طبرسی، فضل بن حسن: تفاوت میان نسخهها
جز (جایگزینی متن - 'عليهم السلام' به 'عليهمالسلام') |
Hbaghizadeh (بحث | مشارکتها) |
||
(۶۵ نسخهٔ میانی ویرایش شده توسط ۶ کاربر نشان داده نشد) | |||
خط ۱: | خط ۱: | ||
<div class= | <div class="wikiInfo"> | ||
[[پرونده:NUR00187.jpg|بندانگشتی|طبرسی، فضل بن حسن]] | [[پرونده:NUR00187.jpg|بندانگشتی|مقبره طبرسی، فضل بن حسن]] | ||
{| class="wikitable aboutAuthorTable" style="text-align:Right" |+ | | {| class="wikitable aboutAuthorTable" style="text-align:Right" |+ | | ||
|- | |- | ||
! نام!! data-type= | ! نام!! data-type="authorName" |طبرسی، فضل بن حسن | ||
|- | |- | ||
| | |نامهای دیگر | ||
|data-type= | | data-type="authorOtherNames" | [[طبرسی، فضل بن حسن|امین الاسلام طبرسی]] | ||
طبرسی، ابوعلی | طبرسی، ابوعلی | ||
طبرسی، | طبرسی، امینالدین | ||
|- | |- | ||
|نام پدر | |نام پدر | ||
|data-type= | | data-type="authorfatherName" |حسن بن فضل | ||
|- | |- | ||
|متولد | |متولد | ||
|data-type= | | data-type="authorbirthDate" |۴۶۸ یا ۴۶۹ق | ||
|- | |- | ||
|محل تولد | |محل تولد | ||
|data-type= | | data-type="authorBirthPlace" |مشهد مقدس | ||
|- | |- | ||
|رحلت | |رحلت | ||
|data-type= | | data-type="authorDeathDate" |532 ش یا 548 ق یا 1154م - سبزوار | ||
|- | |- | ||
|اساتید | |اساتید | ||
|data-type= | | data-type="authorTeachers" |[[ابوعلی بن شیخ طوسی]]، [[حسن بن حسین بن حسن بن بابویه قمی رازی]].... | ||
|- | |- | ||
|برخی آثار | |برخی آثار | ||
|data-type= | | data-type="authorWritings" |[[اعلام الوری باعلام الهدی]] | ||
[[ترجمه تفسیر جوامع الجامع]] | [[ترجمه تفسیر جوامع الجامع]] | ||
|-class= | |- class="articleCode" | ||
|کد | |کد مؤلف | ||
|data-type= | | data-type="authorCode" |AUTHORCODE00187AUTHORCODE | ||
|} | |} | ||
</div> | </div> | ||
{{کاربردهای دیگر|طبرسی (ابهام زدایی)}} | |||
'''ابوعلى، فضل بن حسن بن فضل طبرسى''' (468 یا 469-532 یا 548ق)، معروف به امينالاسلام طبرسى، فقیه، محدث، مفسر، ادیب، متکلم، نویسنده [[مجمع البيان في تفسير القرآن|تفسیر مجمعالبیان]] | |||
[[طبرسی، حسن بن فضل|رضىالدين حسن بن فضل طبرسى]] فرزند ایشان است. | |||
[[طبرسی، علی بن حسن|ابوالفضل على بن حسن بن فضل بن حسن طبرسى]] نوه ایشان است. | |||
== ولادت == | |||
در حدود سالهاى 460 تا 470ق در مشهد مقدس به دنيا آمد. | |||
==نسبت== | ==نسبت== | ||
طبرسى را بسيارى از بزرگان، منسوب به طبرستان دانستهاند كه در اين صورت طَبَرسى خوانده مىشود. اما بنابر تحقيق چنين نيست، بلكه طبرسى منسوب به تفرش است و تلفظ آن طَبرِسى است بر وزن تَفرِشى، زيرا: | طبرسى را بسيارى از بزرگان، منسوب به طبرستان دانستهاند كه در اين صورت طَبَرسى خوانده مىشود. اما بنابر تحقيق چنين نيست، بلكه طبرسى منسوب به تفرش است و تلفظ آن طَبرِسى است بر وزن تَفرِشى، زيرا: | ||
خط ۵۰: | خط ۵۳: | ||
اولا: اگر از طبرستان بود نسبت او طبرى مىشد نه طبرسى. | اولا: اگر از طبرستان بود نسبت او طبرى مىشد نه طبرسى. | ||
ثانيا: بيهقى در كتاب تاريخ بيهق او را منسوب به تفرش مىداند و با توجه به هم عصر بودن آنان و اينكه هر دو چند سال در بيهق بودهاند و با يكديگر آشنايى | ثانيا: بيهقى در كتاب تاريخ بيهق او را منسوب به تفرش مىداند و با توجه به هم عصر بودن آنان و اينكه هر دو چند سال در بيهق بودهاند و با يكديگر آشنايى نزدیک داشتهاند قول بيهقى مقدم بر ديگران است. | ||
==اشتراك== | ==اشتراك== | ||
عنوان طبرسى بيشتر اوقات بر امينالاسلام طبرسى صاحب [[مجمع البيان في تفسير القرآن|مجمع البيان]] اطلاق مىگردد. اما علاوه بر او بر بعضى ديگر از بزرگان نيز اطلاق مىشود از جمله: | |||
#احمد بن على طبرسى مؤلف كتاب احتجاج كه معاصر امينالاسلام است. | |||
#احمد بن على طبرسى مؤلف كتاب احتجاج كه معاصر | |||
#حسن بن فضل طبرسى فرزند مؤلف و نويسندۀ كتاب مكارم الأخلاق. | #حسن بن فضل طبرسى فرزند مؤلف و نويسندۀ كتاب مكارم الأخلاق. | ||
#ابومحمد بن فضل طبرسى كه معاصر | #ابومحمد بن فضل طبرسى كه معاصر امينالاسلام است و [[ابن شهرآشوب، محمد بن علی|ابن شهر آشوب]] از او نيز روايت نقل كرده است و... | ||
==خاندان== | ==خاندان== | ||
خاندان طبرسى از خاندانهاى معروف بين شیعیان است. | |||
خاندان طبرسى از خاندانهاى معروف بين | |||
پدر او حسن بن فضل، خود از علماى عصر خويش بوده است. | پدر او حسن بن فضل، خود از علماى عصر خويش بوده است. | ||
فرزند او [[طبرسی، حسن بن فضل| | فرزند او [[طبرسی، حسن بن فضل|رضىالدين، حسن بن فضل طبرسى]] نيز چون خورشيدى در آسمان علم و زهد و تقوا مىدرخشد. او از شاگردان پدر بوده و مؤلف كتب فراوانى از جمله مكارم الأخلاق مىباشد. | ||
نوۀ | نوۀ امينالاسلام طبرسى نيز دنبالۀ راه پدر و جد خويش را گرفته و كتابى ارزشمند چون مشكاة الأنوار از او به يادگار مانده است. | ||
==مشايخ و اساتيد== | ==مشايخ و اساتيد== | ||
از مهمترين اساتيد و مشايخ روايت فضل بن حسن طبرسى مىتوان به: | از مهمترين اساتيد و مشايخ روايت فضل بن حسن طبرسى مىتوان به: | ||
#ابوعلى | #[[ابوعلى طوسى]]، فرزند شيخ الطائفه، [[طوسی، محمد بن حسن|شيخ طوسى]] | ||
#حسن بن حسين، جد شيخ | #حسن بن حسين، جد شيخ [[منتجبالدین، علی بن عبیدالله|منتجبالدين]] صاحب كتاب [[الفهرست (منتجبالدين)|فهرست]] | ||
# | #موفقالدين بكر آبادى | ||
#ابوالحسن، | #ابوالحسن، عبيدالله بيهقى | ||
#شيخ جعفر دوريستى كه از شاگردان [[شيخ مفيد]] است، اشاره نمود. | #شيخ [[جعفر دوريستى]] كه از شاگردان [[شيخ مفيد]] است، اشاره نمود. | ||
==شاگردان== | ==شاگردان== | ||
خط ۸۸: | خط ۸۸: | ||
شاگردانى كه توسط عالمى بزرگ و مفسّرى گرانقدر چون طبرسى تربيت شوند يكى از دو ركن اساسى را كه استاد باشد يافتهاند و اگر ركن ديگر كه استعداد و تلاش شاگرد باشد را هم داشته باشند در مدتى كوتاه به مقامات بلندى دست خواهند يافت و از ستارگان درخشان آسمان علم و دانش خواهند شد. | شاگردانى كه توسط عالمى بزرگ و مفسّرى گرانقدر چون طبرسى تربيت شوند يكى از دو ركن اساسى را كه استاد باشد يافتهاند و اگر ركن ديگر كه استعداد و تلاش شاگرد باشد را هم داشته باشند در مدتى كوتاه به مقامات بلندى دست خواهند يافت و از ستارگان درخشان آسمان علم و دانش خواهند شد. | ||
شاگردان مرحوم | شاگردان مرحوم امينالاسلام طبرسى بسيارند، اما از جمله چهرههاى سرشناس آنها مىتوان به: | ||
#فرزند بزرگوار او | #فرزند بزرگوار او رضىالدين حسن بن فضل طبرسى، صاحب كتاب شريف مكارم الأخلاق | ||
#ابن شهر آشوب مازندرانى، مؤلف كتاب معالم العلماء | #[[ابن شهرآشوب، محمد بن علی|ابن شهر آشوب]] مازندرانى، مؤلف كتاب معالم العلماء | ||
#شيخ | #شيخ منتجبالدين صاحب فهرست | ||
# | #قطبالدين راوندى | ||
#عبدالله بن جعفر دوريستى | #عبدالله بن جعفر دوريستى | ||
#[[شاذان قمی، شاذان بن جبریل|شاذان بن جبرئيل قمى]] | #[[شاذان قمی، شاذان بن جبریل|شاذان بن جبرئيل قمى]] و... اشاره نمود. | ||
== | ==وفات== | ||
مفسر بزرگ قرآن و عالم ربّانى، امينالاسلام طبرسى پس از حدود 90 سال زندگى سراسر تلاش و مجاهده در سال 548 هجرى در بيهق از دنيا رفت. | |||
بنابر نقل بزرگانى چون علامه [[امین، سید محسن|سيد محسن امين]]، طبرسى به مرگ طبيعى از دنيا نرفت؛ بلكه به دست دشمنان به شهادت رسيد، اما از جزئيات شهادت او اطلاعى در دست نيست. | |||
بدن مطهر او را از بيهق به مشهد مقدس انتقال داده و در جوار مرقد [[امام رضا علیهالسلام|امام هشتم شیعیان عليهالسلام]] به خاک سپردند. | |||
مرقد شريف او هم اكنون نيز زيارتگاه شیعیان و ارادتمندان خاندان پيامبر عليهمالسلام است. | |||
==آثار== | |||
بزرگانى چون بيهقى وقتى سخن از تأليفات طبرسى به ميان آوردهاند تأليفات او را «كثير» دانستهاند، كه طبرسى داراى تأليفات زيادى است. | بزرگانى چون بيهقى وقتى سخن از تأليفات طبرسى به ميان آوردهاند تأليفات او را «كثير» دانستهاند، كه طبرسى داراى تأليفات زيادى است. | ||
خط ۱۰۶: | خط ۱۱۵: | ||
از جمله كتب طبرسى عبارتند از: | از جمله كتب طبرسى عبارتند از: | ||
#مجمع البيان در تفسير قرآن كه در 10 جلد تأليف شده. اين كتاب از بهترين تفاسير شيعه است و شهرتى جهانى دارد. | #[[مجمع البيان في تفسير القرآن|مجمع البيان]] در تفسير قرآن كه در 10 جلد تأليف شده. اين كتاب از بهترين تفاسير شيعه است و شهرتى جهانى دارد. | ||
#الكاف الشّاف من كتاب الكشاف، خلاصهاى است از كتاب تفسير كشاف [[زمخشری، محمود بن عمر|زمخشرى]]. | #الكاف الشّاف من كتاب الكشاف، خلاصهاى است از كتاب تفسير كشاف [[زمخشری، محمود بن عمر|زمخشرى]]. | ||
#جوامع الجامع. | #جوامع الجامع. | ||
#:مصنف اولين تفسيرى كه نوشت مجمع البيان بود و در آن زمان كشاف [[زمخشری، محمود بن عمر|زمخشرى]] را نديده بود اما پس از اطلاع از كتاب كشاف، تفسير جوامع الجامع را نوشت كه به طور مختصر، جامع فوايد مجمع و كشاف باشد. | #:مصنف اولين تفسيرى كه نوشت [[مجمع البيان في تفسير القرآن|مجمع البيان]] بود و در آن زمان كشاف [[زمخشری، محمود بن عمر|زمخشرى]] را نديده بود اما پس از اطلاع از كتاب كشاف، تفسير جوامع الجامع را نوشت كه به طور مختصر، جامع فوايد مجمع و كشاف باشد. | ||
#المستمد من البيان (از البيان [[طوسی، محمد بن حسن|شيخ طوسى]] انتخاب شده). | #المستمد من البيان (از البيان [[طوسی، محمد بن حسن|شيخ طوسى]] انتخاب شده). | ||
#الوافي در تفسير قرآن. | #الوافي در تفسير قرآن. | ||
#إعلام الورى بأعلام الهدى، در فضائل ائمه عليهمالسلام. | #إعلام الورى بأعلام الهدى، در فضائل ائمه عليهمالسلام. | ||
#تاج المواليد در اَنساب. | #تاج المواليد در اَنساب. | ||
# | #الآدابالدينية للخزانة المعينية. | ||
#النور المبين. | #النور المبين. | ||
#كنوز النجاح. | #كنوز النجاح. | ||
#عدة السفر و عمدة الحضر و... | #عدة السفر و عمدة الحضر و... | ||
{{شیخ طبرسی}} | |||
{{مفسران شیعه}} | |||
{{جوامع روایی شیعه}} | |||
==وابستهها== | |||
{{وابستهها}} | |||
[[تاج المواليد؛ خلاصه زندگانی چهارده معصوم عليهمالسلام]] | |||
[[المؤتلف من المختلف بين أئمة السلف]] | |||
[[الآدابالدينية للخزانة المعينية]] | |||
[[إعلام الوری بأعلام الهدی]] | |||
[[نثر اللآلي]] | |||
[[مجمع البيان في تفسير القرآن]] [[الدرر في شرح الإیجاز]] | |||
[[ | |||
[[ | [[كتاب أبی الجعد أحمد بن عامر الطائي من أصحاب الرضا علیهالسلام و كتاب نثر اللئالي و كتاب الطب]] | ||
[[مجمع البيان في تفسير القرآن (تعلیقات شعرانی)]] | |||
[[مجمع البيان في تفسير القرآن]] | |||
[[ترجمه تفسير مجمع البيان]] | [[ترجمه تفسير مجمع البيان]] | ||
خط ۱۴۵: | خط ۱۵۵: | ||
[[زندگانى چهارده معصوم عليهمالسلام]] | [[زندگانى چهارده معصوم عليهمالسلام]] | ||
[[إعلام | [[إعلام الوری بأعلام الهدی (تحقیق حسن خرسان)]] | ||
[[مجموعة نفیسة في تاریخ الأئمة(ع) من آثار القدماء من علماء الإمامیة الثقات]] | [[مجموعة نفیسة في تاریخ الأئمة(ع) من آثار القدماء من علماء الإمامیة الثقات]] | ||
خط ۱۵۳: | خط ۱۶۳: | ||
[[تفسير جوامع الجامع]] | [[تفسير جوامع الجامع]] | ||
[[ مختصر مجمع البیان في تفسیر القرآن]] | [[مختصر مجمع البیان في تفسیر القرآن]] | ||
[[الوجيز في تفسير الکتاب العزيز]] | [[الوجيز في تفسير الکتاب العزيز]] | ||
[[ | [[اعلام الوری بأعلام الهدی (زندگانی چهارده معصوم)]] | ||
[[تفسیر جوامع الجامع]] | |||
[[ | [[عدة السفر و عمدة الحضر]] | ||
[[ الدرر فی شرح الایجاز: و هو شرح الایجاز المتسم بسمه الاعجاز | [[الدرر فی شرح الایجاز: و هو شرح الایجاز المتسم بسمه الاعجاز لابیعلی الطبرسی]] | ||
[[ترجمه تفسیر مجمع البیان]] | [[ترجمه تفسیر مجمع البیان]] | ||
[[کتاب جوامع الجامع]] | [[کتاب جوامع الجامع]] | ||
خط ۱۸۸: | خط ۱۹۶: | ||
[[رده:زندگینامه]] | [[رده:زندگینامه]] | ||
[[رده:محدثان]] | |||
[[رده:مفسران شیعه]] | |||
[[رده:ادیبان]] | |||
[[رده:متکلمان]] |
نسخهٔ کنونی تا ۲۹ اکتبر ۲۰۲۴، ساعت ۱۱:۳۰
نام | طبرسی، فضل بن حسن |
---|---|
نامهای دیگر | امین الاسلام طبرسی
طبرسی، ابوعلی طبرسی، امینالدین |
نام پدر | حسن بن فضل |
متولد | ۴۶۸ یا ۴۶۹ق |
محل تولد | مشهد مقدس |
رحلت | 532 ش یا 548 ق یا 1154م - سبزوار |
اساتید | ابوعلی بن شیخ طوسی، حسن بن حسین بن حسن بن بابویه قمی رازی.... |
برخی آثار | اعلام الوری باعلام الهدی |
کد مؤلف | AUTHORCODE00187AUTHORCODE |
ابوعلى، فضل بن حسن بن فضل طبرسى (468 یا 469-532 یا 548ق)، معروف به امينالاسلام طبرسى، فقیه، محدث، مفسر، ادیب، متکلم، نویسنده تفسیر مجمعالبیان
رضىالدين حسن بن فضل طبرسى فرزند ایشان است.
ابوالفضل على بن حسن بن فضل بن حسن طبرسى نوه ایشان است.
ولادت
در حدود سالهاى 460 تا 470ق در مشهد مقدس به دنيا آمد.
نسبت
طبرسى را بسيارى از بزرگان، منسوب به طبرستان دانستهاند كه در اين صورت طَبَرسى خوانده مىشود. اما بنابر تحقيق چنين نيست، بلكه طبرسى منسوب به تفرش است و تلفظ آن طَبرِسى است بر وزن تَفرِشى، زيرا:
اولا: اگر از طبرستان بود نسبت او طبرى مىشد نه طبرسى.
ثانيا: بيهقى در كتاب تاريخ بيهق او را منسوب به تفرش مىداند و با توجه به هم عصر بودن آنان و اينكه هر دو چند سال در بيهق بودهاند و با يكديگر آشنايى نزدیک داشتهاند قول بيهقى مقدم بر ديگران است.
اشتراك
عنوان طبرسى بيشتر اوقات بر امينالاسلام طبرسى صاحب مجمع البيان اطلاق مىگردد. اما علاوه بر او بر بعضى ديگر از بزرگان نيز اطلاق مىشود از جمله:
- احمد بن على طبرسى مؤلف كتاب احتجاج كه معاصر امينالاسلام است.
- حسن بن فضل طبرسى فرزند مؤلف و نويسندۀ كتاب مكارم الأخلاق.
- ابومحمد بن فضل طبرسى كه معاصر امينالاسلام است و ابن شهر آشوب از او نيز روايت نقل كرده است و...
خاندان
خاندان طبرسى از خاندانهاى معروف بين شیعیان است.
پدر او حسن بن فضل، خود از علماى عصر خويش بوده است.
فرزند او رضىالدين، حسن بن فضل طبرسى نيز چون خورشيدى در آسمان علم و زهد و تقوا مىدرخشد. او از شاگردان پدر بوده و مؤلف كتب فراوانى از جمله مكارم الأخلاق مىباشد.
نوۀ امينالاسلام طبرسى نيز دنبالۀ راه پدر و جد خويش را گرفته و كتابى ارزشمند چون مشكاة الأنوار از او به يادگار مانده است.
مشايخ و اساتيد
از مهمترين اساتيد و مشايخ روايت فضل بن حسن طبرسى مىتوان به:
- ابوعلى طوسى، فرزند شيخ الطائفه، شيخ طوسى
- حسن بن حسين، جد شيخ منتجبالدين صاحب كتاب فهرست
- موفقالدين بكر آبادى
- ابوالحسن، عبيدالله بيهقى
- شيخ جعفر دوريستى كه از شاگردان شيخ مفيد است، اشاره نمود.
شاگردان
شاگردانى كه توسط عالمى بزرگ و مفسّرى گرانقدر چون طبرسى تربيت شوند يكى از دو ركن اساسى را كه استاد باشد يافتهاند و اگر ركن ديگر كه استعداد و تلاش شاگرد باشد را هم داشته باشند در مدتى كوتاه به مقامات بلندى دست خواهند يافت و از ستارگان درخشان آسمان علم و دانش خواهند شد.
شاگردان مرحوم امينالاسلام طبرسى بسيارند، اما از جمله چهرههاى سرشناس آنها مىتوان به:
- فرزند بزرگوار او رضىالدين حسن بن فضل طبرسى، صاحب كتاب شريف مكارم الأخلاق
- ابن شهر آشوب مازندرانى، مؤلف كتاب معالم العلماء
- شيخ منتجبالدين صاحب فهرست
- قطبالدين راوندى
- عبدالله بن جعفر دوريستى
- شاذان بن جبرئيل قمى و... اشاره نمود.
وفات
مفسر بزرگ قرآن و عالم ربّانى، امينالاسلام طبرسى پس از حدود 90 سال زندگى سراسر تلاش و مجاهده در سال 548 هجرى در بيهق از دنيا رفت.
بنابر نقل بزرگانى چون علامه سيد محسن امين، طبرسى به مرگ طبيعى از دنيا نرفت؛ بلكه به دست دشمنان به شهادت رسيد، اما از جزئيات شهادت او اطلاعى در دست نيست.
بدن مطهر او را از بيهق به مشهد مقدس انتقال داده و در جوار مرقد امام هشتم شیعیان عليهالسلام به خاک سپردند.
مرقد شريف او هم اكنون نيز زيارتگاه شیعیان و ارادتمندان خاندان پيامبر عليهمالسلام است.
آثار
بزرگانى چون بيهقى وقتى سخن از تأليفات طبرسى به ميان آوردهاند تأليفات او را «كثير» دانستهاند، كه طبرسى داراى تأليفات زيادى است.
اما آنچه به دست ما رسيده به 20 عنوان نمىرسد و قطعا تأليفات او بيشتر از اين مقدار بوده.
از جمله كتب طبرسى عبارتند از:
- مجمع البيان در تفسير قرآن كه در 10 جلد تأليف شده. اين كتاب از بهترين تفاسير شيعه است و شهرتى جهانى دارد.
- الكاف الشّاف من كتاب الكشاف، خلاصهاى است از كتاب تفسير كشاف زمخشرى.
- جوامع الجامع.
- مصنف اولين تفسيرى كه نوشت مجمع البيان بود و در آن زمان كشاف زمخشرى را نديده بود اما پس از اطلاع از كتاب كشاف، تفسير جوامع الجامع را نوشت كه به طور مختصر، جامع فوايد مجمع و كشاف باشد.
- المستمد من البيان (از البيان شيخ طوسى انتخاب شده).
- الوافي در تفسير قرآن.
- إعلام الورى بأعلام الهدى، در فضائل ائمه عليهمالسلام.
- تاج المواليد در اَنساب.
- الآدابالدينية للخزانة المعينية.
- النور المبين.
- كنوز النجاح.
- عدة السفر و عمدة الحضر و...
وابستهها
تاج المواليد؛ خلاصه زندگانی چهارده معصوم عليهمالسلام
المؤتلف من المختلف بين أئمة السلف
الآدابالدينية للخزانة المعينية
مجمع البيان في تفسير القرآن الدرر في شرح الإیجاز
كتاب أبی الجعد أحمد بن عامر الطائي من أصحاب الرضا علیهالسلام و كتاب نثر اللئالي و كتاب الطب
مجمع البيان في تفسير القرآن (تعلیقات شعرانی)
زندگانى چهارده معصوم عليهمالسلام
إعلام الوری بأعلام الهدی (تحقیق حسن خرسان)
مجموعة نفیسة في تاریخ الأئمة(ع) من آثار القدماء من علماء الإمامیة الثقات
مختصر مجمع البیان في تفسیر القرآن
اعلام الوری بأعلام الهدی (زندگانی چهارده معصوم)
الدرر فی شرح الایجاز: و هو شرح الایجاز المتسم بسمه الاعجاز لابیعلی الطبرسی
مجمع البیان فی تفسیر القرآن (نسخه خطی - 1)
مجمع البیان فی تفسیر القرآن (نسخه خطی - 2)
المؤتلف من المختلف بین ائمة السلف: و هو منتخب «الخلاف» للشیخ الطوسی