التربية في القرآن و السنة الغايات و الأهداف: تفاوت میان نسخه‌ها

جز
جایگزینی متن - ' الدین ' به 'الدین '
جز (جایگزینی متن - 'AUTOMATIONCODE.....AUTOMATIONCODE' به 'AUTOMATIONCODE......AUTOMATIONCODE')
جز (جایگزینی متن - ' الدین ' به 'الدین ')
 
خط ۳۱: خط ۳۱:
در فصل یکم که روش کتاب نامیده شده به چهار موضوع پرداخته شده است: تربیت، دانش زندگى است؛ جامعه انسانى تابع قانون زندگى یعنى تحول‌پذیر و دگرگونى‌بردار است؛ بحث علمى دربارۀ نمونه تربیت؛ تفسیر پدیده تربیت.
در فصل یکم که روش کتاب نامیده شده به چهار موضوع پرداخته شده است: تربیت، دانش زندگى است؛ جامعه انسانى تابع قانون زندگى یعنى تحول‌پذیر و دگرگونى‌بردار است؛ بحث علمى دربارۀ نمونه تربیت؛ تفسیر پدیده تربیت.


عنوان فصل دوم غایت‌ها و هدف‌هاست. نگارنده غایت را غیر از هدف مى‌داند و بر این باور است که غایت، هدف مترتب بر همه اهداف و نقطه تلاقى همه شؤون تربیت و غایت غایات آن است و فراتر از آن در خاطر نمى‌گنجد. غایت، هدفى بر زمان و مکان است؛ اما اهداف، در زمان و مکان و تابع شرایط و ملیت‌هایند. وى غایت تربیت در قرآن و سنت را همان غایت دین اسلام و چیزى غیر از غایت شریعت یا مقاصد شرع مى‌شمارد (ص 18). پس از این ضمن اشاره به رابطه زایشى نگرش به انسان و غایات و اهداف تربیتى، به انسان در قرآن و سنت پرداخته شده است؛ سپس احیاى فطرت توحیدى یا پرورش آن غایت تربیت در اسلام معرفى و افزوده شده است که در قرآن از بازگشت به فطرت توحیدى با دو واژه «تذکر» و «تزکیه» تعبیر، و نیز آورده شده است که در احیاء علوم الدین غزالى از غایت تربیت به توحیدتعبیر گشته است. آنگاه توحید و آزادى یکى دانسته شده و به شرح آزادى در قرآن‌پرداخته و اشاره شده است که آزادى حق است و واجب، توحید یا آزادى، مسئولیت فردى‌و اجتماعى است و جامعه وظیفه دارد زمینه آزادى فرد را فراهم سازد و چنان شود که‌اندیشه و رفتار و خواسته‌ها و در مجموع همه‌چیز فرد در چارچوب الهى قرار گیرد و او یکپارچه خدایى شود. چنین آزادى و توحیدى، غایتى جهانى است و به مسلمانان اختصاص ندارد (ص 42).
عنوان فصل دوم غایت‌ها و هدف‌هاست. نگارنده غایت را غیر از هدف مى‌داند و بر این باور است که غایت، هدف مترتب بر همه اهداف و نقطه تلاقى همه شؤون تربیت و غایت غایات آن است و فراتر از آن در خاطر نمى‌گنجد. غایت، هدفى بر زمان و مکان است؛ اما اهداف، در زمان و مکان و تابع شرایط و ملیت‌هایند. وى غایت تربیت در قرآن و سنت را همان غایت دین اسلام و چیزى غیر از غایت شریعت یا مقاصد شرع مى‌شمارد (ص 18). پس از این ضمن اشاره به رابطه زایشى نگرش به انسان و غایات و اهداف تربیتى، به انسان در قرآن و سنت پرداخته شده است؛ سپس احیاى فطرت توحیدى یا پرورش آن غایت تربیت در اسلام معرفى و افزوده شده است که در قرآن از بازگشت به فطرت توحیدى با دو واژه «تذکر» و «تزکیه» تعبیر، و نیز آورده شده است که در احیاء علومالدین غزالى از غایت تربیت به توحیدتعبیر گشته است. آنگاه توحید و آزادى یکى دانسته شده و به شرح آزادى در قرآن‌پرداخته و اشاره شده است که آزادى حق است و واجب، توحید یا آزادى، مسئولیت فردى‌و اجتماعى است و جامعه وظیفه دارد زمینه آزادى فرد را فراهم سازد و چنان شود که‌اندیشه و رفتار و خواسته‌ها و در مجموع همه‌چیز فرد در چارچوب الهى قرار گیرد و او یکپارچه خدایى شود. چنین آزادى و توحیدى، غایتى جهانى است و به مسلمانان اختصاص ندارد (ص 42).


فصل سوم الغایات التمکینیه خوانده شده است و من آن را غایت‌هاى زمینه‌اى یا پیش‌غایات یا غایات ابزارى ترجمه مى‌کنم؛ زیرا مراد از این غایات، غایات تربیتى‌اى است که وسیله و پیش‌درآمد و مقدمه تحقق غایت غایات یعنى آزادى یا احیاى فطرت توحیدى است (ص 47). این غایات به فردى و اجتماعى تقسیم شده و در این فصل به غایات فردى اشارت رفته است. و در شرح و شکافت آن‌ها نخست از عناصر و مؤلفه‌هاى سه‌گانه تعیین‌کننده این غایات سخن رفته است و پس از آن به فراگیرى کتاب و حکمت، تزکیه و خودارزیابى، کسب و پیشه، فراگیرى دانش، به عنوان غایات ابزارى پرداخته شده است.
فصل سوم الغایات التمکینیه خوانده شده است و من آن را غایت‌هاى زمینه‌اى یا پیش‌غایات یا غایات ابزارى ترجمه مى‌کنم؛ زیرا مراد از این غایات، غایات تربیتى‌اى است که وسیله و پیش‌درآمد و مقدمه تحقق غایت غایات یعنى آزادى یا احیاى فطرت توحیدى است (ص 47). این غایات به فردى و اجتماعى تقسیم شده و در این فصل به غایات فردى اشارت رفته است. و در شرح و شکافت آن‌ها نخست از عناصر و مؤلفه‌هاى سه‌گانه تعیین‌کننده این غایات سخن رفته است و پس از آن به فراگیرى کتاب و حکمت، تزکیه و خودارزیابى، کسب و پیشه، فراگیرى دانش، به عنوان غایات ابزارى پرداخته شده است.