قاضی عیاض، عیاض بن موسی: تفاوت میان نسخه‌ها

[[ابن حاج (ابهام زدایی)|ابن حاج]]

از کودکی به دقت و هوش و فراست معروف بود و به آموختن علم و حفظ قرآن و حدیث  و فقه مبادرت ورزید. به طوری که وقتی استادش ابوالولید بن رشد وی را دید از هوش و ذکاوت وی متعجّب شد. در وصفش گفته اند زمانی که وی کتابی را یک بار مطالعه می کرد تمام نکات آن را به خاطر می سپرد. تذکره نویسان او  را به سبب خشوع در نماز و بیان نیکو، حلم و تواضع و عفت ستوده اند. در سی سالگی با هدف کسب علم به مسافرت پرداخت و به قرطبه رفت.  و در طول هشت ماه از علمای آن جا اخذ حدیث کرد. سپس به مرسیه رفت و با ابوعلی صدفی ملاقات کرد و از وی نیز اخذ حدیث کرد و اجازه نقل حدیث گرفت. همچنین با ابوعلی جیانی غسانی و ابوعبدالله مازری که از اولین شراح صحیح مسلم به شمار می رود، مکاتبه کرده و از آن ها نیز اجازه نقل حدیث گرفت. سپس به سبت<ref>شهری است نزدیک جبل الطارق</ref> برگشت و بقیه عمرش را در آن جا به تدریس و مناظره و ضبط کتب و تصحیح آن ها گذراند  تا اینکه قاضی و از علمای مبرز شهر خود شد<ref>ر.ک: بخاری، بکر بن محمد، صص 84-85</ref>

وى براى تحصيل علم به أندلس رفت و از محضر علماى قرطبه: [[ابن عتاب]]، [[ابن حاج (ابهام زدایی)|ابن حاج]]، [[ابن رشد، محمد بن احمد|ابن رشد]]، و [[ابی‌الحسين بن سراج]] بهره برد. در  سال 508ق به مرسیه رفت و از محضر  [[ابی‌علی حسین بن محمد صدفی]] و غيره استفاده نمود. وى در علم حديث يد طولایی داشت و در علوم نحو و لغت و فقه و غيره نيز تبحر تام داشت.

از مشهورترین شاگردانش نیز می توان ابوالعباس احمد بن عبدالحرمن اللخمی، ابوجعفر عبدالرحمن بن احمد بن محمد الغرناطی معروف به ابن قصیر، ابوالقاسم خلف بن عبدالملک بن بشکوال را نام برد.

مذهب کلامی اش، اشعری است و این را می توان از آثار کلامی او ،فهمید. اما از حیث فقهی، وی پیرو مذهب مالکی است و از شیوخ مذهب مالکی درس فرا گرفته و کتب مذهب مالکی را تدریس و ضبط کرده است. سال وفات وی را 544.ق به علت بیماری ذکر کرده اند<ref>بخاری، بکر بن محمد، صص87-91</ref>.

[[الشفا بتعریف حقوق المصطفی]]  

[[جمهرة تراجم الفقهاء المالکیة]]