شرح فصوص الحکم من کلام الشیخ الأکبر محیي‌الدین بن العربي: تفاوت میان نسخه‌ها

'''شرح فصوص الحکم من کلام الشیخ الأکبر محیي‌الدین ابن العربي''' اثر محمود محمود الغراب، شرحی است بر کتاب «فصوص الحکم» محیی‌الدین ابن‌ عربی (560- 638ق).

از ديد متعارف، كتاب «فصوص الحكم»، يكى از عالى‌ترين آثار موجود در عرفان نظرى است كه پاسخ‌گو بودنش به بخشى از نيازهاى معرفتى انسان و عدم وجود نظير و بديلى براى آن، ضرورت تأليف چنين اثرى را مسلم مى‌سازد و از اين جهت، از جمله آثارى است كه از دو ويژگى اساسى در بايستگى تأليف هر اثر برخوردار است؛ يعنى وجود نيازى منطقى و عدم وجود منبعى مناسب كه پاسخ‌گوى آن نياز باشد. هر چند كتاب «الفتوحات المكية»، بزرگ‌ترين و مبسوطترين كتاب ابن عربى است، اما از نظر عمق و نظم و دقت، به پايه «فصوص الحكم» نمى‌رسد و از نظر تأثيرگذارى در ترويج و بينش افكار و آراى او با آن برابرى نمى‌كند و به واقع هيچ كتابى در زمينه عرفان نظرى، چه قبل از محى‌الدين و چه بعد از او، مقام و منزلت فصوص الحكم را نيافته است<ref>ر.ک: بی‌نام</ref>.

در واقع كتاب «فصوص الحكم»، از محورى‌ترين كتاب‌ها در عرفان نظرى است كه از زمان تأليف تاكنون، مستقلا يا همراه با يكى از شروح معتبرش به عنوان يكى از مهم‌ترين متون آموزشى در اين رشته از معارف الهى مورد توجه اساتيد و دانش‌پژوهان بوده كه شرح‌ها و تلخيص‌ها و ترجمه‌هاى فراوان آن گواه اين اهميت است. تأثير اين كتاب، به قلمرو عرفان و تصوف منحصر نبوده و حكمت و كلام و تفسير را نيز تحت نفوذ خود درآورده و از طريق ترجمه‌ها و شروح فارسى و فارسى‌زبانانى كه در سايه انديشه‌هاى موجود در اين كتاب، پرورش يافته‌اند، در ادبيات فارسى و به خصوص شعر فارسى تحولى شگرف ايجاد نموده است<ref>ر.ک: همان</ref> که کتاب حاضر، از جمله یکی از شروح این اثر گرانبهاست.

کتاب با مقدمه شارح آغاز شده است. در این مقدمه، ابتدا به معرفی مختصر ابن‌ عربی پرداخته شده<ref>مقدمه، ص5</ref> و سپس، ضمن معرفی کتاب «فصوص الحکم» و اشاره به موضوع و اهمیت آن<ref>همان، ص6- 9</ref>، به معرفی برخی از شروح این کتاب، مانند شرح عبدالرحمن جامی (متوفی 898ق)، خلیفه صوفیه بالی افندی (متوفی 960ق)، شیخ عبدالغنی نابلسی (متوفی 1143ق) و مناقشه بر سر دو مسأله خاتم الانبیا و خاتم اولیا و نیز یکی بودن یا نبودن حضرت ادریس(ع) و الیاس(ع) پرداخته است<ref>همان، ص9- 17</ref>.

متن اصلی: «فص حکمة إلهیة في کلمة آدمیة» (1)

شرح: «1- المناسبة في تسمیة الفص هو أن آدم علیه السلام خلق علی صورة الحق قال(ص): «خلق الله آدم علی صورته» وقال تعالی: وعلم آدم الأسماء کلها، وهو الإنسان الکامل حضرة المضاهاة الإلهیة ولذلک سمت حکمة إلهیة في کلمة آدمیة»<ref>متن کتاب، ص20</ref>.