۱۵۹٬۸۰۵
ویرایش
بدون خلاصۀ ویرایش
Hbaghizadeh (بحث | مشارکتها) بدون خلاصۀ ویرایش |
Hbaghizadeh (بحث | مشارکتها) بدون خلاصۀ ویرایش |
||
| خط ۴۱: | خط ۴۱: | ||
| کد مؤلف = AUTHORCODE16055AUTHORCODE }} | | کد مؤلف = AUTHORCODE16055AUTHORCODE }} | ||
'''مصطفی چمران''' (1311- 1360ش) مهندس، سیاستمدار و فرمانده نظامی ایرانی، وزیر دفاع دولت موقت جمهوری اسلامی ایران و فرمانده ستاد جنگهای نامنظم در جنگ ایران و عراق بود. وی از شخصیتهای مبارز انقلاب اسلامی و از شاگردان مهدی بازرگان و سید محمود طالقانی محسوب میشود. چمران پس از تحصیلات عالی در آمریکا به لبنان رفت و در کنار امام موسی صدر به فعالیتهای فرهنگی و نظامی پرداخت. پس از انقلاب اسلامی به ایران بازگشت و در مناصب مختلفی از جمله معاون نخستوزیر، وزیر دفاع و نماینده امام در شورای عالی دفاع خدمت کرد. سرانجام در جبهه جنگ ایران و عراق به شهادت رسید. | '''مصطفی چمران''' (1311- 1360ش) مهندس، سیاستمدار و فرمانده نظامی ایرانی، وزیر دفاع دولت موقت جمهوری اسلامی ایران و فرمانده ستاد جنگهای نامنظم در جنگ ایران و عراق بود. وی از شخصیتهای مبارز انقلاب اسلامی و از شاگردان [[مهدی بازرگان]] و [[طالقانی، سید محمود|سید محمود طالقانی]] محسوب میشود. چمران پس از تحصیلات عالی در آمریکا به لبنان رفت و در کنار امام موسی صدر به فعالیتهای فرهنگی و نظامی پرداخت. پس از انقلاب اسلامی به ایران بازگشت و در مناصب مختلفی از جمله معاون نخستوزیر، وزیر دفاع و نماینده امام در شورای عالی دفاع خدمت کرد. سرانجام در جبهه جنگ ایران و عراق به شهادت رسید. | ||
==ولادت== | ==ولادت== | ||
| خط ۴۹: | خط ۴۹: | ||
==تحصیلات== | ==تحصیلات== | ||
چمران تحصیلات ابتدایی خود را در دبستان انتصاریه در نزدیکی منطقه پامنار تهران گذراند و دوره متوسطه را در دبیرستانهای البرز و دارالفنون به پایان رساند.<ref>ر.ک: چمران، مهدی، ج12، ص111</ref> از پانزدهسالگی در جلسات دینی، از جمله درس تفسیر قرآن آیتالله طالقانی در مسجد هدایت شرکت میکرد.<ref>ر.ک: چمران، مهدی، ج12، ص111</ref> | چمران تحصیلات ابتدایی خود را در دبستان انتصاریه در نزدیکی منطقه پامنار تهران گذراند و دوره متوسطه را در دبیرستانهای البرز و دارالفنون به پایان رساند.<ref>ر.ک: چمران، مهدی، ج12، ص111</ref> از پانزدهسالگی در جلسات دینی، از جمله درس تفسیر قرآن [[طالقانی، سید محمود|آیتالله طالقانی]] در مسجد هدایت شرکت میکرد.<ref>ر.ک: چمران، مهدی، ج12، ص111</ref> | ||
در سال 1332 شمسی در رشته الکترومکانیک دانشکده فنی دانشگاه تهران پذیرفته شد و در سال 1335 با رتبه ممتاز فارغالتحصیل گردید.<ref>ر.ک: اباذری، عبدالرحیم، ج4، ص221</ref> در دوران تحصیل، دانشجویی ممتاز و مورد توجه استادش مهدی بازرگان بود.<ref>ر.ک: چمران، مهدی، ج12، ص111</ref> | در سال 1332 شمسی در رشته الکترومکانیک دانشکده فنی دانشگاه تهران پذیرفته شد و در سال 1335 با رتبه ممتاز فارغالتحصیل گردید.<ref>ر.ک: اباذری، عبدالرحیم، ج4، ص221</ref> در دوران تحصیل، دانشجویی ممتاز و مورد توجه استادش [[مهدی بازرگان]] بود.<ref>ر.ک: چمران، مهدی، ج12، ص111</ref> | ||
در سال 1337 شمسی با استفاده از بورس تحصیلی شاگردان ممتاز برای ادامه تحصیل راهی آمریکا شد. درجه کارشناسی ارشد مهندسی برق را از دانشگاه تگزاس گرفت و برای ادامه تحصیل به دانشگاه برکلی رفت و دوره دکتری در رشته الکترونیک و فیزیک پلاسما (مهندسی گرافت هستهای) را با درجه ممتاز به پایان رساند.<ref>ر.ک: چمران، مهدی، ج12، ص111</ref><ref> ر.ک: حسینی هرندی، سید محمدحسین، ص166</ref> | در سال 1337 شمسی با استفاده از بورس تحصیلی شاگردان ممتاز برای ادامه تحصیل راهی آمریکا شد. درجه کارشناسی ارشد مهندسی برق را از دانشگاه تگزاس گرفت و برای ادامه تحصیل به دانشگاه برکلی رفت و دوره دکتری در رشته الکترونیک و فیزیک پلاسما (مهندسی گرافت هستهای) را با درجه ممتاز به پایان رساند.<ref>ر.ک: چمران، مهدی، ج12، ص111</ref><ref> ر.ک: حسینی هرندی، سید محمدحسین، ص166</ref> | ||
| خط ۶۴: | خط ۶۴: | ||
آنگاه به تعبیر خود «همه لذات را سه طلاقه» کرد و به لبنان سفر کرد.<ref> ر.ک: حسینی هرندی، سید محمدحسین، ص167</ref> | آنگاه به تعبیر خود «همه لذات را سه طلاقه» کرد و به لبنان سفر کرد.<ref> ر.ک: حسینی هرندی، سید محمدحسین، ص167</ref> | ||
===فعالیت در لبنان=== | ===فعالیت در لبنان=== | ||
در پایان سال 1349 شمسی به دعوت امام موسی صدر به لبنان مهاجرت کرد و مدیریت مدرسه صنعتی جبل عامل در شهر صور لبنان را بر عهده گرفت.<ref>ر.ک: اباذری، عبدالرحیم، ج4، ص222</ref> در این مدرسه به فرزندان یتیم شیعه آموزش میداد و هنرجویان با علوم و فناوری روز آشنا میشدند.<ref>ر.ک: اباذری، عبدالرحیم، ج4، ص224</ref> چمران همکاری نزدیکی با امام موسی صدر در تشکیل حرکت محرومین و سپس جناح نظامی آن، سازمان الافواج المقاومة اللبنانیة (جنبش امل) داشت.<ref>ر.ک: اباذری، عبدالرحیم، ج4، ص223</ref> | در پایان سال 1349 شمسی به دعوت [[امام موسی صدر]] به لبنان مهاجرت کرد و مدیریت مدرسه صنعتی جبل عامل در شهر صور لبنان را بر عهده گرفت.<ref>ر.ک: اباذری، عبدالرحیم، ج4، ص222</ref> در این مدرسه به فرزندان یتیم شیعه آموزش میداد و هنرجویان با علوم و فناوری روز آشنا میشدند.<ref>ر.ک: اباذری، عبدالرحیم، ج4، ص224</ref> چمران همکاری نزدیکی با امام موسی صدر در تشکیل حرکت محرومین و سپس جناح نظامی آن، سازمان الافواج المقاومة اللبنانیة (جنبش امل) داشت.<ref>ر.ک: اباذری، عبدالرحیم، ج4، ص223</ref> | ||
<ref> ر.ک: نوری، داوود، ص317</ref> | <ref> ر.ک: نوری، داوود، ص317</ref> | ||
| خط ۷۱: | خط ۷۱: | ||
===فعالیتهای پس از انقلاب اسلامی=== | ===فعالیتهای پس از انقلاب اسلامی=== | ||
[[پرونده: فرمانده ستاد جنگهای نامنظم.jpg|بندانگشتی|300px| فرمانده ستاد جنگهای نامنظم]] | [[پرونده: فرمانده ستاد جنگهای نامنظم.jpg|بندانگشتی|300px| فرمانده ستاد جنگهای نامنظم]] | ||
پس از پیروزی انقلاب اسلامی، چمران همراه گروه 92 نفری از نخبگان مذهبی و سیاسی لبنان به ایران آمد و به دیدار امام خمینی رفت.<ref>ر.ک: اباذری، عبدالرحیم، ج4، ص224</ref> در تیر 1358 به عنوان معاون نخستوزیر در امور انقلاب منصوب شد.<ref>ر.ک: اباذری، عبدالرحیم، ج4، ص224</ref> | پس از پیروزی انقلاب اسلامی، چمران همراه گروه 92 نفری از نخبگان مذهبی و سیاسی لبنان به ایران آمد و به دیدار [[موسوی خمینی، سید روحالله|امام خمینی]] رفت.<ref>ر.ک: اباذری، عبدالرحیم، ج4، ص224</ref> در تیر 1358 به عنوان معاون نخستوزیر در امور انقلاب منصوب شد.<ref>ر.ک: اباذری، عبدالرحیم، ج4، ص224</ref> | ||
در تابستان سال 1358 برای فرونشاندن توطئههای جداییطلبانه ضد انقلاب در کردستان، به این منطقه رفت و در آزادسازی شهر پاوه نقش اساسی ایفا کرد.<ref>ر.ک: اباذری، عبدالرحیم، ج4، ص224</ref> | در تابستان سال 1358 برای فرونشاندن توطئههای جداییطلبانه ضد انقلاب در کردستان، به این منطقه رفت و در آزادسازی شهر پاوه نقش اساسی ایفا کرد.<ref>ر.ک: اباذری، عبدالرحیم، ج4، ص224</ref> | ||
امام خمینی در حکمی در هشتم مهر 1358 به پیشنهاد نخستوزیر دولت موقت و تصویب کلی شورای انقلاب، وی را وزیر دفاع در دولت موقت منصوب کرد.<ref> ر.ک: خمینی، روحالله، رهبر انقلاب و بنیانگذار جمهوری اسلامی ایران، ج10، ص163</ref> | [[موسوی خمینی، سید روحالله|امام خمینی]] در حکمی در هشتم مهر 1358 به پیشنهاد نخستوزیر دولت موقت و تصویب کلی شورای انقلاب، وی را وزیر دفاع در دولت موقت منصوب کرد.<ref> ر.ک: خمینی، روحالله، رهبر انقلاب و بنیانگذار جمهوری اسلامی ایران، ج10، ص163</ref> | ||
پس از آغاز جنگ ایران و عراق در شهریور 1359، چمران به خوزستان رفت و ستاد جنگهای نامنظم را تشکیل داد و فرماندهی آن را بر عهده گرفت.<ref>ر.ک: اباذری، عبدالرحیم، ج4، ص226</ref> وی واحد مهندسی فعالی را برای ستاد جنگهای نامنظم سازماندهی کرد و خدمات مؤثری مانند ایجاد پل متحرک روی آب، تعمیر و ساخت جادهها و کانال بیستکیلومتری ارائه داد.<ref>ر.ک: اباذری، عبدالرحیم، ج4، ص226</ref> | پس از آغاز جنگ ایران و عراق در شهریور 1359، چمران به خوزستان رفت و ستاد جنگهای نامنظم را تشکیل داد و فرماندهی آن را بر عهده گرفت.<ref>ر.ک: اباذری، عبدالرحیم، ج4، ص226</ref> وی واحد مهندسی فعالی را برای ستاد جنگهای نامنظم سازماندهی کرد و خدمات مؤثری مانند ایجاد پل متحرک روی آب، تعمیر و ساخت جادهها و کانال بیستکیلومتری ارائه داد.<ref>ر.ک: اباذری، عبدالرحیم، ج4، ص226</ref> | ||
| خط ۸۳: | خط ۸۴: | ||
مصطفی چمران پس از چندبار مجروحشدن در جبهه، ظهر 31 خرداد 1360 در روستای دهلاویه، حوالی سوسنگرد، با ترکش خمپاره دشمن در 49 سالگی به شهادت رسید.<ref>ر.ک: اباذری، عبدالرحیم، ج4، ص227</ref> پیکر وی در مراسمی به تهران منتقل و در بهشت زهرا (س) به خاک سپرده شد.<ref>ر.ک: اباذری، عبدالرحیم، ج4، ص227</ref> | مصطفی چمران پس از چندبار مجروحشدن در جبهه، ظهر 31 خرداد 1360 در روستای دهلاویه، حوالی سوسنگرد، با ترکش خمپاره دشمن در 49 سالگی به شهادت رسید.<ref>ر.ک: اباذری، عبدالرحیم، ج4، ص227</ref> پیکر وی در مراسمی به تهران منتقل و در بهشت زهرا (س) به خاک سپرده شد.<ref>ر.ک: اباذری، عبدالرحیم، ج4، ص227</ref> | ||
امام خمینی در پیامی به مناسبت شهادت چمران فرمودند: «شهادت انسانساز سردار پر افتخار اسلام و مجاهد بیدار و متعهد راه تعالی و پیوستن به ملأ اعلی، دکتر مصطفی چمران را به پیشگاه ولی عصر تسلیت و تبریک عرض میکنم.»<ref>ر.ک: خمینی، روحالله، رهبر انقلاب و بنیانگذار جمهوری اسلامی ایران، ج14، ص478</ref> | [[موسوی خمینی، سید روحالله|امام خمینی]] در پیامی به مناسبت شهادت چمران فرمودند: «شهادت انسانساز سردار پر افتخار اسلام و مجاهد بیدار و متعهد راه تعالی و پیوستن به ملأ اعلی، دکتر مصطفی چمران را به پیشگاه ولی عصر تسلیت و تبریک عرض میکنم.»<ref>ر.ک: خمینی، روحالله، رهبر انقلاب و بنیانگذار جمهوری اسلامی ایران، ج14، ص478</ref> | ||
==آثار== | ==آثار== | ||
خاطرات کردستان | |||
لبنان | * خاطرات کردستان | ||
یادداشتهای سیاسی | * لبنان | ||
مقاله «16 آذر» درباره واقعه 16 آذر 1332 | * یادداشتهای سیاسی | ||
نوشتهها و نامههای سیاسی از دوران اقامت در لبنان | * مقاله «16 آذر» درباره واقعه 16 آذر 1332 | ||
* نوشتهها و نامههای سیاسی از دوران اقامت در لبنان | |||
==پانويس== | ==پانويس== | ||
<references /> | <references /> | ||