پرش به محتوا

دیوان صاحب اصفهانی (مسیح البیان): تفاوت میان نسخه‌ها

بدون خلاصۀ ویرایش
جز (جایگزینی متن - ' (ص)' به '(ص)')
بدون خلاصۀ ویرایش
خط ۲۸: خط ۲۸:
}}
}}


'''دیوان صاحب اصفهانی (مسیح البیان)''' سروده حکیم محمدکاظم صاحب اصفهانی (متوفی 1079ق)، شاعر شیعه‌مذهب سبک هندی (اصفهانی) که در هند می‌زیست و از درباریان عصر شاه جهان و اورنگ‌زیب بود؛ تصحیح مجید حیدری؛ با مقدمه حسن عاطفی؛ این دیوان مشتمل بر غزلیات و رباعیات شاعر است که به سبک هندی سروده شده و ویژگی‌هایی چون کاربرد لغات عامیانه، تشبیهات و استعارات خاص این سبک در آن دیده می‌شود.
'''دیوان صاحب اصفهانی (مسیح البیان)''' سروده [[صاحب اصفهانی، محمدکاظم|حکیم محمدکاظم صاحب اصفهانی]] (متوفی 1079ق)، شاعر شیعه‌مذهب سبک هندی (اصفهانی) که در هند می‌زیست و از درباریان عصر شاه جهان و اورنگ‌زیب بود؛ تصحیح [[حیدری، مجید|مجید حیدری]]؛ با مقدمه [[عاطفی، حسن|حسن عاطفی]]؛ این دیوان مشتمل بر غزلیات و رباعیات شاعر است که به سبک هندی سروده شده و ویژگی‌هایی چون کاربرد لغات عامیانه، تشبیهات و استعارات خاص این سبک در آن دیده می‌شود.


==ساختار==
==ساختار==
خط ۳۴: خط ۳۴:


==گزارش کتاب==
==گزارش کتاب==
دیوان حاضر، مجموعه غزلیات و رباعیات حکیم محمدکاظم اصفهانی متخلص به «صاحب» و مخاطب به «مسیح البیان» است. وی در هند می‌زیست و در زمان شاه جهان (پادشاه مغولی هند) سرپرستی دارالشفای شاهی را بر عهده داشت و از صاحب‌منصبان عالی‌رتبه روزگار خود بود. او در سال 1079 هجری قمری درگذشت.
دیوان حاضر، مجموعه غزلیات و رباعیات [[صاحب اصفهانی، محمدکاظم|حکیم محمدکاظم اصفهانی]] متخلص به «صاحب» و مخاطب به «مسیح البیان» است. وی در هند می‌زیست و در زمان شاه جهان (پادشاه مغولی هند) سرپرستی دارالشفای شاهی را بر عهده داشت و از صاحب‌منصبان عالی‌رتبه روزگار خود بود. او در سال 1079 هجری قمری درگذشت.


سبک شعر صاحب، همان سبک مرسوم عصر صفوی است که امروزه به سبک هندی یا اصفهانی شهرت دارد. ویژگی‌های این سبک از جمله کاربرد لغات و اصطلاحات عامیانه و روزمره زبان، تشبیه و استعاره و دیگر پیرایه‌های ادبی خاص هندی در کلامش دیده می‌شود. تذکره‌نویسان به پست و بلندی سخن او اشاره کرده‌اند و متذکر شده‌اند که وی تألیفات بسیاری داشته و دیوان ضخیمی ترتیب داده است. در سبک سخن به مولانا، حافظ، سعدی و معاصران خود توجه داشته است.
سبک شعر صاحب، همان سبک مرسوم عصر صفوی است که امروزه به سبک هندی یا اصفهانی شهرت دارد. ویژگی‌های این سبک از جمله کاربرد لغات و اصطلاحات عامیانه و روزمره زبان، تشبیه و استعاره و دیگر پیرایه‌های ادبی خاص هندی در کلامش دیده می‌شود. تذکره‌نویسان به پست و بلندی سخن او اشاره کرده‌اند و متذکر شده‌اند که وی تألیفات بسیاری داشته و دیوان ضخیمی ترتیب داده است. در سبک سخن به [[مولوی، جلال‌الدین محمد|مولانا]]، [[حافظ، شمس‌الدین محمد|حافظ]]، [[سعدی، مصلح بن عبدالله|سعدی]] و معاصران خود توجه داشته است.


صاحب شاعری شیعه‌مذهب بوده و در چند غزل ارادت خود به پیامبر اکرم(ص)، حضرت علی(ع) و واقعه کربلا بیان کرده است. نمونه اشعار وی در مدح نبی اکرم: «ندیده در سخنم کس به غیر مدح نبی / گهر گرفته دل من نه شیشیه حلبی». همچنین در واقعه کربلا می‌سراید: «آرزوها در دلم خونین کفن خوابیده‌اند / بر شهیدان سینه من کربلا قسمت کنند».
صاحب شاعری شیعه‌مذهب بوده و در چند غزل ارادت خود به پیامبر اکرم(ص)، [[امام علی علیه‌السلام|حضرت علی(ع)]] و واقعه کربلا بیان کرده است. نمونه اشعار وی در مدح نبی اکرم: «ندیده در سخنم کس به غیر مدح نبی / گهر گرفته دل من نه شیشیه حلبی». همچنین در واقعه کربلا می‌سراید: «آرزوها در دلم خونین کفن خوابیده‌اند / بر شهیدان سینه من کربلا قسمت کنند».


صاحب در دوره اوج شعر و ادب می‌زیست، اما چنانکه از اشعارش پیداست، به سمت دربار شاهان روی نیاورد و برای سیم و زر شعر نگفت: «برای سیم و زر هرگز نکردم شاعری صاحب / گل رنگین خیالی‌ها به خاک کربلا بگشود». او شیفته عرفان است و خود را خرقه‌پوش عارف می‌نامد: «خرقه‌پوش عارفی چون صاحب درویش نیست / آنچه گوش آسمان نشنیده باشد دیده است».
صاحب در دوره اوج شعر و ادب می‌زیست، اما چنانکه از اشعارش پیداست، به سمت دربار شاهان روی نیاورد و برای سیم و زر شعر نگفت: «برای سیم و زر هرگز نکردم شاعری صاحب / گل رنگین خیالی‌ها به خاک کربلا بگشود». او شیفته عرفان است و خود را خرقه‌پوش عارف می‌نامد: «خرقه‌پوش عارفی چون صاحب درویش نیست / آنچه گوش آسمان نشنیده باشد دیده است».