کازرونی، محمد بن مسعود: تفاوت میان نسخه‌ها

بدون خلاصۀ ویرایش
بدون خلاصۀ ویرایش
بدون خلاصۀ ویرایش
خط ۴۲: خط ۴۲:
}}
}}


'''سعیدالدین محمد بن مسعود بن محمد بن خواجه امام مسعود کازرونی (۶۹۰-۶۹۵؟ – ۷۵۸  ق)'''، معروف به «سعیدالدین کازرونی» و «عفيف‌الدین»، محدث، فقیه و نویسنده برجستهٔ قرن هشتم هجری بود. او از نوادگان ابوعلی دقاق نیشابوری (متوفی ۴۰۵ق)، از مشایخ بزرگ صوفیه، به شمار می‌رفت. کازرونی در شیراز سکونت داشت و از محضر استادان برجسته‌ای چون مزی و ابن قدامه مقدسی بهره برد. او افزون بر تألیفات متعدد در زمینه حدیث و سیره، با کتاب «[[المنتقی من سیر النبي المصطفی]]» (معروف به «مولد النبی») تحولی نوین در ادب سیره‌نویسی پدید آورد و آن را به اثری مناسب برای مجالس جشن میلاد پیامبر تبدیل کرد. این کتاب بعدها به فارسی و ترکی ترجمه شد و مورد توجه سیره‌نویسان پس از او قرار گرفت.
'''سعیدالدین محمد بن مسعود بن محمد بن خواجه امام مسعود کازرونی (۶۹۰-۶۹۵؟ – ۷۵۸  ق)'''، معروف به «سعیدالدین کازرونی» و «عفيف‌الدین»، محدث، فقیه و نویسنده برجستهٔ قرن هشتم هجری بود. او از نوادگان [[ابوعلی دقاق نیشابوری]] (متوفی ۴۰۵ق)، از مشایخ بزرگ صوفیه، به شمار می‌رفت. کازرونی در شیراز سکونت داشت و از محضر استادان برجسته‌ای چون [[حافظ مزی، یوسف بن عبدالرحمن|مزی]] و [[ابن قدامه، عبدالله بن احمد|ابن قدامه مقدسی]] بهره برد. او افزون بر تألیفات متعدد در زمینه حدیث و سیره، با کتاب «[[المنتقی من سیر النبي المصطفی]]» (معروف به «مولد النبی») تحولی نوین در ادب سیره‌نویسی پدید آورد و آن را به اثری مناسب برای مجالس جشن میلاد پیامبر تبدیل کرد. این کتاب بعدها به فارسی و ترکی ترجمه شد و مورد توجه سیره‌نویسان پس از او قرار گرفت.


==نسب و خاندان==
==نسب و خاندان==


نام کامل وی «محمد بن مسعود بن محمد بن خواجه امام مسعود بن محمد بن علی بن احمد بن عمر بن اسماعیل بن شیخ ابی‌علی دقاق بلیانی کازرونی» است.<ref name="durrar255">[https://noorlib.ir/book/view/11468?volumeNumber=4&pageNumber=255 ابن حجر عسقلانی، احمد بن علی، الدرر الکامنة، ج۴، ص۲۵۵]</ref><ref name="montaqa181">[https://noorlib.ir/book/view/14165?pageNumber=181 کازرونی، محمد بن مسعود، المنتقی من سیر النبي المصطفی، ج۱، ص۱۸۱]</ref> او نهمین نوادهٔ ابوعلی حسن بن علی دقاق نیشابوری (متوفی ۴۰۵ق) بود که از مشایخ بزرگ صوفیه به شمار می‌رفت و بر طریقت جنید (متوفی ۲۹۷ق) سلوک می‌کرد.<ref name="montaqa181" /> ابوعلی دقاق، جد مؤلف، شافعی مذهب بود و شاگردانی چون ابوالقاسم قشیری (متوفی ۴۶۵ق) صاحب «الرسالة» را تربیت کرد.<ref name="montaqa181" />
نام کامل وی «محمد بن مسعود بن محمد بن خواجه امام مسعود بن محمد بن علی بن احمد بن عمر بن اسماعیل بن شیخ ابی‌علی دقاق بلیانی کازرونی» است.<ref name="durrar255">[https://noorlib.ir/book/view/11468?volumeNumber=4&pageNumber=255 ابن حجر عسقلانی، احمد بن علی، الدرر الکامنة، ج۴، ص۲۵۵]</ref><ref name="montaqa181">[https://noorlib.ir/book/view/14165?pageNumber=181 کازرونی، محمد بن مسعود، المنتقی من سیر النبي المصطفی، ج۱، ص۱۸۱]</ref> او نهمین نوادهٔ [[ابوعلی حسن بن علی دقاق نیشابوری]] (متوفی ۴۰۵ق) بود که از مشایخ بزرگ صوفیه به شمار می‌رفت و بر طریقت جنید (متوفی ۲۹۷ق) سلوک می‌کرد.<ref name="montaqa181" /> ابوعلی دقاق، جد مؤلف، شافعی مذهب بود و شاگردانی چون [[قشیری، عبدالکریم بن هوازن|ابوالقاسم قشیری]] (متوفی ۴۶۵ق) صاحب «[[الرسالة القشيرية|الرسالة]]» را تربیت کرد.<ref name="montaqa181" />


نام «کازرونی» برگرفته از شهر کازرون در فارس است که یاقوت آن را «بلدة عامرة كبيرة... كلّها قصور و بساتين و نخيل» وصف کرده است.<ref name="montaqa181" /> برخی منابع محل تولد او را «بلبان» (از قرای کازرون) ذکر کرده‌اند.
نام «کازرونی» برگرفته از شهر کازرون در فارس است که [[یاقوت حموی، یاقوت بن عبدالله|یاقوت]] آن را «بلدة عامرة كبيرة... كلّها قصور و بساتين و نخيل» وصف کرده است.<ref name="montaqa181" /> برخی منابع محل تولد او را «بلبان» (از قرای کازرون) ذکر کرده‌اند.


==ولادت==
==ولادت==
خط ۶۰: خط ۶۰:
کازرونی در شیراز اقامت داشت و به عنوان محدثی فاضل، استاد المحدثین، قدوة العلماء المتقین و اسوة المفسرین شناخته می‌شد.<ref name="abaqat263">[https://noorlib.ir/book/view/54513?pageNumber=263 کنتوری، حامدحسین، عبقات الأنوار، ج۱، ص۲۶۳]</ref> او به غرب سفر کرد و با استادان برجسته‌ای دیدار کرد و از آنان اجازه روایت گرفت.
کازرونی در شیراز اقامت داشت و به عنوان محدثی فاضل، استاد المحدثین، قدوة العلماء المتقین و اسوة المفسرین شناخته می‌شد.<ref name="abaqat263">[https://noorlib.ir/book/view/54513?pageNumber=263 کنتوری، حامدحسین، عبقات الأنوار، ج۱، ص۲۶۳]</ref> او به غرب سفر کرد و با استادان برجسته‌ای دیدار کرد و از آنان اجازه روایت گرفت.


شاگرد او، معین‌الدین جنید شیرازی، در کتاب «شدّ الإزار» او را چنین توصیف کرده است: «قدوة لرجال الحديث، بزهده و قلّة طمعه و كثرة مجالسه و سيره على طريقة سلفه الصالح الدقّاق».<ref name="montaqa183">[https://noorlib.ir/book/view/14165?pageNumber=183 کازرونی، محمد بن مسعود، المنتقی، ج۱، ص۱۸۳]</ref>
شاگرد او، [[جنید شیرازی، جنید بن محمود|معین‌الدین جنید شیرازی]]، در کتاب «[[شد الإزار في حط الأوزار عن زوار المزار|شدّ الإزار]]» او را چنین توصیف کرده است: «قدوة لرجال الحديث، بزهده و قلّة طمعه و كثرة مجالسه و سيره على طريقة سلفه الصالح الدقّاق».<ref name="montaqa183">[https://noorlib.ir/book/view/14165?pageNumber=183 کازرونی، محمد بن مسعود، المنتقی، ج۱، ص۱۸۳]</ref>


==اساتید==
==اساتید==
خط ۶۶: خط ۶۶:
کازرونی در سفرهای علمی خود، از محضر استادان بزرگی بهره برد. برخی از مهم‌ترین استادان او عبارتند از:
کازرونی در سفرهای علمی خود، از محضر استادان بزرگی بهره برد. برخی از مهم‌ترین استادان او عبارتند از:


- جمال‌الدین یوسف بن عبدالرحمن بن یوسف مزی (متوفی ۷۴۲ق): صاحب «تهذیب الکمال» و از مشاهیر محدثان. کازرونی از او اجازه روایت دریافت کرد.<ref name="durrar255" /><ref name="montaqa195">[https://noorlib.ir/book/view/14165?pageNumber=195 کازرونی، محمد بن مسعود، المنتقی، ج۱، ص۱۹۵]</ref>
- [[حافظ مزی، یوسف بن عبدالرحمن|جمال‌الدین یوسف بن عبدالرحمن بن یوسف مزی]] (متوفی ۷۴۲ق): صاحب «[[تهذيب الكمال في أسماء الرجال|تهذیب الکمال]]» و از مشاهیر محدثان. کازرونی از او اجازه روایت دریافت کرد.<ref name="durrar255" /><ref name="montaqa195">[https://noorlib.ir/book/view/14165?pageNumber=195 کازرونی، محمد بن مسعود، المنتقی، ج۱، ص۱۹۵]</ref>


- بدرالدین ابومحمد عبدالله بن حسین بن ابی‌التائب دمشقی (متوفی ۷۳۵ق): از طریق او کتاب «الشفاء» قاضی عیاض را شنید.<ref name="montaqa188-195">[https://noorlib.ir/book/view/14165?pageNumber=188 کازرونی، محمد بن مسعود، المنتقی، ج۱، ص۱۸۸-۱۹۵]</ref>
- بدرالدین ابومحمد عبدالله بن حسین بن ابی‌التائب دمشقی (متوفی ۷۳۵ق): از طریق او کتاب «الشفاء» قاضی عیاض را شنید.<ref name="montaqa188-195">[https://noorlib.ir/book/view/14165?pageNumber=188 کازرونی، محمد بن مسعود، المنتقی، ج۱، ص۱۸۸-۱۹۵]</ref>