دستغیب، سید عبدالحسین: تفاوت میان نسخهها
جز (جایگزینی متن - ' ،' به '،') |
Hbaghizadeh (بحث | مشارکتها) بدون خلاصۀ ویرایش |
||
| (۸۰ نسخهٔ میانی ویرایش شده توسط ۷ کاربر نشان داده نشد) | |||
| خط ۱: | خط ۱: | ||
{{جعبه اطلاعات زندگینامه | |||
| عنوان = سید عبدالحسین دستغیب | |||
| تصویر = NUR06793.jpg | |||
| | | اندازه تصویر = | ||
| توضیح تصویر = دستغیب، عبدالحسین | |||
| | | نام کامل = سید عبدالحسین بن سید محمدتقی دستغیب شیرازی | ||
|نام | | نامهای دیگر = آیتالله دستغیب، شهید دستغیب | ||
| | | لقب = شهید محراب | ||
| تخلص = | |||
| نسب = سادات حسنی و حسینی (با ۳۲ واسطه به زید شهید فرزند امام سجاد(ع)) | |||
| نام پدر = سید محمدتقی | |||
| ولادت = عاشورا ۱۳۳۲ قمری (۱۲۹۲ شمسی / ۱۹۱۳ میلادی) | |||
| محل تولد = شیراز | |||
| کشور تولد = ایران | |||
| محل زندگی = شیراز، نجف اشرف | |||
| رحلت = ۲۰ آذر ۱۳۶۰ شمسی (۱۴ صفر ۱۴۰۲ قمری) | |||
| شهادت = ۲۰ آذر ۱۳۶۰ شمسی (ترور توسط منافقین) | |||
| مدفن = شیراز | |||
| طول عمر = ۶۸ سال | |||
| نام همسر = | |||
| فرزندان = | |||
| خویشاوندان = | |||
| دین = اسلام | |||
| مذهب = شیعه دوازده امامی | |||
| پیشه = فقیه، مجتهد، عارف، استاد اخلاق، مبارز سیاسی | |||
| درجه علمی = مجتهد | |||
| دانشگاه = | |||
| حوزه = حوزه علمیه شیراز و نجف اشرف | |||
| علایق پژوهشی = فقه، اصول، اخلاق، تفسیر قرآن، عرفان عملی | |||
| منصب = نماینده ولی فقیه در استان فارس، امام جمعه شیراز، نماینده مجلس خبرگان قانون اساسی، سومین شهید محراب | |||
| پس از = | |||
| پیش از = | |||
| اساتید = {{فهرست جعبه عمودی | [[قاضی طباطبایی تبریزی، سید علی|سید علی قاضی طباطبایی]] | [[اصفهانی، سید ابوالحسن|سید ابوالحسن اصفهانی]] | [[عراقی، ضیاءالدین|آقا ضیاءالدین عراقی]] | سید باقر اصطهباناتی | شیخ محمدکاظم شیرازی | محمدجواد انصاری همدانی}} | |||
| مشایخ = | |||
| معاصرین = | |||
| شاگردان = | |||
| اجازه اجتهاد از = | |||
| آثار = {{فهرست جعبه عمودی | [[گناهان کبیره]] | [[اخلاق اسلامی (دستغیب)|اخلاق اسلامی]] | [[قلب سلیم]] | [[استعاذه (پناهندگی به خدا)]] | [[قیامت و قرآن]] | [[بهشت جاویدان]] | [[صلوة الخاشعین]] | [[داستانهای شگفت]] | [[زندگانی فاطمه زهرا(س)]] | [[سیدالشهداء(ع)]]}} | |||
| سبک نوشتاری = | |||
| وبگاه = | |||
| امضا = | |||
| کد مؤلف = AUTHORCODE06793AUTHORCODE | |||
}} | |||
{{کاربردهای دیگر|دستغیب (ابهامزدایی)}} | |||
'''سید عبدالحسین دستغیب''' (۱۲۹۲-۱۳۶۰ش)، فقیه، مجتهد، عارف و استاد برجسته اخلاق بود که به عنوان سومین شهید محراب در جمهوری اسلامی ایران شناخته میشود. وی در عاشورای سال ۱۳۳۲ق در شیراز در خانوادهای از سادات حسنی و حسینی دیده به جهان گشود. تحصیلات مقدماتی را نزد پدر فراگرفت و در یازدهسالگی پدر را از دست داد. سپس در مدرسه خان شیراز به تحصیل ادامه داد و نزد اساتیدی چون شیخ اسماعیل و ملااحمد دارابی دوره مقدماتی و سطح را به پایان رساند. در ۲۵ سالگی بهدنبال مخالفت با کشف حجاب رضاخانی، مجبور به مهاجرت به نجف اشرف شد و هفت سال در آنجا از محضر آیات عظام [[اصفهانی، سید ابوالحسن|سید ابوالحسن اصفهانی]]، [[عراقی، ضیاءالدین|آقا ضیاءالدین عراقی]] و [[سید باقر اصطهباناتی]] بهره برد و به مقام اجتهاد نایل آمد. در همین دوران به محضر عارف نامدار [[قاضی طباطبایی تبریزی، سید علی|سید علی قاضی طباطبایی]] راه یافت و در مکتب عرفانی او رشد کرد. پس از درگذشت قاضی، از محضر [[آیتالله محمدجواد انصاری همدانی]] نیز بهرهها برد. در سال ۱۳۲۱ش به شیراز بازگشت و در مسجد طالبیون و سپس مسجد جامع عتیق شیراز به اقامه جماعت و فعالیتهای فرهنگی گسترده پرداخت و با تفسیر قرآن و تربیت جوانان، نقش مهمی در احیای مسجد و نشر معارف اسلامی ایفا کرد. با آغاز نهضت [[موسوی خمینی، سید روحالله|امام خمینی]] در سال ۱۳۴۱ش، مبارزات او علیه رژیم پهلوی علنی شد و شبهای جمعه پس از دعای کمیل، سخنرانیهای پرشور او نقش بزرگی در پیشبرد انقلاب داشت. وی چندین بار دستگیر، زندانی و تبعید شد اما هرگز با رژیم سازش نکرد. پس از پیروزی انقلاب اسلامی، به نمایندگی از مردم فارس در مجلس خبرگان قانون اساسی انتخاب شد و با حکم امام خمینی به عنوان امام جمعه شیراز و نماینده ولی فقیه در استان فارس منصوب گردید. از آثار ارزشمند او میتوان به «گناهان کبیره»، «اخلاق اسلامی»، «قلب سلیم»، «استعاذه»، «قیامت و قرآن»، «بهشت جاویدان»، «صلوة الخاشعین»، «داستانهای شگفت» و «زندگانی فاطمه زهرا(س)» اشاره کرد. وی سرانجام در ۲۰ آذر ۱۳۶۰ش (۱۴ صفر ۱۴۰۲ق) در راه اقامه نماز جمعه توسط اعضای گروهک منافقین ترور شد و به شهادت رسید. [[موسوی خمینی، سید روحالله|امام خمینی]] در پیامی، او را «معلم اخلاق و مهذب نفوس و متعهد به اسلام و جمهوری اسلامی» نامید. | |||
| | |||
| | |||
| | |||
| | |||
== ولادت == | |||
در عاشوراى 1332ق در شیراز در ایام شهادت سالار شهیدان، امام حسین(ع) در خانوادهای روحانی به دنیا آمد و به همین مناسبت نامش را «عبدالحسین» نهادند. | |||
خاندان دستغیب از سادات حسنى و حسینى بهشمار مىرفتند که از حدود چهار قرن پیش در شیراز به «دستغیب» معروف شده بودند. سیادت نشان افتخار این خانواده بود و حلقههاى نورانى پیوند او را (با 32 واسطه) به حضرت «زید شهید» فرزند [[امام سجاد(ع)]] مىرساند. | |||
== تحصیلات == | |||
ایشان درس را از مکتبخانه شروع کرد و با فراگیرى قرآن و نصاب و خواندن چند کتاب منظوم منشور فارسى، دوره مکتب را پشتسر گذاشت. پس از آن شروع به تحصیل علوم اسلامینمود و درسهاى ابتدایى حوزه علمیه را نزد پدر خواند و از محبتهاى پدرانه و استادانهاش بهره برد. در سال 1342ق در حالى که یازده ساله بود، پدر را از دست داد و در نوجوانى روح لطیفش سخت آزرده و از نعمت پدر محروم گشت. | |||
پس از فوت پدر، تحصیلات را در مدرسه خان شیراز ادامه داد و از نورانیت و روحانیت مدرسه نیز بهرهمند بود. او در حوزه شیراز، مدتها به تحصیل پرداخت و نزد اساتیدى همچون شیخ اسماعیل، ملااحمد دارابى، و آیتالله ملا علىاکبر ارسنجانى دوره مقدماتى و سطح را به پایان رساند. پایان یافتن دروس سطح حوزه او همزمان با غائله کشف حجاب رضاخانى بود و دستغیب جوان در همان سنین (حدود 25 سالگى) به مبارزه با این تهاجم بزرگ پرداخت. اما مأموران او را زیر فشار قرار دادند و او نیز در سال 1314ش مجبور به حرکت به سوى نجف شد. در نجف اشرف تحصیلات خود را ادامه داد و با تلاش پیگیر در طول هفت سال به مقام شامخ اجتهاد نایل آمد. | |||
=== استادان وى در نجف === | |||
آیات عظام: [[اصفهانی، سید ابوالحسن|سید ابوالحسن اصفهانى]]، [[عراقی، ضیاءالدین|آقا ضیاء عراقى]]، آقا سید باقر اصطهباناتى، شیخ محمدکاظم شیرازى از معماران علمى او در حوزه نجف بودند. | |||
=== اساتید اخلاق و تهذیب نفس === | |||
روح جستجوگر آن شهید بزرگوار، بلند پروازتر از آن بود که به درس و بحث بسنده کند و از علوم مرسوم حوزه نجف سیراب شود. عطش عصیانگر او پس از سالها درس و تدریس آرام نگرفت و او همچنان در پىیافتن صاحبدلى بود که بتواند او را به وادى ایمن رسانده، در معرفت خود و خداى خویش به کمال برساند. | |||
در همان ایام این توفیق و موهبت نصیب او شد و به محضر پرفیض استاد اخلاق حوزه نجف، عارف نامور [[قاضی طباطبایی تبریزی، سید علی|میرزا محمدعلى قاضى تبریزى]] راه یافت و در مکتب عرفانى او رشد کرد. | |||
پس از گذشت چند سال، [[قاضی طباطبایی تبریزی، سید علی|مرحوم قاضى]] به سراى باقى شتافت و او به محضر آیتالله آقا شیخ محمدجواد انصارى همدانى را یافت و مدتها تحت نظر وى راههاى ظریف و لطیف معرفت نفس را طى کرد. ارتباط او با آیتالله انصارى همدانى در ایامى بود که وى در شیراز به سرمىبرد و براى استفاده از استاد به همدان مىرفت. | |||
== مهاجرت به شیراز== | |||
در سال 1321ش آیتالله دستغیب بر خلاف میل خود و به توصیه استادانش به ایران بازگشت. بنابراین با گرفتن اجازه اجتهاد از استادانش به شیراز مراجعت کرد. | |||
در | با آمدن به شیراز، از ابتدا در مسجد طالبیون به اقامه جماعت پرداخت و پس از آن چون ماه رمضان نزدیک مىشد و جمعیت زیادتر، صلاح دیده شد که طاق منبرى مسجد جامع عتیق شیراز را (شبستان وسطى مسجد جامع) نخاله بردارى و آماده انجام مراسم ماه رمضان شود. این کار با زحمت فراوان انجام شد و مسجد تا حدودى آماده پذیرایى زائران خانه دوست شد. | ||
پس از ماه رمضان و زمینهسازىها آقاى دستغیب، تصمیم گرفتند مسجد را از آن غربت درآورند و آن بناى مقدس و دیرینه را احیا نمایند. بر این اساس، کار را شروع کردند. پس از چندین سال تلاش پیگیر، کار تکمیل بنا پایان یافت و از آن پس شهید دستغیب در مسجد جامع عتیق، کار فرهنگى وسیعى را شروع کرد. | |||
او که از پشتوانه غنى اخلاقى برخوردار بود، انسانهاى زیادى را جذب مسجد کرد. شیوههاى تربیت اسلامى را در قالبى لطیف براى نسلهاى جامعه مطرح کرد و خود عملا به تربیت جوانان و مستعدان جامعه اسلامى همت گماشت. بسیارى از سورههاى قرآن را در آن روزگاران تفسیر کرد (که در بخش تألیفات از آن نام خواهیم برد) و زمینه تربیت عدهاى را فراهم نمود. این برنامههاى زندگىساز تا قبل از سال 1340 به خوبى پیش مىرفت و او در این کار پرتوفیقترین بود. علاوه بر این، در شیراز نیز کارهاى خدماتى فراوانى را بنیان و تکمیل کرد. از ساختمان مساجد و مدارس و تعمیر آنها و تأسیس مراکز خدماتى و خیریه گرفته تا ایجاد مشاغل گوناگون براى کارگران و بیکاران و دستگیرى مستمندان همه را عهدهدار شد و از عهده خدمت و تلاش به نحو شایسته برآمد. | |||
== مبارزات سیاسى== | |||
با شروع نهضت روحانیت در سال 1341 مبارزه ایشان با رژیم شاه که از زمان رضاخان ادامه داشت، علنى و آشکار گردید و شبهاى جمعه پس از دعاى کمیل، سخنرانى سیاسى و تهییجکننده ایشان تا نیمه خرداد 42 در جمع انبوه شنوندگان نقش بزرگى در پیشبرد انقلاب داشت و نوار سخنرانىهاى ایشان تا اقصى نقاط ایران منتشر مىگردید. در خرداد 42 بازداشت و به تهران اعزام گردیدند و پس از آزادى از زندان مدتى نیز تبعید و در سال 43 نیز مجددا زندانى و تبعید گردیدند و در سال 56 نیز مدتى زندانى و یا در منزل محاصره و تحت نظر بودند و با تمام این فشارها حاضر به مذاکره و مصالحه با رژیم پهلوى نشدند و پرچم مبارزات مردم فارس را در این مدت پانزده ساله بر دوش داشتند. | |||
== خدمات بعد از انقلاب== | |||
پس از پیروزى انقلاب، به نمایندگى اول فارس در مجلس خبرگان انتخاب شده و همزمان به درخواست اهالى شیراز و فرمان [[امام خمينى(ره)|امام خمینى]](ره)، امامت جمعه را عهدهدار شدند و مشغول خدمت به مردم مستضعف بودند. | |||
== شهادت == | |||
در تاریخ 20 آذرماه 1360 مطابق با 14 صفر 1402 هنگامى که عازم نماز جمعه بود، به دست منافقین به درجه رفیع شهادت نایل گردید و به اجداد طاهرینش پیوست. | |||
[[خمینی، سید روحالله|امام خمینی]] در بیانیهای به مناسبت شهادت آیتالله دستغیب، وی را معلم اخلاق و مهذب نفوس و متعهد به اسلام و جمهوری اسلامی نامید. | |||
== آثار== | == آثار== | ||
شرح | شرح کفایة الاصول [[آخوند خراسانى]]، تقریرات درس فقه و اصول آیتالله شیخ محمدکاظم شیرازى، داستانهاى شگفت، رساله توضیح المسائل، شرح فوائد الاصول [[انصاری، مرتضی بن محمدامین|شیخ انصارى]]، استعاذه، قلب سلیم، زندگانى صدیقه کبرى فاطمه زهرا(س)، سیدالشهداء(ع)، گنجینهاى از قرآن، گناهان کبیره، آدابى از قرآن، سراى دیگر معارفى از قرآن، رازگویى و قرآن، قلب قرآن، حقایقى از قرآن، معراج، قیامت و قرآن، بهشت جاویدان، فاتحه الکتاب، صلوة الخاشعین، و بندگى راز آفرینش. | ||
{{مهدویت}} | |||
{{انقلاب اسلامی}} | |||
{{شهيد دستغيب}} | |||
{{معلمان اخلاق}} | |||
{{شهیدان}} | |||
{{سخنوران}} | |||
{{نویسندگان}} | |||
== وابستهها == | ==وابستهها== | ||
{{وابستهها}} | {{وابستهها}} | ||
[[ | [[ایمان]] | ||
[[ | [[نبوت (دستغیب)]] | ||
[[ | [[توحید (دستغیب)]] | ||
[[ | [[قلب سلیم]] | ||
[[ | [[قلب سلیم (ویرایش دوم)]] | ||
[[ | [[القصص العجیبة]] | ||
[[ | [[معراج]] | ||
[[ | [[گناهان کبیره]] | ||
[[ | [[اخلاق اسلامی (دستغیب)]] | ||
[[ | [[القصص الأخلاقية عند الشهيد دستغيب]] | ||
[[ | [[استعاذه (پناهندگی به خدا)]] | ||
[[ | [[داستانهای شگفت]] | ||
[[ | [[سید الشهداء علیهالسلام]] | ||
[[ | [[ازدواج اسلامی]] | ||
[[ | [[معارفی از قرآن]] | ||
[[ | [[82 پرسش]] | ||
[[ | [[سرای دیگر]] | ||
[[ | [[امامت (دستغیب)]] | ||
[[ | [[حقايقي از قرآن: تفسير سوره قمر]] | ||
[[ | [[قلب قرآن]] | ||
[[ | [[صلوه الخاشعین]] | ||
[[ | [[تردید و توکل]] | ||
[[ | [[ولایت]] | ||
[[ | [[نیایش]] | ||
[[ | [[بهشت جاودان تفسیر سوره شریفه الرحمن]] | ||
[[ | [[آیین زندگی]] | ||
[[ | [[معاد]] | ||
[[ | [[رازگوئی و قرآن: شرح و تفسیر سوره شریفه مجادله]] | ||
[[ | [[اجوبة الشبهات]] | ||
[[ | [[سرای دیگر: بیانات آیتالله شهید سید عبدالحسین دستغیب]] | ||
[[ | [[زنگانیحضرت زينب سلاماللهعليها دختر اميرمؤمنان عليعليهالسلام]] | ||
[[ | [[سيدالشهداء: خلاصه بيانات حضرت آیتالله آقای حاج سيد عبدالحسين دستغيب در 20 مجلس ايام عاشورا]] | ||
[[ | [[زندگانی فاطمه زهرا سلاماللهعليها و زينب کبري سلاماللهعليها]] | ||
[[ | [[مظالم]] | ||
[[ | [[تقوا]] | ||
[[ | [[آیین زندگی]] | ||
[[ | [[توحید]] | ||
[[ | [[معاد]] | ||
[[ | [[صلاة الخاشعین]] | ||
[[عدل]] | [[عدل]] | ||
[[قیامت و قرآن: تفسیر سوره شریفه طور]] | [[قیامت و قرآن: تفسیر سوره شریفه طور]] | ||
[[ترديد و توكل]] | [[ترديد و توكل]] | ||
[[ولايت]] | [[ولايت]] | ||
[[ازدواج | [[ازدواج اسلامی]] | ||
[[مهدی موعود(عج)]] | [[مهدی موعود(عج)]] | ||
[[پرسشها و پاسخها]] | [[پرسشها و پاسخها]] | ||
[[رده:زندگینامه]] | [[رده:زندگینامه]] | ||
[[رده:معلمان اخلاق]] | |||
[[رده:امامان جمعه]] | |||
[[رده:امامان جمعه شیراز]] | |||
[[رده:سخنوران]] | |||
[[رده:شهیدان]] | |||
[[رده:درگذشتگان 1360]] | |||
[[رده:فقیهان شیعه]] | |||
[[رده:نویسندگان]] | |||
[[رده:خبرگان قانون اساسی]] | |||
[[رده:مهدویتپژوهان]] | |||
[[رده:عاشوراپژوهان]] | |||
[[رده:شاگردان آیتالله سید ابوالحسن اصفهانی]] | |||
[[رده:امامتپژوهان]] | |||
نسخهٔ کنونی تا ۲۰ فوریهٔ ۲۰۲۶، ساعت ۰۰:۳۲
سید عبدالحسین دستغیب (۱۲۹۲-۱۳۶۰ش)، فقیه، مجتهد، عارف و استاد برجسته اخلاق بود که به عنوان سومین شهید محراب در جمهوری اسلامی ایران شناخته میشود. وی در عاشورای سال ۱۳۳۲ق در شیراز در خانوادهای از سادات حسنی و حسینی دیده به جهان گشود. تحصیلات مقدماتی را نزد پدر فراگرفت و در یازدهسالگی پدر را از دست داد. سپس در مدرسه خان شیراز به تحصیل ادامه داد و نزد اساتیدی چون شیخ اسماعیل و ملااحمد دارابی دوره مقدماتی و سطح را به پایان رساند. در ۲۵ سالگی بهدنبال مخالفت با کشف حجاب رضاخانی، مجبور به مهاجرت به نجف اشرف شد و هفت سال در آنجا از محضر آیات عظام سید ابوالحسن اصفهانی، آقا ضیاءالدین عراقی و سید باقر اصطهباناتی بهره برد و به مقام اجتهاد نایل آمد. در همین دوران به محضر عارف نامدار سید علی قاضی طباطبایی راه یافت و در مکتب عرفانی او رشد کرد. پس از درگذشت قاضی، از محضر آیتالله محمدجواد انصاری همدانی نیز بهرهها برد. در سال ۱۳۲۱ش به شیراز بازگشت و در مسجد طالبیون و سپس مسجد جامع عتیق شیراز به اقامه جماعت و فعالیتهای فرهنگی گسترده پرداخت و با تفسیر قرآن و تربیت جوانان، نقش مهمی در احیای مسجد و نشر معارف اسلامی ایفا کرد. با آغاز نهضت امام خمینی در سال ۱۳۴۱ش، مبارزات او علیه رژیم پهلوی علنی شد و شبهای جمعه پس از دعای کمیل، سخنرانیهای پرشور او نقش بزرگی در پیشبرد انقلاب داشت. وی چندین بار دستگیر، زندانی و تبعید شد اما هرگز با رژیم سازش نکرد. پس از پیروزی انقلاب اسلامی، به نمایندگی از مردم فارس در مجلس خبرگان قانون اساسی انتخاب شد و با حکم امام خمینی به عنوان امام جمعه شیراز و نماینده ولی فقیه در استان فارس منصوب گردید. از آثار ارزشمند او میتوان به «گناهان کبیره»، «اخلاق اسلامی»، «قلب سلیم»، «استعاذه»، «قیامت و قرآن»، «بهشت جاویدان»، «صلوة الخاشعین»، «داستانهای شگفت» و «زندگانی فاطمه زهرا(س)» اشاره کرد. وی سرانجام در ۲۰ آذر ۱۳۶۰ش (۱۴ صفر ۱۴۰۲ق) در راه اقامه نماز جمعه توسط اعضای گروهک منافقین ترور شد و به شهادت رسید. امام خمینی در پیامی، او را «معلم اخلاق و مهذب نفوس و متعهد به اسلام و جمهوری اسلامی» نامید.
| سید عبدالحسین دستغیب | |
|---|---|
 دستغیب، عبدالحسین | |
| نام کامل | سید عبدالحسین بن سید محمدتقی دستغیب شیرازی |
| نامهای دیگر | آیتالله دستغیب، شهید دستغیب |
| لقب | شهید محراب |
| نسب | سادات حسنی و حسینی (با ۳۲ واسطه به زید شهید فرزند امام سجاد(ع)) |
| نام پدر | سید محمدتقی |
| ولادت | عاشورا ۱۳۳۲ قمری (۱۲۹۲ شمسی / ۱۹۱۳ میلادی) |
| محل تولد | شیراز، ایران |
| محل زندگی | شیراز، نجف اشرف |
| رحلت | ۲۰ آذر ۱۳۶۰ شمسی (۱۴ صفر ۱۴۰۲ قمری) |
| شهادت | ۲۰ آذر ۱۳۶۰ شمسی (ترور توسط منافقین) |
| مدفن | شیراز |
| طول عمر | ۶۸ سال |
| دین | اسلام |
| مذهب | شیعه دوازده امامی |
| پیشه | فقیه، مجتهد، عارف، استاد اخلاق، مبارز سیاسی |
| منصب | نماینده ولی فقیه در استان فارس، امام جمعه شیراز، نماینده مجلس خبرگان قانون اساسی، سومین شهید محراب |
| اطلاعات علمی | |
| درجه علمی | مجتهد |
| حوزه | حوزه علمیه شیراز و نجف اشرف |
| علایق پژوهشی | فقه، اصول، اخلاق، تفسیر قرآن، عرفان عملی |
| اساتید |
|
| برخی آثار | |
ولادت
در عاشوراى 1332ق در شیراز در ایام شهادت سالار شهیدان، امام حسین(ع) در خانوادهای روحانی به دنیا آمد و به همین مناسبت نامش را «عبدالحسین» نهادند.
خاندان دستغیب از سادات حسنى و حسینى بهشمار مىرفتند که از حدود چهار قرن پیش در شیراز به «دستغیب» معروف شده بودند. سیادت نشان افتخار این خانواده بود و حلقههاى نورانى پیوند او را (با 32 واسطه) به حضرت «زید شهید» فرزند امام سجاد(ع) مىرساند.
تحصیلات
ایشان درس را از مکتبخانه شروع کرد و با فراگیرى قرآن و نصاب و خواندن چند کتاب منظوم منشور فارسى، دوره مکتب را پشتسر گذاشت. پس از آن شروع به تحصیل علوم اسلامینمود و درسهاى ابتدایى حوزه علمیه را نزد پدر خواند و از محبتهاى پدرانه و استادانهاش بهره برد. در سال 1342ق در حالى که یازده ساله بود، پدر را از دست داد و در نوجوانى روح لطیفش سخت آزرده و از نعمت پدر محروم گشت.
پس از فوت پدر، تحصیلات را در مدرسه خان شیراز ادامه داد و از نورانیت و روحانیت مدرسه نیز بهرهمند بود. او در حوزه شیراز، مدتها به تحصیل پرداخت و نزد اساتیدى همچون شیخ اسماعیل، ملااحمد دارابى، و آیتالله ملا علىاکبر ارسنجانى دوره مقدماتى و سطح را به پایان رساند. پایان یافتن دروس سطح حوزه او همزمان با غائله کشف حجاب رضاخانى بود و دستغیب جوان در همان سنین (حدود 25 سالگى) به مبارزه با این تهاجم بزرگ پرداخت. اما مأموران او را زیر فشار قرار دادند و او نیز در سال 1314ش مجبور به حرکت به سوى نجف شد. در نجف اشرف تحصیلات خود را ادامه داد و با تلاش پیگیر در طول هفت سال به مقام شامخ اجتهاد نایل آمد.
استادان وى در نجف
آیات عظام: سید ابوالحسن اصفهانى، آقا ضیاء عراقى، آقا سید باقر اصطهباناتى، شیخ محمدکاظم شیرازى از معماران علمى او در حوزه نجف بودند.
اساتید اخلاق و تهذیب نفس
روح جستجوگر آن شهید بزرگوار، بلند پروازتر از آن بود که به درس و بحث بسنده کند و از علوم مرسوم حوزه نجف سیراب شود. عطش عصیانگر او پس از سالها درس و تدریس آرام نگرفت و او همچنان در پىیافتن صاحبدلى بود که بتواند او را به وادى ایمن رسانده، در معرفت خود و خداى خویش به کمال برساند.
در همان ایام این توفیق و موهبت نصیب او شد و به محضر پرفیض استاد اخلاق حوزه نجف، عارف نامور میرزا محمدعلى قاضى تبریزى راه یافت و در مکتب عرفانى او رشد کرد.
پس از گذشت چند سال، مرحوم قاضى به سراى باقى شتافت و او به محضر آیتالله آقا شیخ محمدجواد انصارى همدانى را یافت و مدتها تحت نظر وى راههاى ظریف و لطیف معرفت نفس را طى کرد. ارتباط او با آیتالله انصارى همدانى در ایامى بود که وى در شیراز به سرمىبرد و براى استفاده از استاد به همدان مىرفت.
مهاجرت به شیراز
در سال 1321ش آیتالله دستغیب بر خلاف میل خود و به توصیه استادانش به ایران بازگشت. بنابراین با گرفتن اجازه اجتهاد از استادانش به شیراز مراجعت کرد.
با آمدن به شیراز، از ابتدا در مسجد طالبیون به اقامه جماعت پرداخت و پس از آن چون ماه رمضان نزدیک مىشد و جمعیت زیادتر، صلاح دیده شد که طاق منبرى مسجد جامع عتیق شیراز را (شبستان وسطى مسجد جامع) نخاله بردارى و آماده انجام مراسم ماه رمضان شود. این کار با زحمت فراوان انجام شد و مسجد تا حدودى آماده پذیرایى زائران خانه دوست شد.
پس از ماه رمضان و زمینهسازىها آقاى دستغیب، تصمیم گرفتند مسجد را از آن غربت درآورند و آن بناى مقدس و دیرینه را احیا نمایند. بر این اساس، کار را شروع کردند. پس از چندین سال تلاش پیگیر، کار تکمیل بنا پایان یافت و از آن پس شهید دستغیب در مسجد جامع عتیق، کار فرهنگى وسیعى را شروع کرد.
او که از پشتوانه غنى اخلاقى برخوردار بود، انسانهاى زیادى را جذب مسجد کرد. شیوههاى تربیت اسلامى را در قالبى لطیف براى نسلهاى جامعه مطرح کرد و خود عملا به تربیت جوانان و مستعدان جامعه اسلامى همت گماشت. بسیارى از سورههاى قرآن را در آن روزگاران تفسیر کرد (که در بخش تألیفات از آن نام خواهیم برد) و زمینه تربیت عدهاى را فراهم نمود. این برنامههاى زندگىساز تا قبل از سال 1340 به خوبى پیش مىرفت و او در این کار پرتوفیقترین بود. علاوه بر این، در شیراز نیز کارهاى خدماتى فراوانى را بنیان و تکمیل کرد. از ساختمان مساجد و مدارس و تعمیر آنها و تأسیس مراکز خدماتى و خیریه گرفته تا ایجاد مشاغل گوناگون براى کارگران و بیکاران و دستگیرى مستمندان همه را عهدهدار شد و از عهده خدمت و تلاش به نحو شایسته برآمد.
مبارزات سیاسى
با شروع نهضت روحانیت در سال 1341 مبارزه ایشان با رژیم شاه که از زمان رضاخان ادامه داشت، علنى و آشکار گردید و شبهاى جمعه پس از دعاى کمیل، سخنرانى سیاسى و تهییجکننده ایشان تا نیمه خرداد 42 در جمع انبوه شنوندگان نقش بزرگى در پیشبرد انقلاب داشت و نوار سخنرانىهاى ایشان تا اقصى نقاط ایران منتشر مىگردید. در خرداد 42 بازداشت و به تهران اعزام گردیدند و پس از آزادى از زندان مدتى نیز تبعید و در سال 43 نیز مجددا زندانى و تبعید گردیدند و در سال 56 نیز مدتى زندانى و یا در منزل محاصره و تحت نظر بودند و با تمام این فشارها حاضر به مذاکره و مصالحه با رژیم پهلوى نشدند و پرچم مبارزات مردم فارس را در این مدت پانزده ساله بر دوش داشتند.
خدمات بعد از انقلاب
پس از پیروزى انقلاب، به نمایندگى اول فارس در مجلس خبرگان انتخاب شده و همزمان به درخواست اهالى شیراز و فرمان امام خمینى(ره)، امامت جمعه را عهدهدار شدند و مشغول خدمت به مردم مستضعف بودند.
شهادت
در تاریخ 20 آذرماه 1360 مطابق با 14 صفر 1402 هنگامى که عازم نماز جمعه بود، به دست منافقین به درجه رفیع شهادت نایل گردید و به اجداد طاهرینش پیوست.
امام خمینی در بیانیهای به مناسبت شهادت آیتالله دستغیب، وی را معلم اخلاق و مهذب نفوس و متعهد به اسلام و جمهوری اسلامی نامید.
آثار
شرح کفایة الاصول آخوند خراسانى، تقریرات درس فقه و اصول آیتالله شیخ محمدکاظم شیرازى، داستانهاى شگفت، رساله توضیح المسائل، شرح فوائد الاصول شیخ انصارى، استعاذه، قلب سلیم، زندگانى صدیقه کبرى فاطمه زهرا(س)، سیدالشهداء(ع)، گنجینهاى از قرآن، گناهان کبیره، آدابى از قرآن، سراى دیگر معارفى از قرآن، رازگویى و قرآن، قلب قرآن، حقایقى از قرآن، معراج، قیامت و قرآن، بهشت جاویدان، فاتحه الکتاب، صلوة الخاشعین، و بندگى راز آفرینش.
وابستهها
القصص الأخلاقية عند الشهيد دستغيب
حقايقي از قرآن: تفسير سوره قمر
بهشت جاودان تفسیر سوره شریفه الرحمن
رازگوئی و قرآن: شرح و تفسیر سوره شریفه مجادله
سرای دیگر: بیانات آیتالله شهید سید عبدالحسین دستغیب
زنگانیحضرت زينب سلاماللهعليها دختر اميرمؤمنان عليعليهالسلام
سيدالشهداء: خلاصه بيانات حضرت آیتالله آقای حاج سيد عبدالحسين دستغيب در 20 مجلس ايام عاشورا
زندگانی فاطمه زهرا سلاماللهعليها و زينب کبري سلاماللهعليها