تاریخ ادبیات افغانستان (پنج استاد): تفاوت میان نسخه‌ها

تاریخ ادبیات افغانستان (پنج استاد) (نمایش مبدأ)

نسخهٔ ‏۲۵ مارس ۲۰۲۶، ساعت ۰۱:۵۲

۳۸ بایت اضافه‌شده ، ۲۵ مارس

بدون خلاصۀ ویرایش

Hbaghizadeh

دیوان‌سالاران، مدیران

۱۶۰٬۸۴۳

ویرایش

@@ خط ۴۵: / خط ۴۵: @@
 ==گزارش کتاب==
-این کتاب که در زمان خود با هدف ارتقای سطح آگاهی آموزگاران و آموزندگان از فرهنگ بومی تدوین شد، حاصل همکاری پنج تن از برجسته‌ترین پژوهشگران افغانستان در نیمۀ اول قرن چهاردهم هجری خورشیدی است. برخی از نویسندگان پس از سال ۱۳۳۵ خورشیدی در پوهنتون کابل به عنوان استادان نخبه مشغول به کار شدند و به همین مناسبت این اثر پژوهشی به «تاریخ ادبیات پنج استاد» شهرت یافت.
+این کتاب که در زمان خود با هدف ارتقای سطح آگاهی آموزگاران و آموزندگان از فرهنگ بومی تدوین شد، حاصل همکاری پنج تن از برجسته‌ترین پژوهشگران افغانستان در نیمۀ اول قرن چهاردهم هجری خورشیدی است. برخی از نویسندگان پس از سال ۱۳۳۵ خورشیدی در پوهنتون کابل به عنوان استادان نخبه مشغول به کار شدند و به همین مناسبت این اثر پژوهشی به «تاریخ ادبیات پنج استاد» شهرت یافت.<ref>[https://literaturelib.com/books/905 ر.ک.پایگاه کتابخانه تخصصی ادبیات]</ref>
 بخش اول کتاب با نگاشتۀ پژوهشی احمدعلی کهزاد، تاریخ‌نگار و ادیب توانای افغانستان، آغاز می‌شود. این بخش در نه گفتار به پیشینۀ تاریخی زبان و ادبیات فارسی-دری می‌پردازد. نویسنده با تکیه بر دستاوردهای دانشی همان زمان، سیر تکامل زبان‌های امروزی را ردیابی می‌کند و به موضوعاتی چون پیوند خویشاوندی زبان‌های هند و اروپایی با خانوادۀ زبان‌های هند و ایرانی، ساختارمندی زبان‌های پارسیک و غیرپارسیک، زبان‌های زند و اوستایی، معرفی آثار ویدایی، اهمیت خط نقشی و علامتی در ثبت رویدادهای پیشینیان، ردیابی میراث مشترک یونانی-آریایی، زبان و ادب پهلوی، مدنیت کوشانی، و شکل‌گیری زبان‌های امروزی تا قرن چهارم هجری می‌پردازد.
@@ خط ۵۵: / خط ۵۵: @@
 بخش چهارم کتاب را محمدابراهیم‌خان صفا، شاعر و ادیب سرشناس، نگاشته است. این پژوهش از پایان دورۀ تیموریان (شکست بدیع‌الزمان) آغاز و تا ظهور سلسلۀ محمدزائی‌ها ادامه می‌یابد. ویژگی این دوره، نزول خلاقیت‌های ادبی پس از پاره‌شدن امپراتوری درانی، اثرات مخرب جنگ‌های داخلی، حاکمیت نیروی استعماری بر قلمرو هند، تحریکات امپراتوری تزار روسی در شمال کشور و ناامنی در سرزمین پارس است. نویسنده از شعرای این دوره با نمونه‌های کلامی آنان به تفصیل یاد کرده است.
-بخش پنجم کتاب که به دورۀ محمدزائی‌ها اختصاص دارد، اثر میرغلام محمدخان غبار، تاریخ‌نویس، ادیب و آگاه سیاسی مشهور افغانستان است. این دورۀ پُرآشوب شامل سلطنت دوست‌محمدخان تا سقوط شاه امان‌الله خان می‌شود؛ دوره‌ای که افغانستان پس از نود جنگ داخلی و بیرونی به جغرافیای سیاسی امروزی محدود شد و گرایش‌های چندگانه در تفکر سیاسی نمودار گردید. غبار ادبیات فارسی را شامل سه دورۀ فکری می‌داند: مدیحه‌سرایی (مجامله و مداهنه)، دورۀ التقاطی (عصبیت ذوقی و خلط اسلوب‌های قدیم و جدید) و دورۀ انتقادی (آغاز انتقاد علمی و اجتماعی). در این بخش افزون بر معرفی شاعران با نمونه آثارشان، از نثرنویسان، رسامان، خوش‌نویسان، مؤلفان و مترجمان نیز یاد شده است.<ref>ر.ک.پایگاه کتابخانه تخصصی ادبیات</ref>
+بخش پنجم کتاب که به دورۀ محمدزائی‌ها اختصاص دارد، اثر میرغلام محمدخان غبار، تاریخ‌نویس، ادیب و آگاه سیاسی مشهور افغانستان است. این دورۀ پُرآشوب شامل سلطنت دوست‌محمدخان تا سقوط شاه امان‌الله خان می‌شود؛ دوره‌ای که افغانستان پس از نود جنگ داخلی و بیرونی به جغرافیای سیاسی امروزی محدود شد و گرایش‌های چندگانه در تفکر سیاسی نمودار گردید. غبار ادبیات فارسی را شامل سه دورۀ فکری می‌داند: مدیحه‌سرایی (مجامله و مداهنه)، دورۀ التقاطی (عصبیت ذوقی و خلط اسلوب‌های قدیم و جدید) و دورۀ انتقادی (آغاز انتقاد علمی و اجتماعی). در این بخش افزون بر معرفی شاعران با نمونه آثارشان، از نثرنویسان، رسامان، خوش‌نویسان، مؤلفان و مترجمان نیز یاد شده است.
 ==پانويس ==