طباطبایی حکیم، سید محمدسعید: تفاوت میان نسخه‌ها

جز (A-esmaili@noornet.net صفحهٔ طباطبایی حکیم، محمد سعید را بدون برجای‌گذاشتن تغییرمسیر به طباطبایی حکیم، محمدسعید منتقل کرد)
 
(۱۰۰ نسخهٔ میانی ویرایش شده توسط ۷ کاربر نشان داده نشد)
خط ۱: خط ۱:
<div class='wikiInfo'>
{{جعبه اطلاعات زندگی‌نامه
[[پرونده:NUR00092.jpg|بندانگشتی|طباطبایی حکیم، محمد سعید]]
| عنوان = سید محمدسعید طباطبایی حکیم
{| class="wikitable aboutAuthorTable" style="text-align:Right" |+ |
| تصویر = NUR00092.jpg
|-
| اندازه تصویر =
! نام!! data-type='authorName'|طباطبایی حکیم، محمد سعید
| توضیح تصویر = طباطبایی حکیم، محمد سعید
|-
| نام کامل = سید محمدسعید بن سید محمدعلی طباطبایی حکیم
|نام های دیگر
| نام‌های دیگر =
|data-type='authorOtherNames'|  
| لقب =
|-
| تخلص =
|نام پدر
| نسب = طباطبایی
|data-type='authorfatherName'|
| نام پدر = سید محمدعلی طباطبایی حکیم
|-
| ولادت = ۸ ذی‌القعده ۱۳۵۴ قمری (۱۳۱۴ شمسی / ۱۹۳۵ میلادی)
|متولد
| محل تولد = نجف اشرف
|data-type='authorbirthDate'|1314 هـ.ش یا 1935 م
| کشور تولد = عراق
|-
| محل زندگی = نجف اشرف
|محل تولد
| رحلت = ۲۵ محرم ۱۴۴۳ قمری (۱۲ شهریور ۱۴۰۰ شمسی)
|data-type='authorBirthPlace'|
| شهادت =
|-
| مدفن = مقبره آیت‌الله سید محسن حکیم، حرم امام علی(ع)، نجف اشرف
|رحلت
| طول عمر = ۸۷ سال
|data-type='authorDeathDate'|
| نام همسر =
|-
| فرزندان =
|اساتید
| خویشاوندان = [[حکیم، سید محسن|سید محسن حکیم]] (نیای مادری)، [[حکیم، سید محمدباقر|شهید محمدباقر حکیم]] (خواهرزاده)
|data-type='authorTeachers'|
| دین = اسلام
|-
| مذهب = شیعه دوازده امامی
|برخی آثار
| پیشه = فقیه، مجتهد، مرجع تقلید
|data-type='authorWritings'|[[‏توضیح المسائل (عبادات و معاملات)]] / نوع اثر: کتاب  / نقش: نويسنده
| درجه علمی =
| دانشگاه =
| حوزه = حوزه علمیه نجف اشرف
| علایق پژوهشی = فقه، اصول فقه، تفسیر، اخلاق
| منصب = مرجع تقلید شیعه
| پس از =
| پیش از =
| اساتید = {{فهرست جعبه عمودی | [[حکیم، سید محسن|سید محسن حکیم]] | [[بجنوردی، سید حسن|سید حسن بجنوردی]] | [[حلی، حسین|شیخ حسین حلی]] | [[خویی، سید ابوالقاسم|سید ابوالقاسم خویی]] | [[اصفهانی، محمدحسین|محمدحسین غروی اصفهانی]]}}
| مشایخ =
| معاصرین =
| شاگردان = {{فهرست جعبه عمودی | شیخ باقر ایروانی | شیخ علی کورانی | سید صادق حکیم}}
| اجازه اجتهاد از =
| آثار = {{فهرست جعبه عمودی | [[المحكم في أصول الفقه]] | [[مصباح المنهاج]] (شرح بر منهاج الصالحین) | [[منهاج الصالحين (محمدسعید حکیم)|منهاج الصالحین]] (رساله عملیه) | [[حواریات فقهیه]] | [[الأصولية و الأخبارية بين الأسماء و الواقع]] | [[فقه الکمبيوتر و الإنترنت]] | [[فقه الإستنساخ البشري]] | [[توضیح المسائل (عبادات و معاملات)|توضیح المسائل]]}}
| سبک نوشتاری =
| وبگاه = http://www.alhakeem.com/fa/
| امضا =
| کد مؤلف = AUTHORCODE00092AUTHORCODE
}}
{{کاربردهای دیگر|طباطبایی (ابهام‌‌زدایی)}}
{{کاربردهای دیگر|حکیم (ابهام‌زدایی)}}


[[‏درسهای آموزشی در احکام فقهی]] / نوع اثر: کتاب  / نقش: نويسنده
'''سيد محمدسعيد حكيم''' (۱۳۵۴-۱۴۴۳ق)، از مراجع تقلید شیعه در عراق و از نوادگان و شاگردان برجسته خاندان علم و فقاهت حکیم بود. وی در نجف اشرف در خانواده‌ای روحانی زاده شد؛ پدرش آیت‌الله سید محمدعلی طباطبایی حکیم و مادرش دختر [[حکیم، سید محسن|آیت‌الله سید محسن حکیم]]، مرجع بزرگ جهان تشیع بود. از ده‌سالگی تحت تعلیم پدر قرار گرفت و مراحل تحصیلات حوزوی را با نبوغ سرشار و ذهنی فعال به سرعت پشت سر نهاد و در جوانی به درس خارج راه یافت و در حلقه خواص و محفل اندیشمندان بزرگی چون آیات عظام [[حکیم، سید محسن|سید محسن حکیم]]، شیخ [[حلی، حسین|حسین حلی]] و [[خویی، سید ابوالقاسم|سید ابوالقاسم خویی]] جای گرفت. وی پس از تکمیل تحصیلات، به تدریس دروس تخصصی حوزه از جمله فقه، اصول، اخلاق و تفسیر پرداخت. آیت‌الله حکیم در دوران رژیم بعثی صدام حسین هشت سال به زندان افتاد. پس از وفات [[خویی، سید ابوالقاسم|آیت‌الله خویی]] در سال ۱۳۷۱ش، اعلان مرجعیت کرد و اعلان مرجعیت او با اقبال گسترده شیعیان عراق به تقلید از وی و [[سیستانی، سید علی|آیت‌الله سیستانی]] همراه شد. از مهم‌ترین آثار او می‌توان به «المحکم فی اصول الفقه»، مجموعه چندجلدی «مصباح المنهاج» (شرحی بر منهاج الصالحین آیت‌الله حکیم)، رساله عملیه «منهاج الصالحین»، «حواریات فقهیه»، «الأصولیة و الأخباریة» و نیز آثاری در موضوعات نوپدید مانند «فقه الکمبیوتر و الإنترنت» و «فقه الإستنساخ البشری» اشاره کرد. وی سرانجام در ۲۵ محرم ۱۴۴۳ق بر اثر عارضه قلبی در ۸۷ سالگی در نجف اشرف درگذشت و پس از تشییع در کربلا و نجف، در مقبره [[حکیم، سید محسن|آیت‌الله سید محسن حکیم]] در جوار حرم مطهر علوی به خاک سپرده شد.


[[‏منتخب المسائل ]] / نوع اثر: کتاب  / نقش: نويسنده
== ولادت ==
|-class='articleCode'
در هشتم ماه ذى‌القعده سال 1354ق برابر با 1314ش به دنيا آمد. پدرش [[حکیم، سید محمدعلی|آيت‌الله سيد محمدعلى طباطبائى حكيم(ره)]] و مادرش صبيه بزرگ مرجع جهان تشيع مرحوم آيت‌الله حاج [[حکیم، سید محسن|سيد محسن حكيم]](ره) مى‌باشد.
|کد مولف
|data-type='authorCode'|92
|}
</div>


==تحصیلات==


== معرفى اجمالى:==
سيد محمد سعيد چون به سن 10 سالگى رسيد، پدر فرزانه‌اش به تعليم و تربيت او پرداخت و تا آخرين مراحل سطوح عالى حوزه همراه و همدم او بود. ايشان با نبوغ سرشار و ذهن فعال و شور و شوق فراوان با فرزانگى و چالاكى در مدتّى كوتاه به سرعت اين مراحل را پشت سر گذشت و هنوز جوانى بيش نبود كه به حوزه درس خارج راه يافت و در حلقه خواص و محفل ويژه انديشمندان و گفتگوهاى عالمان و فرهيختگان وارسته‌اى چون آيات عظام [[حکیم، سید محسن|سيد محسن حكيم]]، حاج [[حلی، حسین|شيخ حسين حلى]] و [[خویی، ابوالقاسم|آيت‌الله خوئى]] جاى گرفت.


== اساتید ==
# [[حکیم، سید محسن|سید محسن حکیم]]
# [[بجنوردی، سید حسن|سید حسن بجنوردی]]
# [[حلی، حسین|شيخ عبدالحسين حلّى]]
# [[اصفهانی، محمدحسین|شیخ محمدحسین غروی اصفهانی]]
ایشان پس از تکمیل تحصیلات حوزوی، دروس تخصصی حوزه نظیر فقه و اصول فقه و اخلاق و تفسیر را تدریس می‌کردند.


آية الله سيد محمد سعيد حكيم در هشتم ماه ذى القعده سال 1354ق برابر با 1314ش به دنيا آمد. پدرش آيت‌الله سيد محمد على طباطبائى حكيم(ره) و مادرش صبيه بزرگ مرجع جهان تشيع مرحوم آيت‌الله حاج سيد محسن حكيم(ره) مى‌باشد.
این مرجع تقلید در دوران رژیم بعثی صدام حسین هشت سال به زندان افتاد.


سيد محمد سعيد چون به سن 10 سالگى رسيد پدر فرزانه‌اش به تعليم و تربيت او پرداخت و تا آخرين مراحل سطوح عالى حوزه همراه و همدم او بود. ايشان با نبوغ سرشار و ذهن فعال و شور و شوق فراوان با فرزانگى و چالاكى در مدتّى كوتاه به سرعت اين مراحل را پشت سر گذشت و هنوز جوانى بيش نبود كه به حوزه درس خارج راه يافت و در حلقه خواص و محفل ويژه انديشمندان و گفتگوهاى عالمان و فرهيختگان وارسته‌اى چون آيات عظام سيد محسن حكيم، حاج شيخ حسين حلى و آيت‌الله خوئى جاى گرفت.
ایشان پس از وفات [[خویی، سید ابوالقاسم|آیت‌الله سید ابوالقاسم خویی]] در سال 1371ش، اعلان مرجعیت کرد. اعلان مرجعیت او توأم با اقبال شیعیان عراق به تقلید از وی و [[سیستانی، سید علی|آیت‌الله سیستانی]] گردید. 


== شاگردان:==
== شاگردان==


# شيخ حسين فرج عمران قطيفى
# مرحوم سيد عبدالرزاق حكيم
# حاج شيخ [[ایروانی، باقر|باقر ايروانى]]
# سيد محمد جعفر حكيم
# حاج شيخ [[کورانی، علی|على كورانى]]
# سيد عبدالمنعم حكيم
# حاج شيخ هادى آل راضى
# سيد عبدالامير سلمان
# سيد صادق حكيم
# حاج شيخ عبدالحسين آل صادق عاملى


از جمله شاگردان اوست:
== وفات ==
این عالم ربانی سرانجام در تاریخ جمعه 12 شهریور سال 1400ش، برابر با 25 محرم الحرام سال 1443ق در سن 87 سالگی بر اثر عارضه قلبی در نجف اشرف درگذشت. <ref>[https://fa.shafaqna.com/news/1216551/ خبرگزاری بین‌المللی شفقنا]</ref> و پس از مراسم تشییع در کربلای معلا، و نجف اشرف و اقامه نماز بر پیکر ایشان به امامت برادر ایشان سید محمدتقی حکیم <ref>[https://www.hawzahnews.com/news/976542/%D9%81%DB%8C%D9%84%D9%85-%D8%A7%D9%82%D8%A7%D9%85%D9%87-%D9%86%D9%85%D8%A7%D8%B2-%D8%A8%D8%B1-%D9%BE%DB%8C%DA%A9%D8%B1-%D8%A2%DB%8C%D8%AA-%D8%A7%D9%84%D9%84%D9%87-%D8%AD%DA%A9%DB%8C%D9%85-%D8%AF%D8%B1-%D8%AD%D8%B1%D9%85-%D8%AD%D8%B6%D8%B1%D8%AA-%D8%A7%D9%85%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%84%D9%85%D9%88%D9%85%D9%86%DB%8C%D9%86 خبرگزاری رسمی حوزه]</ref> در مقبره [[حکیم، سید محسن|آیت‌الله سید محسن حکیم]] نزدیک حرم مطهر علوی به خاک سپرده شد.


1- شيخ حسين فرج عمران قطيفى
== آثار==
{{ستون-شروع|2}}


2- مرحوم سيد عبد الرزاق حكيم
# المحكم فى اصول الفقه
# دوره فقهى «مصباح المنهاج» كه شرحى بر فقه استدلالى «منهاج الصالحين» آيت‌الله [[حکیم، سید محسن|سيد محسن حكيم]] است.
# رساله عمليه به نام «منهاج الصالحين».
# مناسك حج و عمره.
# حاشيه‌اى جامع بر كتاب اصولى ([[كفاية الأصول (جامعه مدرسین)|كفايه]]) [[آخوند خراسانى]].
# حاشيه‌اى جامع بر كتاب اصولى(رسائل) [[انصاری، مرتضی بن محمدامین|شيخ انصارى]].
# حاشيه‌اى جامع بر كتاب فقهى([[كتاب المكاسب|مكاسب]]) [[انصاری، مرتضی بن محمدامین|شيخ انصارى]].
# مجموعه «تهذيب علم الاصول
# جزوه‌اى بنام «المرشد المغترب»
# نامه‌اى پدرانه
# احكام فقهى
# فقه استنساخ البشرى
# فقه القضاء
# فقه الكومبيوتر
# الفتاوى
# الاصوليه و الاخباریه
# المرجعيةالدينية
# رساله توجيهيه راهنماى حجاج
# الكافى فى اصول الفقه<ref>[http://www.alhakeem.com/fa/page/4 پایگاه سید محمدسعید طباطبایی حکیم]</ref>
{{پایان}}


3- حاج شيخ باقر ايروانى
==پانویس ==
<references />


4- سيد محمد جعفر حكيم
==منابع مقاله==
#[http://www.alhakeem.com/fa/page/4 پایگاه سید محمدسعید طباطبایی حکیم]
#[https://fa.shafaqna.com/news/1216551/ خبرگزاری بین‌المللی شفقنا]
#[https://fa.alalam.ir/news/5781513/%D8%AE%D9%84%D8%A7%D8%B5%D9%87-%D8%A7%DB%8C-%D8%A7%D8%B2-%D8%B2%D9%86%D8%AF%DA%AF%DB%8C-%D8%A2%DB%8C%D8%AA-%D8%A7%D9%84%D9%84%D9%87-%D8%B3%DB%8C%D8%AF-%D9%85%D8%AD%D9%85%D8%AF-%D8%B3%D8%B9%DB%8C%D8%AF-%D8%AD%DA%A9%DB%8C%D9%85 شبکه العالم]
#[https://www.hawzahnews.com/news/976542/%D9%81%DB%8C%D9%84%D9%85-%D8%A7%D9%82%D8%A7%D9%85%D9%87-%D9%86%D9%85%D8%A7%D8%B2-%D8%A8%D8%B1-%D9%BE%DB%8C%DA%A9%D8%B1-%D8%A2%DB%8C%D8%AA-%D8%A7%D9%84%D9%84%D9%87-%D8%AD%DA%A9%DB%8C%D9%85-%D8%AF%D8%B1-%D8%AD%D8%B1%D9%85-%D8%AD%D8%B6%D8%B1%D8%AA-%D8%A7%D9%85%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%84%D9%85%D9%88%D9%85%D9%86%DB%8C%D9%86 خبرگزاری رسمی حوزه]


5- حاج شيخ على كورانى
{{مراجع تقلید}}
==وابسته‌ها==
{{وابسته‌ها}}


6- سيد عبد المنعم حكيم
[[مصباح المنهاج، كتاب الخمس]]


7- حاج شيخ هادى آل راضى
[[حواریات فقهیه]]


8- سيد عبد الامير سلمان
[[الأصولية و الأخبارية بين الأسماء و الواقع]]


9- سيد صادق حكيم
[[الأحکام الفقهية؛ العبادات و المعاملات]]


10- حاج شيخ عبد الحسين آل صادق عاملى
[[مناسك الحج و العمرة]]


== تأليفات:==
[[مصباح المنهاج - کتاب الطهاره]]


[[منهاج الصالحين (محمدسعید حکیم)]]


1- المحكم فى اصول الفقه
[[مسایل معاصره فی فقه القضاء]]


2- دوره فقهى «مصباح المنهاج» كه شرحى بر فقه استدلالى «منهاج الصالحين» آيت‌الله سيد محسن حكيم است.
[[مصباح المنهاج (کتاب الصوم)]]


3- رساله عمليه به نام «منهاج الصالحين».
[[مصباح المنهاج؛ المزارعة، المساقاة، الجعالة، السبق، الرماية، الشركة، المضاربة، الوديعة، العارية]]


4- مناسك حج و عمره.
[[فقه المراه المسلمه]]


5- حاشيه‌اى جامع بر كتاب اصولى (كفايه) آخوند خراسانى.
[[فقه الإستنساخ البشري و الخلايا الجذعية و فتاوي طبية]]


6- حاشيه‌اى جامع بر كتاب اصولى(رسائل) شيخ انصارى.
[[فقه العلاقات الإجتماعية بين الرجل و المرأة الأجنبية]]


7- حاشيه‌اى جامع بر كتاب فقهى(مكاسب) شيخ انصارى.
[[فقه المساجد و الحسينيات]]


8- مجموعه «تهذيب علم الاصول
[[فقه الکمبیوتر و الإنترنت]]


8- جزوه‌اى بنام «المرشد المغترب»
[[مرشد المغترب - توجیهات و فتاوی]]


10- نامه‌اى پدرانه
[[المحكم في أصول الفقه]]


11- احكام فقهى
[[المحکم في أصول الفقه (طباطبایی حکیم)]]


12- فقه استنساخ البشرى
[[الکافي في أصول الفقه]]


13- فقه القضاء
[[التنقیح: تعلیقة موسعة علی فرائد الأصول للشیخ الأنصاری قدس‌سره]]


14- فقه الكومبيوتر
[[گفتگوهای فقهي]]


15- الفتاوى
[[مصباح المنهاج (کتاب الخمس)]]


16- الاصوليه و الاخباريه
[[مصباح المنهاج، كتاب التجارة]]


17- المرجعية الدينية
[[حفلات الأعراس آدابها و احکامها]]


19- رساله توجيهيه راهنماى حجاج
[[مناسک الحج و العمرة (حکیم)]]


20- الكافى فى اصول الفقه
[[أحکام النساء (الخاصة)]]


[[فتاوى الحج و العمرة]]


== وابسته‌ها ==
[[أصول العقيدة]]  
[[حواریات فقهیه]] / نوع اثر: کتاب / نقش: نويسنده


[[مصباح المنهاج - کتاب الطهاره]] / نوع اثر: کتاب / نقش: نويسنده
[[مرشد المغترب (ویرایش جدید)]]  


[[منهاج الصالحین (للسعید الحکیم)]] / نوع اثر: کتاب / نقش: نويسنده
[[رساله سماحه المرجع‌الديني الکبير السيد محمد سعيد الحکيم (دام ظله الشريف) الي الشعب العراقي العزيز]]  


[[مسایل معاصره فی فقه القضاء]] / نوع اثر: کتاب / نقش: نويسنده
[[حواريات فقهيه (ويرايش جديد)]]  


[[مصباح المنهاج (کتاب الصوم)]] / نوع اثر: کتاب / نقش: نويسنده
[[لمحة موجزة من حياة]]  


[[فقه المراه المسلمه]] / نوع اثر: کتاب / نقش: نويسنده
[[فاجعة الطف: ابعادها، ثمراتها، توقيتها]]  


[[مرشد المغترب - توجیهات و فتاوی]] / نوع اثر: کتاب / نقش: نويسنده
[[المرجعيةالدينية و قضايا أخري]]  


[[المحکم في أصول الفقه]] / نوع اثر: کتاب / نقش: نويسنده
[[الفقه الميسر (العبادات و المعاملات)]]  


[[الکافي في أصول الفقه]] / نوع اثر: کتاب / نقش: نويسنده
[[فقه الصناديق الخيرية]]  


[[فی رحاب العقیده]] / نوع اثر: کتاب / نقش: نويسنده
[[الفتاوی؛ أسئلة و أجوبة]]  


[[ التنقیح: تعلیقة موسعة علی فرائد الأصول للشیخ الأنصاری قدس سره]] / نوع اثر: کتاب / نقش: معلق
[[مصباح المنهاج: الإجتهاد و التقليد]]  


[[گفتگوهاي فقهي]] / نوع اثر: کتاب / نقش: نويسنده
[[منهاج الصالحين (دارالهلال)]]  


[[مصباح المنهاج (کتاب الخمس)]] / نوع اثر: کتاب / نقش: نويسنده
[[في رحاب العقيدة]]  


[[مصباح المنهاج - کتاب التجارة]] / نوع اثر: کتاب / نقش: نويسنده
[[رسالة أبویة و مسائل تهم طلبة الحوزة و المبلغین]]  


[[حفلات الأعراس آدابها و احکامها]] / نوع اثر: کتاب / نقش: نويسنده
[[کاوشی در اصول عقاید]]  


[[مناسک الحج و العمرة (حکیم)]] / نوع اثر: کتاب / نقش: نويسنده
[[من وحی الطف: دلالات و توجیهات]]  


[[أحکام النساء (الخاصة)]] / نوع اثر: کتاب / نقش: نويسنده
[[مصباح المنهاج]]  


[[الاصولي و الأخبارية بين الأسماء و الواقع]] / نوع اثر: کتاب / نقش: نويسنده
[[فقه الکمبیوتر و الانترنت]]  


[[فتاوي الحج و العمرة]] / نوع اثر: کتاب / نقش: نويسنده
[[رساله توجیهیه الی التربویین العراقیین]]  


[[أصول العقيدة]] / نوع اثر: کتاب / نقش: نويسنده
[[درس‌های آموزشی در احکام فقهی]]  


[[مرشد المغترب (ویرایش جدید)]] / نوع اثر: کتاب / نقش: نويسنده
[[توضیح المسائل (عبادات و معاملات)]]  


[[رساله سماحه المرجع الديني الکبير السيد محمد سعيد الحکيم (دام ظله الشريف) الي الشعب العراقي العزيز]] / نوع اثر: کتاب / نقش: نويسنده
[[رسالة أبویة و مسائل فقهیة تهم طلبة الحوزة و المبلغین]]  


[[حواريات فقهيه (ويرايش جديد)]] / نوع اثر: کتاب / نقش: نويسنده
[[منتخب المسائل]]  
 
[[فقه العلاقات الإجتماعية بين الرجل و المرأة الأجنبية]] / نوع اثر: کتاب / نقش: نويسنده
 
[[فقه المساجد و الحسينيات]] / نوع اثر: کتاب / نقش: نويسنده
 
[[لمحة موجزة من حياة]] / نوع اثر: کتاب / نقش: نويسنده
 
[[فقه الإستنساخ البشري و فتاوي طبية]] / نوع اثر: کتاب / نقش: نويسنده
 
[[ الأحکام الفقهية : العبادات و المعاملات]] / نوع اثر: کتاب / نقش: نويسنده
 
[[ فاجعة الطف : ابعادها، ثمراتها، توقيتها]] / نوع اثر: کتاب / نقش: نويسنده
 
[[المرجعية الدينية و قضايا أخري]] / نوع اثر: کتاب / نقش: نويسنده
 
[[الفقه الميسر (العبادات و المعاملات)]] / نوع اثر: کتاب / نقش: نويسنده
 
[[فقه الصناديق الخيرية]] / نوع اثر: کتاب / نقش: نويسنده
 
[[ الفتاوي : أسئلة و أجوبة]] / نوع اثر: کتاب / نقش: نويسنده
 
[[المحکم في اصول الفقه]] / نوع اثر: کتاب / نقش: نويسنده
 
[[ مصباح المنهاج : الإجتهاد و التقليد]] / نوع اثر: کتاب / نقش: نويسنده
 
[[منهاج الصالحين (دارالهلال)]] / نوع اثر: کتاب / نقش: نويسنده
 
[[في رحاب العقيدة (ويرايش قدیم)]] / نوع اثر: کتاب / نقش: نويسنده
 
[[رسالة أبویة و مسائل تهم طلبة الحوزة و المبلغین]] / نوع اثر: کتاب / نقش: نويسنده
 
[[کاوشی در اصول عقاید]] / نوع اثر: کتاب / نقش: نويسنده
 
[[المحکم في أصول الفقه]] / نوع اثر: کتاب / نقش: نويسنده
 
[[ من وحی الطف : دلالات و توجیهات]] / نوع اثر: کتاب / نقش: نويسنده
 
[[مصباح المنهاج]] / نوع اثر: کتاب / نقش: نويسنده
 
[[فقه الکمبیوتر و الانترنت]] / نوع اثر: کتاب / نقش: نويسنده
 
[[رساله توجیهیه الی التربویین العراقیین]] / نوع اثر: کتاب / نقش: نويسنده
 
[[درس های آموزشی در احکام فقهی]] / نوع اثر: کتاب / نقش: نويسنده
 
[[مناسک الحج و العمرة، مع الإستفتاءات]] / نوع اثر: کتاب / نقش: نويسنده
 
[[توضیح المسائل (عبادات و معاملات)]] / نوع اثر: کتاب / نقش: نويسنده
 
[[ رسالة أبویة و مسائل فقهیة تهم طلبة الحوزة و المبلغین]] / نوع اثر: کتاب / نقش: نويسنده
 
[[منتخب المسائل]] / نوع اثر: کتاب / نقش: نويسنده


[[رده:زندگی‌نامه]]
[[رده:زندگی‌نامه]]
[[رده:شهریور(1400)]]
[[رده:مراجع تقلید]]
[[رده:درگذشتگان ۱۴۰۰]]
[[رده:شاگردان آیت‌الله سید محسن حکیم]]

نسخهٔ کنونی تا ‏۸ آوریل ۲۰۲۶، ساعت ۰۸:۵۰

سيد محمدسعيد حكيم (۱۳۵۴-۱۴۴۳ق)، از مراجع تقلید شیعه در عراق و از نوادگان و شاگردان برجسته خاندان علم و فقاهت حکیم بود. وی در نجف اشرف در خانواده‌ای روحانی زاده شد؛ پدرش آیت‌الله سید محمدعلی طباطبایی حکیم و مادرش دختر آیت‌الله سید محسن حکیم، مرجع بزرگ جهان تشیع بود. از ده‌سالگی تحت تعلیم پدر قرار گرفت و مراحل تحصیلات حوزوی را با نبوغ سرشار و ذهنی فعال به سرعت پشت سر نهاد و در جوانی به درس خارج راه یافت و در حلقه خواص و محفل اندیشمندان بزرگی چون آیات عظام سید محسن حکیم، شیخ حسین حلی و سید ابوالقاسم خویی جای گرفت. وی پس از تکمیل تحصیلات، به تدریس دروس تخصصی حوزه از جمله فقه، اصول، اخلاق و تفسیر پرداخت. آیت‌الله حکیم در دوران رژیم بعثی صدام حسین هشت سال به زندان افتاد. پس از وفات آیت‌الله خویی در سال ۱۳۷۱ش، اعلان مرجعیت کرد و اعلان مرجعیت او با اقبال گسترده شیعیان عراق به تقلید از وی و آیت‌الله سیستانی همراه شد. از مهم‌ترین آثار او می‌توان به «المحکم فی اصول الفقه»، مجموعه چندجلدی «مصباح المنهاج» (شرحی بر منهاج الصالحین آیت‌الله حکیم)، رساله عملیه «منهاج الصالحین»، «حواریات فقهیه»، «الأصولیة و الأخباریة» و نیز آثاری در موضوعات نوپدید مانند «فقه الکمبیوتر و الإنترنت» و «فقه الإستنساخ البشری» اشاره کرد. وی سرانجام در ۲۵ محرم ۱۴۴۳ق بر اثر عارضه قلبی در ۸۷ سالگی در نجف اشرف درگذشت و پس از تشییع در کربلا و نجف، در مقبره آیت‌الله سید محسن حکیم در جوار حرم مطهر علوی به خاک سپرده شد.

سید محمدسعید طباطبایی حکیم
طباطبایی حکیم، محمد سعید
طباطبایی حکیم، محمد سعید
نام کاملسید محمدسعید بن سید محمدعلی طباطبایی حکیم
نسبطباطبایی
نام پدرسید محمدعلی طباطبایی حکیم
ولادت۸ ذی‌القعده ۱۳۵۴ قمری (۱۳۱۴ شمسی / ۱۹۳۵ میلادی)
محل تولدنجف اشرف، عراق
محل زندگینجف اشرف
رحلت۲۵ محرم ۱۴۴۳ قمری (۱۲ شهریور ۱۴۰۰ شمسی)
مدفنمقبره آیت‌الله سید محسن حکیم، حرم امام علی(ع)، نجف اشرف
طول عمر۸۷ سال
خویشاوندانسید محسن حکیم (نیای مادری)، شهید محمدباقر حکیم (خواهرزاده)
دیناسلام
مذهبشیعه دوازده امامی
پیشهفقیه، مجتهد، مرجع تقلید
منصبمرجع تقلید شیعه
اطلاعات علمی
حوزهحوزه علمیه نجف اشرف
علایق پژوهشیفقه، اصول فقه، تفسیر، اخلاق
اساتید
شاگردان
  • شیخ باقر ایروانی
  • شیخ علی کورانی
  • سید صادق حکیم
برخی آثار
وبگاه رسمی
http://www.alhakeem.com/fa/

ولادت

در هشتم ماه ذى‌القعده سال 1354ق برابر با 1314ش به دنيا آمد. پدرش آيت‌الله سيد محمدعلى طباطبائى حكيم(ره) و مادرش صبيه بزرگ مرجع جهان تشيع مرحوم آيت‌الله حاج سيد محسن حكيم(ره) مى‌باشد.

تحصیلات

سيد محمد سعيد چون به سن 10 سالگى رسيد، پدر فرزانه‌اش به تعليم و تربيت او پرداخت و تا آخرين مراحل سطوح عالى حوزه همراه و همدم او بود. ايشان با نبوغ سرشار و ذهن فعال و شور و شوق فراوان با فرزانگى و چالاكى در مدتّى كوتاه به سرعت اين مراحل را پشت سر گذشت و هنوز جوانى بيش نبود كه به حوزه درس خارج راه يافت و در حلقه خواص و محفل ويژه انديشمندان و گفتگوهاى عالمان و فرهيختگان وارسته‌اى چون آيات عظام سيد محسن حكيم، حاج شيخ حسين حلى و آيت‌الله خوئى جاى گرفت.

اساتید

  1. سید محسن حکیم
  2. سید حسن بجنوردی
  3. شيخ عبدالحسين حلّى
  4. شیخ محمدحسین غروی اصفهانی

ایشان پس از تکمیل تحصیلات حوزوی، دروس تخصصی حوزه نظیر فقه و اصول فقه و اخلاق و تفسیر را تدریس می‌کردند.

این مرجع تقلید در دوران رژیم بعثی صدام حسین هشت سال به زندان افتاد.

ایشان پس از وفات آیت‌الله سید ابوالقاسم خویی در سال 1371ش، اعلان مرجعیت کرد. اعلان مرجعیت او توأم با اقبال شیعیان عراق به تقلید از وی و آیت‌الله سیستانی گردید. 

شاگردان

  1. شيخ حسين فرج عمران قطيفى
  2. مرحوم سيد عبدالرزاق حكيم
  3. حاج شيخ باقر ايروانى
  4. سيد محمد جعفر حكيم
  5. حاج شيخ على كورانى
  6. سيد عبدالمنعم حكيم
  7. حاج شيخ هادى آل راضى
  8. سيد عبدالامير سلمان
  9. سيد صادق حكيم
  10. حاج شيخ عبدالحسين آل صادق عاملى

وفات

این عالم ربانی سرانجام در تاریخ جمعه 12 شهریور سال 1400ش، برابر با 25 محرم الحرام سال 1443ق در سن 87 سالگی بر اثر عارضه قلبی در نجف اشرف درگذشت. [۱] و پس از مراسم تشییع در کربلای معلا، و نجف اشرف و اقامه نماز بر پیکر ایشان به امامت برادر ایشان سید محمدتقی حکیم [۲] در مقبره آیت‌الله سید محسن حکیم نزدیک حرم مطهر علوی به خاک سپرده شد.

آثار

  1. المحكم فى اصول الفقه
  2. دوره فقهى «مصباح المنهاج» كه شرحى بر فقه استدلالى «منهاج الصالحين» آيت‌الله سيد محسن حكيم است.
  3. رساله عمليه به نام «منهاج الصالحين».
  4. مناسك حج و عمره.
  5. حاشيه‌اى جامع بر كتاب اصولى (كفايه) آخوند خراسانى.
  6. حاشيه‌اى جامع بر كتاب اصولى(رسائل) شيخ انصارى.
  7. حاشيه‌اى جامع بر كتاب فقهى(مكاسب) شيخ انصارى.
  8. مجموعه «تهذيب علم الاصول
  9. جزوه‌اى بنام «المرشد المغترب»
  10. نامه‌اى پدرانه
  11. احكام فقهى
  12. فقه استنساخ البشرى
  13. فقه القضاء
  14. فقه الكومبيوتر
  15. الفتاوى
  16. الاصوليه و الاخباریه
  17. المرجعيةالدينية
  18. رساله توجيهيه راهنماى حجاج
  19. الكافى فى اصول الفقه[۳]

پانویس

منابع مقاله

  1. پایگاه سید محمدسعید طباطبایی حکیم
  2. خبرگزاری بین‌المللی شفقنا
  3. شبکه العالم
  4. خبرگزاری رسمی حوزه

وابسته‌ها

مصباح المنهاج، كتاب الخمس

حواریات فقهیه

الأصولية و الأخبارية بين الأسماء و الواقع

الأحکام الفقهية؛ العبادات و المعاملات

مناسك الحج و العمرة

مصباح المنهاج - کتاب الطهاره

منهاج الصالحين (محمدسعید حکیم)

مسایل معاصره فی فقه القضاء

مصباح المنهاج (کتاب الصوم)

مصباح المنهاج؛ المزارعة، المساقاة، الجعالة، السبق، الرماية، الشركة، المضاربة، الوديعة، العارية

فقه المراه المسلمه

فقه الإستنساخ البشري و الخلايا الجذعية و فتاوي طبية

فقه العلاقات الإجتماعية بين الرجل و المرأة الأجنبية

فقه المساجد و الحسينيات

فقه الکمبیوتر و الإنترنت

مرشد المغترب - توجیهات و فتاوی

المحكم في أصول الفقه

المحکم في أصول الفقه (طباطبایی حکیم)

الکافي في أصول الفقه

التنقیح: تعلیقة موسعة علی فرائد الأصول للشیخ الأنصاری قدس‌سره

گفتگوهای فقهي

مصباح المنهاج (کتاب الخمس)

مصباح المنهاج، كتاب التجارة

حفلات الأعراس آدابها و احکامها

مناسک الحج و العمرة (حکیم)

أحکام النساء (الخاصة)

فتاوى الحج و العمرة

أصول العقيدة

مرشد المغترب (ویرایش جدید)

رساله سماحه المرجع‌الديني الکبير السيد محمد سعيد الحکيم (دام ظله الشريف) الي الشعب العراقي العزيز

حواريات فقهيه (ويرايش جديد)

لمحة موجزة من حياة

فاجعة الطف: ابعادها، ثمراتها، توقيتها

المرجعيةالدينية و قضايا أخري

الفقه الميسر (العبادات و المعاملات)

فقه الصناديق الخيرية

الفتاوی؛ أسئلة و أجوبة

مصباح المنهاج: الإجتهاد و التقليد

منهاج الصالحين (دارالهلال)

في رحاب العقيدة

رسالة أبویة و مسائل تهم طلبة الحوزة و المبلغین

کاوشی در اصول عقاید

من وحی الطف: دلالات و توجیهات

مصباح المنهاج

فقه الکمبیوتر و الانترنت

رساله توجیهیه الی التربویین العراقیین

درس‌های آموزشی در احکام فقهی

توضیح المسائل (عبادات و معاملات)

رسالة أبویة و مسائل فقهیة تهم طلبة الحوزة و المبلغین

منتخب المسائل