۱۵۹٬۸۰۵
ویرایش
Hbaghizadeh (بحث | مشارکتها) بدون خلاصۀ ویرایش |
Hbaghizadeh (بحث | مشارکتها) بدون خلاصۀ ویرایش |
||
| خط ۴۲: | خط ۴۲: | ||
}} | }} | ||
'''حسین بن محمد آل عصفور''' (۱۱۴۷-۱۲۱۶ق)، معروف به علامه بحرانی و شهید آل عصفور؛ فقیه، محدث، متکلم و شاعر بزرگ شیعه اثناعشری و از برجستهترین علمای اخباری اواخر قرن دوازدهم و اوایل قرن سیزدهم هجری. وی را «مجدد دین در آغاز سده سیزدهم» دانستهاند. از شاگردان شیخ یوسف بحرانی (صاحب حدائق) بود و به درجه اجتهاد و مرجعیت رسید. با حافظهای شگفتانگیز، بیش از پنجاه کتاب در فقه، حدیث، کلام، تفسیر و مرثیه تألیف کرد. سرانجام به دست یکی از مخالفان به شهادت رسید. | '''حسین بن محمد آل عصفور''' (۱۱۴۷-۱۲۱۶ق)، معروف به علامه بحرانی و شهید آل عصفور؛ فقیه، محدث، متکلم و شاعر بزرگ شیعه اثناعشری و از برجستهترین علمای اخباری اواخر قرن دوازدهم و اوایل قرن سیزدهم هجری. وی را «مجدد دین در آغاز سده سیزدهم» دانستهاند. از شاگردان [[بحرانی، یوسف بن احمد|شیخ یوسف بحرانی]] (صاحب [[الحدائق الناضرة في أحكام العترة الطاهرة|حدائق]]) بود و به درجه اجتهاد و مرجعیت رسید. با حافظهای شگفتانگیز، بیش از پنجاه کتاب در فقه، حدیث، کلام، تفسیر و مرثیه تألیف کرد. سرانجام به دست یکی از مخالفان به شهادت رسید. | ||
==نام، نسب و القاب== | ==نام، نسب و القاب== | ||
نام کامل وی «شیخ حسین بن محمد بن احمد بن ابراهیم بن احمد بن صالح بن احمد بن عصفور بن احمد بن عبدالحسین بن عطیة بن شیبة بن امیر موسى بن امیر هلال بن امیر موسى بن امیر حسین بن امیر مانع بن امیر عصفور بن امیر راشد بن عمیرة بن سنان بن غفیلة بن شبانة بن عامر بن عوف بن مالک بن عوف بن عامر بن عقیل بن کعب بن ربیعة بن عامر بن صعصعة بن معاویة بن بکر بن هوازن بن سلیم بن منصور بن عکرمة بن خصفة بن عیلان بن مضر بن نزار بن معد بن عدنان» است.<ref name="مفصل197">[https://noorlib.ir/book/view/40799?pageNumber=197 حسینی اشکوری، احمد، المفصل فی تراجم الاعلام، ج1، ص197]</ref> | نام کامل وی «شیخ حسین بن محمد بن احمد بن ابراهیم بن احمد بن صالح بن احمد بن عصفور بن احمد بن عبدالحسین بن عطیة بن شیبة بن امیر موسى بن امیر هلال بن امیر موسى بن امیر حسین بن امیر مانع بن امیر عصفور بن امیر راشد بن عمیرة بن سنان بن غفیلة بن شبانة بن عامر بن عوف بن مالک بن عوف بن عامر بن عقیل بن کعب بن ربیعة بن عامر بن صعصعة بن معاویة بن بکر بن هوازن بن سلیم بن منصور بن عکرمة بن خصفة بن عیلان بن مضر بن نزار بن معد بن عدنان» است.<ref name="مفصل197">[https://noorlib.ir/book/view/40799?pageNumber=197 حسینی اشکوری، احمد، المفصل فی تراجم الاعلام، ج1، ص197]</ref> | ||
القاب و نامهای دیگر ایشان عبارت است از: عصفوری بحرینی، حسین بن محمد؛ ابن عصفور درازی شاخوری بحرانی، حسین بن محمد؛ شهید | القاب و نامهای دیگر ایشان عبارت است از: عصفوری بحرینی، حسین بن محمد؛ ابن عصفور درازی شاخوری بحرانی، حسین بن محمد؛ شهید آل عصفور حسین بن محمد.<ref name="فرهنگ102">مرکز پژوهشی دائرةالمعارف علوم عقلی اسلامی، فرهنگ أعلام علوم عقلی اسلامی، ج1، ص102</ref> | ||
نسبت «شاخوری» به روستای «شاخوره» از قرى بحرین (که اکنون درون شهر منامه قرار گرفته) و نسبت «درازی» به روستای «دراز» (با فتح دال و گاه ضم آن) اشاره دارد.<ref name="مفصل197" /> | نسبت «شاخوری» به روستای «شاخوره» از قرى بحرین (که اکنون درون شهر منامه قرار گرفته) و نسبت «درازی» به روستای «دراز» (با فتح دال و گاه ضم آن) اشاره دارد.<ref name="مفصل197" /> | ||
| خط ۵۶: | خط ۵۶: | ||
اعضای برجسته خاندان:<ref name="مفصل198">[https://noorlib.ir/book/view/40799?pageNumber=198 همان، ص198-199]</ref> | اعضای برجسته خاندان:<ref name="مفصل198">[https://noorlib.ir/book/view/40799?pageNumber=198 همان، ص198-199]</ref> | ||
*پدرش: شیخ محمد بن احمد | *پدرش: شیخ محمد بن احمد آل عصفور بحرانی (فقیه، شاعر و محدث بزرگ) – از مبرزین به علم و عمل، ادیب و شاعر، دارای تألیف «مرآة الأخبار فی أحکام الأسفار».<ref name="مفصل198" /> | ||
*جدش: شیخ احمد بن صالح الدرازی بحرانی (متوفای ۱۰۷۵ق) – رئیس و مرجع قریه «دراز».<ref name="مفصل198" /> | *جدش: شیخ احمد بن صالح الدرازی بحرانی (متوفای ۱۰۷۵ق) – رئیس و مرجع قریه «دراز».<ref name="مفصل198" /> | ||
*جد دیگر: شیخ ابراهیم بن احمد بن صالح بحرانی (متوفای ۱۱۲۵ق) – معروف به علم و سخاوت و خوش خطی.<ref name="مفصل198" /> | *جد دیگر: شیخ ابراهیم بن احمد بن صالح بحرانی (متوفای ۱۱۲۵ق) – معروف به علم و سخاوت و خوش خطی.<ref name="مفصل198" /> | ||
*جد دیگر: شیخ احمد بن ابراهیم العصفوری بحرانی (متوفای ۱۱۳۱ق در قطیف) – از فقهای طائفه، دارای تألیفات در فقه و غیره.<ref name="مفصل198" /> | *جد دیگر: شیخ احمد بن ابراهیم العصفوری بحرانی (متوفای ۱۱۳۱ق در قطیف) – از فقهای طائفه، دارای تألیفات در فقه و غیره.<ref name="مفصل198" /> | ||
*عموی بزرگش: شیخ یوسف بن احمد بحرانی (صاحب کتاب معروف «الحدائق الناضرة»).<ref name="مفصل198" /> | *عموی بزرگش: شیخ یوسف بن احمد بحرانی (صاحب کتاب معروف «الحدائق الناضرة»).<ref name="مفصل198" /> | ||
*عموی دیگرش: شیخ عبدالعلی | *عموی دیگرش: شیخ عبدالعلی آل عصفور بحرانی (متوفای ۱۱۷۷ق) – از مشایخ اجازة او.<ref name="مفصل198" /> | ||
*برادرش: شیخ احمد بن محمد | *برادرش: شیخ احمد بن محمد آل عصفور بحرانی – از أجلاء علمای عصر خود.<ref name="مفصل198" /> | ||
*برادر دیگر: شیخ علی العصفوری – معروف به علم و فضل.<ref name="مفصل198" /> | *برادر دیگر: شیخ علی العصفوری – معروف به علم و فضل.<ref name="مفصل198" /> | ||
*فرزندش: شیخ حسن بن حسین | *فرزندش: شیخ حسن بن حسین آل عصفور (متوفای ۱۲۶۱ق) – از فضلاء و عالمان.<ref name="مفصل198" /> | ||
از سوی مادر، نوه شیخ سلیمان بن عبدالله ماحوزی بحرانی (از کبار علمای بحرین) است.<ref name="اثرآفرینان67">[https://noorlib.ir/book/view/1000100217?pageNumber=67 نصیری، محمدرضا، اثرآفرینان، ج1، ص67]</ref> | از سوی مادر، نوه شیخ سلیمان بن عبدالله ماحوزی بحرانی (از کبار علمای بحرین) است.<ref name="اثرآفرینان67">[https://noorlib.ir/book/view/1000100217?pageNumber=67 نصیری، محمدرضا، اثرآفرینان، ج1، ص67]</ref> | ||
| خط ۷۲: | خط ۷۲: | ||
==تحصیلات و اساتید== | ==تحصیلات و اساتید== | ||
علامه بحرانی مقدمات علوم دینی را نخست نزد پدرش شیخ محمد بن احمد آل عصفور فراگرفت.<ref name="مفصل198-199">[https://noorlib.ir/book/view/40799?pageNumber=198 همان، ص199]</ref> سپس به همراه ابنعموی خود شیخ خلف بن عبدعلی به عتبات عالیات در عراق مهاجرت کرد و در درس عموی بزرگوارش شیخ یوسف بحرانی (صاحب حدائق) ملازم شد.<ref name="مفصل199">[https://noorlib.ir/book/view/40799?pageNumber=199 همان، ص199]</ref> همچنین از عموی دیگرش شیخ عبدالعلی بن احمد آل عصفور و از پدرش اجازه روایت دریافت کرد.<ref name="فرهنگ102" /> | علامه بحرانی مقدمات علوم دینی را نخست نزد پدرش شیخ محمد بن احمد آل عصفور فراگرفت.<ref name="مفصل198-199">[https://noorlib.ir/book/view/40799?pageNumber=198 همان، ص199]</ref> سپس به همراه ابنعموی خود شیخ خلف بن عبدعلی به عتبات عالیات در عراق مهاجرت کرد و در درس عموی بزرگوارش [[بحرانی، یوسف بن احمد|شیخ یوسف بحرانی]] (صاحب [[الحدائق الناضرة في أحكام العترة الطاهرة|حدائق]]) ملازم شد.<ref name="مفصل199">[https://noorlib.ir/book/view/40799?pageNumber=199 همان، ص199]</ref> همچنین از عموی دیگرش شیخ عبدالعلی بن احمد آل عصفور و از پدرش اجازه روایت دریافت کرد.<ref name="فرهنگ102" /> | ||
شیخ یوسف بحرانی در مقدمه | [[بحرانی، یوسف بن احمد|شیخ یوسف بحرانی]] در مقدمه «[[لولوة البحرين في الإجازات و تراجم رجال الحديث|لؤلؤة البحرین]]» خطاب به دو برادرزادهٔ خود خود (شیخ حسین و پسر عمویش خلف بن عبدعلی) میفرماید: «الولدین الأعزین الفاضلین الکاملین، نوری العین والناظر و بهجتی القلب والخاطر.<ref name="مفصل199-200">[https://noorlib.ir/book/view/40799?pageNumber=199 همان، ص199-200]</ref>» دو فرزند (برادرزاده) عزیز، برتر و کامل، نور چشم و دیده و شادی قلب و خاطر من هستند. | ||
==جایگاه علمی و مرجعیت== | ==جایگاه علمی و مرجعیت== | ||
علامه بحرانی از بزرگترین فقهای اخباری زمان خود بود و بر اساس دائرةالمعارف بزرگ اسلامی، «او را بزرگترین فقیه اخباری زمان خود دانستهاند و اینکه برخی او را مجدِّد دین در آغاز سدهٔ ۱۳ قمری دانستهاند گویای موقعیت علمی و فقهی و نقش وی در ترویج دیانت است.»<ref name="cgie">[https://www.cgie.org.ir/fa/article/222386 یوسفی اشکوری، حسن، | علامه بحرانی از بزرگترین فقهای اخباری زمان خود بود و بر اساس دائرةالمعارف بزرگ اسلامی، «او را بزرگترین فقیه اخباری زمان خود دانستهاند و اینکه برخی او را مجدِّد دین در آغاز سدهٔ ۱۳ قمری دانستهاند گویای موقعیت علمی و فقهی و نقش وی در ترویج دیانت است.»<ref name="cgie">[https://www.cgie.org.ir/fa/article/222386 یوسفی اشکوری، حسن، ج2،ص72]</ref> او بر بیشتر دانشهای متداول روزگار خود احاطه کافی داشت و طالبان علوم دینی از همه جا، بهویژه از قطیف و احساء، به حوزة درس او میآمدند.<ref name="اثرآفرینان67" /><ref name="دورالعلماء200">[https://noorlib.ir/book/view/59797?pageNumber=200 تحیری، احمدرضا، دور العلماء الشیعة بالبحرین في العلوم الإسلامیة، ص200]</ref> | ||
شیخ مرزوق شویکی در «الدرر البهیة» درباره او میگوید: «این شیخ أجلّ از آن است که ذکر شود و فضل و شرفش أجلّ از آن است که شهرت یابد. رئاست امامیه در زمان و روزگارش به او منتهی شده است، به گونهای که گوشها نشنیده و دیدهها نظیر او را در عصرش ندیدهاند. او محقق، مدقق، مصنف، شاعری ماهر، ورع، زاهد، ادیب، ملاذ انام و حرز ایتام بود... برخی او را از مجددین مذهب در رأس هزار و دویست شمردهاند.»<ref name="مفصل200">[https://noorlib.ir/book/view/40799?pageNumber=200 همان، ص200]</ref> | شیخ مرزوق شویکی در «الدرر البهیة» درباره او میگوید: «این شیخ أجلّ از آن است که ذکر شود و فضل و شرفش أجلّ از آن است که شهرت یابد. رئاست امامیه در زمان و روزگارش به او منتهی شده است، به گونهای که گوشها نشنیده و دیدهها نظیر او را در عصرش ندیدهاند. او محقق، مدقق، مصنف، شاعری ماهر، ورع، زاهد، ادیب، ملاذ انام و حرز ایتام بود... برخی او را از مجددین مذهب در رأس هزار و دویست شمردهاند.»<ref name="مفصل200">[https://noorlib.ir/book/view/40799?pageNumber=200 همان، ص200]</ref> | ||