امام هادی علیه‌السلام: تفاوت میان نسخه‌ها

| عنوان = امام هادی (ع)  

امام علی بن محمد النقی الهادی (ع) در روز ۱۵ ذی‌الحجه سال ۲۱۲ هجری قمری در منطقه «صریا» در اطراف مدینه منوره دیده به جهان گشود. برخی منابع نیز ولادت ایشان را در روز جمعه دوم یا پنجم رجب همان سال ذکر کرده‌اند<ref>[https://noorlib.ir/book/view/911?volumeNumber=1&sectionNumber=1&pageNumber=425 قمی، عباس، ص426]</ref>. پدر بزرگوارش امام محمدتقی (جواد) (ع) نهمین امامشیعیان و مادر گرامیش بانوی پرهیزکار «سمانه مغربیه» بود که به «سیده» و «ام الفضل» نیز معروف بود<ref>[https://noorlib.ir/book/view/23048?volumeNumber=1&sectionNumber=1&pageNumber=688 الهامی، ص۶۸۸]</ref>. امام هادی(ع) در خاندان نبوت و امامت رشد یافت و از همان کودکی نشانه‌های علم و کمال در او آشکار بود.

امام هادی (ع) در دوران امامت ۳۳ ساله خود باشش خلیفه عباسی معاصر بود: معتصم (۲۱۸-۲۲۷ ق)، واثق (۲۲۷-۲۳۲ ق)، متوکل (۲۳۲-۲۴۸ ق)، منتصر (۶ ماه)، مستعین (۲۴۸-۲۵۲ ق) و معتز (۲۵۲-۲۵۵ ق).<ref>[https://noorlib.ir/book/view/16372?pageNumber=595 پیشوایی، مهدی، ص595]</ref>.

امام هادی (ع) به عبادت و زهدشهرت داشتند. ابن کثیر درباره ایشان می‌نویسد: "او عابدی وارسته و زاهدی بی‌همتا بود"<ref>[https://noorlib.ir/book/view/5579?volumeNumber=1&sectionNumber=1&pageNumber=192 دهقان، اکبر، جلد اول، ص284]</ref>. ایشانشبانگاه به مناجات الهی برمی‌خاستند و پیوسته این دعا را تکرار می‌کردند: "الهی! گنهکاری بر تو واردشده و تهیدستی به تو روی آورده است؛ تلاشش را بی‌نتیجه مگردان و او را مورد عنایت و رحمت خویش قرار ده و از لغزشش درگذر"<ref>[https://noorlib.ir/book/view/12709?volumeNumber=1&sectionNumber=1&pageNumber=284 دهقان، اکبر، جلد اول، ص284]</ref>.

امام هادی (ع) به زهد و تجرد از مباهج زندگی دنیا معروف بودند. منزل ایشان در مدینه و سامراء خالی از هرگونه اثاث بود وشرطه متوکل بارها منزل ایشان را تفتیش کردند اما چیزی از رغایب زندگی نیافتند<ref>[https://noorlib.ir/book/view/17906?volumeNumber=1&sectionNumber=1&pageNumber=280 قرشی، باقرشریف، جلد اول، ص281]</ref>. سبط ابن الجوزی می‌گوید: "علی الهادی میل به دنیا نداشت و ملازم مسجد بود. وقتی دارش را تفتیش کردند، جز مصاحف و ادعیه و کتب علم نیافتند"<ref>[https://noorlib.ir/book/view/17906?volumeNumber=1&sectionNumber=1&pageNumber=280 قرشی، باقرشریف، جلد اول، ص281]</ref>.

امام هادی (ع) از اندی‌ترین مردم کف و بیشترین بر و احسان به فقرا بودند. نمونه‌هایی از جود ایشان:

امام هادی (ع) در برابر محنت‌های دنیا صبر کردند. متوکل عباسی انواع تنکیل و اضطهاد را بر ایشان روا داشت، اما امام صابر و ممتحن بودند<ref>[https://noorlib.ir/book/view/17906?volumeNumber=1&sectionNumber=1&pageNumber=281 قرشی، باقرشریف، جلد اول، ص۲۸۱]</ref>.

از معالی اخلاق امام هادی (ع) ارشاد ضال به راه حق بود. ایشان ابوالحسن بصری معروف به ملاّح را که واقفی بود و تنها به امامت امام موسی بن جعفر (ع) قائل بود، هدایت کردند<ref>[https://noorlib.ir/book/view/17906?volumeNumber=1&sectionNumber=1&pageNumber=277 قرشی، باقرشریف، جلد اول، ص۲۷۷]</ref>.

امام هادی (ع) علما را تکریم می‌کردند. ایشان عالمی ازشیعیان را که با ناصبی مناظره کرده و او را مغلوب ساخته بود، گرامی داشتند و در مجلسی که سادات علوی و عباسی حضور داشتند، او را بر دست نشاندند<ref>[https://noorlib.ir/book/view/17906?volumeNumber=1&sectionNumber=1&pageNumber=274 قرشی، باقرشریف، جلد اول، ص۲۷۴]</ref>.

'''مبارزه با فرقه‌های انحرافی:''' امام هادی (ع) بهشدت با غلات که برای ائمه مقام الوهیت قائل بودند مبارزه کرد. ایشان درباره علی بن حسکه قمی فرمود: «ابن حسکه که لعنت خدا بر او باد دروغ گفته است... سوگند به خدا، پروردگار، محمد (ص) و پیامبران پیش از او را، جز به آیین یکتاپرستی نفرستاده است»<ref>[https://noorlib.ir/book/view/16372?volumeNumber=1&sectionNumber=1&pageNumber=627 پیشوایی، مهدی، ص۶۲۷]</ref>. همچنین با صوفیه و واقفیه نیز به مبارزه پرداخت.

امام هادی (ع) در برابر فرقه‌های مختلف منحرف موضع قاطع داشت. ایشان با «جبریه» که معتقد به جبر در افعال انسان بودند مبارزه کرد و در نامه‌ای مفصّل بهشیعیان درباره مسئله جبر و تفویض فرمود: «کسى که معتقد به جبر است، معنايش این است که خداوند بندگان خود را به گناه مجبور می‌کند؛ سپس آنان را به خاطر انجام گناه مجازات می‌کند»<ref>[https://noorlib.ir/book/view/39190?volumeNumber=1&sectionNumber=1&pageNumber=119 ملک احمدی، علی‌بمان، تاریخ پیامبر و اهل بیت، ص۱۱۹]</ref>. همچنین با بحث بی‌فایده خلق قرآن که در آن زمان رایج بود مخالفت کرد و آن را بدعت خواند<ref>[https://noorlib.ir/book/view/39190?volumeNumber=1&sectionNumber=1&pageNumber=119 ملک احمدی، علی‌بمان، ص۱۱۹]</ref>.

امام هادی(ع) در روز دوشنبه سوم رجب سال ۲۵۴ هجری قمری در سامرا به شهادت رسید<ref>[https://noorlib.ir/book/view/13676?volumeNumber=12&sectionNumber=1&pageNumber=294 حکیم، منذر، پیشوایان هدایت، جلد ۱۲، ص۲۹۴]</ref>. ایشان توسط معتز عباسی مسموم شد و در چهل و یک سالگی به درجه شهادت نائل آمد<ref>[https://noorlib.ir/book/view/12767?volumeNumber=1&sectionNumber=1&pageNumber=229 رفیعی، علی، ص۲۲۹]</ref>. پیکر مطهر آن حضرت در خانه‌اش در سامرا به خاک سپردهشد و امام حسن عسکری (ع) بر پیکر پدر نماز خواند.

امام هادی (ع) چهار پسر و یک دختر داشتند. پسران آن حضرت عبارتند از: ۱. امام حسن عسکری (ع) - امام یازدهم شیعیان ۲. حسین ۳. محمد (ابوجعفر) - که در زمان حیات پدر از دنیا رفت ۴. جعفر (معروف به کذاب)؛ دختر ایشان نیز عایشه یا علیه نام داشت<ref>[https://noorlib.ir/book/view/906?volumeNumber=5&sectionNumber=1&pageNumber=235 امین، محسن، جلد ۵، ص۲۳۵]</ref>.

جعفر بن علی معروف به جعفر کذاب، پس ازشهادت امام حسن عسکری (ع) ادعای امامت کرد و به همین سبب به «کذاب» معروف شد. امام هادی(ع) درباره او فرمود: «از فرزندم، جعفر، دوری کنید. آگاه باشید! همانا نسبت او [به من]، همچون حام به نوح است»<ref>[https://noorlib.ir/book/view/40573?volumeNumber=1&sectionNumber=1&pageNumber=39 فقیه محمدی جلالی، محمدمهدی، ص۳۹]</ref>. برخی منابع نیز اشاره کرده‌اند که جعفر سرانجام توبه کرد و توقیعی از ناحیه مقدسه درباره او صادرشد که فرمود: «عمويش، جعفر و فرزندانش، همانند برادران حضرت يوسف، سرانجام كار، توبه كرده‌اند»<ref>[https://noorlib.ir/book/view/40573?volumeNumber=1&sectionNumber=1&pageNumber=42 فقیه محمدی جلالی، محمدمهدی، ص۴۲]</ref>.