته في الغيبة الكبری

کشف الأستار عن وجه الغائب عن الأبصار

مشجرة إجازات العلماء الإمامیة

کلمة طیبة

رخسار پنهان ترجمه کشف الاستار عن وجه الغایب عن الابصار

وسایل الشیعه و مستدرکها

بدر مشعشع در حال ذریه موسی مبرقع سلام‌الله‌علیه

رسالة السادة في سیادة السادة. البدر المشعشع در احوال ذریة موسی المبرقع

مستدرک الوسایل (رحلی)

فیض قدسی: زندگی‌نامه علامه محمدباقر مجلسی (1037 - 1110ق)

ترجمه دارالسلام در حقیقت خواب و گزارش آن

نجم الثاقب

لؤلؤ و مرجان (در آداب اهل منبر)

تشرف يافتگان به محضر صاحب الزمان‌ عليه‌السلام «برگرفته از کتاب نجم الثاقب»

رسالة فی آداب المجاورة (مجاورة مشاهد الأئمة علیهم‌السلام)

خاتمه مستدرک الوسائل

الدر الثمين في خمسمائة آية نزلت في مولانا أميرالمؤمنين(ع) باتفاق أكثر المفسرين من أهل‌الدين