بازتاب اندیشه‌های زروانی در شاهنامه: تفاوت میان نسخه‌ها

'''بازتاب اندیشه‌های زروانی در شاهنامه''' تألیف [[تاجیک، معصومه|معصومه تاجیک]]؛ پژوهشی است که به بررسی پیوندهای فکری و اعتقادی میان آیین کهن زروانی و شاهنامه فردوسی، به عنوان مهم‌ترین متن حماسی دوره اسلامی ایران، می‌پردازد.

کتاب «بازتاب اندیشه‌های زروانی در شاهنامه» حاصل پژوهشی است که با هدف یافتن پیوندهای ناگسستنی میان اندیشه‌های کهن زروانی و شاهنامه فردوسی انجام شده است. نویسنده معتقد است باورهای گذشتگان و روایات پیشینیان، سرشار از آموزه‌هایی است که ریشه در فرهنگ و تمدن باستانی ایران دارد و زندگی امروز نیز بی‌گمان تحت تأثیر این باورهاست. آیین زروانی از جمله این ادیان کهن است که اگرچه ساختار اصلی خود را از دست داده، اما ریشه‌های فکری و اعتقادی آن به صورت‌های محسوس و نامحسوس در باورهای مردم باقی مانده و بررسی آثار ادبی دورۀ اسلامی، به ویژه شاهنامه، دلیل قانع‌کننده‌ای بر این مدعاست.

نویسنده در این پژوهش، با استفاده از یافته‌های پژوهشگران پیشین، به بررسی اندیشه‌ها و نظرات گوناگون درباره آثار و اندیشه‌های زروانی پرداخته و سپس به استنتاج نکات و اندیشه‌های زروانی موجود در شاهنامه اقدام کرده است. محتوای کتاب نشان می‌دهد که باورهای زروانی به عنوان اساس کار مورد توجه قرار گرفته و سپس بازتاب این اندیشه‌ها در متن شاهنامه تحلیل شده است.

بخشی از کتاب نیز به نقش و جایگاه زن در آیین زروانی اختصاص یافته است. علاوه بر این، نویسنده سیر تحول تاریخی آیین زروان را در دوره‌های مختلف ایران باستان، شامل مادها، هخامنشیان و ساسانیان، مورد توجه قرار داده و در نهایت، به طور خاص به بررسی حضور و بازتاب اندیشه‌های زروانی در خود متن شاهنامه می‌پردازد. این پژوهش نشان می‌دهد که چگونه این اندیشه‌های کهن، به‌رغم گذر زمان و تغییر بافت دینی جامعه، در مهم‌ترین منظومه حماسی فارسی تداوم و بازتاب یافته است.<ref>[https://literaturelib.com/books/892 ر.ک.پایگاه کتابخانه تخصصی ادبیات]</ref>