خاتون‌آبادی‌، محمدصالح‌ بن‌ عبدالواسع: تفاوت میان نسخه‌ها

'''میرمحمدصالح بن عبدالواسع حسینی خاتون‌آبادی''' (۱۰۵۸-۱۱۲۶ق)، فقیه، محدث و عالم برجسته امامی در قرن یازدهم و دوازدهم هجری و از شاگردان برجسته و داماد علامه محمدباقر مجلسی بود. وی در سال ۱۰۵۸ق در اصفهان در خانواده‌ای مشهور از سادات حسینی که نسبشان به حسن افطس بن علی اصغر بن امام زین‌العابدین(ع) می‌رسد، دیده به جهان گشود. تحصیلات ابتدایی را نزد پدرش میر عبدالواسع آغاز کرد و سپس فقه و حدیث را نزد محمد بن حسن شروانی (ملا میرزا) فراگرفت. بیست سال نزد آقا حسین خوانساری (محقق خوانساری) تحصیل کرد و کتاب‌های شرح اشارات، شفا و شرح لمعه را از او آموخت. مهم‌ترین استاد وی علامه محمدباقر مجلسی بود که سی سال در محضر او تلمذ کرد و از وی اجازه نقل حدیث دریافت نمود. خاتون‌آبادی ابتدا به علوم عقلی و حکمت گرایش داشت، اما تحت تأثیر علامه مجلسی به فقه و حدیث روی آورد. پس از درگذشت علامه مجلسی در ۱۱۱۰ق، با وجود عالمان بزرگی چون فاضل هندی و آقا جمال‌الدین خوانساری، به امامت جمعه و سرپرستی حوزه علمی اصفهان منصوب شد و پس از وفات شیخ‌الاسلام اصفهان در ۱۱۱۵ق، منصب شیخ‌الاسلامی شهر نیز به او واگذار گردید. وی در تکمیل آثار ناتمام استادش نقش مهمی ایفا کرد؛ از جمله اتمام هشت جلد باقی‌مانده از «بحارالانوار» و تکمیل شرح «مرآة العقول» بر کتاب «کافی». از شاگردان او می‌توان به فرزندش میرمحمدحسین، سید نورالدین جزائری، احمد بن اسماعیل جزائری و ابوالحسن فتونی اشاره کرد. از آثار متعدد او می‌توان به «حدائق المقرّبین» (درباره ملائکه، انبیا، ائمه و علما)، «ذریعة النجاح فی اعمال السنة» (درباره ادعیه و اعمال سال)، «اصول العقائد» (در علم کلام)، «اسرار الصلاة»، «روادع النفوس» (به فارسی در علم اخلاق)، تفسیر سوره فاتحه و اخلاص، «الایمان والکفر»، شرح من لا یحضره الفقیه، شرح الاستبصار، رسالة التهلیلیة، چندین رساله درباره رؤیت هلال، «التقویم الشرعی»، «الانوار المشرقة»، «احوال الملائکه» و «النجم الثاقب فی اثبات الواجب» اشاره کرد. وی با وجود نفوذ و مقام علمی، گاه با حاکم وقت، شاه سلطان حسین صفوی، دچار اختلاف می‌شد و برای مدتی از منصب شیخ‌الاسلامی عزل، ولی بعداً به این سمت بازگشت. میرمحمدصالح خاتون‌آبادی سرانجام در سال ۱۱۲۶ق در اصفهان درگذشت و پیکرش به نجف اشرف منتقل و در آنجا به خاک سپرده شد.