سیره علوی: تفاوت میان نسخه‌ها

سیره علوی (نمایش مبدأ)

نسخهٔ ‏۷ ژانویهٔ ۲۰۲۶، ساعت ۱۹:۲۵

۵ بایت حذف‌شده ، ۷ ژانویه

جز

جایگزینی متن - ' (ع)' به '(ع)'

Hbaghizadeh

دیوان‌سالاران، مدیران

۱۵۲٬۷۴۷

ویرایش

@@ خط ۲۴: / خط ۲۴: @@
 | پیش از =
 }}
-'''سیره علوی'''، اثر [[محمدباقر بهبودی]] (۱۳۰۷- ۱۳۹۳ تهران)، سیره نگار و پژوهشگر، در بررسی فصلی از تاریخ صدر اسلام و بازنمایی برخوردهای اجتماعی و سیاسی حضرت علی (ع) از سال دهم هجرت تا زمان شهادت ایشان در سال چهلم می‌پردازد.
+'''سیره علوی'''، اثر [[محمدباقر بهبودی]] (۱۳۰۷- ۱۳۹۳ تهران)، سیره نگار و پژوهشگر، در بررسی فصلی از تاریخ صدر اسلام و بازنمایی برخوردهای اجتماعی و سیاسی حضرت علی(ع) از سال دهم هجرت تا زمان شهادت ایشان در سال چهلم می‌پردازد.
 ==ساختار==
@@ خط ۳۹: / خط ۳۹: @@
 در ادامه، در بخش بررسی تاریخ، به هدف پیامبر(ص) از بسیج عمومی و علل شکست آن<ref>همان، ص17</ref> و حضور ایشان در مسجد و شکستن نماز ابوبکر<ref>همان، 19ص</ref> و همچنین، انگیزه اجتماع انصار و آینده نامعلوم آن<ref>همان، ص23</ref> اشاره شده است.
-در بخش واکنش علی بن ابی‌طالب (ع)، به اقدامات امام پس از رحلت پیامبر(ص)، از جمله غسل و تدفین ایشان و سپس موضع‌گیری در برابر خلافت پرداخته شده است<ref>همان، ص26</ref>. امام علی (ع) در ابتدا از بیعت خودداری کرد و به همراه تنی چند از بنی‌هاشم و یاران نزدیک، بر حقانیت خود پافشاری نمود؛ اما در نهایت برای حفظ کیان اسلام و جلوگیری از ارتداد تازه‌مسلمانان و هجوم دشمنان خارجی، راه سکوت و صبر را پیش گرفت<ref>همان، ص27- 30</ref>.
+در بخش واکنش علی بن ابی‌طالب(ع)، به اقدامات امام پس از رحلت پیامبر(ص)، از جمله غسل و تدفین ایشان و سپس موضع‌گیری در برابر خلافت پرداخته شده است<ref>همان، ص26</ref>. امام علی(ع) در ابتدا از بیعت خودداری کرد و به همراه تنی چند از بنی‌هاشم و یاران نزدیک، بر حقانیت خود پافشاری نمود؛ اما در نهایت برای حفظ کیان اسلام و جلوگیری از ارتداد تازه‌مسلمانان و هجوم دشمنان خارجی، راه سکوت و صبر را پیش گرفت<ref>همان، ص27- 30</ref>.
 در بخش جو حاکم، از امتناع سعد از بیعت و انزوای اجتماعی او<ref>همان، ص31</ref> و سپس ادعای کشته‌شدنش به دست جنیان<ref>همان، ص31</ref> و مرگ ابی بن کعب بعد از افشاگری‌ها<ref>همان، ص34</ref>، سخن به میان آمده است.
@@ خط ۴۵: / خط ۴۵: @@
 فصل فدک و حقوق مالی به تاریخچه اراضی فدک، خیبر و عواید مالی پیامبر(ص) می‌پردازد. نویسنده در این بخش، استدلال‌های حضرت زهرا (س) در مطالبه فدک به‌عنوان هبه یا ارث و پاسخ‌های دستگاه خلافت را بررسی کرده و بر این نکته تأکید می‌کند که مصادره فدک بیش از آنکه جنبه مالی داشته باشد، اقدامی سیاسی برای تضعیف اقتصادی بنی‌هاشم و تثبیت قدرت حاکمیت بود<ref>همان، ص34- 39</ref>.
-در گزارش مربوط به دوران ابوبکر و عمر و شورای شش‌نفره، نقش مشورتی امام علی (ع) در امور قضایی و نظامی (مانند فتح ایران و قدس) موردتوجه قرار گرفته است. نویسنده بیان می‌کند که امام باوجود کناره‌گیری از قدرت، هرجا که مصلحت اسلام در میان بود، از راهنمایی دریغ نمی‌کرد<ref>همان، ص41- 42</ref>. همچنین ماجرای تشکیل شورای شش‌نفره توسط عمر برای تعیین خلیفه بعدی و شروط عبدالرحمن بن عوف که منجر به انتخاب عثمان شد<ref>همان، ص42- 47</ref> و قیافه شورا در تمهید، سیاست و نبوغ در انتخاب اعضای آن، به‌تفصیل شرح داده شده است<ref>همان، ص47- 50</ref>.
+در گزارش مربوط به دوران ابوبکر و عمر و شورای شش‌نفره، نقش مشورتی امام علی(ع) در امور قضایی و نظامی (مانند فتح ایران و قدس) موردتوجه قرار گرفته است. نویسنده بیان می‌کند که امام باوجود کناره‌گیری از قدرت، هرجا که مصلحت اسلام در میان بود، از راهنمایی دریغ نمی‌کرد<ref>همان، ص41- 42</ref>. همچنین ماجرای تشکیل شورای شش‌نفره توسط عمر برای تعیین خلیفه بعدی و شروط عبدالرحمن بن عوف که منجر به انتخاب عثمان شد<ref>همان، ص42- 47</ref> و قیافه شورا در تمهید، سیاست و نبوغ در انتخاب اعضای آن، به‌تفصیل شرح داده شده است<ref>همان، ص47- 50</ref>.
 بخش دوران عثمان و شورش بر او به انحرافات ایجاد شده در تقسیم بیت‌المال، انتصاب پی‌درپی خویشاوندان خلیفه به مناصب مهم و برخورد تند با صحابه معترض همچون ابوذر غفاری می‌پردازد. این اقدامات منجر به اعتراضات گسترده از سوی مصر، کوفه و بصره شد که امام علی(ع) در آن میان نقش میانجی را برای اصلاح امور و جلوگیری از خونریزی ایفا کرد؛ هرچند در نهایت به قتل عثمان انجامید<ref>همان، ص50- 67</ref>.
 امتناع علی(ع) از قبول مسئولیت و امتناع عثمان از قبول ارشاد و مشورت<ref>همان، ص51</ref>، تبعید ابوذر<ref>همان، ص57</ref>، ملاقات امام علی(ع) با عثمان به تقاضای شورشیان<ref>همان، ص62</ref> و محاصره خانه عثمان<ref>همان، ص66</ref>، از جمله موضوعات مطرح شده در این دو بخش است.
-فصل مربوط به خلافت امیرالمؤمنین (ع) با توصیف بیعت عمومی و خودجوش مردم با ایشان آغاز می‌شود<ref>همان، ص68</ref>. امام از همان ابتدا بر اجرای عدالت، تساوی در تقسیم بیت‌المال و عزل کارگزاران نالایق عثمان تأکید کرد<ref>همان، ص77</ref>. این سیاست‌های اصلاحی موجب شد تا گروه‌هایی که منافع خود را در خطر می‌دیدند، از جمله طلحه و زبیر، تحت عنوان خون‌خواهی عثمان و با همراهی عایشه، علم مخالفت برافرازند<ref>همان، ص79- 97</ref>.
+فصل مربوط به خلافت امیرالمؤمنین(ع) با توصیف بیعت عمومی و خودجوش مردم با ایشان آغاز می‌شود<ref>همان، ص68</ref>. امام از همان ابتدا بر اجرای عدالت، تساوی در تقسیم بیت‌المال و عزل کارگزاران نالایق عثمان تأکید کرد<ref>همان، ص77</ref>. این سیاست‌های اصلاحی موجب شد تا گروه‌هایی که منافع خود را در خطر می‌دیدند، از جمله طلحه و زبیر، تحت عنوان خون‌خواهی عثمان و با همراهی عایشه، علم مخالفت برافرازند<ref>همان، ص79- 97</ref>.
 در گزارش پیکار جمل، حرکت مخالفین به سمت بصره، تصرف این شهر و سپس برخورد نظامی میان سپاه امام و پیمان‌شکنان تشریح شده است. نویسنده با تحلیل اوضاع اجتماعی، بر این باور است که امام تا آخرین لحظه برای پرهیز از جنگ تلاش کرد؛ اما لجاجت سران جمل منجر به نبردی شد که با پیروزی امام و برخورد کریمانه ایشان با شکست‌خوردگان پایان یافت<ref>همان: ص ۹۷-۱۳۰</ref>.