ذوالفقاری، حسن

    از ویکی‌نور
    حسن ذوالفقاری
    NUR14800.jpg
    نام کاملحسن ذوالفقاری
    ولادت۲۰ تیر ۱۳۴۵
    محل تولددامغان، ایران
    محل زندگیتهران، دامغان، شانگهای
    رحلت۱۷ تیر ۱۴۰۱
    مدفندامغان
    طول عمر۵۵ سال
    همسرفرحناز
    فرزندانزهرا، سینا
    دیناسلام
    مذهبشیعه
    پیشهاستاد دانشگاه، نویسنده، پژوهشگر
    منصبعضو هیئت علمی دانشگاه تربیت مدرس، مدیر گروه آموزش زبان و ادبیات فارسی فرهنگستان زبان و ادب فارسی، سردبیر فصلنامه فرهنگ و ادبیات عامه
    اطلاعات علمی
    درجه علمیدکتری
    دانشگاهدانشگاه تربیت مدرس
    علایق پژوهشیادبیات عامه، ادبیات داستانی، آموزش زبان فارسی، نگارش و ویرایش
    برخی آثار

    حسن ذوالفقاری (۲۰ تیر ۱۳۴۵-۱۷ تیر ۱۴۰۱ش) پژوهشگر، نویسنده و استاد دانشگاه تخصص‌یافته در ادبیات عامه و فرهنگ فارسی. وی عضو هیئت علمی گروه زبان و ادبیات فارسی دانشگاه تربیت مدرس، مدیر گروه آموزش زبان و ادبیات فارسی فرهنگستان زبان و ادب فارسی و سردبیر فصلنامه «فرهنگ و ادبیات عامه» بود. ذوالفقاری مؤلف بیش از ۴۰ کتاب و ۱۵۰ مقاله علمی است که از جمله مهمترین‌های آن‌ها می‌توان به «فرهنگ بزرگ ضرب‌المثل‌های فارسی»، «باورهای عامیانه مردم ایران» و «ادبیات داستانی عامه» اشاره کرد. او در سال‌های پایانی عمر به عنوان استاد اعزامی وزارت علوم، تحقیقات و فناوری در دانشگاه‌های پکن و شانگهای چین به تدریس زبان و ادبیات فارسی پرداخت.

    ولادت

    حسن ذوالفقاری در بیستم تیرماه سال ۱۳۴۵ هجری شمسی در شهر دامغان و در محله «خوریا» متولد شد. خانواده او اهل فرهنگ و ادب بودند و وی دوران کودکی و نوجوانی خود را در فضای اصیل و مذهبی این شهر تاریخی گذراند.[۱]

    تحصیلات

    تحصیلات ابتدایی و متوسطه را در زادگاهش دامغان به پایان رساند. سپس موفق به اخذ مدرک کارشناسی زبان و ادبیات فارسی از دانشگاه بین‌المللی امام خمینی (قزوین) در سال ۱۳۶۸ شد. او مدرک کارشناسی ارشد خود را در سال ۱۳۷۰ از پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگی دریافت کرد و در نهایت در سال ۱۳۷۶ موفق به اخذ مدرک دکتری زبان و ادبیات فارسی از دانشگاه تهران شد.[۲]

    فعالیت‌ها

    فعالیت حرفه‌ای خود را از سال ۱۳۶۸ به عنوان دبیر آموزش و پرورش در دامغان آغاز کرد. از سال ۱۳۸۳ به عضویت هیئت علمی گروه زبان و ادبیات فارسی دانشگاه تربیت مدرس درآمد و نقش‌های مدیریتی متعددی از جمله ریاست مرکز تحقیقات زبان و ادبیات فارسی همان دانشگاه را بر عهده داشت. وی همچنین از سال ۱۳۸۹ مدیریت گروه آموزش زبان و ادبیات فارسی فرهنگستان زبان و ادب فارسی را عهده‌دار بود. ذوالفقاری در تدوین کتاب‌های درسی زبان و ادبیات فارسی دوره‌های مختلف تحصیلی با سازمان پژوهش و برنامه‌ریزی آموزشی وزارت آموزش و پرورش همکاری گسترده‌ای داشت. از دیگر مسئولیت‌های وی می‌توان به عضویت در بنیاد ملی نخبگان، کارگروه علوم انسانی صندوق حمایت از پژوهشگران، کمیته ملی المپیاد ادبی و مشاوره عالی دایره‌المعارف بزرگ اسلامی اشاره کرد. او مؤسس انجمن علمی نقد ادبی ایران و سردبیر فصلنامه علمی-پژوهشی «فرهنگ و ادبیات عامه» بود. در سال‌های ۱۳۹۸ تا ۱۴۰۰ به عنوان استاد مدعو در دانشگاه مطالعات بین‌المللی شانگهای چین به تدریس مشغول شد.[۳] وی برگزیده رتبه دوم پژوهش‌های کاربردی در نوزدهمین جشنواره بین‌المللی خوارزمی (۱۳۸۴) و برگزیده پژوهش برتر فرهنگی سال ۱۳۹۴ بود.[۴][۵]

    وفات

    حسن ذوالفقاری شامگاه جمعه، هفدهم تیرماه ۱۴۰۱ بر اثر سکته قلبی ناگهانی در تهران درگذشت. پیکر او روز دوشنبه ۲۰ تیرماه از دانشگاه تربیت مدرس تشییع و سپس روز سه‌شنبه ۲۱ تیرماه در زادگاهش دامغان به خاک سپرده شد.[۶]

    آثار

    • فرهنگ بزرگ ضرب‌المثل‌های فارسی (۲ جلد)، انتشارات معین
    • باورهای عامیانه مردم ایران، انتشارات چشمه
    • ادبیات داستانی عامه، انتشارات خاموش
    • یکصد منظومه عاشقانه فارسی، نشر چرخ
    • زبان و ادبیات عامه ایران، انتشارات سمت
    • آیین نگارش و ویرایش، انتشارات فاطمی
    • ادبیات مکتبخانه‌ای ایران (با همکاری)، نشر رشدآوران
    • دانش‌نامه داستان‌های فارسی (۸ جلد، با همکاری)، انتشارات چشمه
    • داستان‌های امثال، نشر مازیار
    • سر دلبران، نشر مازیار
    • آموزش ویراستاری و درست‌نویسی، انتشارات علم
    • فارسی بیاموزیم (آموزش فارسی به ایرانیان خارج از کشور، ۱۱ جلد)، انتشارات مدرسه
    • منظومه‌های عاشقانه ادب فارسی، نشر نیما
    • تصحیح روضه‌الشهدا (واثق کاشفی)، نشر معین
    • تصحیح جامع‌التمثیل (محمدعلی حبله‌رودی)، نشر معین[۷] [۸]

    پانويس

    منابع مقاله

    وابسته‌ها

    زبان و ادبیات عامه ایران

    روضة الشهدا (تصحیح ذوالفقاری و تسنیمی)

    ادبیات مکتب‌خانه‌ای ایران

    هشت بهشت

    ناز و نیاز (منظومه عاشقانه)

    باورهای عامیانه مردم ایران

    هفت منظر

    بهار دانش

    جامع التمثیل

    از گلستان من ببر ورقی؛ هفت گفتار در آثار سعدی

    افسانه‌های پهلوانی ایران؛ معرفی و تحلیل شصت افسانۀ منظوم و منثور پهلوانی ادب فارسی

    دیوان حافظ خودمونی (آسان‌خوان و آسان‌فهم)

    فرهنگ‌نامه داستان‌های متون فارسی

    افسانه‌های پهلوانی ایران؛ معرفی و تحلیل شصت افسانۀ منظوم و منثور پهلوانی ادب فارسی

    بهار دانش

    فرهنگنامه داستان‌های متون فارسی

    دیوان حافظ؛ با مقابله‌‌ی چهار نسخه‌ي‌ چاپي‌ معتبر قزويني‌، خانلري‌، سايه‌ و نیساري‌؛ به‌ همراه‌ کشف الابيات‌ و فرهنگ‌ لغات‌

    جامع التمثیل

    خورشيد و مهپاره

    شیوه‌نامه ویرایش دانشگاه تربیت مدرس

    داستان معشوق بنارس: عاشق و معشوق يا بحر وصال

    راهنمای ويراستاری و درست نويسی

    فرهنگ بزرگ ضرب‌المثل‌های فارسی(مثل‌‌ها‌ی فا‌رسی‌ اقوام‌ ایرانی‌ و کشورها‌ی فا‌رسی‌ زبا‌ن‌)

    سر دلبران: معرفی چهره‌های ادب معاصر ايران با نمونه‌ي آثار

    آموزش ویراستاری و درست‌نویسی

    افسا‌نه‌‌ها‌ی پهلوانی‌ ایران‌: معرفی‌ و تحلیل‌ شصت‌ افسا‌نه‌ منظوم‌ و منثور پهلوانی‌ ادب‌ فا‌رسی‌

    در قلمرو آموزش‌ زبا‌ن‌ و ادب‌ فا‌رسی‌: (مجموعه مقالات)

    وامق و عذرا

    حافظ به روايت شهريار: شرح یک صد غزل

    بهرام و گل اندام

    ادبیات عامیانهٔ ایران: مجموعه مقالات درباره‌ی افسانه‌ها و آداب و رسوم مردم ایران

    سخن‌های دانندگان: گفت‌و‌گو با شاهنامه‌شناسان

    بديع‌الزمان‌نامه: بديع‌الزمان و قمرچهر

    نامه‌ی نامی

    حسن و دل