۱۶۱٬۰۱۰
ویرایش
جز
جایگزینی متن - ' .' به '.'
Hbaghizadeh (بحث | مشارکتها) |
Hbaghizadeh (بحث | مشارکتها) جز (جایگزینی متن - ' .' به '.') برچسبها: ویرایش همراه ویرایش از وبگاه همراه |
||
| خط ۳۷: | خط ۳۷: | ||
جامع دیوان از آثار متعدد [[حسن غزنوی، سید حسن بن محمد|سید حسن]] «در انواع علوم شرعاً و عقلاً» سخن گفته است و سید حسن خود نیز به معارتش در نظم و نثر اشاره کرده است. با این حال امروز از آثار منثور او چیزی در دست نیست. از آثار منظوم او دیوان اشعارش مشتمل بر 100 قصیده، 86 غزل، 16 ترجیعبند، 2 ترکیببند، 45 قطعه و 321 رباعی است که در این کتاب گرد آمده است. منظومهای هم به او نسبت دادهاند که ترجمۀ وصیت [[امام علی علیهالسلام|امام علی(ع)]] به [[امام حسین علیهالسلام|امام حسین(ع)]] است. این منظومه به نام سلطان مسعود بن ابراهیم غزنوی و شامل صدویک بیت است. | جامع دیوان از آثار متعدد [[حسن غزنوی، سید حسن بن محمد|سید حسن]] «در انواع علوم شرعاً و عقلاً» سخن گفته است و سید حسن خود نیز به معارتش در نظم و نثر اشاره کرده است. با این حال امروز از آثار منثور او چیزی در دست نیست. از آثار منظوم او دیوان اشعارش مشتمل بر 100 قصیده، 86 غزل، 16 ترجیعبند، 2 ترکیببند، 45 قطعه و 321 رباعی است که در این کتاب گرد آمده است. منظومهای هم به او نسبت دادهاند که ترجمۀ وصیت [[امام علی علیهالسلام|امام علی(ع)]] به [[امام حسین علیهالسلام|امام حسین(ع)]] است. این منظومه به نام سلطان مسعود بن ابراهیم غزنوی و شامل صدویک بیت است. | ||
دورۀ زندگی [[حسن غزنوی، سید حسن بن محمد|سید حسن]] با آغاز دگرگونی و تغییر سبک شعر فارسی از خراسانی به عراقی مصادف است. این شاعر به طور کلی پیرو سبک خراسانی است و اغلب مختصات این سبک در اشعار او نمود یافته است؛ اما نشانههایی از ظهور سبک عراقی مانند افزایش تعداد غزلها، افزایش لغات عربی، عدم استفاده از اوزان ثقیل و ... نیز در سرودههایش دیده میشود. زبان سید حسن غالباً ساده و طبیعی و خالی از تعقید و تکلف است؛ اما گهگاه تعبیرها و ترکیبهای تازه و کمتر آشنایی نیز در دیوان او به چشم میخورد که فهمِ شعر او را مشکل میکند. اینگونه ابهامها در برخی موارد به ساختار نحوی ابیات او مربوط میشود. اجزای جمله در این ابیات به علت تنگنای وزن و قافیه چندان پسوپیش شدهاند که مرادِ شاعر بهسختی ادراک میشود. در حوزۀ صور خیال و زمینههای معنایی نیز در شعر سید حسن گرایش به سادگی و روانی مشهود است. تصاویر و مضامین معمولاً یکلایه و زودیاباند و بسیاری از آنها در اشعار شاعران پیش از او دیده میشوند هر چند معانی نو و شیوۀ بیان تازه هم در شعر او کم نیست و همین نکته است که شمار زیادی از شاعران پس از او به تتبّع اشعار او واداشته است. | دورۀ زندگی [[حسن غزنوی، سید حسن بن محمد|سید حسن]] با آغاز دگرگونی و تغییر سبک شعر فارسی از خراسانی به عراقی مصادف است. این شاعر به طور کلی پیرو سبک خراسانی است و اغلب مختصات این سبک در اشعار او نمود یافته است؛ اما نشانههایی از ظهور سبک عراقی مانند افزایش تعداد غزلها، افزایش لغات عربی، عدم استفاده از اوزان ثقیل و... نیز در سرودههایش دیده میشود. زبان سید حسن غالباً ساده و طبیعی و خالی از تعقید و تکلف است؛ اما گهگاه تعبیرها و ترکیبهای تازه و کمتر آشنایی نیز در دیوان او به چشم میخورد که فهمِ شعر او را مشکل میکند. اینگونه ابهامها در برخی موارد به ساختار نحوی ابیات او مربوط میشود. اجزای جمله در این ابیات به علت تنگنای وزن و قافیه چندان پسوپیش شدهاند که مرادِ شاعر بهسختی ادراک میشود. در حوزۀ صور خیال و زمینههای معنایی نیز در شعر سید حسن گرایش به سادگی و روانی مشهود است. تصاویر و مضامین معمولاً یکلایه و زودیاباند و بسیاری از آنها در اشعار شاعران پیش از او دیده میشوند هر چند معانی نو و شیوۀ بیان تازه هم در شعر او کم نیست و همین نکته است که شمار زیادی از شاعران پس از او به تتبّع اشعار او واداشته است. | ||
در حوزۀ لغوی بارزترین ویژگی سبکی [[حسن غزنوی، سید حسن بن محمد|سید حسن]]، ساخت و کاربرد تعابیر و ترکیبات تازه است. از منظر موسیقی بیرونی [[حسن غزنوی، سید حسن بن محمد|سید حسن غزنوی]] غالباً از اوزان پرکاربرد شعر فارسی بهره جسته است و اوزان اشعار او نسبت به حجم دیوان تنوع چندانی ندارد. بحور عروضی پربسامد در دیوان او شامل بحرهای هزج، رمل، مضارع، خفیف و مجتث است. سید حسن همچون اغلب شاعران سبک خراسانی به سادگی و روانی کلام گرایش دارد و این موضوع در موسیقی کناری شعر او موجب گزینش قافیههای ساده و روان و دوری از الزام و اعنات در حروف قافیه شده است. از میان اشعار دیوان 52 قصیده، 83 غزل و 28 قطعه دارای ردیفاند که اغلب از نوع فعلی و کلماتی ساده مانند «گرفت، یافت، ایستد، پرورد، باد، آتش، ملوک، کرم و ...» هستند. انواع صنایع لفظی از قبیل جناس، تکرار، توازن و واجآرایی که موسیقی درونی اشعار را شکل میدهند به شکلی طبیعی در شعر [[حسن غزنوی، سید حسن بن محمد|سید حسن غزنوی]] به چشم میخورند. | در حوزۀ لغوی بارزترین ویژگی سبکی [[حسن غزنوی، سید حسن بن محمد|سید حسن]]، ساخت و کاربرد تعابیر و ترکیبات تازه است. از منظر موسیقی بیرونی [[حسن غزنوی، سید حسن بن محمد|سید حسن غزنوی]] غالباً از اوزان پرکاربرد شعر فارسی بهره جسته است و اوزان اشعار او نسبت به حجم دیوان تنوع چندانی ندارد. بحور عروضی پربسامد در دیوان او شامل بحرهای هزج، رمل، مضارع، خفیف و مجتث است. سید حسن همچون اغلب شاعران سبک خراسانی به سادگی و روانی کلام گرایش دارد و این موضوع در موسیقی کناری شعر او موجب گزینش قافیههای ساده و روان و دوری از الزام و اعنات در حروف قافیه شده است. از میان اشعار دیوان 52 قصیده، 83 غزل و 28 قطعه دارای ردیفاند که اغلب از نوع فعلی و کلماتی ساده مانند «گرفت، یافت، ایستد، پرورد، باد، آتش، ملوک، کرم و...» هستند. انواع صنایع لفظی از قبیل جناس، تکرار، توازن و واجآرایی که موسیقی درونی اشعار را شکل میدهند به شکلی طبیعی در شعر [[حسن غزنوی، سید حسن بن محمد|سید حسن غزنوی]] به چشم میخورند. | ||
مدح و ستایش پادشاهان و رجال حکومتی بخش بزرگی از دیوان [[حسن غزنوی، سید حسن بن محمد|سید حسن]] را تشکیل میدهد. مهمترین انگیزۀ شاعر در سرودن این مدایح برخوردار شدن از صله و بخشش ممدوحان برای گذران زندگی و یافتن پناهگاهی مطمئن برای در امان ماندن از آفات زمانه بوده است. با بررسی این مدایح میتوان دانست که او به برخی از ممدوحان بیشتر علاقه دارد و این از تعداد و لحن اشعار او پیداست. توصیفات او از ممدوحان نیز متفاوت است. مثلاً هنگام ستایش سلطان سنجر معمولاً دلیری و سخاوت و انصاف او را مدح میکند اما در مدح بهرامشاه افزون بر این نوع خصلتها سخندانی و سخنشناسی او را نیز میستاید و گاه از او میخواهد که میان شعر او و دیگران داوری کند. سید حسن در ضمن ستایش افراد مختلف گاه به برخی از وقایع تاریخی نیز اشاره کرده است که مهمترین آنها عبارتاند از: پیروزی بهرامشاه بر محمد باهلیم، پیروزی همو بر سیفالدین سوری، درگذشت سلطان مسعود سلجوقی، به سلطنت رسیدن محمودبن محمد سلجوقی، به سلطنت رسیدن سلیمانشاه بن محمد سلجوقی. | مدح و ستایش پادشاهان و رجال حکومتی بخش بزرگی از دیوان [[حسن غزنوی، سید حسن بن محمد|سید حسن]] را تشکیل میدهد. مهمترین انگیزۀ شاعر در سرودن این مدایح برخوردار شدن از صله و بخشش ممدوحان برای گذران زندگی و یافتن پناهگاهی مطمئن برای در امان ماندن از آفات زمانه بوده است. با بررسی این مدایح میتوان دانست که او به برخی از ممدوحان بیشتر علاقه دارد و این از تعداد و لحن اشعار او پیداست. توصیفات او از ممدوحان نیز متفاوت است. مثلاً هنگام ستایش سلطان سنجر معمولاً دلیری و سخاوت و انصاف او را مدح میکند اما در مدح بهرامشاه افزون بر این نوع خصلتها سخندانی و سخنشناسی او را نیز میستاید و گاه از او میخواهد که میان شعر او و دیگران داوری کند. سید حسن در ضمن ستایش افراد مختلف گاه به برخی از وقایع تاریخی نیز اشاره کرده است که مهمترین آنها عبارتاند از: پیروزی بهرامشاه بر محمد باهلیم، پیروزی همو بر سیفالدین سوری، درگذشت سلطان مسعود سلجوقی، به سلطنت رسیدن محمودبن محمد سلجوقی، به سلطنت رسیدن سلیمانشاه بن محمد سلجوقی. | ||