۱۶۰٬۹۹۷
ویرایش
Hbaghizadeh (بحث | مشارکتها) بدون خلاصۀ ویرایش |
Hbaghizadeh (بحث | مشارکتها) جز (جایگزینی متن - 'صلی الله علیه و سلم' به 'صلیاللهعلیهوسلم') برچسبها: ویرایش همراه ویرایش از وبگاه همراه |
||
| (۱۱ نسخهٔ میانیِ ایجادشده توسط همین کاربر نشان داده نشد) | |||
| خط ۱: | خط ۱: | ||
{{جعبه اطلاعات زندگینامه | {{جعبه اطلاعات زندگینامه | ||
| عنوان = تقیالدین سبکی | | عنوان = تقیالدین سبکی | ||
| تصویر = | | تصویر = NUR00000.jpg | ||
| اندازه تصویر = | | اندازه تصویر = | ||
| توضیح تصویر = | | توضیح تصویر = | ||
| خط ۳۵: | خط ۳۵: | ||
| شاگردان = {{فهرست جعبه عمودی | تاجالدین سبکی (پسر) | جمالالدین اسنوی | صلاحالدین صفدی | فیروزآبادی | برزالی | ابن رافع | سراجالدین بلقینی | حافظ علائی | حافظ حسینی}} | | شاگردان = {{فهرست جعبه عمودی | تاجالدین سبکی (پسر) | جمالالدین اسنوی | صلاحالدین صفدی | فیروزآبادی | برزالی | ابن رافع | سراجالدین بلقینی | حافظ علائی | حافظ حسینی}} | ||
| اجازه اجتهاد از = | | اجازه اجتهاد از = | ||
| آثار = {{فهرست جعبه عمودی | شفاء السقام | | آثار = {{فهرست جعبه عمودی | [[جزء القراءة خلف الإمام]]| [[فتاوی السبکي]] | [[المجموع شرح المهذب للشیرازي]] | [[شفاء السقام في زيارة خير الأنام صلیاللهعلیهوآله]] | الفتاوی السبکیة | تکملة المجموع | الاعتبار ببقاء الجنة والنار | قضاء الأرب فی أسئلة حلب}} | ||
| سبک نوشتاری = | | سبک نوشتاری = | ||
| وبگاه = | | وبگاه = | ||
| امضا = | | امضا = | ||
| کد مؤلف = | | کد مؤلف = AUTHORCODE01742AUTHORCODE | ||
}} | }} | ||
{{کاربردهای دیگر|سبکی (ابهامزدایی)}} | |||
'''تقیالدین | '''تقیالدین ابوالحسن علی بن عبدالکافی بن علی سبکی انصاری خزرجی''' (۶۸۳-۷۵۶ق) فقیه شافعی، محدث، مفسر، اصولی، متکلم، نحوی، قاضیالقضات شام و خطیب جامع اموی دمشق بود. از برجستهترین شخصیتهای علمی قرن هشتم هجری و از مدافعان سرسخت عقاید اهل سنت در برابر آرای [[ابن تیمیه، احمد بن عبدالحلیم|ابن تیمیه]] به شمار میرود. او با تألیف بیش از ۱۵۰ اثر علمی، به ویژه کتاب «[[شفاء السقام في زيارة خير الأنام صلیاللهعلیهوآله|شفاء السقام]]» در دفاع از مشروعیت زیارت قبر پیامبر و ردّ نظریات [[ابن تیمیه، احمد بن عبدالحلیم|ابن تیمیه]]، نقشی بیبدیل در تاریخ فکری اسلام ایفا کرد. | ||
==نسب و تولد== | ==نسب و تولد== | ||
| خط ۵۳: | خط ۵۳: | ||
از جمله فرزندان برجسته او میتوان به افراد زیر اشاره کرد: | از جمله فرزندان برجسته او میتوان به افراد زیر اشاره کرد: | ||
تاجالدین عبدالوهاب سبکی (متوفی ۷۷۱ق) – جانشین پدر در منصب قضا و نویسندهٔ اثر مشهور | [[سبکی، عبدالوهاب بن علی|تاجالدین عبدالوهاب سبکی]] (متوفی ۷۷۱ق) – جانشین پدر در منصب قضا و نویسندهٔ اثر مشهور «[[طبقات الشافعیة الکبری]]». | ||
شمسالدین محمد سبکی (متوفی ۷۵۶ق) – که در زمان حیات پدر درگذشت. | شمسالدین محمد سبکی (متوفی ۷۵۶ق) – که در زمان حیات پدر درگذشت. | ||
| خط ۶۷: | خط ۶۷: | ||
فقه: نجمالدین ابن الرفعة (متوفی ۷۱۰ق) | فقه: نجمالدین ابن الرفعة (متوفی ۷۱۰ق) | ||
حدیث: شرفالدین دمياطی (متوفی ۷۰۵ق) و سعدالدین حارثی | حدیث: [[دمیاطی، عبدالمؤمن بن خلف|شرفالدین دمياطی]] (متوفی ۷۰۵ق) و سعدالدین حارثی | ||
تفسیر: علمالدین عراقی | تفسیر: علمالدین عراقی | ||
| خط ۷۵: | خط ۷۵: | ||
منطق و خلاف: سیفالدین بغدادی | منطق و خلاف: سیفالدین بغدادی | ||
نحو (دستور زبان): ابوحیان اندلسی | نحو (دستور زبان): [[ابوحیان، محمد بن یوسف|ابوحیان اندلسی]] | ||
قرائات: تقیالدین صائغ | قرائات: تقیالدین صائغ | ||
| خط ۹۷: | خط ۹۷: | ||
ذهبی در این شعر، پس از این که سبکی صاحب منبر جامع اموی شد، او را به عنوان برترین فرد در سه ویژگی اصلی یک عالم و قاضی معرفی میکند: حافظه (در حدیث)، خطابه و فن بیان و قضاوت. | ذهبی در این شعر، پس از این که سبکی صاحب منبر جامع اموی شد، او را به عنوان برترین فرد در سه ویژگی اصلی یک عالم و قاضی معرفی میکند: حافظه (در حدیث)، خطابه و فن بیان و قضاوت. | ||
ریاست و استادیِ «دارالحدیث اشرفیه»: پس از درگذشت حافظ | ریاست و استادیِ «دارالحدیث اشرفیه»: پس از درگذشت [[حافظ مزی، یوسف بن عبدالرحمن|حافظ مِزّی]]، به عنوان استاد و سرپرست دارالحدیث اشرفیه (مهمترین مرکز حدیثی جهان اسلام) منصوب شد.<ref name="shifa-role" /> | ||
تدریس در مدارس عالیه: در مدارس برجستهای چون شامیه برانیه، مسروریه، غزالیة، عادلیة کبری و اتابکیه به تدریس علوم دینی اشتغال داشت.<ref name="shifa-role" /> | تدریس در مدارس عالیه: در مدارس برجستهای چون شامیه برانیه، مسروریه، غزالیة، عادلیة کبری و اتابکیه به تدریس علوم دینی اشتغال داشت.<ref name="shifa-role" /> | ||
==اختلاف فکری با ابن تیمیه== | ==اختلاف فکری با ابن تیمیه== | ||
یکی از مهمترین ابعاد شخصیت علمی سبکی، مواجههٔ انتقادی او با آرای ابن تیمیه و شاگردش ابن قیم جوزیه بود. | یکی از مهمترین ابعاد شخصیت علمی سبکی، مواجههٔ انتقادی او با آرای [[ابن تیمیه، احمد بن عبدالحلیم|ابن تیمیه]] و شاگردش [[ابن قیم جوزیه، محمد بن ابیبکر|ابن قیم جوزیه]] بود. | ||
==مسئله توسل و زیارت== | ==مسئله توسل و زیارت== | ||
محور اصلی اختلاف میان این دو دانشمند، مسئله «توسل» (طلب وسیله قرار دادن) و «شد رحال» (سفر کردن) برای زیارت قبر پیامبر اسلام (ص) بود. سبکی در کتاب پربار خود، | محور اصلی اختلاف میان این دو دانشمند، مسئله «توسل» (طلب وسیله قرار دادن) و «شد رحال» (سفر کردن) برای زیارت قبر پیامبر اسلام(ص) بود. سبکی در کتاب پربار خود، «[[شفاء السقام في زيارة خير الأنام صلیاللهعلیهوآله|شفاء السقام فی زیارة خیر الأنام]]»، به طور مفصل به دفاع از مشروعیت شرعی این اعمال پرداخته و دیدگاه [[ابن تیمیه، احمد بن عبدالحلیم|ابن تیمیه]] را که آنها را بدعت میشمرد، به شدت نقد کرده است. این اثر به یکی از مهمترین منابع در رد آرای ابن تیمیه تبدیل شد.<ref name="islamsyria-ziyara2">[https://islamsyria.com/articles/حدث-في-التاسع-عشر-جمادى-الآخرة-تعيين-قاضي-القضاة-تقي-الدين-السبكي/ رابطة العلماء السوريين، خطوط ۸۷-۹۳]</ref> | ||
==پاسخ سبکی به ابن تیمیه== | ==پاسخ سبکی به ابن تیمیه== | ||
سبکی در | سبکی در «[[شفاء السقام في زيارة خير الأنام صلیاللهعلیهوآله|شفاء السقام]]» با قاطعیت از جواز توسل و زیارت دفاع کرده و آرای [[ابن تیمیه، احمد بن عبدالحلیم|ابن تیمیه]] را اقدامی نوظهور (بدعت) در تاریخ اسلام دانسته است. او در این کتاب مینویسد: | ||
«اعلم: أنه یجوز و یحسن التوسل، والاستغاثة، والتشفع بالنبی صلیاللهعلیهوآلهوسلم إلی ربه سبحانه و تعالی. وجواز ذلک و حسنه من الأمور المعلومة لکل ذی دین، المعروفة من فعل الأنبیاء والمرسلین، و سیر السلف الصالحین، و العلماء و العوام من المسلمین. و لم ینکر أحد ذلک من أهل الأدیان، و لا سمع به فی زمن من الأزمان، حتی جاء ابن تیمیه، ... و ابتدع ما لم یسبق إلیه فی سائر الأعصار.»<ref>[https://noorlib.ir/book/view/3718?pageNumber=293 سبکی، علی بن عبدالکافی، شفاء السقام، ج۱، ص۲۹۳]، </ref> | |||
بدان که جایز و نیکو است توسل (وسیله قرار دادن)، استغاثه (فریاد و طلب یاری کردن) و تشفع (طلب شفاعت و میانجیگری) به پیامبر(ص) به درگاه پروردگارش. جواز و نیکویی این کار از اموری است که برای هر صاحب دینی روشن و شناختهشده است؛ همان گونه که از کار پیامبران و فرستادگان خدا، و نیز از سیرهٔ پیشینیان صالح، و دانشمندان و مردم عادی مسلمان به خوبی دانسته شده است. هیچ کس از پیروان ادیان [آسمانی] این کار را انکار نکرده، و در هیچ دوره و زمانی چنین انکاری شنیده نشده بود، تا اینکه [[ابن تیمیه، احمد بن عبدالحلیم|ابن تیمیه]] آمد و ... بدعتی نهاد که در هیچ یک از اعصار پیش از او سابقه نداشت. | |||
==آثار در رد ابن تیمیه== | ==آثار در رد ابن تیمیه== | ||
علاوه بر | علاوه بر «[[شفاء السقام في زيارة خير الأنام صلیاللهعلیهوآله|شفاء السقام]]»، سبکی آثار متعددی در رد آرای کلامی و فقهی [[ابن تیمیه، احمد بن عبدالحلیم|ابن تیمیه]] و شاگردانش تألیف کرد، از جمله: | ||
«الدرة المضیئة فی الرد علی ابن تیمیه»<ref name="other-works">[https://noorlib.ir/book/view/3718?pageNumber=20 سبکی، علی بن عبدالکافی، شفاء السقام، ج۱، ص۲۰]</ref> | «الدرة المضیئة فی الرد علی ابن تیمیه»<ref name="other-works">[https://noorlib.ir/book/view/3718?pageNumber=20 سبکی، علی بن عبدالکافی، شفاء السقام، ج۱، ص۲۰]</ref> | ||
«السیف الصقیل فی الرد علی ابن زفیل» (که کنایه از ابن قیم جوزیه است)<ref name="other-works" /> | «السیف الصقیل فی الرد علی ابن زفیل» (که کنایه از [[ابن قیم جوزیه، محمد بن ابیبکر|ابن قیم جوزیه]] است)<ref name="other-works" /> | ||
«الاعتبار ببقاء الجنة والنار» (در رد نظریهٔ فنای جهنم)<ref name="other-works" /> | «الاعتبار ببقاء الجنة والنار» (در رد نظریهٔ فنای جهنم)<ref name="other-works" /> | ||
| خط ۱۲۱: | خط ۱۲۳: | ||
تقیالدین سبکی شاگردان بسیاری را تربیت کرد که هر یک از ستارگان درخشان جهان اسلام در نسل خود شدند. از جمله مهمترین شاگردان وی عبارتند از: | تقیالدین سبکی شاگردان بسیاری را تربیت کرد که هر یک از ستارگان درخشان جهان اسلام در نسل خود شدند. از جمله مهمترین شاگردان وی عبارتند از: | ||
تاجالدین عبدالوهاب سبکی (فرزندش و قاضیالقضات بعد از او)<ref name="students-a">[https://noorlib.ir/book/view/3718?pageNumber=12 سبکی، علی بن عبدالکافی، شفاء السقام، ج۱، ص۱۲]</ref> | [[سبکی، عبدالوهاب بن علی|تاجالدین عبدالوهاب سبکی]] (فرزندش و قاضیالقضات بعد از او)<ref name="students-a">[https://noorlib.ir/book/view/3718?pageNumber=12 سبکی، علی بن عبدالکافی، شفاء السقام، ج۱، ص۱۲]</ref> | ||
جمالالدین اسنوی (صاحب «طبقات الشافعیة») | [[اسنوی، عبدالرحیم بن حسن|جمالالدین اسنوی]] (صاحب «طبقات الشافعیة») | ||
صلاحالدین صفدی (ادیب و مورخ نامی)<ref name="students-b">[https://noorlib.ir/book/view/66600?volumeNumber=1&pageNumber=106 سبکی، علی بن عبدالکافی، الإبهاج، ج۱، ص۱۰۶]</ref> | [[صفدی، خلیل بن ایبک|صلاحالدین صفدی]] (ادیب و مورخ نامی)<ref name="students-b">[https://noorlib.ir/book/view/66600?volumeNumber=1&pageNumber=106 سبکی، علی بن عبدالکافی، الإبهاج، ج۱، ص۱۰۶]</ref> | ||
مجدالدین فیروزآبادی (صاحب قاموس المحیط) | [[فیروزآبادی، محمد بن یعقوب|مجدالدین فیروزآبادی]] (صاحب [[القاموس المحيط|قاموس المحیط]]) | ||
حافظ ابومحمد | [[برزالی، قاسم بن محمد|حافظ ابومحمد برزالی]]، حافظ علائی و حافظ حسینی | ||
علاوه بر این، دانشمندان بزرگی چون حافظ مِزّی و شمسالدین ذهبی که همعصر و حتی از سبکی بزرگسالتر بودند، از محضر او بهره برده و از او روایت حدیث کردهاند.<ref name="students-b" /><ref name="students-a" /> | علاوه بر این، دانشمندان بزرگی چون [[حافظ مزی، یوسف بن عبدالرحمن|حافظ مِزّی]] و [[ذهبی، محمد بن احمد|شمسالدین ذهبی]] که همعصر و حتی از سبکی بزرگسالتر بودند، از محضر او بهره برده و از او روایت حدیث کردهاند.<ref name="students-b" /><ref name="students-a" /> | ||
==وفات و مسمومیت== | ==وفات و مسمومیت== | ||
سبکی در شب دوشنبه سوم جمادیالآخر سال ۷۵۶ق در قاهره درگذشت.<ref>[https://noorlib.ir/book/view/66600?volumeNumber=1&pageNumber=162 سبکی، علی بن عبدالکافی، الإبهاج، ج۱، ص۱۶۲]</ref> پزشکان احتمال مسمومیت او را میدادند.<ref>[https://noorlib.ir/book/view/66600?volumeNumber=1&pageNumber=162 سبکی، علی بن عبدالکافی، الإبهاج، ج۱، ص۱۶۲]</ref> پیکر او در بابالنصر قاهره به خاک سپرده شد.<ref>[https://noorlib.ir/book/view/3718?pageNumber=7 سبکی، علی بن عبدالکافی، شفاء السقام، ج۱، ص۷]</ref> | سبکی در شب دوشنبه سوم جمادیالآخر سال ۷۵۶ق در قاهره درگذشت.<ref>[https://noorlib.ir/book/view/66600?volumeNumber=1&pageNumber=162 سبکی، علی بن عبدالکافی، الإبهاج، ج۱، ص۱۶۲]</ref> پزشکان احتمال مسمومیت او را میدادند.<ref>[https://noorlib.ir/book/view/66600?volumeNumber=1&pageNumber=162 سبکی، علی بن عبدالکافی، الإبهاج، ج۱، ص۱۶۲]</ref> پیکر او در بابالنصر قاهره به خاک سپرده شد.<ref>[https://noorlib.ir/book/view/3718?pageNumber=7 سبکی، علی بن عبدالکافی، شفاء السقام، ج۱، ص۷]</ref> | ||
==آثار== | ==آثار== | ||
به گفته جلالالدین | به گفته [[سیوطی، عبدالرحمن بن ابیبکر|جلالالدین سیوطی]]، تقیالدین سبکی بیش از ۱۵۰ اثر در علوم مختلف اسلامی تألیف کرد.<ref name="fatawa-works">[https://noorlib.ir/book/view/23501?volumeNumber=1&pageNumber=3 سبکی، علی بن عبدالکافی، فتاوی السبکی، ج۱، ص۳]</ref> <ref name="shamela-works">[https://shamela.ws/author/437 السبکی، تقیالدین - المكتبة الشاملة]</ref> از مهمترین آثار او میتوان به موارد زیر اشاره کرد: | ||
الأدلة في إثبات الأهلة | الأدلة في إثبات الأهلة | ||
| خط ۱۸۴: | خط ۱۸۶: | ||
==منابع مقاله== | ==منابع مقاله== | ||
*[https://noorlib.ir/book/view/66600?volumeNumber=1&pageNumber=96 سبکی، علی بن عبدالکافی، الإبهاج في شرح المنهاج، جلد 1، دبی - امارات: دار البحوث للدراسات الإسلامیة و إحیاء التراث، 1424 هجری قمری | 2004 میلادی] | *[https://noorlib.ir/book/view/66600?volumeNumber=1&pageNumber=96 سبکی، علی بن عبدالکافی، الإبهاج في شرح المنهاج، جلد 1، دبی - امارات: دار البحوث للدراسات الإسلامیة و إحیاء التراث، 1424 هجری قمری | 2004 میلادی] | ||
*[https://noorlib.ir/book/view/3718?pageNumber=7 سبکی، علی بن عبدالکافی، شفاء السقام في زیارة خیر الأنام صلی الله علیه و آله، جلد 1، [بی نا | *[https://noorlib.ir/book/view/3718?pageNumber=7 <nowiki>سبکی، علی بن عبدالکافی، شفاء السقام في زیارة خیر الأنام صلی الله علیه و آله، جلد 1، [بی نا 1419 هجری قمری]</nowiki>] | ||
*[https://noorlib.ir/book/view/23501?volumeNumber=1&pageNumber=3 سبکی، علی بن عبدالکافی، فتاوی السبکي، جلد 1، بیروت - لبنان: دار الجيل، 1412 هجری قمری | 1992 میلادی] | *[https://noorlib.ir/book/view/23501?volumeNumber=1&pageNumber=3 سبکی، علی بن عبدالکافی، فتاوی السبکي، جلد 1، بیروت - لبنان: دار الجيل، 1412 هجری قمری | 1992 میلادی] | ||
*[https://shamela.ws/author/437 السبکی، تقیالدین - المكتبة الشاملة] | *[https://shamela.ws/author/437 السبکی، تقیالدین - المكتبة الشاملة] | ||
| خط ۱۹۳: | خط ۱۹۵: | ||
==وابستهها== | ==وابستهها== | ||
{{وابستهها}} | {{وابستهها}} | ||
* [[شفاء السقام في زيارة خير الأنام صلیاللهعلیهوآله]] | |||
* [[المجموع شرح المهذب للشیرازي]] | |||
* [[فتاوی السبکي]] | |||
* [[جزء القراءة خلف الإمام]] | |||
* [[الإبهاج في شرح المنهاج علی منهاج الوصول إلی علم الأصول للقاضي البيضاوي]] | |||
* [[الصارم المنكي فی الرد علی السبکی]] | |||
* [[مجموعة الرسائل المنيرية]] | |||
* [[إذا صح الحديث فهو مذهبي]] | |||
* [[شرح تائیة الإمام تقي الدین أبو الحسن علي بن عبدالکافي السبکي في السیرة النبویة و الشمائل المحمدیة]] | |||
* [[السيف الصقيل في الرد علي ابن زفيل]] | |||
* [[شفاء السقام في زيارة خير الأنام]] | |||
* [[شفاء السقام في زیارة خیر الأنام صلی الله علیه و آله]] | |||
* [[السيف الصقيل في الرد علي إبن زفيل]] | |||
* [[شفاء السقام في زیارة خیر الأنام صلیاللهعلیهوسلم]] | |||
* [[الإبهاج في شرح المنهاج]] | |||
* [[فتاوی السبکی]] | |||
* [[الإبهاج في شرح المنهاج: علی منهاج الوصول إلی علم الأصول للقاضي البیضاوي المتوفی ۶۸۵]] | |||
* [[السيف المسلول على من سب الرسول صلی الله علیه و سلم]] | |||
* [[أحكام كل و ما عليه تدل]] | |||
* [[إبراز الحکم من حدیث رفع القلم]] | |||
* [[قضاء الأرب في أسئلة حلب]] | |||
* [[... العلم المنشور في إثبات الشهور]] | |||
* [[الدرة المضية في الرد على إبن تيمية]] | |||
* [[معنى قول الإمام المطلبي إذا صح الحدیث فهو مذهبي]] | |||
* [[الإبتهاج في شرح المنهاج: کتاب الحج: دراسة و تحقیق]] | |||
* [[الإبتهاج في شرح المنهاج: کتاب الصداق: دراسة و تحقیقا]] | |||
* [[فصل المقال في هدايا العمال]] | |||
* [[السيف الصقيل في الرد على ابن زفيل]] | |||
* [[فتاوى السبكي ]] | |||
* [[وصية تقيالدین السبكي لولده محمد]] | |||
* [[درمان جان در زیارت خاتم پیامبران]] | |||
* [[رسالة القول الموعب في القضاء بالمواجب]] | |||
* [[السيف المسلول علي من سب الرسول صلي الله عليه و آله و سلم]] | |||
* [[ثلاث رسائل في التعجب من صفات الله تعالی]] | |||
* [[... بر الوالدين]] | |||
* [[شفاء السقام فی زيارة خير الانام]] | |||
* [[بيان حکم الربط في اعتراض الشرط علي الشرط]] | |||
* [[طلب السلامة في ترک الإمامة]] | |||
* [[الکلام علي حنث الناسي]] | |||
* [[رفع اليدين في الصلاة]] | |||
* [[فتاوی السبکي في فروع الفقه الشافعي]] | |||
* [[قصیدة في مدح السنة و إتباع عقیدة السلف]] | |||
* [[شرح الصدر بذکر لیلة القدر:فضائل و علامات لیلة القدر]] | |||
* [[تلقيح الفهوم في تنقيح صیغ العموم]] | |||
* [[الکشف المبدی لتمویه ابیالحسن السبکی: تکملة الصارم المنکی]] | |||
* [[تطهير الفؤاد من دنس الإعتقاد]] | |||
* [[إرشاد أهل الملة إلى إثبات الأهلة]] | |||
* [[المجموع شرح المهذب]] | |||
* [[العقیدة و علم الکلام]] | |||
* [[لقاء العشر الأواخر بالمسجد الحرام]] | |||
[[رده:زندگینامه]] | [[رده:زندگینامه]] | ||
[[رده:مقالات بازبینی | [[رده:مقالات بازبینی شده2 اردیبهشت 1405]] | ||
[[رده:مؤلفین-اردیبهشت]] | [[رده:مؤلفین-اردیبهشت]] | ||