ادبیات مکتب‌خانه‌ای ایران: تفاوت میان نسخه‌ها

بدون خلاصۀ ویرایش
(صفحه‌ای تازه حاوی «{{جعبه اطلاعات کتاب | تصویر =NUR153442J1.jpg | عنوان = ادبیات مکتب‌خانه‌ای ایران | عنوان‌های دیگر = |پدیدآورندگان | پدیدآوران = ذوالفقاری، حسن (نویسنده) حیدری، محبوبه (نویسنده) |زبان | زبان = فارسی | کد کنگره = 4الف9ذ/1352 LA | موضوع = مکتب‌خانه‌ها -- ایرا...» ایجاد کرد)
 
بدون خلاصۀ ویرایش
خط ۲۷: خط ۲۷:
}}
}}


'''ادبیات مکتب‌خانه‌ای ایران''' تألیف حسن ذوالفقاری (متولد 1346ش)، استاد زبان و ادبیات فارسی دانشگاه تربیت مدرس و محبوبه حیدری؛ این کتاب در سه جلد، مجموعه‌ای از هفتاد متن درسی و داستانی مکتب‌خانه‌های عصر قاجار را در قالب چاپ سنگی گردآوری، تصحیح و بررسی کرده و به تحلیل سیر تحول آموزش و ادبیات عامه در ایران می‌پردازد.
'''ادبیات مکتب‌خانه‌ای ایران''' تألیف [[ذوالفقاری، حسن|حسن ذوالفقاری]] (متولد 1346ش)، استاد زبان و ادبیات فارسی دانشگاه تربیت مدرس و [[حیدری، محبوبه|محبوبه حیدری]]؛ این کتاب در سه جلد، مجموعه‌ای از هفتاد متن درسی و داستانی مکتب‌خانه‌های عصر قاجار را در قالب چاپ سنگی گردآوری، تصحیح و بررسی کرده و به تحلیل سیر تحول آموزش و ادبیات عامه در ایران می‌پردازد.


==ساختار==
==ساختار==
خط ۳۳: خط ۳۳:


==گزارش کتاب==
==گزارش کتاب==
«ادبیات مکتب‌خانه‌ای ایران» پژوهشی گسترده و منحصربه‌فرد دربارهٔ یکی از نهادهای مهم آموزشی تاریخ ایران است. مؤلفان در این اثر، هفتاد متن درسی و داستانی مربوط به مکتب‌خانه‌های دوره قاجار را که اغلب به صورت چاپ سنگی منتشر شده و بسیاری از آنها تاکنون تجدیدچاپ نشده بودند، جمع‌آوری، تصحیح، بازخوانی و ویرایش کرده‌اند. این متون در دو گروه اصلی نظم و نثر دسته‌بندی شده و محتوای آنها طیف وسیعی از موضوعات تعلیمی، دینی، اخلاقی، طنز و سرگرمی را شامل می‌شود. از جمله داستان‌های مشهور موجود در این مجموعه می‌توان به «خاله سوسکه»، «موش و گربه»، «رستم‌نامه»، «عاق والدین»، «شیخ ابوالپشم»، «چهل طوطی»، «چهار درویش» و «حسین کرد شبستری» اشاره کرد. (ج.۱، ص. ۱۵-۲۰)
«ادبیات مکتب‌خانه‌ای ایران» پژوهشی گسترده و منحصربه‌فرد دربارهٔ یکی از نهادهای مهم آموزشی تاریخ ایران است. مؤلفان در این اثر، هفتاد متن درسی و داستانی مربوط به مکتب‌خانه‌های دوره قاجار را که اغلب به صورت چاپ سنگی منتشر شده و بسیاری از آنها تاکنون تجدیدچاپ نشده بودند، جمع‌آوری، تصحیح، بازخوانی و ویرایش کرده‌اند. این متون در دو گروه اصلی نظم و نثر دسته‌بندی شده و محتوای آنها طیف وسیعی از موضوعات تعلیمی، دینی، اخلاقی، طنز و سرگرمی را شامل می‌شود. از جمله داستان‌های مشهور موجود در این مجموعه می‌توان به «خاله سوسکه»، «موش و گربه»، «رستم‌نامه»، «عاق والدین»، «شیخ ابوالپشم»، «چهل طوطی»، «چهار درویش» و «حسین کرد شبستری» اشاره کرد.


این کتاب نه تنها به ارائه متون می‌پردازد، بلکه تحلیل‌های محتوایی و ادبی ارزشمندی نیز ارائه می‌دهد. مؤلفان با بررسی عناصر زبانی، بیانی و ادبی این آثار، نشان می‌دهند که چگونه این متون بسترساز نهضت ساده‌نویسی در ادبیات فارسی شده و چه تأثیری بر جریان رمان‌نویسی معاصر ایران گذاشته‌اند. (ج.۱، ص. ۳۵) از منظر آموزشی، کتاب سیر تطور آموزش در ایران را بررسی کرده و با تحلیل محتوای متون مکتب‌خانه‌ای، نشان می‌دهد مهم‌ترین مواد خواندنی مردم در آن دوران چه بوده و این محتواها چگونه بر ذهن، زبان، تفکر و رفتار مکتب‌رفته‌ها تأثیر گذاشته است. (ج.۱، ص. ۴۲)
این کتاب نه تنها به ارائه متون می‌پردازد، بلکه تحلیل‌های محتوایی و ادبی ارزشمندی نیز ارائه می‌دهد. مؤلفان با بررسی عناصر زبانی، بیانی و ادبی این آثار، نشان می‌دهند که چگونه این متون بسترساز نهضت ساده‌نویسی در ادبیات فارسی شده و چه تأثیری بر جریان رمان‌نویسی معاصر ایران گذاشته‌اند. از منظر آموزشی، کتاب سیر تطور آموزش در ایران را بررسی کرده و با تحلیل محتوای متون مکتب‌خانه‌ای، نشان می‌دهد مهم‌ترین مواد خواندنی مردم در آن دوران چه بوده و این محتواها چگونه بر ذهن، زبان، تفکر و رفتار مکتب‌رفته‌ها تأثیر گذاشته است.  


از امتیازات بارز این اثر، انجام مقابله و تصحیح علمی نسخه‌ها، اشاره به سبک ادبی هر متن، معرفی پدیدآورندگان، ذکر مأخذ، یافتن روایت‌های مشابه و نسخه‌شناسی دقیق است. همچنین کتاب به تاریخچه آموزش‌های مکتب‌خانه‌ای در ایران، شیوه‌های تدریس، انواع متون مکتبی، آداب مکتب و مکتب‌داری و بازتاب این موضوعات در ادبیات فارسی نیز می‌پردازد. (ج.۳، ص. ۲۵۰۰-۲۵۰۵) انتشار یک‌جای این هفتاد اثر چاپ سنگی، کمک شایانی به مطالعه تاریخ نشر و کتاب‌در ایران دوران قاجار می‌کند. جلد سوم کتاب نیز با ارائه کتابنامه‌ای جامع و نمایه‌های چندگانه، امکان پژوهش‌های بعدی را برای محققان فراهم می‌سازد.<ref>[https://literaturelib.com/books/761 ر.ک.پایگاه کتابخانه تخصصی ادبیات]</ref>
از امتیازات بارز این اثر، انجام مقابله و تصحیح علمی نسخه‌ها، اشاره به سبک ادبی هر متن، معرفی پدیدآورندگان، ذکر مأخذ، یافتن روایت‌های مشابه و نسخه‌شناسی دقیق است. همچنین کتاب به تاریخچه آموزش‌های مکتب‌خانه‌ای در ایران، شیوه‌های تدریس، انواع متون مکتبی، آداب مکتب و مکتب‌داری و بازتاب این موضوعات در ادبیات فارسی نیز می‌پردازد. انتشار یک‌جای این هفتاد اثر چاپ سنگی، کمک شایانی به مطالعه تاریخ نشر و کتاب‌در ایران دوران قاجار می‌کند. جلد سوم کتاب نیز با ارائه کتابنامه‌ای جامع و نمایه‌های چندگانه، امکان پژوهش‌های بعدی را برای محققان فراهم می‌سازد.<ref>[https://literaturelib.com/books/761 ر.ک.پایگاه کتابخانه تخصصی ادبیات]</ref>


==پانويس ==
==پانويس ==